KİK Kararı: 2014/UH.II-203

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/003
Gündem No : 62
Karar Tarihi : 09.01.2014
Karar No : 2014/UH.II-203
BAŞVURU SAHİBİ:
Serhat Tabldot Tem. Teks. İnş. Hayv. Gıda San. Ve Dış Tic .Ltd. Şti., İSTASYON CAD. TOPLU İŞHANI KAT:1 NO:17 MUŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sakarya Kamu Hastane Birliği Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu, Adnan Menderes Caddesi Sağlık Sok. No:193 Genel Sekreterlik Merkezi Satınalma Birimi 54100 SAKARYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/117523 İhale Kayıt Numaralı "2014 Mali Yılı Bağlı Sağlık Tesislerinin Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım Ve Sonrası" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sakarya İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 21.10.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2014 Mali Yılı Bağlı Sağlık Tesislerinin Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve SonrasıHizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Serhat Tabldot Tem. Teks. İnş. Hayv. Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin 04.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.12.2013tarih ve 39130sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4604sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhalenin 1'inci ve 2'nci kısımlarında kâr hariç yaklaşık maliyet belirlenirken, yaklaşık maliyet tutarından %20 oranında kâr düşüldüğü, ancak sözleşme giderleri de dikkate alındığında kâr hariç yaklaşık maliyet tespitinde %20 yerine %17 oranında kârın düşülmesi gerektiği,

2. İdarenin yaklaşık maliyet hesabının piyasa rayiçlerine uygun olmadığı, demirbaş maliyeti de dikkati alındığında yaklaşık maliyetin düşük kaldığı,

3. İhalenin 4'üncü kısmında aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerin açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, isteklilerin işçilik hesaplamalarının yanlış olduğu, personel sağlık raporu, demirbaş amortisman gideri, sigorta gideri, zayi olması muhtemel demirbaşların bakım onarım gideri, bulaşık ve temizlik malzemesi gideri, çay bardağı, kürdan, tuzluk, peçetelik, karabiberlik, ekmek tabağı, masa örtüsü gideri, 200 ml'lik bardak su gideri, dezenfektan madde gideri, çöp poşeti gideri, elektrik, doğalgaz, su için abonelik gideri, soğuk hava deposu onarım gideri, numune ve steril kap, bone, maske, eldiven, tabldot tepsi giderleri, ilaçlama gideri, yaka kartı, terlik, personel giyim gideri, turnike sistemi, kart okuyucu cihaz, bilgisayar ve 600 adet kart gideri, kalibrasyon masrafı, antibakteriyel sabun, cep telefonu ve hattı giderlerinin açıklanmadığı, isteklinin öngördüğü gramajlar ile Teknik Şartname'de belirtilen gramajların uyumlu olmadığı,

4. İhalenin 7’nci kısmında aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerin açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, termobaks giderinin demirbaş listesinde gösterilmediği, bulaşıkların yıkanmasında kullanılacak temizlik malzemesi gideri, masa örtüsü, tuzluk, karabiberlik, ekmek sepeti, peçetelik, kürdanlık giderleri, çöp poşetleri, çöp kovası, laboratuvar analiz giderleri, sigorta gideri, ilaçlama gideri, kilit sistemi gideri, termometre, soğuk hava bakım onarım gideri, izotermik tepsi gideri, personelin sağlık gideri, sıvı el sabunu, kağıt havlu gideri, turnike sistemi, kart okuyucu cihaz, bilgisayar, 600 adet kart, eldiven, maske, personel kıyafeti, kaşık, çatal, porselen tabak, altı gözlü termo tepsi giderleri, elektrik, doğalgaz, su için abonelik gideri, isteklilerin işçilik hesaplamalarının yanlış olduğu, cep telefonu ve hattı giderlerinin açıklanmadığı,

5 ) İhalenin 8’inci kısmının Manavoğlu Yemekçilik’in üzerinde bırakıldığı, ancak ihale komisyonu kararında anılan isteklinin ihalenin 6’ncı kısmında aritmetik hata yaptığının belirtildiği, söz konusu isteklinin yalnızca ihalenin 6’ncı kısmında değil, teklif verdiği tüm kısımlarda değerlendirme dışı bırakılması gerektiğiiddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının “2014 Mali Yılı Bağlı Sağlık Tesislerinin Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası” şeklinde belirtildiği,

Aynı Şartname’nin 20’nci maddesinde ihalede kısmi teklif verilebileceğinin belirtildiği ve ihalenin toplam 8 kısımdan oluştuğu,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Bu idari şartnamenin diğer hususlar bölümünde belirtilen yüklenicinin bünyesinde çalıştıracağı personel ve teknik şartnamede istenen ekipmanın ve sarf malzemelerinin her türlü maliyet giderleri istekli tarafından verilen teklif fiyata dâhil edilecektir. Ancak, yüklenicinin çalıştıracağı işçilerin yemek ve yol maliyeti teklif fiyata dâhil edilmeyecektir.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ 79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

…79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 79’uncu maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif sunan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı belirtilmiş olup, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin kriter getirilmemiştir. Bununla birlikte, istikrar kazanmış Kurul kararları çerçevesinde, malzemeli yemek hizmeti alımı ihaleleri gibi personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde de kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan incelemeye konu ihalede idarenin yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranı belirtilmemiştir. Bu durumda Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesi çerçevesinde, yaklaşık maliyetin %20 oranında kâr içerdiği kabulüyle kâr hariç yaklaşık maliyetin hesaplanması gerekmektedir.

Her ne kadar başvuru sahibi tarafından “sözleşme giderleri de dikkate alındığında kâr hariç yaklaşık maliyet tespitinde %20 yerine %17 oranında kârın düşülmesi gerektiği” iddia edilmekte ise de, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.1’inci maddesinde öngörülen %3 şeklindeki sözleşme ve genel gider oranı, yalnızca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarına ilişkin sözleşme ve genel gider oranı olup, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarında uygulanmamaktadır.

Bu itibarla, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacak istekliler belirlenirken yaklaşık maliyet tutarından %20 kâr oranı düşülerek kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının belirlenmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.” hükmü bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri gereğince, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekmektedir.

Başvuru sahibinin ikinci iddiası idarece yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığına yöneliktir. Yaklaşık maliyet tutarının ihale günü ilk oturumda isteklilere açıklandığı göz önüne alındığında, başvuru sahibinin şikâyete konu işlemin farkına varılmış olması gereken tarih olan 21.10.2013 tarihinden (ihale tarihi) itibaren on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 04.12.2013 tarihinde idareye başvurduğu anlaşılmıştır. Bu çerçevede söz konusu başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Sakarya Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesi Baştabipliği 2014 Yılı Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı Teknik Şartname’sinin (B) maddesinde “İşçilerin Dağıtım Ve Çalışma Saatleri Firma Tarafından Düzenlenecek Ve Kontrol Teşkilatı Tarafından Denetlenecektir.

PERSONEL SAYILARI VE NİTELİKLERİ

DİYETİSYEN Veya GIDA MÜH.

1KİŞİ

AŞÇI

2 KİŞİ

TAMAMI BONSERVİSLİ

AŞÇI YRD.

1 KİŞİ

BONSERVİSLİ

BULAŞIKÇI + SERVİS DAĞITMA

8 KİŞİ

EN AZ İLKOKUL MEZUNU

SORUMLU PERSONEL

1 KİŞİ

EN AZ ÖNLİSANS MEZUNU

TOPLAM

13 KİŞİ

” düzenlemesine,

“Tarafların Yükümlülükleri” başlıklı maddesinde “Yüklenici, hastane mutfağında pişirilecek yemeklerde meydana gelebilecek besin zehirlenmeleri nedeni ile kişilerin mağduriyetini giderebilmek ve olası tazminatları karşılayabilmek için üçüncü kişi mali sorumluluk sigortası yaptıracaktır. Sigorta poliçesi işin süresini kapsayacak şekilde olup, sözleşme imzalanma aşamasında veya işin başlangıç tarihinde yüklenici tarafından sunulacaktır. Sigorta poliçesinin miktar ve tutarları sözleşmenin 21. maddesinde belirtilecektir.” düzenlemesine,

(h) maddesinde “ Firma elektrik, su ve varsa doğalgaz kullandığı tüm yerlerde elektrik, su ve doğalgaz saatlerini hastanenin kullandığı şebekeden ayıracak veya tüketimini ölçülebilir hale gelmesi için gerekli tedbirleri alacaktır. (Sayaçların ayrılması ile ilgili gereken tadilat, malzeme, işçilik ve montaj, abonelik vb. tüm giderler firma tarafından karşılanacaktır.)…Aylık ortalama elektrik tüketimi 8.000 kw., su: 200 m3, doğalgaz : 600 m3’tür.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhalenin 4’üncü kısmına 8 teklif verilmiş, 1 isteklinin teklifi “banka referans mektubunun uygun olmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmış, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı olarak belirlenen 912.014,58 TL’nin altında teklif veren Selina Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. ve Güv. Hizm. Ltd. Şti. aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmuştur.

Anılan istekliye gönderilen 25.10.2013 tarihli ve 16688 sayılı yazıda “…teklif edilen bedelin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4. maddesinde belirtilen unsurlara göre firma kârını da ilave ederek ekte gönderilen tablolar doğrultusunda açıklanması” nınistenildiği,

Söz konusu yazının ekinde örnek haftalık yemek listeleri ile teklif bileşenlerini içeren tablonun yer aldığı, önemli teklif bileşenlerinin “yemek malzeme gideri, işçilik (giysi, yol, yemek, ücret, tazminatlar dahil), demirbaş malz. amortisman, sigorta, elektrik, su, doğalgaz giderleri” şeklinde belirlendiği,

Selina Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. ve Güv. Hizm. Ltd. Şti.nin idarece belirlenen süre içerisinde açıklamasını sunduğu ve açıklamasının yeterli görülerek ihalenin 4’üncü kısmının anılan isteklinin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

..79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklamaları bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdarenin 25.10.2013 tarihli ve 16688 sayılı aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısında önemli teklif bileşeni olarak “işçilik, sigorta, elektrik, su doğalgaz giderleri, yemek malzeme gideri, demirbaş malz. amortisman gideri” nin belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesinde idarelere aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında önemli teklif bileşenlerini belirleyebilme yetkisi verildiği göz önüne alındığında, isteklilerin önemli teklif bileşenleri dışında kalan bileşenler için açıklama sunmaları zorunluluğu bulunmamaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.24’üncü maddesinde de yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyeceği ve ihale komisyonunun ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edilebileceği belirtilmiştir.

Bu çerçeve incelemeye konu ihalede önemli teklif bileşeni olarak belirlenmeyen “personel sağlık raporu, zayi olması muhtemel demirbaşların bakım onarım gideri, bulaşık ve temizlik malzemesi gideri, çay bardağı, kürdan, tuzluk, peçetelik, karabiberlik, ekmek tabağı, masa örtüsü gideri, 200 ml'lik bardak su gideri, dezenfektan madde gideri, çöp poşeti gideri, soğuk hava deposu onarım gideri, numune ve steril kap, bone, maske, eldiven, tabldot tepsi giderleri, ilaçlama gideri, yaka kartı, terlik, turnike sistemi, kart okuyucu cihaz, bilgisayar ve 600 adet kart gideri, kalibrasyon masrafı, antibakteriyel sabun, cep telefonu ve hattı giderleri” ne ilişkin açıklama sunulmasına gerek bulunmamaktadır.

Diğer yandan personel giyim gideri idarece önemli teklif bileşenleri arasında belirlenmiş ise de, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.24’üncü maddesi çerçevesinde, isteklilerin bu gider kalemini belgelendirmeleri zorunluluğu getirilmemiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklanması incelendiğinde, anılan isteklinin öngördüğü gramajlar ile Teknik Şartname’de belirtilen gramajların uyumlu olmadığı tespit edilmiştir. Örneğin, konserve bamya yemeğinde 50 gram dana eti kullanılacağı belirtilmesine karşın, isteklinin 20 gram dana eti öngördüğü belirlenmiştir.

Elektrik, su, doğalgaz giderine ilişkin açıklamasında, su giderini açıklamak üzere sunduğu tarifenin hangi döneme ait olduğunun belli olmadığı, Zeyilname ile değiştirilen Teknik Şartname’nin (h) maddesinde belirtilen aylık elektrik ve su tüketim miktarları ile isteklinin öngördüğü miktarlar kıyaslandığında farklılıklar bulunduğu, örneğin Teknik Şartname’de aylık elektrik tüketimi miktarı 8.000 kw olarak belirlenmesine karşın, isteklinin 2.500 kw üzerinden açıklama sunduğu, elektrik, su, doğalgaz sayaçlarının ayrılması giderinin ise tevsik edilmediği tespit edilmiştir.

İdarenin önemli teklif bileşenleri arasında saydığı demirbaş amortisman giderinin de söz konusu istekli tarafından tevsik edilmediği görülmüştür.

Bununla birlikte personel giderine ilişkin açıklama incelendiğinde, personel maliyetinin KİK işçilik hesaplama modülü üzerinden sigorta risk prim oranı %2 olarak esas alınarak hesaplandığı, giyim gideri dahil personel maliyeti için toplam 218.956,53 TL öngörüldüğü, önemli teklif bileşenleri arasında yer alan sigorta giderinin ise Tria Sigorta Dan. ve Aracılık Hiz. Tic. Ltd. Şti.nden alınmış teklif ile tevsik edildiği belirlenmiştir.

Yukarıda yer verilen tespitler bir arada değerlendirildiğinde**,** Selina Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. ve Güv. Hizm. Ltd. Şti.nin ihalenin 4’üncü kısmına ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

4 ) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Sakarya Hendek Devlet Hastanesi 2014 Yılı Malzemeli Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmeti Alımı Teknik Şartnamesi’nin 36’ncı maddesinde “ Yüklenici çalıştıracağı personelin temizliğine çok dikkat edecek ve firma personeli idare ve diyet uzmanlarının tespit ettiği iş elbiselerini giyeceklerdir. Firma mevsimine göre personele ikişer takım (2 ad. yazlık ve 2 ad. kışlık) olmak üzere iş kıyafeti temin edecektir. (Kep, fular, ceket, hırka, pantolon, önlük, yelek, çizme, terlik vs)” düzenlemesine,

40’ıncı maddesinde “Hastanemizde, elektrik ve su sayaçları süzme sayaç olarak takılı olup her ay sonu itibari ile bu sayaçlardan okunacak kullanılan elektrik ve su miktarı birim fiyatlarla çarpılması sonucu bulunan rakam yüklenicinin hak edişinden kesilecektir. Hastanemiz mutfağında kullanılan doğal gaz sayacı ayrı olup Hastanemiz adına kayıtlıdır, burada kullanılan doğal gaz faturası bedeli yine yüklenicinin hak edişinden kesilecektir. (Hastaneye takılacak olan süzme sayaç için gerekli olan tüm tadilat, malzeme, işçilik, montaj, abonelik ile ilgi giderler firma tarafından karşılanacaktır.) Ayrıca yüklenici hastane mutfağında gaz alarmı bulundurmakla yükümlüdür. Aylık ortalama elektrik tüketimi 3.000 kw., su: 100 m3, doğalgaz : 400 m3’tür.” düzenlemesine,

53’üncü maddesinde _“ İşçilerin nitelikleri ve sayıları; _

1. Gıda Teknikeri 1 Kişi

2. Aşçı Başı 2 Kişi

3. Aşçı Yardımcısı 1 Kişi

4. Garson (Erkek) 1 Kişi

5. Garson (Bayan) 1 Kişi

6. Bulaşıkçı 1 Kişi

7. Meydancı 1 Kişi

TOPLAM 8 Kişi

Yüklenici firma hastanede Gıda Teknikeri bulundurmak zorundadır.” düzenlemesine,

Teknik Şartname’nin ekinde ise “Yüklenici Üçüncü kişi sorumluluk poliçesi (besin zehirlenmesine karşı) yaptıracaktır. Yüklenici, hastane mutfağında pişirilecek yemeklerde meydana gelebilecek besin zehirlenmeleri nedeni ile kişilerin mağduriyetini giderebilmek ve olası tazminatları karşılayabilmek için üçüncü kişi mali sorumluluk sigortası yaptıracaktır. Sigorta poliçesi işin süresini kapsayacak şekilde olup, sözleşme imzalanma aşamasında veya işin başlangıç tarihinde yüklenici tarafından sunulacaktır. Sigorta poliçesinin miktar ve tutarları sözleşmenin 21. maddesinde belirtilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, ihalenin 7’nci kısmına 6 teklif verildiği, 1 isteklinin teklifinin “banka referans mektubunun uygun olmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, idarece kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı olarak hesaplanan 518.919,38 TL’nin altında teklif veren Karanfil Yemek Eml. Tem. İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu,

Anılan istekliye gönderilen 25.10.2013 tarihli yazıda “…teklif edilen bedelin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4. maddesinde belirtilen unsurlara göre firma kârını da ilave ederek ekte gönderilen tablolar doğrultusunda açıklanması” nınistenildiği,

Söz konusu yazının ekinde örnek haftalık yemek listeleri ile teklif bileşenlerini içeren tablonun yer aldığı, önemli teklif bileşenlerinin “yemek malzeme gideri, işçilik (giysi, yol, yemek, ücret, tazminatlar dahil), demirbaş malz. amortisman, sigorta, elektrik, su, doğalgaz giderleri” şeklinde belirlendiği,

Karanfil Yemek Eml. Tem. İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin idarece belirlenen süre içerisinde açıklamasını sunduğu ve açıklamasının yeterli görülerek ihalenin 7’nci kısmının anılan isteklinin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdarenin 25.10.2013 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısında önemli teklif bileşeni olarak “işçilik, sigorta, elektrik, su doğalgaz giderleri, yemek malzeme gideri, demirbaş malz. amortisman gideri” nin belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesinde idarelere aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında önemli teklif bileşenlerini belirleyebilme yetkisi verildiği göz önüne alındığında, isteklilerin önemli teklif bileşenleri dışında kalan bileşenler için açıklama sunmaları zorunluluğu bulunmamaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.24’üncü maddesinde de yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyeceği ve ihale komisyonunun ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edilebileceği belirtilmiştir.

Bu çerçeve incelemeye konu ihalede önemli teklif bileşeni olarak belirlenmeyen “termobaks gideri, bulaşıkların yıkanmasında kullanılacak temizlik malzemesi gideri, masa örtüsü, tuzluk, karabiberlik, ekmek sepeti, peçetelik, kürdanlık giderleri, çöp poşetleri, çöp kovası, laboratuvar analiz giderleri, ilaçlama gideri, kilit sistemi gideri,termometre, soğuk hava bakım onarım gideri, izotermik tepsi gideri, personelin sağlık gideri, sıvı el sabunu, kağıt havlu gideri, turnike sistemi, kart okuyucu cihaz, bilgisayar, 600 adet kart, eldiven, maske, kaşık, çatal, porselen tabak, altı gözlü termo tepsi giderleri, cep telefonu ve hattı giderleri” ne ilişkin açıklama sunulmasına gerek bulunmamaktadır.

Öte yandan personel giyim gideri idarece önemli teklif bileşeni olarak belirtilmiş ise de, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.24’üncü maddesi uyarınca, isteklilerin bu gider kalemini belgelendirmeleri şartı aranmamaktadır.

Söz konusu isteklinin idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenen girdilere ilişkin açıklaması incelendiğinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İşçilik giderine ilişkin açıklamasında ise toplam 8 personelin maliyeti için (giyim gideri dahil) 131.917,53 TL öngördüğü, işçilik giderini hesaplarken KİK işçilik hesaplama modülünü kullandığı ve sigorta risk prim oranını %2 olarak esas aldığı görülmüştür.

Demirbaş amortisman gideri için 7.172,60 TL öngördüğü, amortisman giderini hesaplarken demirbaş listesinde yer alan malzeme ve ekipman için öngördüğü bedel olan 35.863,00 TL’nin %20’sini esas aldığı, ancak malzeme ve ekipmanın kendi malı olduğuna dair demirbaş defteri veya amortisman defteri gibi bir belge sunmadığı, kendi malı olmayan makine ve ekipman için amortisman ayrılarak yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Elektrik, su, doğalgaz giderine ilişkin açıklamasında, aylık tüketim miktarlarının Teknik Şartname ile uyumlu olduğu, ancak birim fiyatları tevsik eden bilgi ve belgelerin açıklama kapsamında sunulmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca yükleniciye ait olduğu belirtilen hastaneye süzme sayaç takılması giderine ilişkin açıklama yapılmadığı belirlenmiştir.

İdarece tarafından önemli teklif bileşeni olarak belirlenen üçüncü şahıs mali sorumluluk sigortası gideri için isteklinin 1.616,00 TL öngördüğü, ancak bu bedeli tevsik eden bilgi ve belge sunmadığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tespitler bir arada değerlendirildiğinde, Karanfil Yemek Eml. Tem. İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ihalenin 7’nci kısmına ilişkin açıklamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

5 ) Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5’inci maddesinde “ 16.5.1. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır.” açıklaması bulunmaktadır.

18.11.2013 tarihli ihale komisyonu kararında, Manavoğlu Yemekçilik Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin birim fiyat teklif cetvelinin ihalenin 6’ncı kısmına ilişkin bölümünde aritmetik hata yaptığı belirtilerek, isteklinin bu kısım için verdiği teklifin değerlendirmeye alınmadığı ifade edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 16.5’inci maddesi gereğince kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilen ihalelerde, isteklinin yalnızca aritmetik hata yaptığı kısım için teklifinin değerlendirme dışı bırakılacağı, teklif verdiği diğer kısımlarda teklifinin değerlendirme dışı kalmayacağı belirtilmiştir.

Bu çerçevede ihale komisyonu tarafından Manavoğlu Yemekçilik Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin yalnızca ihalenin 6’ncı kısmına ilişkin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Selina Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. ve Güv. Hizm. Ltd. Şti.nin teklifinin ihalenin 4’üncü kısmında, Karanfil Yemek Eml. Tem. İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ihalenin 7’nci kısmında değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, ihalenin 4’üncü ve 7’nci kısımlarına ilişkin olarak düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, ihalenin 1, 2 ve 8’inci kısımlarına ilişkin olarak itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ İhalenin 1'inci 2'nci kısımlarında kâr hariç yaklaşık maliyet belirlenirken, yaklaşık maliyet tutarından %20 oranında kâr düşüldüğü, ancak sözleşme giderleri de dikkate alındığında kâr hariç yaklaşık maliyet tespitinde %20 yerine %17 oranında kârın düşülmesi gerektiği ” şeklinde belirtilenbirinci iddiasına ilişkin Kurul çoğunluğunca, “** İtirazen şikayet başvurusunun reddine”,**

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ İhalenin 4'üncü kısmında aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerin açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, anılan isteklinin işçilik hesaplamalarının yanlış olduğu, personel sağlık raporu, demirbaş amortisman gideri, sigorta gideri, zayi olması muhtemel demirbaşların bakım onarım gideri, bulaşık ve temizlik malzemesi gideri, çay bardağı, kürdan, tuzluk, peçetelik, karabiberlik, ekmek tabağı, masa örtüsü gideri, 200 ml'lik bardak su gideri, dezenfektan madde gideri, çöp poşeti gideri, elektrik, doğalgaz, su için abonelik gideri, soğuk hava deposu onarım gideri, numune ve steril kap, bone, maske, eldiven, tabldot tepsi giderleri, ilaçlama gideri, yaka kartı, terlik, personel giyim gideri, turnike sistemi, kart okuyucu cihaz, bilgisayar ve 600 adet kart gideri, kalibrasyon masrafı, antibakteriyel sabun, cep telefonu ve hattı giderlerinin açıklanmadığı, isteklinin öngördüğü gramajlar ile Teknik Şartname'de belirtilen gramajların uyumlu olmadığı” şeklinde belirtilenüçüncü iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, Selina Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. ve Güv. Hizm. Ltd. Şti.’nin ihalenin 4’üncü kısmına ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin “** Düzeltici işlem belirlenmesine”,**

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ İhalenin 7’nci kaleminde aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerin açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, termobaks giderinin demirbaş listesinde gösterilmediği, bulaşıkların yıkanmasında kullanılacak temizlik malzemesi gideri, masa örtüsü, tuzluk, karabiberlik, ekmek sepeti, peçetelik, kürdanlık giderleri, çöp poşetleri, çöp kovası, laboratuvar analiz giderleri, sigorta gideri, ilaçlama gideri, kilit sistemi gideri ,termometre, soğuk hava bakım onarım gideri, izotermik tepsi gideri, personelin sağlık gideri, sıvı el sabunu, kağıt havlu gideri, turnike sistemi, kart okuyucu cihaz, bilgisayar, 600 adet kart, eldiven, maske, personel kıyafeti, kaşık, çatal, porselen tabak, altı gözlü termo tepsi giderleri, elektrik, doğalgaz, su için abonelik gideri, isteklilerin işçilik hesaplamalarının yanlış olduğu, cep telefonu ve hattı giderlerinin açıklanmadığı ” şeklinde belirtilendördüncü iddiasına ilişkin Kurul çoğunluğunca, Karanfil Yemek Eml. Tem. İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ihalenin 7’nci kısmına ilişkin açıklamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin “** Düzeltici işlem belirlenmesine”,**

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ İhalenin 8’inci kısmının Manavoğlu Yemekçilik’in üzerinde bırakıldığı, ancak ihale komisyonu kararında anılan isteklinin ihalenin 6’ncı kısmında aritmetik hata yaptığının belirtildiği, söz konusu isteklinin yalnızca ihalenin 6’ncı kısmında değil, teklif verdiği tüm kısımlarda değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ” şeklinde belirtilenbeşinci iddiasına ilişkin Kurul çoğunluğunca, ihale komisyonu tarafından Manavoğlu Yemekçilik Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin yalnızca ihalenin 6’ncı kısmına ilişkin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığına ilişkin “** İtirazen şikayet başvurusunun reddine”,**

Karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin 1 nci, 3 üncü, 4 üncü ve 5 inci iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Sakarya Kamu Hastane Birliği Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu tarafından gerçekleştirilen kısmi teklife açık “ 2014 Mali Yılı Bağlı Sağlık Tesislerinin Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı ” ihalesinin,

“ Sakarya Araştırma Hastanesi ” ne ilişkin birinci kısmı için yaklaşık maliyetin piyasa araştırması esas alınarak toplam 3.953.601,25 TL ,

“ Yenikent Devlet Hastanesi ” ne ilişkin ikinci kısmı için yaklaşık maliyetin piyasa araştırması esas alınarak toplam 1.878.685,50 TL ,

“ Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesi ” ne ilişkin dördüncü kısmı için yaklaşık maliyetin piyasa araştırması esas alınarak toplam 1.094.417,50 TL ,

“ Hendek Devlet Hastanesi ” ne ilişkin yedinci kısmı için yaklaşık maliyetin piyasa araştırması esas alınarak toplam 622.703,25 TL ,

“ Akyazı Devlet Hastanesi ” ne ilişkin sekizinci kısmı için yaklaşık maliyetin piyasa araştırması esas alınarak toplam 599.885,00 TL ,

Olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (27) adet ihale dokümanı satın alındığı, 21.10.2013tarihinde gerçekleştirilen ihalenin birinci kısmına 7, ikinci kısmına 3, dördüncü kısmına 8, 7 nci kısmına 6 ve 8 nci kısmına da 8 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece şikayete konu ihalenin birinci kısmına yönelik tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, 7 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Evrensel Hazır Gıda Özel Sağ. Spor İşl. San. ve Tic. A.Ş.

2.933.235,00

Sun Yemek Otomasyon Temizlik Gıda San. ve Tic. A.Ş.

3.094.983,00

Şimal Yemek San. ve Tic. Ltd. Şti.

3.195.495,00

Karanfil Yemek Eml. Tem. İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.

3.252.930,00

Azık Yemek San. ve Tic. A.Ş.

3.297.870,00

Serhat Tabldot Tem. Teks. İnş. Hayv. Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.

3.617.098,00

Aydeniz Yemek tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağ. Hizm. Ltd. Şti.

3.976.091,00

Şeklinde verildiği,

İdarece şikayete konu ihalenin ikinci kısmına yönelik tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, 7 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Karanfil Yemek Eml. Tem. İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.575.100,00

Serhat Tabldot Tem. Teks. İnş. Hayv. Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.

1.618.760,00

Azık Yemek San. ve Tic. A.Ş.

1.804.510,00

Şeklinde verildiği,

İdare tarafından ihalenin birinci kısmında kârsız yaklaşık maliyetin 3.294.667,71 TL olarak belirlendiği ve bu bedelin altında teklif veren dört istekliden açıklama istenildiği, sunulan açıklamanın kabul edilmeyerek bu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin Azık Yemek San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı,

İdare tarafından ihalenin ikinci kısmında kârsız yaklaşık maliyetin 1.565.571,25 TL olarak belirlendiği ve bu bedelin altında teklif istekli olmadığı, bu nedenle aşırı düşük sorgulama yapılmadan en düşük fiyat esasına göre ihalenin Karanfil Yemek Eml. Tem. İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı,

İdarece şikayete konu ihalenin dördüncü kısmına yönelik tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “ banka referans mektubunun uygun olmadığı ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan 7 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Akademi Yem. Tem. Müh. Hiz. Yaz. Bil. İnş. Nak. Tur. Tic. Ltd. Şti.

790.100,00

Selina Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. ve Güv. Hizm. Ltd. Şti.

834.160,00

Serhat Tabldot Tem. Teks. İnş. Hayv. Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.

931.550,00

Manavoğlu Yemekçilik v e Turz. San. Tic. Ltd. Şti.

992.900,00

Er-Ma Sosyal Hizm. Özel Güv. Gıda İnş. Nak. Taah. Tic. Ltd. şti.

1.096.600,00

Kupa Yemek San. Tic. Ltd. Şti.

1.116.200,00

Aydeniz Yemek tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağ. Hizm. Ltd. Şti.

1.137.960,00

Şeklinde verildiği, idare tarafından ihalenin dördüncü kısmında kârsız yaklaşık maliyetin 912.014,58TL olarak belirlendiği ve bu bedelin altında teklif veren iki istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, sunulan açıklamalardan birinin uygun görülerek ihalenin Selina Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. ve Güv. Hizm. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı,

İdarece şikayete konu ihalenin yedinci kısmına yönelik tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “ banka referans mektubunun uygun olmadığı ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan 5 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Karanfil Yemek Eml. Tem. İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.

495.900,00

Serhat Tabldot Tem. Teks. İnş. Hayv. Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.

546.810,00

Aydeniz Yemek tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağ. Hizm. Ltd. Şti.

564.165,15

Ak Ay Tur. Nak. Yem.Akry. Orm. Ürn. San. Tic. Ltd. Şti.

569.293,50

Kupa Yemek San. Tic. Ltd. Şti.

616.701,00

Şeklinde verildiği, idare tarafından ihalenin yedinci kısmında kârsız yaklaşık maliyetin 518.919,38 TL olarak belirlendiği ve bu bedelin altında teklif veren bir istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, sunulan açıklamanın uygun görülerek ihalenin Karanfil Yemek Eml. Tem. İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı,

İdarece şikayete konu ihalenin sekizinci kısmına yönelik tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “ banka referans mektubunun uygun olmadığı ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan 7 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Manavoğlu Yemekçilik v e Turz. San. Tic. Ltd. Şti.

518.300,00

Serhat Tabldot Tem. Teks. İnş. Hayv. Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.

528.500,00

Karanfil Yemek Eml. Tem. İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.

533.500,00

Sakarya Elit Yemek Gıda Temizlik Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.

536.550,00

Aydeniz Yemek tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağ. Hizm. Ltd. Şti.

553.300,00

Ak Ay Tur. Nak. Yem.Akry. Orm. Ürn. San. Tic. Ltd. Şti.

573.950,00

Kupa Yemek San. Tic. Ltd. Şti.

611.000,00

İdare tarafından ihalenin sekizinci kısmında kârsız yaklaşık maliyetin 499.904,16 TLolarak belirlendiği ve bu bedelin altında teklif istekli olmadığı, bu nedenle aşırı düşük sorgulama yapılmadan en düşük fiyat esasına göre ihalenin Manavoğlu Yemekçilik ve Turz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, 2 nci kısım ve 8 nci kısımlar haricinde 1 nci, 4 üncü ve 7 nci kısımlarda aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalenin 2 nci, 7 nci ve 8 nci kısımlar haricinde 1 nci kısımda bir ve dördüncü kısımda üç teklif haricindeki diğer teklif bedellerinin ikisi haricinde diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, 1 nci, 4 ncü ve 7 nci kısımlara ilişkin yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin 1 nci, 3 üncü, 4 üncü ve 5 inci iddiaları kapsamında, ihalenin 1 nci, 4 ncü ve 7 nci kısımlarına ilişkin yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu iddialara ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi