KİK Kararı: 2014/UH.II-2058.1

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/033
Gündem No : 1
Karar Tarihi : 14.05.2014
Karar No : 2014/UH.II-2058.1
BAŞVURU SAHİBİ:
Öner Nakliye Turizm İnşaat Otomotiv Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti., Bayındırlık Cad. Aydınkent Şelale Evleri B-2 Blok 3/6 Bağlar/DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Türk Standartları Enstitüsü, Necatibey Cad. No:112 06100 Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/18177 İhale Kayıt Numaralı “Araç Kiralama Hizmeti Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türk Standartları Enstitüsütarafından 17.03.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Araç Kiralama Hizmeti Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Öner Nakliye Turizm İnşaat Otomotiv Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 07.04.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.04.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.04.2014tarih ve 13263sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.04.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1496sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Başvuruya konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu,

2. İhaleye katılım için yeterlik kriteri olarak belirlenmiş A-1, K-1 ve D-2 belgelerini sunmayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu hizmet alımının “araç kiralama hizmeti alımı işi” olduğu, İdari Şartname’nin 2.1’inci maddesinin (b) bendinde işin miktarı ve türü olarak “ 92 adet 4+1 Van tipi ticari kamyonet, 7 adet 1450 cc 81 kW binek otomobil ve 1 adet 8+1 minibüs olmak üzere toplam 100 adet araç Ekli teknik şartnamede detayı verilen araç kiralama işi ” açıklamasının yer aldığı görülmüştür.

Teknik Şartname’nin “Konu” başlıklı maddesinde “ Türk Standartları Enstitüsü Merkez ve Taşra şehir içi ve şehir dışı ve gerekirse yurt dışı alanlarda ihtiyaç duyulan hizmetlerin görülmesi amacıyla, 237 sayılı Taşıt Kanunun ilgili genelgeleri doğrultusunda çalıştırılmak üzere, aşağıda cins ve miktarları verilen hizmet araçlarının 12 ay süreli kiralanmasıdır. ” açıklaması bulunmaktadır.

Şikâyete konu ihalede, ihale komisyonu tarafından ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmeden belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında “ Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. ” hükmü yer almaktadır.

Anılan Yönetmeliğin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “ İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

…

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır. ” hükmü yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesinde ihale komisyonu tarafından verilen tekliflerin 37’nci maddeye göre değerlendirileceği, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların tespit edileceği, bu tekliflerin reddedilmeden önce idarece belirlenen süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenileceği ve istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda ihalenin karara bağlanacağı hükme bağlanmıştır.

İhale işlem dosyası ekinde yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinde şikayete konu ihalede yaklaşık maliyetin 2.076.000,00 TL olarak belirlendiği, yaklaşık maliyet belirlenirken kâr oranın belirlenmediği, bu nedenle istikrar kazanmış Kurul kararları doğrultusunda, kârsız yaklaşık maliyet tutarının kâr oranının % 20 olduğu kabulüyle belirlenmesi gerektiği, bu durumda kârsız yaklaşık maliyetin 1.730.000,00 TL olduğu tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi gereğince teklif tutarı yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılacağı açık olup, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinin 79.4’üncü alt maddesinde “ Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir. ” açıklaması yer almaktadır. Anılan mevzuat hükümleri ve istikrar kazanmış Kurul kararları bir arada değerlendirildiğinde personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında kalan tekliflerin aşırı düşük teklif olarak belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir.

Bahse konu ihalede karsız yaklaşık maliyetin 1.730.000,00 TL olduğu, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırıldığı görüldüğünden karsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren Bir Dünya Turizm Seyahat Nakliye ve Tic. Ltd. Şti. ve Erk Haberleşme Telekom Bilişim İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak ihalenin sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7.1’ inci maddesinin (h) bendinde “ İsteklilerce 4925 sayılı Karayolları Taşıma Kanunu ve Karayolları Taşıma Yönetmeliğine göre pikap, panel ve kamyonetler için K1 belgesinin aslı veya noter onaylı suretinin, Minibüs ve midibüs için D2 Yetki belgesinin aslı veya noter onaylı suretinin ve binek araçlar için A1 belgesinin aslı veya noter onaylı suretinin sunulması zorunludur.” düzenlemesinin 26.02.2014 tarihli zeyilname ile “ h) İsteklilerce 4925 sayılı Karayolları Taşıma Kanunu ve Karayolları Taşıma Yönetmeliğine göre pikap, panel ve kamyonetler için K1 belgesinin aslı veya noter onaylı suretinin sunulması zorunludur. ” şeklinde değiştirildiği,

Anılan zeyilname ile Teknik şartnamenin “Genel Esaslar” başlıklı D maddesinin dördüncü alt bendinde yer alan “ Yüklenici; 4925 Sayılı Karayolu Taşımacılığı Kanunu’na ve aynı kanun çerçevesinde çıkarılan Karayolu Taşıma Yönetmeliği’ne göre panel, pikap ve kamyonet türü araçların K1 Taşıma Yetki Belgesi ile trafiğe çıkma zorunluluğu bulunduğundan ihaleye girecek firmanın ismine, Ulaştırma Bakanlığından veya ilgili Bölge Müdürlüğünden alınmış K1 yetki belgesinin aslını veya noter onaylı suretini sunmaları zorunludur.

- Aynı kanuna göre yolcu taşıyan minibüs, midibüs veya otobüslerin D2 yetki belgesi gerektiğinden Firmanın, Ulaştırma Bakanlığından veya ilgili Bölge Müdürlüğünden alınmış D2 yetki belgesinin aslını veya noter onaylı suretini ihale dosyasında sunmaları zorunludur.

- Yine aynı kanuna göre Kara Yolları Taşıma Yönetmeliği gereğince Yüklenicinin Ulaştırma Bakanlığından veya ilgili Bölge Müdürlüğünden alınmış A1 yetki belgesinin aslını veya noter onaylı suretini ihale dosyalarında sunmaları zorunludur. ” düzenlemesinin, “ Yüklenici; 4925 Sayılı Karayolu Taşımacılığı Kanunu’na ve aynı kanun çerçevesinde çıkarılan Karayolu Taşıma Yönetmeliği’ne göre panel, pikap ve kamyonet türü araçların K1 Taşıma Yetki Belgesi ile trafiğe çıkma zorunluluğu bulunduğundan ihaleye girecek firmanın ismine, Ulaştırma Bakanlığından veya ilgili Bölge Müdürlüğünden alınmış K1 yetki belgesinin aslını veya noter onaylı suretini sunmaları zorunludur.

- Karayolları Trafik Kanunu ve diğer ilgili kanun ve yönetmeliklerin uygulanmaması ve gerekli evrakların temin edilmemesi halinde doğacak tüm yasal, hukuki ve maddi yükümlülükler Yükleniciye ait olacaktır.

- Firma işe başlama öncesinde taahhüt ettiği tüm araçlarla ilgili, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’na ve aynı kanun çerçevesinde çıkarılan Karayolu Taşıma Yönetmeliği gereğince zorunlu olan taşıt kartını idareye sunacaktır.” şeklinde değiştirildiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır. ” hükmü bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen hüküm uyarınca, başvuruya konu ihalede, ihaleye katılım şartı olarak belirlenmiş K-1 yetki belgesini ihaleye katılan 5 isteklinin de sunduğu ve zarf açma ve belge kontrol tutanağında da söz konusu belgenin ihaleye katılan isteklilerce sunulduğunun tutanak altına alındığı görüldüğünden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Bir Dünya Turizm Seyahat Nakliye ve Tic. Ltd. Şti. ve Erk Haberleşme Telekom Bilişim İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği birinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, bahse konu ihalede karsız yaklaşık maliyetin 1.730.000,00 TL olduğu, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırıldığı görüldüğünden karsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren Bir Dünya Turizm Seyahat Nakliye ve Tic. Ltd. Şti. ve Erk Haberleşme Telekom Bilişim İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak ihalenin sonuçlandırılması gerektiğine ilişkin “** Düzeltici işlem belirlenmesine** ” karar verilmiş olup,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği ikinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, başvuruya konu ihalede, ihaleye katılım şartı olarak belirlenmiş K-1 yetki belgesini ihaleye katılan 5 isteklinin de sunduğu ve zarf açma ve belge kontrol tutanağında da söz konusu belgenin ihaleye katılan isteklilerce sunulduğunun tutanak altına alındığı görüldüğünden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığına ilişkin “** İtirazen şikayet başvurusunun reddine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin birinci ve ikinci iddiaları kapsamında Kurulca verilen karar gerekçeleri yerinde bulunmakla birlikte, aynı başvuru sahibi tarafından başvuruya konu ihalenin dokümanına yönelik Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurusunun 14.05.2014 tarih ve 2 no’lu gündemde görüşülmesi sonucunda “ İhale dokümanında yer alan düzenlemeler uyarınca, başvuruya konu ihalenin sürücüsüz araç kiralama işi olduğu ve Teknik Şartname’nin “konu” başlıklı maddesinde yer aldığı üzere ihale konusu iş kapsamında araçların şehirlerarası yolcu taşıma faaliyetinde de kullanılacağı açıktır. Bu çerçevede, Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğü’nün yukarıda aktarılan yazısı dikkate alındığında, başvuru sahibinin işin niteliği bakımından başvuru konusu ihalede A1 yetki belgesinin talep edilmesi gerektiği yönündeki iddiasının yerinde olduğu ” gerekçesi ile ihalenin iptali yönünde karşı oy kullandığımızdan aynı isteklinin tekliflerin değerlendirilmesine yönelik iddiaları hakkında da “ Karar verilmesine yer olmadığı ” kararı verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin birinci ve ikinci iddiaları kapsamında Kurulca verilen karar gerekçeleri yerinde bulunmakla birlikte, aynı başvuru sahibinin ihale dokümanına yönelik iddiaları açısından tarafımızca ihalenin iptaline karar verilmesinin uygun olacağı yönünde karşı görüş belirtildiğinden aynı isteklinin tekliflerin değerlendirilmesine yönelik iddiaları hakkında “ Karar verilmesine yer olmadığı ” kararı verilmesigerektiği yönündekidüşüncemizle, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi