KİK Kararı: 2014/UH.II-1314

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/020
Gündem No : 36
Karar Tarihi : 12.03.2014
Karar No : 2014/UH.II-1314
BAŞVURU SAHİBİ:
Veysi Afşin , KÜLTÜR MAH. M AHATMA GANDHİ BULVARI NO:6 MESUT APT. KAT:1/ D:2 BATMAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Batman İl Özel İdaresi, Gültepe Mahallesı Sılvan Yolu 7.Km Mevkii 72060 BATMAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/181101 İhale Kayıt Numaralı "İl Özel İdaresi 2014 Yılı Ulaşım Ve Taşıma Hizmetleri İçin Şoförlü Ve Şoförsüz Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Batman İl Özel İdaresitarafından 31.12.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “İl Özel İdaresi 2014 Yılı Ulaşım ve Taşıma Hizmetleri İçin Şoförlü ve Şoförsüz Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Veysi Afşin’in 27.01.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.01.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.02.2014tarih ve 5620sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.02.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/740sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,idare tarafından ihalenin 4734 sayılı Kanun’un 38'inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istenilerek sonuçlandırılması gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinin “ 2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: İl Özel İdaresi 2014 Yılı Ulaşım ve Taşıma Hizmetleri İçin Şoförlü ve Şoförsüz Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi

b) Miktarı ve türü:

1 adet (2000cc) binek araç, 8 adet (1600cc) binek araç, 13 adet (2500cc) 4x4 pick-up, 3 adet (2000cc) minibüs, 2 Adet (2500cc) 4x4 pick-up

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Batman / Merkez ” şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan teklifleri tespit edeceği; bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği hükme bağlanmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8’inci maddesinde; idarelerce yaklaşık maliyetin kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar, ihaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar, ilgili odalarca belirlenmiş fiyatlar, ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması veya uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatların biri, birkaçı veya tamamı herhangi birinin öncelik sırası olmaksızın kullanılarak tespit edileceği ve istenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturaların değerlendirmeye alınmayacağı ve fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verileceği; 9’uncu maddesinde, idarece yaklaşık maliyet hesabında % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı ekleneceği; anılan Yönetmelik’in 59’uncu maddesinde ise, tekliflerin diğer tekliflerle veya yaklaşık maliyetle karşılaştırılarak aşırı düşük olup olmadığının tespit edileceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “ 78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.

78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.__.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir…

…79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.__” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda da açıklandığı üzere, Kurumun aşırı düşük tekliflerin tespitinde sınır değer ve sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu, şikâyete konu ihalenin araç kiralama hizmeti olduğu ve personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliğinde olmadığı görülmekle birlikte, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ihalelerde de idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyetin kâr hariç tutarının altında kalan tüm teklif sahiplerinden açıklama istenilmesi gerektiği yönünde istikrar kazanmış Kurul kararları bulunmaktadır.

İncelemeye konu ihalede, yaklaşık maliyetin piyasadan alınan fiyat tekliflerinin ortalaması esas alınmak suretiyle tespit edildiği ve yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranının belirtilmediği görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “ Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir.” hükmü uyarınca yaklaşık maliyetin %20 oranında kâr içerdiği kabulünden hareketle, başvuruya konu ihalede kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının 544.998,00 TL (653.997,60/1,20) olduğu tespit edilmiştir.

İhaleye dokuz isteklinin katıldığı, söz konusu tekliflerin dördünün idarece değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalede teklifi geçerli sayılan beş istekliden sadece ihale üzerinde bırakılan istekli Türkaş Turizm ve İnş. San. Dış Tic. Ltd. Şti.nin teklif bedelininkâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında kaldığı, geriye kalan dört isteklinin teklif bedelinin ise bu tutarın üzerinde olduğu ve başvuru sahibinin teklifinin geçerli teklifler arasında beşinci sırada ve en yüksek bedelli teklif olduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun’da idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurularının, ihale süreci içerisindeki idari işlem veya eylemlerle hakkı muhtel olan aday, istekli ve istekli olabileceklerle sınırlı biçimde öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

Bu haliyle idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilmesi için öncelikle;

1. Aday, istekli veya istekli olabilecek sıfatını haiz olunması,

2. Başvuru sahibinin idarenin hukuka aykırı bir işlem veya eyleminden dolayı bir hak kaybına veya zarara uğraması veya zarara uğramasının muhtemel olması gerekmektedir

İhalede kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında tek teklif kaldığı ve diğer tüm isteklilerin teklif bedellerinin bu tutarın üzerinde olduğu başvuru sahibi Dünya Turizm-Veysi Afşin’in teklifinin geçerli teklifler arasında beşinci sırada ve ihalede en yüksek bedelli geçerli teklif olduğu hususları dikkate alındığında, başvuru sahibi istekli bakımından ihale üzerinde bırakılma ihtimalinin bulunmadığı, bu nedenle de, başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirilmesi ile ilgili olarak herhangi bir hak kaybına veya zarara uğraması ihtimalinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Belirtilen hususlar çerçevesinde, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince, başvurunun ehliyet yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvurunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiğiiddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, ihalede kar hariç yaklaşık maliyet tutarının altında tek teklif kaldığı ve diğer tüm isteklilerin teklif bedellerinin bu tutarın üzerinde olduğu, başvuru sahibinin teklifinin geçerli teklifler arasında beşinci sırada ve ihalede en yüksek bedelli teklif olduğu hususları dikkate alındığında, başvuru sahibi istekli bakımından ihale üzerinde bırakılma ihtimalinin bulunmadığı, bu nedenle de ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirilmesi ile ilgili olarak bir hak kaybına veya zarara uğraması ihtimalinin olmadığı gerekçesiyle 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince ehliyet yönünden “başvurunun reddine” karar verilmiştir.

İdareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanunun 4. maddesinde geçen aday, istekli ve istekli olabilecek tanımları ve 54. maddesinde yer alan ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet yoluna başvurmaları yolundaki düzenleme, ihale dokümanı almayan kişilerin başvuruda bulunamayacaklarını, bu satın alma işleminin ehliyet şartının ön koşulu olduğunu ortaya koymaktadır.

Söz konusu ihalede, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanı satın alınarak, ihaleye teklif verildiği, teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde ve ihaleye verilen en yüksek teklif olmasının teklifini geçersiz kılmadığından anılan Kanun ve Yönetmelik hükmü uyarınca istekli statüsünü kazandığından iddiasının incelenmesinin önünde hukuki engel bulunmamaktadır.

Ayrıca, başvuru sahibinin iddiasının ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırılmasının ihale mevzuatına aykırı olduğuna ilişkin olduğu dikkate alındığında, iddia çerçevesinde yapılacak inceleme sonucunda tekliflerin sıralaması değişebileceğinden, başvuru sahibinin üzerinde ihale kalmayacak olmasından bağımsız olarak iddiasına ilişkin olarak ehliyetinin kabulünün yanı sıra, anılan Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan diğer unsurlar da başvuru sahibi tarafından yerine getirildiğinden işin esasının incelenmesine geçilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede başvuru sahibinin iddiasının “esasının incelemesine geçilmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunun “başvurunun reddine” ilişkin kararına katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi