KİK Kararı: 2014/UH.II-2063

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/033
Gündem No : 7
Karar Tarihi : 14.05.2014
Karar No : 2014/UH.II-2063
BAŞVURU SAHİBİ:
Rüstem Topaloğlu, KÜÇÜK SANAYİ SİTESİ BLOK 17 NO:25 SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bakım Ve Sosyal Rehabilitasyon Merkezi- Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Müsteşarlık, Kışla Mah. 1553.Sokak No: 2 55000 SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/20765 İhale Kayıt Numaralı "Malzeme Dahil Yemek Hazırlama Ve Dağıtımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Samsun Bakım ve Sosyal Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü tarafından 17.03.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Malzeme Dahil Yemek Hazırlama ve Dağıtımı” ihalesine ilişkin olarak Rüstem Topaloğlu - Arben Catering Yemek Üre. Tem. Gıda ve Taah. İşl.nin 15.04.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.04.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.04.2014tarih ve 13382sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.04.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1506sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarında;

1. Nakliye giderine,
2. Personel eğitim giderine,
3. Portör muayenesi giderine,
4. Maliyet hesaplama tablolarında öğle ve akşam yemeklerinin menüleri içerisinde bazı etli yemeklerin maliyetlerine ilişkin hesaplamada, koyun eti (kemikli) malzemesine ve etli taze fasulye yemeği için konserve fasulye malzemesine yer verilmediği gerekçeleriyle aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmayarak tekliflerinin reddedildiği belirtilerek, idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısında nakliye giderleri ve personel eğitim giderleriönemli teklif bileşenleri olarak belirlenmediğinden, bu giderlere dair açıklamada bulunma zorunluluklarının bulunmadığını, zaten ihale konusu işin taşımalı yemek hizmeti olmadığını, piyasadaki tedarikçi firmalarının hepsi ile anlaşma yapıldığını, bu firmalarca ürün fiyatı dışında nakliye ulaşım vb. gibi ücret talep edilmediğini, sipariş edilen gıda malzemelerinin tedarikçi firmalarca iş yerine ya da anlaşmalı kurumlara doğrudan teslim edildiğini, bundan dolayı nakliye giderlerinin bulunmadığını; Gıda ve Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeleri Üreten İş Yerlerinin Çalışma İzni ve Gıda Sicili ve Üretim İzni İşlemleri ile Sorumlu Yönetici İstihdamıHakkındaki Yönetmelik’in 29’uncu maddesi gereği ihale konusu işte sorumlu yönetici istihdam edileceğini, aşırı düşük teklif açıklamasında da _“Personelin hizmet içi ilk uyum iş başı vb. eğitimlerinin sorumlu yönetici tarafından verileceği”_ ifadesinin bulunduğu, dolayısıyla personelin eğitimine dair sorumlu yönetici istihdamı sonucu oluşacak maliyet dışı herhangi bir ek maliyet öngörmelerine gerek olmadığı; personel portör muayenesi giderine ilişkin Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün 2007/62 sayılı genelgesinin 4/c maddesinde bu tetkiklerinin ücretsiz yapılacağının belirtildiği, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamalarında portör muayenesine dair maliyet öngörmelerine gerek olmadığı; son olarak Kamu İhale Kurulu’nun 23.12.2013 tarihli 2013/UH.II-4892 sayılı kararı ve Teknik Şartname’nin “H- Malzeme miktarları” başlıklı maddesinin 1’inci alt bendinde “Gıda rasyonunda belirtilen ve yemek üretim malzemeleri arasında yer alan eş değer malzemeler “örneğin koyun eti (kemikli) ve sığır eti (kemiksiz), yemeğin üretiminde kullanılacak seçenekli malzemeler olup, malzeme miktarlarında herhangi bir eksiklik tespit edilirse durum bir tutanakla tespit edilecektir.” düzenlemesi dikkate alınarak gıda rasyonundaki seçenekli malzemelerden birinin kullanıldığı, neticede bahse konu gerekçelerle açıklamalarının uygun bulunmayıp tekliflerinin reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “Malzeme Dahil Yemek Hazırlama ve Dağıtımı” , işin yapılacağı yerin Samsun Bakım ve Sosyal Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü olarak belirtildiği, miktarı ve türüne ise Şartname ekinde,

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

13+ YAŞ SABAH KAHVALTISI

adet

10.175

2

13+ YAŞ ARA ÖĞÜN (2 KEZ)

adet

20.350

3

13+ YAŞ ÖĞLE YEMEĞİ

adet

10.175

4

13+ YAŞ AKŞAM YEMEĞİ

adet

10.175

5

PERSONEL SABAH KAHVALTISI

adet

1.650

6

PERSONEL ÖĞLE YEMEĞİ

adet

12.375

7

PERSONEL AKŞAM YEMEĞİ

adet

1.650

8

ÖZEL GÜN MENÜSÜ

adet

814

şeklinde yer verildiği, anılan Şartname’nin 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Malzeme Dâhil Yemek Hazırlama ve Dağıtım Hizmet Alımına İlişkin Kahvaltı, Ara Öğün, Ana Öğün ve Özel Gün Menüsü Giderleri:

Aşağıda yer alan ve Gıda Rasyonundaki gramajlara göre oluşturulacak yemek maliyetleri üzerinden 11.825 adet sabah kahvaltısı, 20.350 adet ara öğün, 22.550 adet öğle yemeği, 11.850 akşam yemeği olmak üzere toplam 66.550 adet/öğün yemek teklif fiyata dahildir.

1.Gün Sabah Kahvaltısı Ara Öğün–2 kez Öğle Yemeği Akşam Yemeği

Çay Kek Mercimek Çorba Yayla Çorba

Siyah Zeytin Gazlı Meyveli İçecekler (Şişe) Bahçevan Kebap (Yaz) İzmir Köfte

Beyaz Peynir Zeytinyağlı Bakla Marul Salata

Yumurta Baklava Cacık

Kahvaltılık Tereyağ –Açık Bal Ekmek Ekmek

Ekmek Paket Ayran

2.Gün Sabah Kahvaltısı Ara Öğün–2 kez Öğle Yemeği Akşam Yemeği

Hazır Meyve Suyu (Açık)-Paket Süt Bitkisel Çaylar Ezogelin Çorba Domates (Şafak) Çorbası

Yeşil Zeytin Bisküvi Çeşitleri Fırın Köfte Biber Dolması

Kaşar Peyniri Taze Sıkılmış Elma Suyu (1-2 yaş grubu için- Hazır Meyve Suyu gramajında (Açık)) Şehriyeli Pirinç Pilavı Kıymalı Yufka Böreği

Omlet Sütlaç Ayva Komposto

Domates Ekmek

Ekmek

3.Gün Sabah Kahvaltısı Ara Öğün–2 kez Öğle Yemeği Akşam Yemeği

Bitkisel Çaylar Hamburger Köfte Düğün Çorbası Terbiyeli Şehriye Çorbası

Yeşil Zeytin Kola (Kutu) Terbiyeli Köfte Rosto (Püreli)

Tulum Peyniri Tatlı Çeşitleri Zeytinyağlı Pırasa Kıymalı Pırasa

Salam Yoğurt Meyve

Kahvaltılık Tereyağ –Paket Reçel Ekmek Ekmek

Ekmek

4.Gün Sabah Kahvaltısı Ara Öğün–2 kez Öğle YemeğiAkşam Yemeği

Çay Kurabiye Çeşitleri Sebze Çorba (Kış) Un Çorbası

Siyah Zeytin Hazır Meyve Suyu (Açık) Fırında Balık Kadınbudu Köfte

Çökelek (Lor) Peyniri Taze sıkılmış portakal suyu (1-2 yaş grubu için- Hazır Meyve Suyu gramajında (Açık)) Zeytinyağlı Taze Fasulye Karışık Kızartma (Yaz)

Patates Kızartma Muhallebi Kadayıf

Tahin-Pekmez Ekmek Ekmek

Ekmek Gazoz

5.Gün Sabah Kahvaltısı Ara Öğün–2 kezÖğle Yemeği Akşam Yemeği

Hazır Meyve Suyu (Kutu) –Paket Süt Tuzlu Krakerler Kırmızı Mercimek Çorba Düğün Çorbası

Siyah Zeytin Bitkisel Çaylar Karnıyarık Et Döner

Açık Çokokrem Taze sıkılmış nar suyu (Diğer yaş grupları için- Hazır Meyve Suyu gramajında (Açık)) Soslu Makarna Nohutlu Bulgur Pilavı

Sucuk Aşure Çoban Salata

Çılbır Ekmek Ekmek

Ekmek

6.Gün Sabah Kahvaltısı Ara Öğün–2 kezÖğle YemeğiAkşam Yemeği

Taze Sıkılmış Meyve Suyu Çay Etli Kuru Fasulye Yayla Çorba

Beyaz Peynir Börek Domatesli Pirinç Pilavı İmam Bayıldı

Salam Kısır Havuç Salata Karnıbahar Graten

Domates-Salatalık Ekmek Kabak Tatlısı Şekerpare

Kahvaltılık Tereyağ-Açık Bal Ekmek Ekmek

Ekmek

7.Gün Sabah Kahvaltısı Ara Öğün–2 kezÖğle Yemeği Akşam Yemeği

Çay Hazır Meyve Suyu (Kutu) Ezogelin Çorba Haşlama Tavuk

Yeşil Zeytin Sup Yumurtalı Ispanak Özbek Pilavı

Tulum Peyniri Poğça Çeşitleri Fasulye Piyazı Patates Salata

Yumurta Taze Kayısı Komposto Güllaç

Sosis Ekmek Ekmek

Ekmek Kola

Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde yılda 9 defa olmak üzere, (814) kişinin yararlanacağı “kek çeşitleri, kuru pasta, yaş pasta, meyve çeşitleri ve içecek çeşitleri”ne ilişkin “Özel Gün Menüsü” teklif fiyata dâhildir.

25.3.2. İşçilik ücreti, yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yemeklerin kuruluşta pişirildiği ve bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık (26) gün üzerinden fiilen çalışan personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli;

(1) aşçı,

(2) aşçı yardımcısı,

(1) servis elemanı,

(1) bulaşıkçı personelin,

işçilik giderleri [(işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol, giyim, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma (13,5 gün)] teklif fiyata dâhildir.

Kuruluş mutfağında çalışacak personele aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir.

1 - Forma (önlük+pantolon yazlık) 5 ad

2 - Forma (önlük+pantolon kışlık) 5 ad

3 - Hemşire tipi terlik 5 ad

4 - Bone 5 ad

5 - Servis ve bulaşık önlükleri 5 ad

25.3.3. Malzeme Giderleri:

Yemeğin taşınması için thermobox veya ısı üreten kapalı araba, kapak, strech, alüminyum folyo, yemek servisinde dağıtım için ısıtmalı yemek arabası, soğutmalı taşıma aracı, çöp konteyneri teklif fiyata dâhildir.

25.3.4. Diğer Giderler:

İçme suyu, yemeğin özelliğine göre ketçap, mayonez, limon, sirke, çeşitli baharatlar, temizlik malzemeleri, plastik çöp torbası, bebek, yaşlı, hasta veya diyetlilerin yiyeceklerinin hazırlanması amacıyla oluşturulan özel beslenme birimi için süt, pirinç unu, sebze, meyve, et, LPG dolum masrafları, yemek numunelerinin mikrobiyolojik analizi, yemek imalatı servis ve temizliği, kullanılacak malzeme ve iş kazasına ilişkin personelin eğitimi, idarenin demirbaşında bulunan ve yüklenici firmaya teslim edilecek her türlü ekipmanın bakım ve onarımı, yüklenici firma tarafından temin edilecek makine ve teçhizat, ilaçlama, yemeğin yapımında kullanılacak elektrik, su, doğalgaz ile nakliye, ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri ve Kamu İhale Kurum payı teklif fiyata dahildir.

25.3.5. Yemek kuruma ait merkezi bir mutfakta pişirilerek diğer kuruluşlara dağıtımı yapılıyor ise pişirilen yemeğin diğer kuruluşlara dağıtımındaki nakliye giderleri teklif fiyata dâhildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesinin bulunduğu,

Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde, işe başlama tarihinin 01.04.2014, işin bitiş tarihinin 31.12.2014 olarak belirtildiği görülmüştür.

Yapılan incelemede, idarece ihalenin yaklaşık maliyetinin, piyasa araştırması neticesinde elde edilen %10 oranında yüklenici kârı içeren birim fiyatların aritmetik ortalamaları esas alınarak toplam 422.845,28 TL olarak belirlendiği 17.03.2014 tarihinde yapılan ihaleye 7 isteklinin katıldığı, ihaleye ait kârsız yaklaşık maliyetin 384.158.50TL olduğu ve bu tutarın altında teklif vermiş olan aşağıdaki isteklilerin teklifleri aşırı düşük olarak belirlenerekaşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

1. Abdullah Konyar- Konyar Yemek Fabrikası

211.409,00

2. Yazgülü Yemek Dağıtım İkram Hizmetleri Tur. Tic. San. Ltd. Şti.

255.442,00

3. Rüstem Topaloğlu - Arben Catering Yemek Üre. Tem. Gıda ve Taah. İşl.

276.760,00

4. Muzaffer Altıntaş – Altıntaş Yemek Fabrikası

289.465,00

5. Sezgin Geçkin - Mis Yemek Fabrikası

332.560,80

Anılan isteklilerden sadece Rüstem Topaloğlu - Arben Catering Yemek Üre. Tem. Gıda ve Taah. İşl. ile Sezgin Geçkin - Mis Yemek Fabrikası’nın süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunduğu ve idarece yapılan değerlendirme neticesinde 26.03.2014 tarihli ihale komisyonu kararıile süresi içerisinde aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap vermeyen 3 isteklinin tekliflerinin reddedildiği ve açıklaması uygun bulunan Rüstem Topaloğlu - Arben Catering Yemek Üre. Tem. Gıda ve Taah. İşl.nin ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif, Sezgin Geçkin - Mis Yemek Fabrikası’nın ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendikleri, ancak anılan komisyon kararı sonrasında tanzim edilen ön mali kontrol raporunda Rüstem Topaloğlu - Arben Catering Yemek Üre. Tem. Gıda ve Taah. İşl. ile Sezgin Geçkin - Mis Yemek Fabrikası’nın aşırı düşük teklif açıklamalarının değişik gerekçelerle yetersiz bulunduğu hususlarına yer verilmesi üzerine 02.04.2014 tarihli ikinci ihale komisyonu kararı ile anılan ön mali kontrol raporunda sayılan gerekçeler ile Rüstem Topaloğlu - Arben Catering Yemek Üre. Tem. Gıda ve Taah. İşl. ile Sezgin Geçkin - Mis Yemek Fabrikası’nın aşırı düşük teklif açıklamalarının yetersiz bulunduğuna ve anılan isteklilerin tekliflerinin reddedilmesine karar verildiği ve ihalenin 387.987,60 TL tutarında teklif vermiş olan Yeşil Amasya Hazır Yemek Gıda ve Hay. San. Tic. Ltd. Şti.nin uhdesinde bırakıldığı, teklifi reddedilen isteklilere aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama gerekçelerinin 03.04.2014 tarihli yazılarile bildirildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır.

Kanun’un anılan maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak sorgulamaya tabi tutulacağı, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi konularında Kurumca hazırlanacak ikincil mevzuatın esas alınması gerektiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesinde “İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

Buna göre personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kârsız yaklaşık maliyetin üzerinde teklif vermiş olan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmaması gerekmektedir. Ancak, ihale konusu iş gibi personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet işlerinde aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine yönelik olarak herhangi bir ikincil düzenleme bulunmamaktadır. Bununla birlikte, istikrar kazanmış Kurul kararlarına göre personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet işlerinde de kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altındaki teklifler aşırı düşük teklif olarak tanımlandığından, idarenin aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine dair işleminin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, anılan Tebliğ açıklaması uyarınca idarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi gerekmektedir. Ancak, yapılan incelemede, idarenin 17.03.2014 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, anılan Kanun hükmü ve Tebliğ açıklamasına aykırı bir şekilde belgelere dayalı açıklama istenilecek olan önemli teklif bileşenlerinin belirtilmediği tespit edilmiştir. Dolayısıyla, idarenin aşırı düşük teklif sorgulaması işleminin mevzuatın öngördüğü usule uygun bir şekilde gerçekleştirilmediği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, idarece aşırı düşük teklif verdikleri belirlenen isteklilerin, anılan Kanun hükmü ve Tebliğ açıklaması doğrultusunda ihale konusu işe ait önemli teklif bileşenleri (çiğ gıda malzemesi, işçilik, demirbaş malzeme giderleri vb.) belirtilerek tekrar aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, sorgulamaya cevap vermeyenler dahil olmak üzere aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin ihale konusu işe ait önemli teklif bileşenleri belirtilerek tekrar aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiaları hakkında Kurul çoğunluğunca, Rüstem Topaloğlu - Arben Catering Yemek Üre. Tem. Gıda ve Taah. İşl.ne ait teklifin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “** Düzeltici işlem belirlenmesine” **karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Samsun Bakım ve Sosyal Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Malzeme Dahil Yemek Hazırlama Ve Dağıtımı Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa araştırması neticesinde elde edilen birim fiyatların aritmetik ortalamaları esas alınarak toplam 422.845,28 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 12 adet ihale dokümanı satın alındığı/e-imza ile indirildiği, 17.03.2014tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 7 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “ iş deneyim belgesi uygun olmadığı ” gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, kalan 6 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Abdullah Konyar- Konyar Yemek Fabrikası

211.409,00

Yazgülü Yemek Dağıtım İkram Hizmetleri Tur. Tic. San. Ltd. Şti.

255.442,00

Rüstem Topaloğlu -Arben Cat. Yem. Üre. Tem. Gıda ve Taah. İşl.

276.760,00

Muzaffer Altıntaş – Altıntaş Yemek Fabrikası

289.465,00

Sezgin Geçkin - Mis Yemek Fabrikası

332.560,80

Yeşil Amasya Hazır Yemek Gıda ve Hay. San. Tic. Ltd. Şti.

387.987,60

Şeklinde verildiği, ihalede ait kârsız yaklaşık maliyetin 384.158.50TL olduğu ve bu tutarın altında teklif vermiş olan Abdullah Konyar- Konyar Yemek Fabrikası, Yazgülü Yemek Dağıtım İkram Hizmetleri Tur. Tic. San. Ltd. Şti., Rüstem Topaloğlu -Arben Cat. Yem. Üre. Tem. Gıda ve Taah. İşl., Muzaffer Altıntaş – Altıntaş Yemek Fabrikası ve Sezgin Geçkin - Mis Yemek Fabrikası olmak üzere toplam beş isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu,anılan isteklilerden sadece Rüstem Topaloğlu - Arben Catering Yemek Üre. Tem. Gıda ve Taah. İşl. ile Sezgin Geçkin - Mis Yemek Fabrikası’nın süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunduğu ve idarece yapılan değerlendirme neticesinde 26.03.2014 tarihli ihale komisyonu kararı ile süresi içerisinde aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap vermeyen 3 isteklinin tekliflerinin reddedildiği ve açıklaması uygun bulunan Rüstem Topaloğlu - Arben Catering Yemek Üre. Tem. Gıda ve Taah. İşl.’nin ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif, Sezgin Geçkin - Mis Yemek Fabrikası’nın ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, ancak anılan komisyon kararı sonrasında tanzim edilen ön mali kontrol raporunda Rüstem Topaloğlu - Arben Catering Yemek Üre. Tem. Gıda ve Taah. İşl. ile Sezgin Geçkin - Mis Yemek Fabrikası’nın aşırı düşük teklif açıklamalarının değişik gerekçelerle yetersiz bulunduğu hususlarına yer verilmesi üzerine 02.04.2014 tarihli ikinci ihale komisyonu kararı ile anılan ön mali kontrol raporunda sayılan gerekçeler ile Rüstem Topaloğlu - Arben Catering Yemek Üre. Tem. Gıda ve Taah. İşl. ile Sezgin Geçkin - Mis Yemek Fabrikası’nın aşırı düşük teklif açıklamalarının yetersiz bulunduğuna ve anılan isteklilerin tekliflerinin reddedilmesine karar verildiği ve ihalenin 387.987,60 TL tutarında teklif vermiş olan Yeşil Amasya Hazır Yemek Gıda ve Hay. San. Tic. Ltd. Şti.’nin uhdesinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihaleye verilen teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiaları kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu iddialara ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi