KİK Kararı: 2014/UH.II-197

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/003
Gündem No : 53
Karar Tarihi : 09.01.2014
Karar No : 2014/UH.II-197
BAŞVURU SAHİBİ:
Özkartallar İnşaat San. Ve Tic. Ltd. Şti., 19 MAYIS CAD. İSTEK SOK. NO:30 DAİRE:1 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Yakutiye Belediye Başkanlığı, Kuloğlu Mah. Cumhurıyet Cad. No. 1 25100 ERZURUM

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/147777 İhale Kayıt Numaralı "265 İşçi Ve 41 Araç İle Belediyemiz İmar Planı Dahili 9 Ay Süreli Çevre Temizliği Çöp Toplama Ve Çöp Taşıma" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Yakutiye Belediye Başkanlığıtarafından 21.11.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “265 İşçi ve 41 Araç ile Belediyemiz İmar Planı Dahili 9 Ay Süreli Çevre Temizliği Çöp Toplama ve Çöp Taşıma Hizmeti Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Özkartallar İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 02.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.12.2013tarih ve 38517sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4495sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Kesinleşen ihale kararında ekonomik açıdan en avantajlı teklif ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin teklif etmiş oldukları tutarların yazılması gerekirken yazılmadığı, bu durumun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde yer alan “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, güvenilirliği, kamuoyu denetimini ..sağlamakla sorumludur.” hükmüne aykırı olduğu,

2. İdari Şartname’nin 25.3’üncü maddesinde çalışacak olan tüm personel için asgari ücretin üzerinde ücret öngörüldüğü, fiyat farkına ilişkin düzenlenen katsayıların a1=0,14 ile a2=0,30 olduğu, söz konusu işte asgari ücretle personel çalışması öngörülmediğinden, fiyat farkı kararnamesine göre belirlenen katsayının sadece a2 olması gerektiği,

3. Teknik Şartname’de makine ve ekipmanlara ilişkin maliyet unsurlarını belirleyen araçlara ait akaryakıt, amortisman, yakıt karşılığı olan yağ, hidrolik, üstüpü giderleri, yedek parça, tamir bakım, onarım, sigorta, sermaye faizi gibi giderlerin tespiti için araçların günlük yaptığı km yol mesafeleri, yürüyen aksamları ile şasilerine monte edilmiş olan ekipmanlara ait asgari motor gücü bilgilerine yer verilmesi gerekirken yer verilmediği, bu durumun sağlıklı olarak teklif verilmesine engel teşkil ettiği,

4. İdari Şartname’de yer alan personel giderine ait düzenlemeler ile fiyat farkına ait düzenlenen katsayılar birlikte değerlendirildiğinde işe ait karsız yaklaşık maliyetin 10.101.543,86 TL olması gerekirken ihale komisyonunca yaklaşık maliyetin 6.973.587,36 TL olarak açıklandığı, yaklaşık maliyet içerisinde personel gideri dışında kalan diğer giderlere ait 1.709.458,70 TL olan tutarın fiyat farkı için düzenlenen katsayıların toplamı olan 0,56 oranının karşılığı olmadığı, bu nedenle, idarece belirlenen yaklaşık maliyet ve kat sayı oranlarına göre ihalenin sonuçlandırılması mümkün olmadığından, ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 65’inci maddesinin birinci fıkrasında “Yapılan değerlendirme sonucu ihale ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır ve ihale komisyonunca alınan gerekçeli karar ihale yetkilisinin onayına sunulur.”

“Kesinleşen ihale kararının bildirilmesi” başlıklı 66’ncı maddesinin birinci fıkrasında “Kesinleşen ihale kararı, ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil, ihaleye teklif veren bütün isteklilere 65 inci maddenin birinci fıkrası uyarınca alınan ihale komisyonu kararı ile birlikte bildirilir.” hükümleri yer almaktadır.

İdarenin 22.11.2013 tarihli kesinleşen ihale kararı konulu yazısı ekinde ihale komisyon kararının isteklilere gönderilmediği görülmüştür.

Anılan mevzuat hükmü uyarınca, kesinleşen ihale kararı ile birlikte ihale komisyon kararının ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilmesi gerektiğinden, idarece tesis edilen işlem anılan mevzuat hükmüne aykırı bulunmuştur. Bununla birlikte, ihalede 2 isteklinin teklifinin geçerli bulunduğu, başvuru sahibinin dilekçesinde diğer isteklinin teklif etmiş olduğu tutarı belirtmiş olduğu, dolayısıyla diğer isteklinin teklifinden de haberdar olduğu anlaşıldığından, idarece kesinleşen ihale kararı ile birlikte ihale komisyon kararının başvuru sahibine bildirilmemiş olmasının ihalenin sonucuna etkisi bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 ve 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday, istekli ve istekli olabileceklerin anılan Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabileceği hüküm altına alınmış, şikayet ve itirazen şikayet başvurusu, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu bir idari başvuru yolu olarak öngörülmüştür.

Anılan Kanun’da idareye şikayet ve Kuruma itirazen şikayet başvurularının, ihale süreci içerisindeki idari işlem veya eylemlerle hakkı muhtel olan aday, istekli ve istekli olabileceklerle sınırlı biçimde öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

Bu haliyle idareye şikayet ve Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunabilmesi için öncelikle;

1. Aday, istekli veya istekli olabilecek sıfatını haiz olunması,

2. Başvuru sahibinin idarenin hukuka aykırı bir işlem veya eyleminden dolayı bir hak kaybına veya zarara uğraması veya zarara uğramasının muhtemel olması gerekmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesinde; idareye şikayet süresinin ihale süreci içerisinde şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren anılan Kanun’un 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün olduğu, idarenin şikayetin verilmesini izleyen on gün içinde gerekçeli bir karar alması gerektiği, belirtilen süre içinde bir karar alınmaması veya süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda karar verme süresinin bitimini veya kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kurum’a itirazen şikayet başvurusunda bulunulması gerektiği, ayrıca ilan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetlerin yukarıda belirtilen süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikayet başvurusunda bulunulmasıdır.

Kurum’a itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilmesi için aday, istekli ve istekli olabileceklerin, hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerektiği, başvuru sahibinin ihaleye teklif verdikten sonra ihale dokümanına yönelik başvuruda bulunduğu, dolayısıyla başvuru ehliyetini haiz olmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca, ikinci iddia ile ilgili olarak şikâyetçinin 4734 sayılı Kanun’un yukarda belirtilen hükmü gereği, ihale dokümanında Zeyilname (Zeyilname’nin 06.11.2013 tarihinde ihaleye katılan isteklilere posta yoluyla bildirildiği, başvuru sahibinin teslim aldığı tarihe ilişkin ihale dokümanında net bir bilginin yer almadığı) ile yapılan değişiklikten sonra, idareye 10 gün içerisinde şikayet başvurusunda bulunması gerektiği, üçüncü iddia ile ilgili olarak şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı tarih olan ihale dokümanı satın almış olduğu 25.10.2013 tarihini izleyen on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, ihale dokümanında yer alan söz konusu düzenlemelere yönelik şikâyet başvurusunda bulunmayıp ihaleye teklif verdiği, anlaşılmıştır. Belirtilen nedenle, ihale tarihinden sonra dokümana yönelik olarak yapılan şikayetin 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince süre ve ehliyet yönünden reddi gerekmektedir.

3 ) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdare tarafından ihale onay belgesi ekinde yer alan yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde, idare tarafından yaklaşık maliyet içerisinde yer alan araç giderleri, akaryakıt ile malzeme ve giysiye ait giderlerin piyasada faaliyet gösteren 3 firmadan alınan fiyatların ortalaması alınarak belirlendiği, işçilik giderinin ise KİK işçilik hesaplama modülüne göre hesaplandığı görülmüştür.

Yaklaşık maliyetin;

Maliyet bileşenleri

TL

Araç giderleri

1.034.510,00

Akaryakıt

1.150.276,67

Malzeme ve giysi

273.435,33

İşçilik

4.408.936,20

Ulusal bayram ve genel tatil gün yemek gideri

14.008,00

Ulusal bayram ve genel tatil gün çalışma gideri

92.421,17

Toplam

6.973.587,37

Toplam 6.973.587,37 TL olduğu görülmüştür.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde _“25.1._İlgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri ile işçilik ile ilgili sgk, stopaj vb. tüm giderler teklif fiyata dahildir

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

a) Ekip Amiri Toplam 1 Personel = Brüt Asgari ücretin %50 Fazlası
Araç Arkası ve Süpürme İşçisi Toplam 137 Personel = Brüt Asgari Ücretin %15 Fazlası
Çavuş- Toplam 9 Personel = Brüt Asgari Ücretin %40 Fazlası
Şoför Toplam 35 Personel = Brüt Asgari Ücretin %30 Fazlası
Formen –Bilgisayar operatörü Toplam 3 Personel = Brüt Asgari Ücretin %50 Fazlası
İşçi Toplam 8 Personel = Brüt Asgari Ücretin %25 Fazlası
Düz İşçi amele Toplam 33 Personel = Brüt Asgari Ücretin %15 Fazlası
Operatör makinist Toplam 15 personel = Brüt Asgari Ücretin %70 Fazlası
Ağır kamyon şoförü Toplam 18 personel = Brüt Asgari Ücretin %30 Fazlası
Teknisyen Toplam 2 personel = Brüt Asgari Ücretin %25 Fazlası
Mühendis Toplam 1 personel = Brüt Asgari Ücretin %165 Fazlası
Bakım Onarım Ustası Toplam 1 Personel = Brüt Asgari Ücretin %120 Fazlası
Teknik Atölye Ustası Toplam 2 Personel = Brüt Asgari Ücretin % 40 Fazlası

b) Araç arkası ve Süpürme İşçisi için 1.198,5 gün; Çavuş 51 gün; Ekip Amiri 8,5 gün; Şoför için 374 gün; Operatör Makinist 119 gün olup tatilde çalışılacak toplam süre 1.751 gündür. Yüklenici, personele ait genel tatil ücretlerini ilgili mevzuatı gereği ödeyecektir

c) Çalışan personele çalıştığı her gün için (Aylık 26 Gün üzerinden brüt) 8.00 TL Yemek ücreti ödenecektir. Verilen yemek ücreti maaş bordrosu üzerinde gösterilecektir. İstenildiği takdirde idareye sunulacaktır.

Personele yemek verilecek toplam gün sayısı 265 personel için 234 gün ve genel tatil günlerinde çalışacak 206 personel için 8,5 gündür.

Personele yemek verilecek toplam öğün sayısı

265 Personel için 234 gün 265*234= 62.010 Öğün Yemek.

Genel Tatil Günlerinde Çalışacak 206 Personel için 8,5 gün 2068,5 = 1.751 Öğün Yemek (265234) + (206*8,5) = 63.761 öğün yemek verilecektir

d) Ayrıca aşağıda belirtilen malzemeler ayni olarak karşılanacaktır

Cins Miktar Özellik/Açıklama
Eldiven (Çift) 8.000 adet en az deri imitasyon
Çalı Süpürgesi 8.000 adet
Tırmık 20 adet sık aralıklı
Kürek geniş tip 500 adet
Tava küreği 50 adet
Battal boy çöp poşeti 8.000 Kg en az 150 mikron kalınlığında siyah
Çöp arabası 100 adet 1 gözlü tekerlekli

E) Personel kıyafetleri ve genel özellikleri ayni olarak karşılanacaktır.

İşçiler İçin (160 Kişi) Şoför, Operatör, Çavuş, İçin (80 Kişi)

Cinsi Kişi Başı Toplam Adet

Mevsimlik T-Shırt 4 Adet 636

Yazlık/Kışlık İş Elbisesi 4 Adet 636

Kışlık Bere 2 Adet 320

Kışlık Çizme 1 Adet 160

Uyarı Yeleği 2 Adet 320

Maske 4 Adet 636

Mevsimlik Pantolon 4 Adet 308

Mevsimlik Gömlek 4 Adet 308

Tüm Personel İçin

Yağmurluk: 240 Adet

Mevsimlik Ayakkabı (1 Adet/Kişi) : 240 Adet

Anorag Kaban: 240 Adet

Makine ve ekipman amortismanı ile malzeme giderleri:

Bu temizlik hizmet alımı işinin yürütülmesi için gerekli olan ve idari şartnamenin 7.5.2. maddesinde belirtilen ve bu idari şartnamenin eki olan teknik şartnamesinde her bir iş kaleminin birim fiyat tariflerinde belirtilen makine ve ekipmanların amortisman giderleri ile her türlü malzeme giderleri teklif fiyata dahildir.

Diğer giderler:

Araçlara anons ve/veya dezenfekte (ilaçlama) cihazı takılması, araçların üzerlerine yazı yazılması, şantiyenin kurulması, bakımı, onarımı, temizliği ile şantiyede kullanılacak elektrik, su, doğalgaz gibi genel giderler teklif fiyata dahildir.

İdari şartnamede ve teknik şartnamede belirtilen 41 adet araç niteliklerine ve işin gerçekleştirme durumuna göre Akaryakıt Giderleri teklif fiyata dahil edilecektir

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

İhale konusu olan Çevre Temizliği, Çöp Toplama ve Çöp Taşıma işinin; i sigorta kolları prim oranı % 2 (iki)” düzenlemesine yer verilmiştir.

İdare tarafından 06.11.2013 tarihinde düzenlenen Zeyilnameile İdari Şartname’nin 46.1.1’inci maddesi ile Sözleşme Tasarısı’nın 14.2’nci maddesinde fiyat farkı sabit katsayılarının sehven gösterilmediği ifade edilerek, fiyat farkı hesabında uygulanacak katsayılar:

Asgari ücret işçilik oranı: (a1=0,14)

Asgari ücret dışındaki işçilik oranı: (a2=0,30)

Akaryakıt ağırlık oranı: (b1=0,21)

Akaryakıt dışındaki malzemelerin oranı: (b2=0,05)

Makine ve ekipmanın amortisman oranı: (d=0,30) olarak belirlenmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’nci maddesinde “İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.”,

“Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, Türkiye İstatistik Kurumu aylık ÜFE Genel Endeksi (2003=100 Üretici Fiyatları Endeksi G satırındaki endeks) üzerinden güncellenir.

Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükümleri yer almaktadır.

İncelenen ihalede, yaklaşık maliyetin anılan mevzuat hükümlerine uygun olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığına yönelik başvurusu uygun bulunmamıştır.

Diğer taraftan, başvuru sahibinin fiyat farkı hesabında uygulanacak katsayılara yönelik başvurusunun aslında ihale dokümanına yönelik olduğu, ancak başvuru sahibinin söz konusu bilgiye yaklaşık maliyetin açıklanması üzerine haberdar olduğu hususu dikkate alındığında, başvuru sahibinin ihaleye teklif verdikten sonra ihale dokümanına yönelik yapmış olduğu başvurunun süresinde olduğu ve başvuru sahibinin bu hususta başvuru ehliyetine haiz olduğu anlaşılmıştır.

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar’ın“Fiyat Farkı” başlıklı 7’nci maddesinde “Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

F = An x B x ( Pn –1)

Pn = [a1 + a2 İn/İo + b1 Yn/Yo + b2 Gn/Go + c Kn/Ko + d Mn/Mo ]

Formülde ;

F: Fiyat farkını (TL),

An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, teklif birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL); götürü bedel işlerde ise, uygulama ayı ilerleme yüzdesine göre gerçekleşen iş grubu ve/veya iş kalemi imalat miktarlarının sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

B: 0,90 katsayısını,

Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel indeksler ve güncel indeksler ile a1, a2, b1, b2, c ve d değerlerinin ağırlık oranları temsil katsayılarının yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

a1: Sözleşme kapsamındaki işlerin yapılmasında kullanılacak ve bu Esasların 8 inci maddesine göre artış farkı ödenecek olan asgari ücrete dayalı işçiliklerin oranını temsil eden ve yukarıdaki formülde artış öngörülmeyen sabit bir katsayıyı,

a2: Sözleşme kapsamındaki işlerin yapılmasında kullanılacak olan ve a1 katsayısının dışındaki işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

b1: Sözleşme kapsamındaki işlerin yapılmasında kullanılacak akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

b2: Sözleşme kapsamındaki işlerin yapılmasında kullanılacak diğer malzeme veya diğer hizmet girdilerini temsil eden sabit bir katsayıyı,

c: Sözleşme kapsamındaki işlerin mühendislik ve müşavirlik oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

d: Sözleşme kapsamındaki işlerin yapılmasında kullanılacak makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

İfade eder.

a1, a2, b1, b2, c ve d sabit katsayılarından biri, birkaçı veya tamamının, ihale konusu hizmetteki oranı dikkate alınmak suretiyle ve toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde ihaleden önce idarece belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi zorunludur. Bu sabit katsayılar, sözleşmenin uygulanması sırasında hiçbir gerekçeyle değiştirilemez.

Formüldeki temel indeksler (o) ve güncel indeksler (n) ise;

İo, İn : İşçilikle ilgili temel asgari ücreti ve güncel asgari ücreti,

Yo, Yn: Akaryakıt temel indeksleri ve güncel indeksleri; Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından aylık yayımlanan (1994=100) bazlı Tablo-2: Toptan Eşya Fiyatları İndeks Sayıları Tablosunun “Kok Kömürü, Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri” satırındaki sayıyı,

Go, Gn: Akaryakıt dışındaki malzemelerin temel indeksleri ve güncel indeksleri; Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından aylık yayımlanan (1994=100) bazlı Tablo-2: Toptan Eşya Fiyatları İndeks Sayıları Tablosunun “Genel” satırındaki sayıyı,

Ko, Kn: Mühendislik ve müşavirlikle ilgili temel aylık katsayısı ve güncel aylık katsayısını,

Mo, Mn: Makine ve ekipmana ait amortismanın temel indeksleri ve güncel indeksleri; Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından aylık yayımlanan (1994=100) bazlı Tablo 2: Toptan Eşya Fiyatları İndeks Sayıları Tablosunun “Makine ve Teçhizat İmalatı” satırındaki sayıyı,

İfade eder.

Yukarıda yer alan indekslerden biri veya birkaçının sözleşmenin uygulanması sırasında Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından değiştirilmesi halinde değiştirilen indekse eşdeğer yeni bir indeks belirlenir ise bu indeks; yeni bir indeks belirlenmez ise Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından aylık yayımlanan (1994=100) bazlı Tablo- 2: Toptan Eşya Fiyatları İndeks Sayıları Tablosunun “Genel” satırındaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.”,

“Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerindeki değişiklikten kaynaklanan fark” başlıklı 8’inci maddesinde “İhale konusu hizmetin gerçekleştirilebilmesi için çalıştırılacak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi personelin, sayı ve günlük çalışma saatinin belirtilmesi kaydıyla;

a) Asgari ücret tespit komisyonunca ihale (son teklif verme) tarihinde 16 yaşını doldurmuş işçiler için belirlenmiş asgari ücretin değiştirilmesi halinde eski ve yeni asgari ücret arasındaki fark,

b) İhale (son teklif verme) tarihi itibarıyla işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda; asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranlan değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek fark,

c) 506 sayılı Kanunun 77 nci maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde sözleşmede öngörülen ücret ekleri nedeniyle, işveren tarafından karşılanmakta olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigorta primine ilişkin toplam tutarda meydana gelecek fark,

toplamı (a), (b) ve (c) bentleri toplamı), 506 sayılı Kanun gereğince işveren nâm ve hesabına Hazinece yapılacak olan ödemeler de dikkate alınmak suretiyle bu Esasların 7 nci maddesi uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.” hükümleri yer almaktadır.

24.12.2013 tarihli yazı ile idareden ihale dokümanında düzenlenen fiyat farkı esasında kullanılacak olan katsayıların belirlenmesine yönelik bilgi ve belge istenilmiştir.

İdarenin 26.12.2013 tarihli yazısında “İhale dokümanının bir eki olan yaklaşık maliyet cetveline göre oluşturulması gerekli olan hesaplamalarda sehven aritmetik hata yapılmış olup aşağıda doğru oranlar hesap edilmiştir.

Fiyat farkı hesabında uygulanacak katsayılar:

Asgari ücret işçilik oranı: (a1=0,23)

Asgari ücret dışındaki işçilik oranı: (a2=0,42)

Akaryakıt ağırlık oranı: (b1=0,16)

Akaryakıt dışındaki malzemelerin oranı: (b2=0,04)

Makine ve ekipmanın amortisman oranı: (d=0,15)” açıklamasına yer verilmiştir.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Fiyat farkı verilebilmesi” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasında, sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamayacağı hüküm altında alınmıştır.

İncelenen ihalede, fiyat farkı hesabında uygulanacak katsayıların yaklaşık maliyete göre belirlenmediği, bu durumun sözleşmenin uygulanmasında fiyat farkı ödemesi sırasında eksik ya da fazla ödeme yapılmasına neden olacağı anlaşıldığından, ihalenin iptal edilmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan, a1 katsayısının; sözleşme kapsamındaki işlerin yapılmasında kullanılacak ve bu Esasların 8’inci maddesine göre artış farkı ödenecek olan asgari ücrete dayalı işçiliklerin oranını temsil eden ve yukarıdaki formülde artış öngörülmeyen sabit bir katsayıyı, a2 katsayısının;sözleşme kapsamındaki işlerin yapılmasında kullanılacak olan ve a1 katsayısının dışındaki işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı ifade ettiği, bu durumda, ihale konusu iş içerisinde yer alan işçilik oranı temsil eden katsayının sadece a1 olması gerektiği anlaşılmış olup, söz konusu hususun idareye bildirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi