KİK Kararı: 2014/UH.II-13

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/001
Gündem No : 13
Karar Tarihi : 02.01.2014
Karar No : 2014/UH.II-13
BAŞVURU SAHİBİ:
Öndersan İnş. Nak. Elekt. Yemek Temz. San. Tic. Ltd. Şti., BAHÇELİEVLER MAH. 1602 SOK. BULVAR APT. NO:10 BATMAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Batman Sosyal Yardımlaşma Ve Dayanışma Vakfı, Kültür Mahallesı Dıyarbakır Caddesı 1 72000 BATMAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/113846 İhale Kayıt Numaralı "Vakfımıza Kayıtlı 1.000 Kişiye (Yaklaşık 275 Aile) Günde Bir Öğün Sıcak Yemek (Bir Çeşit Sıcak, Bir Çeşit Kuru, 1 Adet Ekmek Ve Haftada Bir Gün Meyve Veya Tatlı) Olmak Üzere 320 Gün Süreyle 320.000 Adet Yemek Hazırlama Ve Evlere Araçlarla Dağıtım" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Batman Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfıtarafından 20.09.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Vakfımıza Kayıtlı 1.000 Kişiye (Yaklaşık 275 Aile) Günde Bir Öğün Sıcak Yemek (Bir Çeşit Sıcak, Bir Çeşit Kuru, 1 Adet Ekmek ve Haftada Bir Gün Meyve veya Tatlı) Olmak Üzere 320 Gün Süreyle 320.000 Adet Yemek Hazırlama ve Evlere Araçlarla Dağıtımı” ihalesine ilişkin olarak Öndersan İnş. Nak. Elekt. Yemek Temz. San. Tic. Ltd. Şti.nin 06.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.11.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.11.2013tarih ve 36295sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.11.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4202sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin sunmuş oldukları iş deneyim belgelerinin mevzuata aykırı olduğu, sunulan SGK dökümlerinin ilgili SGK İl Müdürlüğünden sorgulanması gerektiği, sözleşmelerinde belirtilen iş ve işyeri adresine ait SGK hizmet dökümleri sunmaları gerekmekte iken, kendi işyerleri adresi ve çalışanlarına ait SGK hizmet belgelerinin sunulduğu, bahse konu her iki sözleşmede işin yapılacağı yer ve çalışacak personel sayısının belirtildiği o işe ait SGK hizmet dökümü sunulmadığı, dolayısıyla tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen isteklilerin tekliflerine ilişkin sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, bu çerçevede;

a- Et, sebze çeşitleri ve sefertaslarına ilişkin verilen belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu, sefertasına ilişkin olarak maliyet ve ağırlıklı ortalama satışının bulunmadığı halde belge düzenlendiği, ihale konusu işte her vatandaşa 2 sefer tası verileceğinin düzenlendiği, buna göre en az 550 sefertası üzerinden hesaplama yapılması gerekirken, adı geçen isteklilerin sefertası sayısını eksik hesapladıkları,

b- İhale konusu işte çalıştırılması öngörülen 4 araç ve araçların giderine ilişkin belgelerin eksik ve Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu, ihale konusu işte çalıştırılacak araçlara ait hiç bir satış ve alanında faaliyet göstermediği halde sadece alelade kaşeleme işlemi yapıldığı, bu bağlamda maliyet satış tutarı tespit tutanaklarının incelenmesi gerektiği, araçlarda çalıştırılacak şoförlere ilişkin herhangi bir maliyetin teklife eklenmediği,

c- İhale konusu işte çalıştırılması öngörülen personelin ücretine yansıtılması gereken artışın dikkate alınmadığı, haftasonu yapılacak çalışmaların eksik hesaplandığı,

ç- Açıklama kapsamında sunulan belgelerin yetkili kişiler tarafından düzenlenmediği, örneğin sunulan proforma fatura ve fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan beyanın bulunup bulunmadığı, şekil açısından sunulan belgelerin uygun olup olmadığının incelenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Şikâyete konu hizmet alımı işine ilişkin düzenlenen İdari Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesi “7.5.1. İsteklinin yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70?ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10?unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30?undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

7.5.2. Bu bent boş bırakılmıştır.

7.5.3. Bu bent boş bırakılmıştır.” şeklinde düzenlemiş, 7.6’ncı maddesinde yer alan benzer iş tanımı ise “Yemek yapım hizmetleri” olarak yapılmıştır.

Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47’nci maddesinde “(1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

(a) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz.

…

(c) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan kurum ve kuruluşlara gerçekleştirilen işlere ilişkin iş deneyim tutarının tespitinde, diğer belgelerin de bu tutarı doğrulaması şartıyla işin sözleşmesinde yazılı bedeli aşmamak üzere fiilen yapılan iş tutarı dikkate alınır. Sözleşmede iş artışına ilişkin hüküm bulunması durumunda, ayrıca sözleşme tutarının % 10’unu aşmamak üzere tamamlanan iş tutarı da dikkate alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

- İhale üzerinde bırakılan Vezir Yemekçilik Tarım Gıda Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyimini tevsiken özel sektöre karşı yüklenilen bir işe ilişkin düzenlenen iş bitirme belgesi ile ekinde sözleşme, sözleşme damga vergisinin yatırıldığına ilişkin SMMM onaylı dekont, faturalar ve SGK hizmet dökümlerinin sunulduğu görülmüştür.

Vezir Yemekçilik Tarım Gıda Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin yüklenici, CVC Özel Eğitim ve Sağlık Hiz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin işveren olarak 14.09.2012 tarihinde imzaladığı 397.683,00.-TL (KDV hariç) toplam bedelli sözleşmede işin konusu; işverene ait Özel İnci Anadolu Sağlık Meslek Lisesi bünyesinde okuyan 272 öğrenci, 33 idareci ve 4 personel için öğle yemeği yapımı ve dağıtımıdır. İmzalanan sözleşmeden yemeklerin yüklenici mutfağında yapılacağı anlaşılmakta olup, 17.09.2012 tarihi ile 14.06.2013 tarihleri arasında sürdürülen iş için teklif ekinde sunulan fatura örnekleri toplamının 306.369,00.-TL olduğu, faturalar toplamının ihalede aranan asgari iş deneyim belgesi tutarını sağladığı görülmüştür.

Bu hususa ilişkin olarak idareye şikâyet başvurusunda bulunulmasını müteakip, idarece Sosyal Güvenlik Kurumu Batman İl Müdürlüğü’nden;

• Sosyal Güvenlik Kurumu nezdinde ayrı bir işyeri ve personel dosyası açtırılmasının zorunlu olup olmadığı;
• Firmaların bu işleri kendi personeli ile yapmalarında mevzuata aykırı herhangi bir durumun olup olmadığı hususunda görüş talep edildiği,

Sosyal Güvenlik Kurumu Batman İl Müdürlüğünün cevabi yazısında ise “İşverenlerin mevzuatımız bakımından faaliyet alanları ile ilgili olarak özel sektöre satmış veya sunmuş oldukları hizmetleri için ayrı bir işyeri dosyası açma zorunlulukları bulunmamaktadır.

İşverenlerin özel sektöre yapmış oldukları veya sunmuş oldukları hizmetlerini kendi personeli ile yapmalarında sakınca olmayıp, bu faaliyet için de SGK’da ayrı bir işyeri dosyası açma zorunlulukları bulunmamaktadır.” şeklinde görüş ifade edildiği anlaşılmıştır.

Sosyal Güvenlik Kurumu Batman İl Müdürlüğü’nün görüşü ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş SMMM onaylı sigortalı hizmet listelerini teklif ekinde sunduğu dikkate alındığında, başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan istekliye ilişkin ileri sürdüğü iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

- Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Bardakçılar Kuyumc. Gıda Petr. Yemek Ürt. Özel Güv. Tem. Hizm. Dinl. Tesisl. Tarım Tur. Oto. İnş. Nakl. Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyimini tevsiken özel sektöre karşı yüklenilen bir işe ilişkin sözleşme, sözleşme damga vergisinin yatırıldığına ilişkin SMMM onaylı dekont, faturalar, SGK İşyeri Bildirgesi ve SGK hizmet dökümlerinin sunulduğu görülmüştür.

Bardakçılar Kuyumc. Gıda Petr. Yemek Ürt. Özel Güv. Tem. Hizm. Dinl. Tesisl. Tarım Tur. Oto. İnş. Nakl. Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Tüm-Sağ Bilim Tıp Merkezi Özel Sağl. Hizm. ve Tesisleri Turz. San. ve Tic. A.Ş. arasında toplam 1.072.890,00.-TL üzerinden 05.07.2012 tarihinde imzalanan sözleşmede, işin konusu “06.07.2012 ile 31.10.2012 tarihleri arasında 8 personel ile mevcut personel, hasta ve refakatçilerine malzemeli yemek pişirme, dağıtım servis ve servis sonrası hizmet alımı” işi olarak belirlenmiştir. Sözleşme ekinde yer alan ve sözleşme süresini kapsayan faturaların toplam tutarının, sözleşme bedeline (1.072.890,00.-TL) eşit olduğu ve ihalede aranan asgari iş deneyim belgesi tutarını sağladığı görülmüştür.

Diğer taraftan, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Bardakçılar Kuyumc. Gıda Petr. Yemek Ürt. Özel Güv. Tem. Hizm. Dinl. Tesisl. Tarım Tur. Oto. İnş. Nakl. Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nce, iş deneyimini tevsiken sunulan sözleşmede yer alan hükümler doğrultusunda, işveren Tüm-Sağ Bilim Tıp Merkezi Özel Sağl. Hizm. ve Tesisleri Turz. San. ve Tic. A.Ş. Özel Veni Vidi Hastanesi mutfağında çalıştırılması öngörülen 8 personel için, işveren adresinin işyeri adresi olarak gösterildiği İşyeri Bildirgesini ve ekinde çalıştırılan 8 personele ilişkin sigortalı hizmet listelerini sunduğu görüldüğünden, başvuru sahibinin adı geçen istekliye ilişkin ileri sürdüğü iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Dolayısıyla, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen isteklininiş deneyimini tevsiken sunmuş olduğu belgelerin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ikincil mevzuat ile ihale dokümanına uygun olduğu görüldüğünden, başvuru sahibinin bu hususa yönelik iddiası yerinde görülmemiştir.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yüklenicinin mutfağında yürütüleceği anlaşılan şikâyete konu ihalede, yaklaşık maliyette en fazla %20 yüklenici kârı olduğundan hareketle, kârsız yaklaşık maliyet idarece 1.733.333,33.-TL olarak belirlenmiş, bu aşamaya kadar teklifi geçerli olan ve teklif bedeli belirlenen tutarın altında kaldığı görülen 6 istekliden 30.09.2013 tarihli yazılarla tekliflerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması sunmaları istenilmiştir. İdarece belirlenen süre içerisinde 3 isteklinin açıklama sunduğu, sunulan açıklamalardan 2’sinin idarece uygun görüldüğü anlaşılmaktadır.

İdarenin aşırı düşük teklif sahiplerinden tekliflerine ilişkin yazılı ve belgeye dayalı açıklama talep ettiği konusu yazılarda, önemli teklif bileşenlerinin belirtilmediği ancak 8 günlük örnek bir menünün verildiği görülmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde işin gerektiği gibi yapılmasına imkân verecek sorumlu bir teklif hazırlanıp hazırlanmadığının tespit edilmesi için diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanlarıbelirlenerek, bu tekliflerinönemli olduğu düşünülenbileşenleri hakkında açıklama isteneceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4 üncü maddesinde “İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.” açıklaması yapılarak, personel çalıştırılmasına dayalı olsun ya da olmasın, tüm hizmet alımı ihalelerinde idarelerin aşırı düşük teklifleri tespit etme, bu tekliflerde önemli olduğunu düşündükleribileşenleri belirleme ve bu bileşenler hakkında açıklama isteme ödevine bir kez daha vurgu yapılmıştır.

Bu çerçevede, idarece teklifi oluşturan önemli maliyet bileşenleri de belirtilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerekmektedir.

Ancak, yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının mümkün olup olmadığının tespiti için, ihale dokümanı da incelenmiş ve bu çerçevede mevcut dokümanla ihalenin sonuçlandırılamayacağı anlaşıldığından, ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Şöyle ki, ihale dokümanı incelendiğinde, şikâyete konu alıma ilişkin düzenlenen tek sayfadan ibaret teknik şartnamenin “Yemeklerde kullanılacak Gıdaların Gramaj Listesi” başlığı altında 23 kalem üzerinden düzenlendiği, “1.000 Kişiye (Yaklaşık 275 Aile) Günde Bir Öğün Sıcak Yemek (Bir Çeşit Sıcak, Bir Çeşit Kuru, 250 Gr Bir Adet Ekmek ve Haftada Bir Gün Meyve veya Tatlı) Olmak Üzere 320 Gün Süreyle Yemek Hazırlama ve Evlere Yüklenici Firma Araçları İle Dağıtımı” olarak tanımlanan başvuruya konu hizmet alımında, isteklilerin sağlıklı teklif vermelerini ve tekliflerin eşit şartlarda ve objektif değerlendirilmesini temin etmeye yönelik yemek terkip ve rasyonlarının da belirtildiği bir doküman verilmediği anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, çiğ girdi miktarlarının her bir yemek için ayrı ayrı belirlendiği bir teknik şartnameye ihale dokümanında yer verilmediği ve bu aykırılığın tekliflerin eşit şartlarda değerlendirilmesini ortadan kaldırdığı gibi, sözleşmenin de mevcut ihale dokümanı ile sağlıklı yürütülemeyeceği anlaşıldığından ihalenin iptali gerektiği sonucuna ulaşılmış olup, 02.01.2014 tarihli ve 2014/UH.II-12 sayılı Kurul kararı ile ihalenin iptal edilmesine karar verilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale işlemleri ile ihale kararının iptaline karar verilmesi gerekmekle birlikte incelemeye konu ihale, Kurulun 02.01.2014 tarihli ve 2014/UH.II-12 sayılı kararı ile iptal edildiğinden karar verilmesine gerek bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Karar verilmesine yer olmadığına,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi