KİK Kararı: 2014/UH.II-1338

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/020
Gündem No : 60
Karar Tarihi : 12.03.2014
Karar No : 2014/UH.II-1338
BAŞVURU SAHİBİ:
Akelsan Elekronik Sistemler Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi, TEKSTİLKENT KOZA PLAZA B BLOK KAT:11 DAİRE:39 ATIŞALANI İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı, Cevizli Mah. Esentepe E-5 Yanyol Cd 29 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/150339 İhale Kayıt Numaralı "İstanbul Anadolu Adalet Sarayı 50 Personel İle Mekanik Ve Teknik İşletim" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığıtarafından 06.01.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “İstanbul Anadolu Adalet Sarayı 50 Personel İle Mekanik ve Teknik İşletim” Hizmeti Alımı ihalesine ilişkin olarak Akelsan Elekronik Sistemler Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin 20.01.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.01.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.02.2014tarih ve 4329sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.02.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/605sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale konusu işte çalıştırılacak personele ödenecek asgari işçilik maliyetinin 2.604.194,37 TL olduğu, ihale üzerinde kalan isteklinin teklif bedelinin bu tutarın altında olduğu, dolayısıyla teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2. Firmalarınca sunulan aşırı düşük teklif açıklamasındaki kâr tutarının makul olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı ve tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “ İstanbul Anadolu Adalet Sarayı 50 Personel ile Mekanik ve Teknik İşletim” olarak belirtildiği, miktarı ve türüne ise Şartname ekinde

“…

Sıra No

Açıklama

Birimi

İşçi Sayısı

Ay/gün/saat

1

Teknik İşletme Müdürü

işçixay

1,00

11

2

Ekip-Atölye Sorumlusu

işçixay

2,00

11

3

Teknik Şef

işçixay

5,00

11

4

Teknik Personel

işçixay

42,00

11

5

Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma

işçixgün

9,00

13,5

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Malzeme ve Ekipman

ay

11

…”

şeklinde yer verildiği, anılan Şartname’nin 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağının belirtildiği,

Şartname’nin 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak her türlü ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri ile buna benzer diğer giderlerin tamamı isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil olacaktır.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

1. İşin yapılmasında görevlendirilecek Teknik-İşletme Müdürüne Brüt asgari ücretin %400 fazlası ödenecektir.

2. İşin yapılmasında görevlendirilecek Ekip-Atölye sorumlusuna brüt asgari ücretin %350 fazlası ödenecektir.

3. İşin yapılmasında görevlendirilecek İşletme şefine brüt asgari ücretin %300 fazlası ödenecektir.

4 İşin yapılmasında çalıştırılacak diğer tüm teknik personele (42 kişi) brüt asgari ücretin %200 fazlası ödenecektir Ayrıca, Bakanlar Kurulunca belirlenen sadece asgari ücret fiyat farkı verilecektir. Fiyat farkı 28.04.2004 tarih ve 2004/7221 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değişik 8. maddesi hükümleri uygulanacaktır.

5. Çalıştırılacak personele, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, ödenecektir.

6. (11 Aylık ) Teknik Bakım ve işletim Hizmet Alımı ihalesinde 13,5 (on üç buçuk) gün resmi ve dini bayram tatili bulunmaktadır. 9 Teknik elemanı için 121,50 mesai günü, 4857 sayılı iş kanunun 47. maddesi uyarınca ücret hesaplanacak olup teklif fiyata dahildir..

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yemek ve Yol giderleri tutarları;

1.Günlük brüt yemek bedeli : 6,00TL.

2. Günlük brüt yol bedeli : 6,00 TL

Yüklenici tarafından personele yol giderleri nakdi olarak ödenecek ve bordroda gösterilecektir. Yol ve yemek giderinin aylık gün sayısı: 26 (yirmi altı)

giyecek ayni olarak ödenecektir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

İhale konusu işte kullunalıcak olan ve teknik şartnamede cins ve miktari belirtilen malzeme giderleri teklif fiyata dahildir.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

%2 .” düzenlemesinin bulunduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır.

4734 sayılı Kanun’un anılan maddesinden, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak sorgulamaya tabi tutulacağı, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi konularında Kurumca hazırlanacak ikincil mevzuatın esas alınması gerektiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4 İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

Bahse konu Tebliğ açıklamalarından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyetinin ihale tarihinde yürürlükte olan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret, idarece öngörülmüşse ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler, idarece öngörülmüş nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli ve işveren sigorta prim tutarından oluştuğu, bu tür ihalelerde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altındaki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edileceği ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulacağı, son olarak teklifi asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılamayan isteklilere ait tekliflerin reddedileceği anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’de ihale konusu işte çalışacak personele aylık 26 gün üzerinden günlük brüt 6,00 TL yemek bedeli ve 6,00 TL yol bedeli verileceği, bu giderin yüklenici tarafından karşılanacağı düzenlenmiştir.

İhale konusu işte aylık brüt asgari ücretin yüzde 400 fazlası ücretle çalıştırılacak 1 adet Teknik-İşletme Müdürü, aylık brüt asgari ücretin yüzde 350 fazlası ücretle çalıştırılacak 2 adet Ekip-Atölye sorumlusu, aylık brüt asgari ücretin yüzde 300 fazlası ücretle çalıştırılacak 5 adet İşletme şefi aylık brüt asgari ücretin yüzde 200 fazlası ücretle çalıştırılacak 42 adet teknik personel ile 9 adet teknik personelin 13,5 Gün Ulusal Bayram ve Genel Tatil günleri çalışmasına ilişkin yapılan asgari işçilik maliyeti hesaplaması aşağıdaki gibidir.

Çalıştırılacak İşçi sayısı

Birim Maliyeti

Toplam İşçilik Maliyeti

11 Ay asgari ücretin yüzde 400 fazlası ücretle çalışacak Teknik-İşletme Müdürü

1

7.137,45

78.511,95

11 Ay asgari ücretin yüzde 350 fazlası ücretle çalışacak Ekip-Atölye sorumlusu

2

6.461,78

142.159,16

11 Ay asgari ücretin yüzde 300 fazlası ücretle çalışacak İşletme şefi

5

5.786,12

318.236,60

11 Ay asgari ücretin yüzde 200 fazlası ücretle çalışacak teknik personel

42

4.434,78

2.048.868,36

Teknik personelin 13,5 Gün Ulusal Bayram ve Genel Tatil günleri çalışması

9

135,13

16.418,30

Toplam asgari işçilik maliyeti

2.604.194,37

Buna göre %3 sözleşme gideri ve genel gider, yol ve yemek gideri dâhil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplamı 2.604.194,37 TL olarak hesaplanmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli Netyapı İnş. Müh. Res. San. Tic. Ltd. Şti.nin birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki gibidir.

“…

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 3

Miktarı

Teklif Edilen 4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

Teknik İşletme Müdürü

işçixay

1

11

9.125,00

100.375,00

2

Ekip-Atölye Sorumlusu

işçixay

2

11

8.290,00

182.380,00

3

Teknik Şef

işçixay

5

11

5.573,00

306.515,00

4

Teknik Personel

işçixay

42

11

3.881,00

1.793.022,00

5

Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma

işçixgün

9

13,5

97,22

11.812,23

I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç) 5

2.394.104,23

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen 4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Malzeme ve Ekipman

ay

11

16.779,055

184.569,60

II. ARA TOPLAM (K.D.V. Hariç) 7

184.569,60

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

2.578.673,83

…”

İhale üzerinde kalan isteklinin birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde; 11 ay asgari ücretin yüzde 200 fazlası ücretle çalışacak teknik personele verilecek aylık ücretin ve Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma ücretinineksik hesaplandığı, ayrıca toplamda teklif edilmesi gerekli asgari işçilik maliyetinin de altında teklif sunulduğu anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, şikayete konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olduğu, sözleşme gideri ve genel gider dahil asgari işçilik maliyetini teklif etmeyen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği halde, idarece Netyapı İnş. Müh. Res. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve bu isteklinin açıklamasının uygun görülerek ihalenin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Netice itibariyle, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu, idarece tesis edilen işlemlerin mevzuata uygun olmadığı, buna göre teklifi asgari işçilik maliyetinin altında olan Netyapı İnş. Müh. Res. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede 10.01.2014 tarihli ihale komisyon kararında “…istekli Akelsan Elek. Sis. San. Tic. A.Ş. tarafından fiyat teklifine yapılan açıklamada ise firma kârı 1,86 TL olarak gösterildiği, bu açıklamanın makul olmadığı istekli tarafından yapılan açıklamanın uygun görülmeyerek teklifinin reddedilmesine,… karar verilmekle...” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İdarece isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazılarında ”a)… sabit değerlere ait bedeller (asgari işçilik ücretleri, yemek, yol, işveren sigorta primleri vb.)

b)…değişken değerlere ait bedeller (..makine-ekipman-araç… malzeme bedelleri.. vb.)” nin açıklanması istenilmiştir.

Başvuru sahibi istekli Akelsan Elek. Sis. San. Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, “..

Toplam Maliyeti

1

Teknik-İşletme Müdürü

78.511,95

2

Ekip-Atölye sorumlusu

142.159,16

3

İşletme şefi

318.236,60

4

Teknik personel

2.065.286,66

5

Malzeme ve Ekipman Gideri (%3 dahil)

28.018,08

6

Giyim gideri(%3 dahil)

9,27

7

Şirket Kârı

1,86

Toplam

2.632.223,58

…” şeklinde maliyet cetveli oluşturulduğu,

Teknik personelin yapacağı 13,5 Gün Ulusal Bayram ve Genel Tatil günleri çalışmasının işçilik hesaplamasına dahil edilmek suretiyle, teknik personelin toplam maliyetinin hesaplandığı, malzeme ve ekipman gideri ve giyim giderine ilişkin olarak mevzuata uygun olarak düzenlenmiş proforma faturaların sunulduğu, sunulan proforma faturaların toplam tutarları üzerinden % 3 sözleşme gideri ve genel gider hesaplanarak maliyete yansıtıldığı, son olarak da firma kârı için 1,86 TL’nin öngörüldüğü görülmüş, anılan şekilde yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

İhaleye katılan isteklilerin, tekliflerini oluşturan maliyet bileşenlerini mevzuata uygun şekilde açıklamak ve belgelendirmek koşuluyla diledikleri oranda veya tutarda kâr belirleyebileceği, bu itibarla idarece başvuru sahibi isteklinin açıklamasında yer alan kâr tutarının makul olmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, başvuru sahibi istekli Akelsan Elek. Sis. San. Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu, idarece tesis edilen işlemin mevzuata uygun olmadığı, bu isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Netyapı İnş. Müh. Res. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, Akelsan Elek. Sis. San. Tic. A.Ş.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen birinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, Netyapı İnş. Müh. Res. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, ikinci iddiası kapsamında da Akelsan Elek. Sis. San. Tic. A.Ş.’nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin **“ Düzeltici işlem belirlenmesine” **karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin birinci iddiası hakkında Kurulca verilen karar gerekçelerine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin ikinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının “ mevzuata uygun olmadığı ” şeklinde gerekçe ile kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede;

Aşırı aşırı düşük açıklaması “…istekli Akelsan Elek. Sis. San. Tic. A.Ş. tarafından fiyat teklifine yapılan açıklamada ise firma kârı 1,86 TL olarak gösterildiği, bu açıklamanın makul olmadığı ” gerekçesi üzerinden uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması Kurul çoğunluğunca yerinde bulunmayan Akelsan Elek. Sis. San. Tic. A. Ş.tarafından, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu bilgi ve belgelerin yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında incelenmesi sonucunda;

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerinin ayrı ayrı olmak üzere 0,01 TL ile 0,02 TL arasında değişen birim fiyatlar üzerinden toplamda 10,62 TL fiyat öngören Neslihan DENİZ tarafından istekli adına tanzim edilen 30.12.2013 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Diğer yandan başvuru sahibinin ikinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesinde belirtilen eşit muamele yönünden incelenmesine göre;

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifi ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Muhammed Emrah Toraman’nın aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında giyimin tevsikine yönelik sunduğu bilgi ve belgeler üzerinde yukarıda yapılan incelemeye paralel yönde idarece inceleme yapılarak tekrar karar verilmesi gerektiği,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin birinci iddiası hakkında Kurulca verilen karar gerekçelerine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin ikinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda; ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyim giderine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri maliyet satış tutanağındaönerilen teklif fiyatların maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen; aşırı aşırı düşük açıklaması “…istekli Akelsan Elek. Sis. San. Tic. A.Ş. tarafından fiyat teklifine yapılan açıklamada ise firma kârı 1,86 TL olarak gösterildiği, bu açıklamanın makul olmadığı ” gerekçesi üzerinden uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması Kurul çoğunluğunca yerinde bulunmayan Akelsan Elek. Sis. San. Tic. A. Ş.’nin teklifininbu gerekçeler üzerinden dedeğerlendirme dışı bırakılması gerektiği, diğer yandan başvuru sahibinin ikinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesinde belirtilen eşit muamele yönünden incelenmesine göre; aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifi ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Muhammed Emrah Toraman’nın aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında giyimin tevsikine yönelik sunduğu bilgi ve belgeler üzerinde yukarıda yapılan incelemeye paralel yönde idarece inceleme yapılarak tekrar karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, birinci iddia dışında Kurul çoğunluğunca alınan karara katılıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi