KİK Kararı: 2014/UH.II-1696

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/025
Gündem No : 23
Karar Tarihi : 09.04.2014
Karar No : 2014/UH.II-1696
BAŞVURU SAHİBİ:
Gündem Petrol İnş. Nak. Harf. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti. - Polnak Petrol İnş. Nak. Otom. Turz.Tar. Ürün. San. Ve Tic. Ltd. Şti. , KÜLTÜR MAH. AYDIN ARSLAN CAD. KÜLTÜR İŞ MERKEZİ KAT:3 NO:303 BATMAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bölge Müdürlüğü-6.Bölge Kayseri Diğer Özel Bütçeli Kuruluşlar Karayolları Genel Müdürlüğü, Osman Kavuncu Mah. Fırat Cad. No:2 38060 KAYSERİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/157382 İhale Kayıt Numaralı "Ortaanadolu( Kırıkkale), Tüpraş (İzmit),Aliağa(İzmir) Ve Batman Rafinerilerinden 6Bölge Müdürlüğü Şantiye, Şube Ve Bakımevi Sabit Depolarına Bitümlü Malzeme Nakli Hizmet Alım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 6. Bölge Müdürlüğü tarafından 10.12.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Ortaanadolu (Kırıkkale), Tüpraş (İzmit), Aliağa (İzmir) ve Batman Rafinerilerinden 6. Bölge Müdürlüğü Şantiye, Şube ve Bakımevi Sabit Depolarına Bitümlü Malzeme Nakli Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Gündem Petrol İnş. Nak. Harf. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Polnak Petrol İnş. Nak. Otom. Turz. Tar. Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 24.02.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.03.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.03.2014tarih ve 9246sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.03.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1119sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdarece kendilerine gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında teklif bileşenlerinin belirtilmemesine rağmen sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamasının akaryakıt bedeli, araçlara ilişkin amortisman oranları, kira bedelleri ile sigorta, vergi ve benzeri diğer giderlere yönelik hususlardaki açıklamalarının uygun bulunmadığı ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, söz konusu durumun ihale dokümanı düzenlemelerine ve ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olduğu, ayrıca kesinleşen ihale kararında yaklaşık maliyet tutarının 6.385.587,20 TL ve karsız yaklaşık maliyet tutarının 6.173.091,56 TL olarak gösterildiği, buna rağmen kar oranının %20 olarak belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasının gerçekleştirildiği, ancak bu durumda ihale üzerinde kalan istekli de dahil olmak üzere tüm isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği,

2. İdarece aynı konulu işe ilişkin olarak daha önce gerçekleştirilen 2013/3627 ve 2012/16954 İKN’li ihalelerin de incelemeye konu ihalenin üzerinde kalan istekliye bırakıldığı, ancak anılan isteklinin belirtilen ihalelerdeki tenzilat oranının kendilerinin mevcut ihaledeki tenzilat oranının çok daha üzerinde olduğu, belirtilen ihalelerde sunulan belgelerin yeterli görülmesine rağmen kendilerinden her türlü açıklama talebinde bulunulduğu, yine söz konusu ihalelerde araçlara ilişkin vergi, sigorta ve muayene giderlerinin maliyete yansıtılmadığı ve araçların amortisman giderin %5 civarında öngörüldüğü, bu durumun ise bir eksiklik olarak görülmediği, aynı istekli üzerinde kalan 2010/547094 İKN’li ihalede anılan isteklinin tenzilat oranının %42 olmasına rağmen aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılmamış olduğuiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

…

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

…

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

…

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

…

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir...” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’inci maddesinde _“2.1._İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Ortaanadolu( Kırıkkale), Tüpraş (İzmit),Aliağa(İzmir) Ve Batman Rafinerilerinden 6Bölge Müdürlüğü Şantiye, Şube Ve Bakımevi Sabit Depolarına Bitümlü Malzeme Nakli Hizmet Alım İşi

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Karayolları 6.Bölge Müdürlüğü sabit depoları ve şantiyeleri

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde _“25.1._Her Türlü Ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri yükleniciye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Her Türlü Ulaşım, sigorta ,vergi, resim ve harç giderleri yükleniciye aittir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. %2” düzenlemesi,

Yine aynı Şartname’nin “Ek” bölümünde “…

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Bitümlü Malzeme Nakli

ton

80.000

2

Bitüm nakli, ısıtılması ve depolama hizmetlerinin yürütülmesi

ay

24

…” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin ekinde yer alan Moment Tablosu’nda “…

Lort: 34.836.000,000/80.000,000 = 435,450 Km.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhalede 12 adet doküman satın alındığı, ihaleye 6 isteklinin katıldığı, tüm isteklilerin tekliflerinin geçerli teklif olarak belirlendiği, 2 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, yalnızca başvuru sahibi isteklinin açıklamasını idareye sunduğu, açıklamanın idarece uygun bulunmayarak, ihalenin neticelendirildiği görülmüştür.

İdarece 25.12.2013 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif sorgulamalarının yapılmış olduğu, söz konusu yazının ekinde 6 sayfa aşırı düşük komisyon kararına ve 1 sayfa açıklama yapılması istenilen iş kalemleri listesine yer verildiği, iş kalemleri listesinde, ihale konusu işin tamamını oluşturan, 80.000 ton bitümlü malzemenin nakli ile 24 ay süresince bitüm nakli, ısıtılması ve depolama hizmetlerinin yürütülmesi iş kalemlerinin belirtildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi istekli tarafından sunulan 06.01.2014 tarihli aşırı düşük teklif açıklamasındaki hesap icmalinin aşağıda yer alan tablodaki gibi olduğu görülmüştür.

S.

Maliyet Kalemleri

Tutar

1

Motorin Maliyeti

2.716.602,47

2

Lastik Maliyeti

236.195,78

3

Periyodik Yağ Değişim Maliyeti

43.382,58

4

İşçilik Maliyeti

773.328,00

5

Noter, Harç ve Damga Vergisi, Karar Pulu ve Kik Payı Maliyeti

88.932,80

6

Amortisman Maliyeti

175.434,29

7

Kiralama Maliyeti

96.000,00

8

Bitüm Nakli, Isıtılması ve Depolama Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Maliyeti

694.948,80

Ara Toplam

4.824.824,72

Kar ve Genel Giderler

135.175,28

Teklif Bedeli

4.960.000,00

İdarenin şikayet başvurusuna vermiş olduğu cevabi yazıda, başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında öngörülen akaryakıt miktarının Makine Mühendisleri Odasından alınan rapora göre belirlendiği ancak raporda belirtilen tüketim miktarı aralığının aritmetik ortalaması yerine daha düşük bir değere yer verildiği, akaryakıt birim fiyatının tevsiki için fiyat teklifi sunulduğu fakat fiyat teklifinde yer alan birim fiyatın ilgili akaryakıtın rafineri çıkış fiyatının altında olduğu, ihale konusu işte kullanılacak araçlara ilişkin amortisman giderinin VUK hükümlerine göre belirlenmediği, anılan istekli tarafından açıklamada belirtilen araç kira bedelinin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle uyumlu olmadığı, yine ihale konusu işte kullanılacak araçlara ilişkin vergi, sigorta ve muayene giderlerinin maliyete yansıtılması gerektiği belirtilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında motorin için litre başına KDV hariç 3,28 TL bedel öngörüldüğü, öngörülen akaryakıt birim fiyatının sunulan proforma fatura ile tevsik edildiği, Öz Ayhan Petrol Kuyumculuk İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden alınmış proforma faturanın üzerinde beyan ibaresinin ve ilgili meslek mensubunun onayının yer aldığı, idarece 16.01.2014 tarihli ve 9890 sayılı yazı ile ilgili meslek mensubundan proformaya faturaya ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağının istendiği, ilgili tarafından söz konusu tutanağın 20.01.2014 tarihinde idareye sunulduğu, sunulan tutanağın proforma faturada belirtilen birim fiyatı karşıladığı ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak tanzim edildiği tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.3’üncü maddesinde isteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler arasında proforma faturaların da belirtilmiş olduğu, yine aynı Tebliğ’in 79.4.2.8’inci maddesinde ilgili girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen bir mala ilişkin asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılmasının yeterli olduğunun belirtilerek seçimlik bir hak tanındığı, bir başka deyişle incelemeye konu ihalede açıklaması yapılan akaryakıt birim fiyatının yalnızca alınan proforma fatura ile tevsik edilmesinin de mümkün olduğu görüldüğünden, akaryakıt birim fiyatına ilişkin açıklamanın ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğu anlaşılmıştır.

Sunulan teklif açıklamasında, sarf edilecek akaryakıt miktarının TMMOB Makine Mühendisleri Odası Batman İl Temsilciliği tarafından düzenlenmiş bilirkişi raporu esas alınarak belirlendiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.3’üncü maddesinde açıklamalara dayanak teşkil edebilecek bilgi ve belgeler arasında bilirkişi raporunun belirtilmemiş olduğu ancak söz konusu raporun ekinde ilgili otomotiv firmasının bayii tarafından sunulan yakıt tüketimine ilişkin bilgilendirme yazısının yer aldığı, anılan raporda Mercedes-Benz 1840 Çekici araçların 27 ton yük ile ve yüksüz olarak ortalama 1 km’de akaryakıt tüketim oranının hava ve yol şartlarına bağlı olarak (yağış ve yolun coğrafik yapısı) 0,30-0,35 litre olduğunun belirtildiği, ancak istekli tarafından yapılan hesaplamada bu aralığın aritmetik ortalaması yerine 0,315 litre değerinin dikkate alındığı ve hesaplamanın bu şekilde yapıldığı, bilirkişi raporunda belirtilen aralığın aritmetik ortalaması yerine daha düşük bir tutarın esas alınmasına gerekçe olarak, yalnızca yolun ağırlık katsayısı değerinin 1 olarak alındığının belirtildiği, herhangi bir hesaplamaya veya başkaca açıklamaya yer verilmediği tespit edilmiştir. Başvuru sahibi tarafından sunulan teklif açıklamasındaki hesap icmalinde karsız maliyet tutarının yaklaşık (2.716.602,47 TL / 4.824.824,72 TL=) %56’sını oluşturan iş kalemine ilişkin olarak, ilgili otomotiv firmasının bilgilendirme yazısı ile desteklenen bilirkişi raporundaki değer aralığının aritmetik ortalaması yerine daha düşük bir miktara yer verilmesi hususunun belgelere dayalı olarak açıklanamadığı görülmüştür.

İhale konusu işte kullanılacak araçlara ilişkin olarak toplam 175.434,29 TL amortisman gideri öngörüldüğü, SMMM onaylı amortisman hesaplamalarına göre, toplam tutarı (2.817.233,54 TL+ 1.568.623,74 TL=) 4.385.857,28 TL olan 25 adet çekici ve yarı römork için yıllık %2 oranı üzerinden 2 yıllık %4 oranında amortisman ayrıldığı, idarece 16.01.2014 tarihli yazılar ile Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nde (Sıra No.333) belirtilen esaslara uygun olmadığı düşünülen amortisman hesaplamalarına ilişkin olarak ilgili meslek mensuplarından bilgi istenildiği, ilgili meslek mensuplarının 17.01.2014 tarihli cevabi yazılarında, Vergi Usul Kanunu hükümleri gereğince amortisman hesaplamanın yasal bir hak olduğu ancak zorunlu olmadığı, bir takım nedenlerle firmaların amortisman ayırmama veya uygulanan nispetten daha düşük bir oranda amortisman ayırmalarının mali açıdan kamu zararına yol açmayan ve kabul gören bir müessese olduğu belirtilmiştir. Öte yandan, Vergi Usul Kanunu 333 Sıra Nolu Tebliği’ne göre ağır yük kamyonlarının faydalı ömürlerinin 5 yıl ve normal amortisman oranlarının ise yıllık %20 olduğu anlaşılmıştır.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Amortisman uygulama sureti b) Süre bakımından” başlıklı 320’nci maddesinde “… Amortismanın her hangi bir yıl yapılmamasından veya ilk uygulanan nispetten düşük bir hadle yapılmasından dolayı amortisman süresi uzatılamaz.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda anılan mevzuat hükmü doğrultusunda, mükelleflerin sahip oldukları varlıklara ilişkin olarak amortisman ayırmama veya uygulanan nispetten daha düşük bir oranda amortisman ayırma haklarının olduğu, bu durumun mali açıdan herhangi bir sakıncasının olmadığı tespit edilmiştir. Ancak kamu ihale mevzuatı açısından, teklif edilen bedel ile ihale konusu işin sorunsuz bir şekilde yürütülebileceğini ispat amacıyla sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında yapılan hesaplamalarda ilgili iktisadi kıymete denk gelen amortisman oranının dikkate alınması gerektiği aksi durumda isteklilerin tekliflerinin sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesi ve birbirileriyle karşılaştırılmasının mümkün olamayacağı ayrıca ihale konusu işin gerçekleştirilmesi aşamasında ortaya çıkacak maliyetin tam olarak belirlenemeyeceği, bir başka deyişle söz konusu iktisadi kıymetlerin ihale konusu iş süresince, mükelleflerin tercihlerine göre ayrılan amortisman tutarlarından farklı olarak, yaşayacağı değer kaybının Vergi Usul Kanunu 333 Sıra Nolu Tebliği’ne göre belirlenmiş olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin amortisman hesaplamasının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sunulan teklif açıklamasında, 8 adet çekici ve yarı römork için 2 yıl süresince toplam 96.000,00 TL araç kiralama maliyetinin öngörüldüğü, bu bedelin fiyat teklifi ile açıklandığı, fiyat teklifinin üzerinde beyan ibaresinin ve ilgili meslek mensubunun onayının yer aldığı, idarece 16.01.2014 tarihli ve 9884 sayılı yazı ile ilgili meslek mensubundan fiyat teklifine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağının istendiği, ilgili tarafından söz konusu tutanağın 20.01.2014 tarihinde idareye sunulduğu, sunulan tutanağın fiyat teklifinde belirtilen birim fiyatı karşıladığı ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak tanzim edildiği tespit edilmiştir. Öte yandan, fiyat teklifinin üzerinde birim fiyata dahil olmayan masraflar arasında akaryakıt, işçilik, lastik, periyodik bakım ve amortisman giderlerinin sayıldığı, söz konusu kiralanan araçlara ilişkin girdi bileşenlerine ilişkin olarak istekli tarafından yapılan hesaplamaların açıklama içeriğinde gösterildiği tespit edilmiştir.

Öte yandan, ihale komisyon kararında yaklaşık maliyet tutarının 6.385.587,20 TL ve sınır değerin (6.385.587,20 TL / 1,20=) 5.321.322,67 TL olarak belirtildiği, komisyon kararının ekinde yer alan aşırı düşük teklif savunması değerlendirme tutanağında ise başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasındaki tutarlar dikkate alınarak bu açıklamaya göre toplam maliyet tutarının 6.173.091,56 TL olarak hesaplandığı, özetle başvuru sahibinin iddiasının aksine ihale komisyonu kararında karsız yaklaşık maliyet tutarının 6.173.091,56 TL olarak gösterilmediği tespit edilmiştir.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, ilgili otomotiv firmasının bilgilendirme yazısı ile desteklenen bilirkişi raporundaki değer aralığının aritmetik ortalaması yerine daha düşük bir miktara yer verilmesi hususunun belgelere dayalı olarak açıklanamadığı, ihale konusu işte kullanılacak araçlara ilişkin amortisman hesaplamalarında araçların değer kayıplarının doğru şekilde belirlenmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

1. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden yapılan sorgulamalarda, idarenin daha önce gerçekleştirmiş olduğu;

• 2013/3627 İhale Kayıt Numaralı “Ortaanadolu (Kırıkkale), Tüpraş (İzmit), Aliağa (İzmir) ve Batman Rafinerilerinden 6. Bölge Müdürlüğü Şantiye, Şube ve Bakımevi Sabit Depolarına Bitümlü Malzeme Nakli Hizmet Alımı İşi” ihalesinin incelemeye konu ihalenin üzerinde bırakıldığı istekli olan Batman Solmaz Petrol Nak. Otomotiv Taah. Tic. Ltd. Şti. üzerinde kaldığı, ihaleye ilişkin olarak başvuru sahibi tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun Kamu İhale Kurulu’nun 03.07.2013 tarih ve 2013/UH.I-2770 sayılı kararı ile reddedildiği,

• 2012/16954 İhale Kayıt Numaralı “Ortaanadolu (Kırıkkale), Tüpraş (İzmit), Aliağa (İzmir) ve Batman Rafinerilerinden 6. Bölge Müdürlüğü Şantiye, Şube ve Bakımevi Sabit Depolarına Bitümlü Malzeme Nakli” ihalesinin yine Batman Solmaz Petrol Nak. Otomotiv Taah. Tic. Ltd. Şti. üzerinde kaldığı, ihaleye ilişkin olarak Katkısay Pet. Ürn. Elekt. Otom. Teks. İnş. Nak. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. - Sipan Petrol Ulus Nak. İnş. Gıda Otom. San. Tic. Ltd. Şti. - Kofan Petrol Ürün. Nak. İnş. Gıda Taah. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun Kamu İhale Kurulu’nun 20.06.2012 tarih ve 2012/UH.I-2543 sayılı kararı ile reddedildiği,

• 2010/547094 İhale Kayıt Numaralı “Ortaanadolu (Kırıkkale), Tüpraş (İzmit), Aliağa (İzmir) ve Batman Rafinerilerinden 6. Bölge Müdürlüğü Şantiye, Şube ve Bakımevi Sabit Depolarına Bitümlü Malzeme Nakli” ihalesinin yine Batman Solmaz Petrol Nak. Otomotiv Taah. Tic. Ltd. Şti. üzerinde kaldığı ancak ihaleye ilişkin olarak itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığı tespit edilmiştir.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “ … Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından ise aynı ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz.

…

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,

b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir… ” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinin birinci fıkrasında “ Başvurular öncelikle;

…

h) Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulup bulunulmadığı… ” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön İnceleme Konularına Aykırılık Üzerine Alınacak Kararlar” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında “ 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir. ” hükmüyer almaktadır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasında incelemeye konu ihale ile birlikte, 2013/3627, 2012/16954 ve 2010/547094 İKN’li ihalelere yönelik iddialara da yer verildiği, bu nedenle de itirazen şikâyet başvurusu dilekçesinde birden fazla ihaleye yönelik itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmış olup, şikâyet başvurusunun usulüne uygun yapılmamasından ötürü, başvuru sahibinin 2’nci iddiasının 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi