KİK Kararı: 2014/UH.II-1848.1

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/026
Gündem No : 72
Karar Tarihi : 16.04.2014
Karar No : 2014/UH.II-1848.1
BAŞVURU SAHİBİ:
İpek Halı Yıkama Temizlik Güvenlik İnşaat Gıda Taşımacılık İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti., Hamidiye Mah. 677.Sokak No:23 Edremit/BALIKESİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İzmir Kuzey Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği, Poligon Mah.123/11 Sok.No:6 Güzelyalı Karabağlar/İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/195711 İhale Kayıt Numaralı “Genel Sekreterliğimize Bağlı Sağlık Tesislerinin 2014-2015-2016 Yılları Araç Kiralama Hizmeti Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İzmir Kuzey Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 13.02.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Genel Sekreterliğimize Bağlı Sağlık Tesislerinin 2014-2015-2016 Yılları Araç Kiralama Hizmeti Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak İpek Halı Yıkama Temizlik Güvenlik İnşaat Gıda Taşımacılık İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 12.03.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.03.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.03.2014tarih ve 10597sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.03.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1274sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde kalan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci teklif sahibi isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif niteliğinde olduğu,

2. Teknik Şartname'de fiyat farkına, Kamyonetlerde K1 ve minibüslerde D2 yetki belgesine, şoför ve akaryakıtsız olarak kiralanan araçların rent a car kaskosuna ilişkin düzenlemelere yer verilmesi gerektiği, bu durumun yaklaşık maliyeti dahi etkileyeceği, Şartname’de şoförlerin çalışma usullerinin belirli olmadığı, kiralanacak araçların ortalama kaç km yapacakları belirli olmadığından bakım tamir yedek parça ve lastik giderleriyle ilgili maliyetlerin hesaplanamadığı, anılan nedenlerden dolayı sağlıklı teklif hazırlanmasının mümkün olmadığı, idareye başvuru yapılmasına rağmen Teknik Şartname'nin düzeltilmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede ihalenin kısmi teklif vermeye açık olduğu anlaşılmıştır. İtirazen şikâyet dilekçesinde, başvuru sahibinin şikâyetinin ihalenin hangi kısmına yönelik olduğunun açıkça belirtilmediği görülmüş, buna göre şikâyetin ihalenin tüm kısımlarına yönelik olduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek 5812 / 12 md.) İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. (Ek: 27996 / 1 md.) Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Yönetmeliğin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmüyer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. KDV hariç Sözleşmenin uygulanması sırasında;araç maliyetleri (yakıt hariç), ulaşım, kasko, sigorta, vergi, resim , harç, sürücülü araçlar için sürücü giderleri vb. tüm giderler istekliye aittir

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Kiralanacak araçların (yakıt hariç) ve sürücülü araçlarda çalıştırılacak personelin her türlü giderleri yükleniciye aittir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5…” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un aşırı düşük teklifler başlıklı 38’inci maddesinde, ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaları, verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işini yerine getirmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinde değerlendireceği hüküm altına alınmıştır. Benzer düzenlemeler Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde de bulunmaktadır.

Şikâyete konu ihalede yaklaşık maliyetin, piyasada bu alanda faaliyet gösteren firmalardan alınan fiyatların ortalaması hesaplanmak suretiyle, ihalenin birinci kısmı için 919.454,40 TL, ikinci kısmı için 211.773,60 TL, üçüncü kısmı için ise 404.010,00 TL olmak üzere toplam 1.535.238,00 TL olarak tespit edildiği ve idarece yaklaşık maliyet tespitinde herhangi bir kâr oranı öngörülmediği anlaşılmıştır.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet işi olduğu, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla Kurum tarafından belirlenmiş bir sınır değer veya sorgulama kriteri bulunmamakla beraber, kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine yönelik kriterin bu tür ihalelerde de uygulanabileceği sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, yaklaşık maliyet tutarından, istikrar kazanmış Kurul kararları uyarınca %20 kâr tutarının çıkarılması ile birinci kısım için ulaşılan kârsız yaklaşık maliyetin (919.454,40/1,2=) 766.212,00 TL olduğu, ikinci kısım için ulaşılan kârsız yaklaşık maliyetin (211.773,60/1,2=) 176.478,00 TL olduğu, üçüncü kısım için ulaşılan kârsız yaklaşık maliyetin ise (404.010,00/1,2=) 336.675,00 TL olduğu, bu tutarların altında teklif sunan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği anlaşılmıştır.

İhale komisyonu tarafından 26.02.2014 tarihinde alınan kararla, herhangi bir istekliden teklifine ilişkin açıklama istenilmeksizin ihalenin sonuçlandırıldığı görülmüştür.

Şikâyete konu ihaleye sunulan tekliflere bakıldığında;

İhalenin birinci kısmı için Yılda Özel Eğitim Taşımacılık ve Temizlik Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti., Doğukan Turizm Taşımacılık Tekstil Reklam Temizlik Sanayi Ticaret Ltd. Şti., M.a.t. Hayvancılık Araç Kiralama İnşaat Taahhüt Otomotiv Gıda Turizm Taşımacılık Sanayi Ticaret Ltd. Şti., Alnıaçık Fırın İşletmeciliği Otomotiv Temizlik İnşaat Hayvancılık Taahhüt Ticaret Ltd. Şti., İpek Halı Yıkama Tem. Güv. İnş. Gıda Taş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti., Ne-Ka Servis Taşımacılığı Güzellik Salonu Tekstil Turizm İnşaat Gıda Otomotiv Nakliye Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., Akkoyun Seyahat Taşımacılık İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Mehmet Benzer Temizlik İnşaat Tekstil Gıda Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., Altındemir İnşaat Otomotiv ve Turizm Ticaret Sanayi Ltd. Şti., Öz-Koç Turizm Taşımacılık Akaryakıt Gıda Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin kârsız yaklaşık maliyetin (766.212,00 TL) altında teklif vermiş olduğu ve bu isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulması gerektiği,

İhalenin ikinci kısmı için M.A.T. Hayvancılık Araç Kiralama İnşaat Taahhüt Otomotiv Gıda Turizm Taşımacılık Sanayi Ticaret Ltd. Şti.nin kârsız yaklaşık maliyetin (176.478,00 TL) altında teklif vermiş olduğu ve bu isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulması gerektiği,

İhalenin üçüncü kısmına ilişkin olarak ise Yılda Özel Eğitim, Taşımacılık ve Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., M.A.T. Hayvancılık Araç Kiralama İnşaat Taahhüt Otomotiv Gıda Turizm Taşımacılık Sanayi Ticaret Ltd. Şti., Doğukan Turizm Taşımacılık Tekstil Reklam Temizlik Sanayi Ticaret Ltd. Şti. ve Alnıaçık Fırın İşletmeciliği Otomotiv Temizlik İnşaat Hayvancılık Taahhüt Ticaret Ltd. Şti.nin kârsız yaklaşık maliyetin (336.675,00 TL) altında teklif vermiş olduğu ve bu isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulması gerektiği anlaşılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede, başvuru sahibi isteklinin ikinci iddiasının ihale dokümanına yönelik olduğu, bu istekli tarafından 06.02.2014 tarihinde ihale dokümanının satın alındığı, dokümanda yer alan hususlar ile ilgili 07.02.2014 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarece 10.02.2014 tarihli yazı ile bu şikâyete cevap verildiği ve bu cevabın 14.02.2014 tarihinde başvuru sahibine tebliğ edildiği, şikâyetçinin idarenin cevabını tebliğ aldığı tarihten itibaren on günlük yasal süresi içerisinde Kurum’a itîrazen şikâyet başvurusunda bulunmadığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin, Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun’un 55’inci maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında "İdare, şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikâyetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir ” hükümleri,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 10’uncu maddesinin birinci fıkrasında “(1) İtirazen şikayet başvurusu, ihale sürecinde idareye yapılan şikayet başvuruları üzerine verilen kararların bildirimini izleyen tarihten veya on günlük cevap verme süresi içinde idare tarafından bir karar alınmaması durumunda bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren şikayet veya itirazen şikayet üzerine ihalenin iptaline ilişkin olarak idare tarafından alınan kararlara karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün içinde yapılmalıdır.” açıklaması mevcuttur.

İtirazen şikâyet dilekçesi ve ekleri ile idareden elde edilen bilgiler çerçevesinde yapılan incelemede, başvuru sahibinin ihale dokümanını satın aldığı tarihi müteakip 07.02.2014 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarece verilen cevabın 14.02.2014 tarihinde ilgiliye tebliğ edilmesine rağmen ve şikâyetçinin 4734 sayılı Kanun’un ve ilgili mevzuatın yukarıda yer verilen hükümleri gereği, idarenin on günlük karar verme süresinin bitimini takip eden on günlük süre içinde en geç 24.02.2014 tarihi mesai bitimine kadar Kuruma itirazen şikâyette bulunması gerekmekte iken, 12.03.2014 tarihinde aynı iddiayı da kapsayacak şekilde tekrar idareye başvuruda bulunulduğu ve 18.03.2014 tarihinde bu başvuruya verilen cevap üzerine 27.03.2014 tarihinde Kuruma başvuruda bulunduğu anlaşılmıştır.

Diğer bir deyişle, idarece verilen cevap üzerine Kurum’a itîrazen şikâyet başvurusunda bulunmayarak tekrar idareye başvurulduğu, idarece şikâyet konusu hususların ilk başvuruda da yer aldığı ve şikâyetçiye bu hususlarla ilgili olarak daha önce cevap verildiğine ilişkin yazının kendisine tebliğinden itibaren Kurum’a itîrazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, sonuç olarak ihale dokümanına yönelik şikâyetin süresinin geçirildiği anlaşılmıştır.

Neticede, idarenin cevabının tebliğini takip eden 10 günlük süre içerisinde Kurum’a itîrazen şikâyet başvurusunda bulunulmadığı, bu süre geçtikten sonra 17.02.2014 tarihinde Kuruma başvuruda bulunduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla 4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun süre yönünden reddi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin birinci kısmı için; Yılda Özel Eğitim Taşımacılık ve Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., Doğukan Turizm Taşımacılık Tekstil Reklam Temizlik Sanayi Ticaret Ltd. Şti., M.A.T. Hayvancılık Araç Kiralama İnşaat Taahhüt Otomotiv Gıda Turizm Taşımacılık Sanayi Ticaret Ltd. Şti., Alnıaçık Fırın İşletmeciliği Otomotiv Temizlik İnşaat Hayvancılık Taahhüt Ticaret Ltd. Şti., İpek Halı Yıkama Tem. Güv. İnş. Gıda Taş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti., Ne-Ka Servis Taşımacılığı Güzellik Salonu Tekstil Turizm İnşaat Gıda Otomotiv Nakliye Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., Akkoyun Seyahat Taşımacılık İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Mehmet Benzer Temizlik İnşaat Tekstil Gıda Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., Altındemir İnşaat Otomotiv ve Turizm Ticaret Sanayi Ltd. Şti., Öz-Koç Turizm Taşımacılık Akaryakıt Gıda Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulması gerektiği; ihalenin ikinci kısmı için M.A.T. Hayvancılık Araç Kiralama İnşaat Taahhüt Otomotiv Gıda Turizm Taşımacılık Sanayi Ticaret Ltd. Şti.nin, ihalenin üçüncü kısmı için ise Yılda Özel Eğitim Taşımacılık ve Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., M.A.T. Hayvancılık Araç Kiralama İnşaat Taahhüt Otomotiv Gıda Turizm Taşımacılık Sanayi Ticaret Ltd. Şti., Doğukan Turizm Taşımacılık Tekstil Reklam Temizlik Sanayi Ticaret Ltd. Şti.ve Alnıaçık Fırın İşletmeciliği Otomotiv Temizlik İnşaat Hayvancılık Taahhüt Ticaret Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi