KİK Kararı: 2014/UH.II-1621

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/024
Gündem No : 60
Karar Tarihi : 02.04.2014
Karar No : 2014/UH.II-1621
BAŞVURU SAHİBİ:
Tek-Art Viltur Tur.Hiz.Org.İnş.Mad.Güv.Sis.San.Ve Tic.Ltd.Şti, MOLLA GÜRANİ MAH. OĞUZHAN CAD. OĞUZHAN İŞ MERKEZİ NO:17/3 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ataşehir Belediyesi Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü, Barbaros M. Şebboy Sk. No:4/A 34746 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/2745 İhale Kayıt Numaralı "Belediyemiz Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç Kiralanması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ataşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 19.02.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Belediyemiz Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç Kiralanması” ihalesine ilişkin olarak Tek-Art Viltur Tur. Hiz. Org. İnş. Mad. Güv. Sis. San.ve Tic. Ltd. Şti.nin 04.03.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.03.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.03.2014tarih ve 8943sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.03.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1097sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,Teknik Şartname'de istenilen ancak İdari Şartname'de yeterlilik kriteri olarak istenilmeyen bir belgeyi teklif dosyasında sunmadıkları gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığıiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale ve Ön Yeterlik Dokümanının İçeriği ve İdari Şartnamede Yer Alması Zorunlu Hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde,

“İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur. Ön yeterlik dokümanında ise adaylarda aranılan şartlara, ön yeterlik kriterlerine ve gerekli diğer belge ve bilgilere yer verilir.

İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

…

e) İsteklilerde aranılan şartlar, belgeler ve yeterlik kriterleri” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin Belirlenmesinde Uyulacak İlkeler”başlıklı 28’inci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur…” hükmü bulunmaktadır.

İdari Şartname'nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’inci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

d) Bu Şartnamenin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde düzenlenen yeterlik belgeleri,

…

h)

a)YÜKLENİCİ 4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanunu kapsamında Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin 6. maddesinde belirtilen yük,eşya ve yolcu taşıma faaliyetlerini yürütebilmesi için zorunlu olan D2 (otobüs ve minibüsler için) ve K1(kamyon ve kamyonetler için) yetki belgelerine sahip olmak zorunda olup bu belgelerin aslını veya noter onaylı suretlerini teklif zarfında ihale komisyonuna sunmaları zorunludur.

b)Kendi malı olan araçlar için noter tasdikli ruhsat fotokopilerini veya Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41.maddesi hükmü doğrultusunda istenilen Belgeleri teklif dosyalarında sunması zorunludur.

…

7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 40'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

…” düzenlemesi,

Teknik Şartname'nin “Genel Esaslar” başlıklı bölümünün “9’uncu maddesinde “C.19. kiralanacak hizmet araçlarının bakım-onarım, periyodik bakım gibi hizmetlerinin en kısa zamanda yürütülmesi amacıyla, YÜKLENİCİ tarafından Ataşehir ilçesi veya komşu ilçe sınırları içinde bulunan yetkili servislerden herhangi biri (veya birkaçı) ile anlaşma yapılacak olup anlaşmalı servis sözleşmesini teklif zarfında sunacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat çerçevesinde teknik şartnamelerde isteklilerin ihaleye katılımda teknik yeterliğe ilişkin sunacağı belgelere yönelik düzenleme yapılması durumunda, bu belgelere idari şartnamelerin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı maddesinde yer verilmesi gerekmektedir.

Şikâyete konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde Teknik Şartname’nin “Genel Esaslar” başlıklı bölümünün “9’uncu maddesindeistenilen belgelerin (yetkili servislerden herhangi biri veya birkaçı ile yapılacak anlaşmalı servis sözleşmesini) belirtilmediği, isteklilerin bu belgeleri teklifleri ile birlikte sunacaklarına ilişkin herhangi bir düzenlemeye yeterlik kriteri olarak yer verilmediği, yüklenicinin anılan belgeyi sunması gerektiği husususun ise Teknik Şartname'de düzenlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 27’nci maddesine göre yeterlik belgelerinin idari şartnamede düzenlenmesi gerektiği, teknik şartnamede sadece sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen yükümlülüklere yönelik düzenlemeler yapılabileceği, bir belgenin ihaleye katılım aşamasında yeterlik belgesi olarak belirlenmesi durumunda ise bu belgeye idari şartnamenin yeterlik belgelerini düzenleyen maddelerinde yer verilmesi gerektiği göz önünde bulundurulduğunda; Teknik Şartname’nin “Genel Esaslar” başlıklı bölümünün 9’uncu maddesinde istenilen belgelerin yeterlik belgesi mahiyetinde olmadığı, dolayısıyla söz konusu belgeler üzerinden değerlendirme yapılmasında ve bu belgelerin teklif zarfı ile birlikte sunulmaması gerekçe gösterilerek isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespitler ve mevzuat hükümleri çerçevesinde, Teknik Şartname’de yer alan düzenlemelerin yeterlik belgesi niteliği taşımadığı ve sözleşmenin uygulanması aşamasına ilişkin olarak belirlendiği, ihale süreci sonunda imzalanan sözleşme neticesinde gerçekleştirilen muayene ve kabul işlemleri sırasında ihale üzerinde bırakılan isteklinin Teknik Şartname’de istenilen kriterleri karşılamadığının tespit edilmesi halinde ilgililer hakkında 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ve ilgili mevzuatta belirlenen yaptırımların uygulanabileceği anlaşılmış olup başvuru sahibi istekli Tek-Art Viltur Turizm Hizmet Organizasyonları İnşaat Madencilik ve Güvenlik Sistemleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin teklifinin Teknik Şartname’ye uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

İhale komisyonu kararı kararı incelendiğinde, Sarılar İnş. Elekt. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin teklifinin de Teknik Şartname’nin C-19. Maddesinde istenilen yetkili servis ile yapmış olduğu sözleşmenin teklif dosyası ile sunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmış, yukarıda yer alan tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde bu isteklinin teklifinin de değerlendirmeye alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Tek-Art Viltur Turizm Hizmet Organizasyonları İnşaat Madencilik ve Güvenlik Sistemleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ve Sarılar İnş. Elekt. San. ve Tic. Ltd. Şti.ninteklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde özetle, “ Teknik Şartname'de istenilen ancak İdari Şartname'de yeterlilik kriteri olarak istenilmeyen bir belgeyi teklif dosyasında sunmadıkları gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı ” ş eklinde yer alan iddiası kapsamındaKurul çoğunluğunca alınan kararda, “** ihaleye katılım aşamasında yeterlik belgesi olarak belirlenmesi durumda ise bu belgeye İdari Şartname’nin yeterlik belgelerini düzenleyen maddelerinde yer verilmesi gerektiği göz önünde bulundurulduğunda; Teknik Şartname’nin “Genel Esaslar” başlıklı bölümünün “9’uncu maddesinde istenilen belgelerin yeterlik belgesi mahiyetinde olmadığı”** şeklinde belirtilen gerekçeye dayanılarak söz konusu belgeler üzerinden değerlendirme yapılmasında ve bu belgelerin teklif zarfı ile birlikte sunulmaması gerekçe gösterilerek isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata uyarlık bulunmadığına ilişkin4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince “** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 nci maddesi çerçevesinde istenilen bilgi ve belgeler ile esas inceleme raporunun incelenmesi sonucu;

Kararda da açıklandığı üzere, 4734 sayılı Kanunun 27 inci maddesinde; İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar, Hizmet Alımı Uygulama Yönetmeliğinin “ Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler ” başlıklı 28 nci maddesinde yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda,

Teknik Şartname'nin “ Genel Esaslar ” başlıklı bölümünün “9’uncu maddesinde,

“C.19. kiralanacak hizmet araçlarının bakım-onarım, periyodik bakım gibi hizmetlerinin en kısa zamanda yürütülmesi amacıyla, YÜKLENİCİ tarafından Ataşehir ilçesi veya komşu ilçe sınırları içinde bulunan yetkili servislerden herhangi biri (veya birkaçı) ile anlaşma yapılacak olup anlaşmalı servis sözleşmesini teklif zarfında sunacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartnamenin yukarıda aktarılan madde düzenlemesi ile, ihale komisyonunca isteklilerin tekliflerinin dokümana uygun verilip verilmediğinin teyit edilebilmesi için kiralanacak hizmet araçlarının bakım-onarım, periyodik bakım gibi hizmetlerinin en kısa zamanda yürütülmesinin temini için Ataşehir ilçesi veya komşu ilçe sınırları içinde bulunan yetkili servislerden herhangi biri (veya birkaçı) ile yapılan anlaşmanın servis sözleşmesini teklif zarfında yeterlik mahiyetinde sunmaları gerektiği, bunun teklif ile birlikte verilmemesi halinde isteklinin istenilen yeterlik şartını karşılamadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılacağı hususlarının yeterlik şartı olarak getirilmiş olmasına rağmen bu şarta ilişkin düzenlemenin İdari Şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7 nci maddesinde düzenlenmediği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanunun genel gerekçeleri arasında; “ Saydamlık ilkesinin gereği olarak, ihalelerin isteklilerin yanı sıra hazır bulunan herkes önünde açık olarak yapılması… öngörülmüştür.” denilmiş, anılan Kanunun 36. maddesinin yasama gerekçesinde;“Şeffaflığı sağlamak üzere, ihale saatinde isteklilerin tekliflerini içere zarfların hazır bulunanlar önünde açılarak, içindeki belgelerin tam olarak verilip verilmediği ile teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olup olmadığını kontrol edilmesi düzenlenmiştir. Daha sonra yapılacak değerlendirmeler sırasında herhangi bir itiraz ile karşılaşılmaması için, isteklilerin teklif fiyatlarını açıklanması ve bütün bu işlemlerin tutanakla belgelenmesi öngörülmüştür …” şeklinde belirtilmiştir.

4734 sayılı Yasaya göre gerçekleştirilen ihalelerde, tekliflerin değerlendirilmesi ihale dokümanında yer alan düzenlemeler çerçevesinde gerçekleştirilmektedir. İdari şartname ve teknik şartname ihale dokümanı kapsamında yer alan belgelerden olup, işe ait idari şartnamenin 5.1 maddesinde de, idari şartname ve teknik şartnamenin ihale dokümanını oluşturan belgelerden olduğu belirtilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yeterliğin Belirlenmesinde Uyulacak İlkeler” başlıklı 28 nci maddesinin 2’nci fıkrasında;“Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur” hükmüne yer verilmiştir.

Şikâyet konusu ihaleye ilişkin Teknik Şartnamenin 9 uncu maddesinde yeterlik olarak yer alan düzenlemenin ihale komisyonunca değerlendirme yapılırken göz önünde bulundurulacağı, kesinleşmiş olan ihale dokümanı çerçevesinde, isteklilerin dokümanda belirtilen şartlara uygun teklif verip vermediğinin, yeterliği sağlayıp sağlamadığının belirlenmesi gerektiği açıktır. Aksi halde, yeterliği alamamış bir isteklinin sözleşme sonrasında bazı bilgi ve belgeleri sunacağı varsayımından hareketle yeterli bulunarak, üzerine ihale yapılması durumunda, 4734 sayılı Kanun, ilgili mevzuat ve idarece düzenlenen ihale dokümanı hükümlerine aykırı işlem tesis edilmiş olacaktır.

Teknik Şartnamede düzenlenen yeterlik koşulunun sözleşme uygulamasına bırakılması veya sadece yüklenicinin yükümlülüğünde olduğu yönündeki gerekçede yasal dayanaktan yoksundur.

Bu durumda, idarece kesinleşen ihale dokümanına uygun olarak teklif değerlendirmesi yapılması gerektiği dikkate alındığında, Teknik Şartnamenin belirtilen maddesinde yeterlik yönünde düzenleme yapan idarenin kendi düzenlemesine uygun hareket ederek;

Tekliflerin geçerliliği denetimi sonrasında geçerli tekliflerin en düşük bedelden yüksek bedele göre sıralamasına göre Teknik Şartnamenin 9 uncu maddesine dayanılarak, ihaleye ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklifi veren Sarılar İnş. Elekt. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile en yüksek teklifi veren Tek-Art Viltur Turizm Hizmet Organizasyonları İnşaat Madencilik ve Güvenlik Sistemleri Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti.’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olduğu değerlendirilmiştir.

Diğer yandan, Ataşehir Belediyesi Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Belediyemiz Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç Kiralanması Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa fiyat araştırması esas alınarak toplam 4.966.751,25 TL olarak hesaplandığı, bahse konu ihalede 12 adet doküman satın alınmasına rağmen 19.02.2014 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 3 teklif verildiği, 3 tekliften ikisinin “ Teknik şartnamenin c-19. Maddesinde istenilen yetkili servis ile yapmış olduğu sözleşme bulunmadığı ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında ihalede 4.932.000,00 TL bedelli tek geçerli teklifin kaldığı ve ihalenin de bu teklif üzerinde bırakıldığı bu husus ile,

İhalede geçerli teklif olarak kalan tek teklifin de yaklaşık maliyetin % 0,70 oranında altında kaldığı durumu,

4734 sayılı Kanunun 5 nci maddesinin 1 nci fıkrasındaki; “İdarelerin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla” sorumlu olduğu hükmü ile birlikte ele alındığında,

4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin 1 inci fıkrasındaki; rekabet ve kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması ilkesinin sağlanamayacağı değerlendirildiğinden ihalenin bu gerekçe üzerinden iptaline karar verilmesinin uygun olacağı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesindeki iddiasının incelenmesi sonucunda, idarece kesinleşen ihale dokümanına uygun olarak teklif değerlendirmesi yapılması gerektiği dikkate alındığında, tekliflerin geçerliliği yönündeki işlemler sonrasında teknik şartnamenin 9 uncu maddesinde yeterlik kriteri olarak belirlenen kriteri karşılamadıkları gerekçesiyle iki teklifin değerlendirme dışı bırakılması yönünde karar veren idare uygulamasının yerinde olduğu, diğer yandan bu kararın uygulanması sonucunda ihalede geçerli tek teklifin kaldığı, bu teklif bedelinin de % 0,70 oranında yaklaşık maliyetin altında kaldığı bu durumda, ihalede rekabetin ve kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması ilkesinin sağlanamayacağı değerlendirildiğinden “ihalenin iptaline” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle Kurul çoğunluğunca alınan “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyoruz.

Kazım ÖZKAN

II. BAŞKAN

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi