KİK Kararı: 2014/UH.II-1878

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/027
Gündem No : 14
Karar Tarihi : 18.04.2014
Karar No : 2014/UH.II-1878
BAŞVURU SAHİBİ:
Ogtim İnş. Turz. Med. Gıd. Tem. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti., DÖGOL CAD. NO: 43/15 MEBUSEVLERİ ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ankara Etlik Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği, Talatpaşa Bulvarı No: 177 Altındağ Belediyesi İçi 06230 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/187964 İhale Kayıt Numaralı "Ankara 1 Bölge Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği 24 Aylık Yemek Hizmeti" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ankara 1. Bölge Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 22.01.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Ankara 1 Bölge Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği 24 Aylık Yemek Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Ogtim İnş. Turz. Med. Gıd. Tem. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 14.03.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.03.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.04.2014tarih ve 11584sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.04.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1364sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle idarece ihalenin 2’nci kısmına ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarında, personel için fazladan yemek gideri öngörüldüğü gerekçesiyle açıklamalarının uygun görülmeyerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, söz konusu giderin fazla hesaplanmış olmasının daha az maliyetle ihale konusu işin yapılabilirliğini kanıtladığı, bir diğer değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak gösterilen sunulan örnek menülere ilişkin gramaj tablosunda, Teknik Şartname uyarınca “Domates-Biber/Salatalık” gramajının toplam 200 gr. olarak belirlenmesine karşın “domates-salatalık-biber” maliyetinin 80+80+40 gr. olarak hesaplanması, menülere de domates-salatalık yazılmasının gösterildiği, ancak söz konusu gerekçenin de yerinde olmadığı, maliyet çalışmalarında “Domates (80 gr.), Salatalık (80 gr.) ve Biber (40 gr.)” olmak üzere toplam 200 gr. üzerinden maliyet hesaplaması yapıldığı, ihalenin 2’nci kısmında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Atisal İnş. Gıda Tem Oto Em San Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, proforma faturalarda belirtilen birim fiyatların hayatın olağan akışına aykırı olduğu, sunulan proforma faturanın standartlara uygun olmadığı, hizmetin ifası sırasında yüklenicinin temin etmekle yükümlü olduğu araç gereçlere ait bakım ve onarım giderlerini öngörmediği, işçi kıyafetlerini maliyet hesaplarına dahil etmediği, ilaçlama hizmeti birim fiyatını tevsik eden belgenin fiyat teklifi yerine proforma fatura ile tevsik edildiği ve bu proforma faturada SMMM/YMM beyanının hatalı olduğu, Teknik Şartname’de belirtilen hizmetin ifası için yüklenici tarafından temin edilecek ve hizmetin bitiminde iade edilecek demirbaş malzemelerin kendi malı olmadığı ve kendi malı olmayan makine ve ekipman için amortisman ayrılmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “ Ankara 1 Bölge Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği 24 Aylık Yemek Hizmeti ” olarak belirtildiği görülmüştür.

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde, _“25.1._Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinin tümü isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.

...

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

1.Personelin aylık ödeme (maaş) bilgileri:

a.Diyetisyen için brüt asgari ücretin % 250 fazlası

b.Aşçıbaşı için brüt asgari ücretin %200 fazlası

c.Aşçıbaşı Yardımcısı için brüt asgari ücretin % 150 fazlası

d.Aşçı için brüt asgari ücretin %100 fazlası

_e._Aşçı yardımcısı için brüt asgari ücretin % 50 fazlası

_f._Garson, Bulaşıkçı ve Temizlikçi-Meydancı için brüt asgari ücretin % 5 fazlası ödenecektir. İstekliler de tekliflerinde garson, bulaşıkçı ve temizlikçi-meydancı için buna uygun bir ücret öngöreceklerdir.

g.İşçiye verilecek giyim-kuşam ile Teknik Şartnamede belirtilen ekipman ve her türlü giderler istekli tarafından verilen teklif fiyata dahil edilecektir.

ğ. Teknik Şartnamelerde fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günleri için öngörülmüş olup 24 ay boyunca her bir grupta toplam 29 gün, fazla çalışma yapılacaktır.

_h._Her işçiye sözleşme dönemi boyunca aylık (26 iş günü x 2 toplu taşıma bileti / kişi) 52 (Elli iki) adet toplu taşıma bileti yüklenici tarafından ayni olarak verilecektir. 2. ve 3. gruplarda yer alan hastanelerde (Kazan, Kızılcahamam, Çubuk, Elmadağ) çalışacak personele yol ücreti verilmeyecek ve istekliler de bunun için tekliflerinde herhangi bir bedel öngörmeyeceklerdir.

ı. İşçilerin yemek ihtiyaçlarını karşılama yükümlülüğü y ükleniciye ait olup çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarının karşılanması için Sağlık Tesisinde pişirilen yemekten bedelsiz olarak faydalanma imkânı verilecektir. İstekliler tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir.

_i. Yüklenici çalıştıracağı işçilerin kıyafetini Teknik Şartnamelerde detayları yer aldığı üzere ayni olarak karşılamak ve giydirmekle yükümlüdür._Kıyafetler her yıl Ocak ayı başlarında kışlık ve Mayıs ayı başlarında yazlık olarak yüklenici tarafından imza karşılığı işçilere teslim edilecektir. Buna ilişkin tutanak Kontrol Teşkilatına teslim edilecektir.

_j._Yüklenici, sağlık tesislerinin mutfağında meydana gelebilecek yangınlara ve pişirilecek yemeklerde meydana gelebilecek besin zehirlenmeleri nedeni ile kişilerin mağduriyetini giderebilmek ve olası tazminatları karşılayabilmek için üçüncü kişi mali sorumluluk sigortası yaptıracaktır. Sağlık tesislerinde günlük yemek hizmetinden faydalanan kişi sayısı 1. grup için 8500 kişi, 2. grup için 4700, 3. grup için 7.100 kişi olarak kabul edilecektir. Olay başına ve yıllık toplam tek limit olarak 2.000.000,00 TL üçünçü şahıs sorumluluk sigortası yaptırılacak ve ihale uhdesinde kalan yüklenici firma "Üçüncü Şahıs Sorumluluk Sigortası"na ait poliçeyi sözleşme öncesi İdare'ye verecektir.

k.İşin yapılması için gerekli malzemeler, damacana su, kullanılacak demirbaşların amortismanı, temizlik sarf malzemeleri, temizlik maddeleri, lpg, ilaçlama giderleri vs. gibi ihale dokümanında geçen ve maliyet unsuru olabilecek diğer giderler de teklif fiyata dahildir.

...

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı %2'dir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Her bir kısım için ayrı ayrı düzenlenen Teknik Şartname’nin ilgili maddelerinde de inceleme konusu ihalenin personel, personel muayene, giyim, yol, temizlik malzemeleri ve ekipmanları, demirbaş listesi, yüklenici tarafından getirilecek ekipmanlar, turnike gideri, yemek analiz gideri, ilaçlama, elektrik, doğalgaz, su, LPG, mali sorumluluk sigortası, panelvan araç gibi maliyet bileşenlerine ilişkin düzenlemelerin yapıldığı, söz konusu Şartname’de normal yemek için 2 haftalık örnek menüye, diyet yemeği haftalık menü örneğine, 7 adet farklı ara öğün örneğine, yemek çeşitlerine göre gramaj listesine ve kullanılacak gıda maddelerinin özelliklerine yer verildiği görülmüştür.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, bahse konu ihalenin 2’nci kısmına 13 isteklinin katıldığı, söz konusu kısımda teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen 10 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, 3 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap vermediği, sorgulamaya cevap veren isteklilerden başvuru sahibi Ogtim İnşaat Turizm. Med. Gıda Tem. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında çalıştırılacak personel için yemek gideri öngörmesi ve sunduğu yemek menüsünde domates-biber veya domates-salatalık gramajının eksik olması gerekçesiyle, Öz Gaziantep Lokantacılık San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamasında, LPG tüp giderinin yanlış hesaplanması ve yaka kartı giderine ilişkin olarak proforma fatura sunulmaması gerekçesiyle, Avşar Oğulları Et Ürünleri Yemek Üretim ve Dağ. Gıda Tem. San. Tic. A.Ş.nin açıklamasında, ilaçlamanın 21 günde bir yerine ayda bir yapılması esasına göre maliyetlendirilmesi gerekçesiyle, Rota Yemekçilik Tic. A. Ş.nin açıklamasında, işçilik maliyeti tablosu toplamının yanlış olması gerekçesiyle, Fesleğen Temizlik Bilgisayar Yemek Gıda Org. Turizm San. Tic. Ltd. Şti.nin açıklamasında, sunduğu temizlik ve sarf malzeme giderinin ve araç yakıt giderinin eksik hesaplanması gerekçesiyle, Öksel Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti.-On İlaç. Sağ. İnş. Elek. Gıda Bilgisayar İnsan Kaynakları ve San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin, teklif dosyasında sunulan sicil kayıt suretinin imzasız ve mühürsüz olması gerekçesiyle, Polimatik Temizleme San. Tic. Ltd. Şti.-Yeniçeri Temizlik Turizm İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin teklif fiyatının yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle, Takdir İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Doğu Yemek San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin de birim fiyat hesap cetvelinin hatalı olduğu gerekçesiyle söz konusu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin 2’nci kısmında aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan 2 istekliden Atisal İnş. Gıda Tem Oto Em San Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Kahvecioğlu Gıda Enerji San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde ise “79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in 79.4.2.24’üncü maddesinde de “Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Kanun hükmü ve Tebliğ açıklaması birlikte değerlendirildiğinde; ihale komisyonunca tekliflerin 4734 sayılı Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirilmesinin ardından aşırı düşük tekliflerin ve bu tekliflerde önemli olan bileşenlerin belirlenmesinin zorunlu olduğu ve teklifinin aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili açıklama istenmesi gerektiği hususunun açık ve tereddüde yer vermeyecek bir şekilde hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır.

Bunun yanında, belirtilen Kanun ve Tebliğ açıklamaları doğrultusunda teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden, inceleme konusu ihalede olduğu gibi teklifin tamamı üzerinden ya da ihale dokümanında belirtilen tüm maliyet kalemleri üzerinden değil, sadece yaklaşık maliyet içerisinde ve tekliflerde maliyet açısından önemli bir yer tutması itibariyle teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilmek suretiyle açıklama istenilmesi gerekmektedir. Yemek ihalelerinde maliyeti etkileyen birbirinden bağımsız birçok girdinin bulunması ve girdi maliyetlerindeki yaşanan belirsizlikler aşırı düşük teklif açıklamasının hazırlanması ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde, ihalenin asıl konusu ve yaklaşık maliyetinin büyüklüğü de dikkate alınarak, açıklama istenilecek-açıklama istenilmeyecek maliyet bileşenlerinin, tablo halinde, somut ve açık bir şekilde belirlenmesini zorunlu hale getirmekte, bu durum, eşit muamele ilkesi gereğince aşırı düşük teklif sorgulamasının tüm istekiler için eşit koşullarda yapılması ve sunulan açıklamaların objektif kriterlere göre değerlendirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

İdarece 2’nci kısımda teklifi aşırı düşük olarak belirlenen 10 istekliye gönderilen 31.01.2014 tarihli ve 4796 sayılı aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında, tekliflerin aşırı düşük olduğu belirtilerek, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi gereğince önemli önemsiz ayrımı yapılmadan birçok maliyet bileşenine ilişkin açıklama istenildiği, söz konusu yazıda isteklilerin tekliflerinde açıklık getirmesi gereken hususların işçilik maliyeti unsurları, Teknik Şartname’deki örnek menülerin öğün maliyet tablosu, öğün maliyetine etki eden ve birim fiyatı oluşturan ihale dokümanındaki bütün maliyet unsurları, sözleşme giderleri ve kâr olarak belirtildiği, yazı ekinde kısımlar bazında personel giderleri maliyet bileşenleri tablosuna yer verildiği görülmüştür.

Söz konusu aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısından, isteklilerden birim fiyatlarını oluşturan ihale dokümanında belirtilen tüm maliyet kalemleri üzerinden tekliflerinin tamamının açıklanmasının istenildiği anlaşılmaktadır.

Teklifi aşırı düşük olarak belirlenen istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarından örnek verilmek suretiyle bu durumu özetlemek gerekirse, ihalenin 2’nci kısmında Öz Gaziantep Lokantacılık San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri arasında personelin yaka kartı maliyetine ilişkin olarak proforma fatura sunmaması gösterilmişken 2’nci ve 3’üncü kısımlarda açıklaması uygun görülen Kahvecioğlu Gıda Enerji San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından personel yaka kartı giderine ilişkin olarak maliyet öngörülmediği gibi, ayrıca bir belgelendirme yapılmamıştır. Aynı şekilde, 2’nci ve 3’üncü kısımlarda açıklaması uygun görülen Kahvecioğlu Gıda Enerji San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından açıklamasında araçların araçların şoför, amortisman, vergi ve muayene giderlerine ilişkin olarak herhangi bir maliyet öngörülmediği tespit edilmişken yine aynı kısımlarda açıklaması uygun görülen Atisal İnş. Gıda Tem Oto Em San Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında araçların söz konusu giderlerine ilişkin olarak maliyet öngörülmüş, belgelendirme yapılmıştır. Ancak adı geçen istekli tarafından araçlar için eksik amortisman ayrılmıştır. Diğer taraftan, Teknik Şartname’de yemek taşıma işinde kullanılacak panelvan araçların taşıma merkezlerine göre günlük toplam gidiş-dönüş taşıma mesafelerine yer verilmiştir. İncelenen aşırı düşük teklif açıklamalarında kimi istekliler tarafından ihale dokümanında 1 öğün için belirtilen günlük gidiş-dönüş taşıma mesafeleri hesaba katılarak araçların yakıt giderleri hesaplanmışken, kimi istekliler tarafından da 1 öğün için belirtilen günlük gidiş-dönüş taşıma mesafelerinin, günde 3 öğün yemek taşınacağı varsayımıyla 3 ile çarpılarak taşıma mesafesinin hesaplandığı tespit edilmiştir. Bu itibarla sadece bir örnek vermek gerekirse aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, araçların günlük taşıma mesafelerinin de tereddüde mahal vermeyecek şekilde net olarak belirlenmesi gerekmektedir.

Bunun yanında, aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısında, örnek menülere yer verilmemiş olup, söz konusu yazıda Teknik Şartname’de yer alan 2 haftalık menü örneğine, 1 haftalık diyet menü örneğine ve 7 adet ara öğün örneğine atıfta bulunulmuştur. Teknik Şartname’de 1 haftalık diyet menü örneğinde yemek çeşitleri içerisinde “bonfile” yer almasına karşın aynı Şartname’de yer alan yemeklerin gramaj tablosunda “bonfile”nin yer almadığı tespit edilmiştir. Bu çerçevede, 1 haftalık diyet menü örneğinde yer alan adı geçen yemek çeşidinin gramaj listesinde yer alan yemeklerden biriyle değiştirilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, inceleme konusu ihalede, aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında, öğün maliyetine etki eden ve birim fiyatı oluşturan ihale dokümanındaki bütün maliyet unsurlarına ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi yerine, yaklaşık maliyette ve teklifte, en önemli maliyet bileşenlerinin açıkça belirlenmesi, sorgulama yazısı ekine, 2 haftalık menü örneğinin, yukarıdaki şekilde değiştirilen 1 haftalık diyet menü örneğinin ve 7 adet ara öğün örneğinin eklenmesi ve bu çerçevede daha önce sorgulamaya cevap vermeyen istekliler dahil olmak üzere aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ İdarece ihalenin 2’nci kısmına ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarında, personel için fazladan yemek gideri öngörüldüğü gerekçesiyle açıklamalarının uygun görülmeyerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, söz konusu giderin fazla hesaplanmış olmasının daha az maliyetle ihale konusu işin yapılabilirliğini kanıtladığı, bir diğer değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak gösterilen sunulan örnek menülere ilişkin gramaj tablosunda, Teknik Şartname uyarınca “Domates-Biber/Salatalık” gramajının toplam 200 gr. olarak belirlenmesine karşın “domates-salatalık-biber” maliyetinin 80+80+40 gr. olarak hesaplanması, menülere de domates-salatalık yazılmasının gösterildiği, ancak söz konusu gerekçenin de yerinde olmadığı, maliyet çalışmalarında “Domates (80 gr.), Salatalık (80 gr.) ve Biber (40 gr.)” olmak üzere toplam 200 gr. üzerinden maliyet hesaplaması yapıldığı ” şeklinde belirtilen birinci iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca “** Düzeltici işlem belirlenmesine” **karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin birinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Ankara Etlik Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilen “ Ankara 1 Bölge Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği 24 Aylık Yemek Hizmeti Alımı ” ihalesinin şikayete konu ikinci kısmına ilişkin yaklaşık maliyetin birim fiyat esas alınarak toplam 24.469.963,62 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 42 adet ihale dokümanı satın alındığı, 22.01.2014tarihinde gerçekleştirilen ihalenin ikinci kısmına 13 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece ihalenin ikinci kısmına ilişkin tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “ Sicil kayıt sureti imzasız ve mühürsüz olduğu ” gerekçesiyle, bir isteklinin teklifinin “ Birim fiyat hesap cetveli hatalı olduğu ” gerekçesiyle ve bir isteklinin teklifinin de “ teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan 10 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Fesleğen Temizlik Bilgisayar Yemek Gıda Organizasyon Turizm San. Tic. Ltd. Şti.

21.091.749,00

Atisal İnş. Gıda Tem Oto Em San Tic. Ltd. Şti.

21.902.485,00

Ogtim İnşaat Turizm. Med. Gıda Tem. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.

22.435.987,00

Vurallar Tem. Gıda ve Tük. San. Tic. Ltd. Şti.

22.818.430,00

Öz Gaziantep Lokantacılık San. ve Tic. Ltd. Şti.

22.893.224,41

Avşar Oğulları Et Ürünleri Yemek Üretim ve Dağıtım Gıda Temizlik San. Tic. A.Ş.

22.919.995,45

Mak Gıda İnş. Tem Tekstil San. Tic. Ltd. Şti + Danış Müteahhitlik Yemekçilik Temizlik Gıda Petrol Ürünleri Otomasyon Tarım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi

23.048.636,20

Rota Yemekçilik Ticaret Anonim Şirketi

23.079.324,57

Mendika Gıda ve Yemek Paz. İnş. Sanayi ve Tic. A.Ş.

23.206.183,85

Kahvecioğlu Gıda Enerji Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

23.402.054,73

Şeklinde verildiği, söz konusu kısımda teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen 10 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, 3 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap vermediği, sorgulamaya cevap veren isteklilerden başvuru sahibi Ogtim İnşaat Turizm. Med. Gıda Tem. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında çalıştırılacak personel için yemek gideri öngörmesi ve sunduğu yemek menüsünde domates-biber veya domates-salatalık gramajının eksik olması gerekçesiyle, Öz Gaziantep Lokantacılık San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamasında, LPG tüp giderinin yanlış hesaplanması ve yaka kartı giderine ilişkin olarak proforma fatura sunulmaması gerekçesiyle, Avşar Oğulları Et Ürünleri Yemek Üretim ve Dağ. Gıda Tem. San. Tic. A.Ş.’nin açıklamasında, ilaçlamanın 21 günde bir yerine ayda bir yapılması esasına göre maliyetlendirilmesi gerekçesiyle, Rota Yemekçilik Tic. A.Ş.’nin açıklamasında, işçilik maliyeti tablosu toplamının yanlış olması gerekçesiyle, Fesleğen Temizlik Bilgisayar Yemek Gıda Org. Turizm San. Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamasında, sunduğu temizlik ve sarf malzeme giderinin ve araç yakıt giderinin eksik hesaplanması gerekçesiyle, Öksel Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti.-On İlaç. Sağ. İnş. Elek. Gıda Bilgisayar İnsan Kaynakları ve San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin, teklif dosyasında sunulan sicil kayıt suretinin imzasız ve mühürsüz olması gerekçesiyle söz konusu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin 2’nci kısmında aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan 2 istekliden Atisal İnş. Gıda Tem Oto Em San Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Kahvecioğlu Gıda Enerji San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalenin ikinci kısmına verilen teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin birinci iddiası kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi