KİK Kararı: 2014/UH.II-1260

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/019
Gündem No : 87
Karar Tarihi : 05.03.2014
Karar No : 2014/UH.II-1260
BAŞVURU SAHİBİ:
Kösedağ Taşımacılık İnşaat Petrol Medikal Temizlik İthalat Ve İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi, ENSTİTÜ CAD. HZ. ÖMER ÇARŞISI AĞRI

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğü (53. Şube Müdürlüğü), İhsaniye Mah. Konuralp Cad. No: 2 14100 BOLU

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/183647 İhale Kayıt Numaralı "Dsi 53 Şube Müdürlüğü Personelinin 2014 Ylılnda Şantiye Ve İşletmelere Taşınması Hizmet Alım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğü 53. Şube Müdürlüğütarafından 10.01.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “DSİ 53. Şube Müdürlüğü Personelinin 2014 Yılında Şantiye ve İşletmelere Taşınması Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Kösedağ Taş. İnş. Pet. Med. Tem. İth. ve İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin 22.01.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.01.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.02.2014tarih ve 4306sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.01.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/592sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, ihalede açıklanan yaklaşık maliyetin mevzuat uyarınca %20’den fazla olmamak üzere kâr dahil yaklaşık maliyet olması gerektiği, yaklaşık maliyetin kârsız yaklaşık maliyet olduğunun bildirilmediği, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirlenmeden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının “ DSİ 53. Şube Müdürlüğü Personelinin 2014 yılında şantiye ve işletmelere taşınması hizmet alım işi ” ihalesi olarak belirtildiği, anılan Şartname’nin ekinde ihale konusu işin türü ve miktarının tablo halinde

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

1 adet ticari minibüs

km

43.800

2

1 adet ticari binek taşıtı

km

30.000

3

3 adet ticari çift sıralı pikap/kamyonet

km

112.350

şeklinde gösterildiği görülmüştür.

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde, _“25.1._ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif edilecek birim fiyata dahil edilecektir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Teknik Şartname’nin 2.1’inci maddesinde “ Şartname kapsamında yapılacak iş; 1 adet en az 8 kişilik sürücülü minibüs ile toplam 43.800 km, 1 adet en az 4 kişilik sürücülü binek aracı ile toplam 30.000 km ve 3 adet en az 4 kişilik sürücülü çift sıralı pikap veya kamyonet ile toplam 112.350 km personel taşınması işidir...” düzenlemesi,2.17’nci maddesinde “Yüklenici, taşıtlarla ve şoförlerle ilgilenmesi için iş yerinde idarece uygun görülen bir adet sorumlu personel bulunduracaktır. Yüklenici, görevlendirdiği sorumlu personelin idare tarafından günün yirmi dört saatinde ve Cumartesi Pazar günleri arandığında bulunabilmesi için gerekli önlemleri almak zorundadır.” düzenlemesi, 6.1’inci maddesinde “ Taşıtların, her türlü bakım, tamir, revizyon, yakıt, yağ, lastik vb. giderleri, Karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası giderleri, tüm vergi ve harçlar ile sürücü özlük hakları giderleri yükleniciye aittir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, bahse konu ihaleye 6 isteklinin teklif verdiği, teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen 3 istekliden (Gök-Er Taş. Sın. Tic. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti., Tsunami Nak. El. Bilg. İşl. Hiz. Gıda İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ve başvuru sahibi Kösedağ Taş. İnş. Pet. Med. Tem. İth. ve İhr. San. Tic. Ltd. Şti.) aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, 2 isteklinin (Tsunami Nak. El. Bilg. İşl. Hiz. Gıda İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ve başvuru sahibi Kösedağ Taş. İnş. Pet. Med. Tem. İth. ve İhr. San. Tic. Ltd. Şti.) aşırı düşük teklif açıklamasına cevap vermediğinden değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Gök-Er Taş. Sın. Tic. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmüne yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesinde ise “İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” şeklinde açıklamalara yer verilmiştir.

İdarece ihale işlem dosyası içeriğinde gönderilen yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin belgeler incelendiğinde, ihale onay belgesi ekinde “kârdan arındırılmış yaklaşık maliyet tespit tutanağı isimli bir belgenin düzenlendiği” , söz konusu belgede 2013 ihalesine ait veriler esas alınarak şoför dahil binek araç, çift kabin pikap ve minibüsün 1 km için kiralama bedellerinin belirlendiği, 2013 yılına ait söz konusu bedellerin bir önceki yılın artış oranı olan %6,77 oranında arttırılarak 2014 yılının 1 km için kiralama bedellerinin hesaplandığı, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde, bulunan 2014 yılı 1 km kiralama bedeli ile taşıtların yıllık yapacağı kilometre bedeli çarpılarak toplam yaklaşık maliyetin kâr hariç 229.131,45 TL olarak bulunduğu, söz konusu bedelin altında başvuru sahibinin teklifi de dahil, 3 teklifin yer aldığı, ihale komisyonunca söz konusu 3 tekliften de aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

İhale onay belgesi eki belgelerde, yaklaşık maliyetin kâr içermediği belirtilmekle birlikte, yaklaşık maliyete yukarıda aktarılan Yönetmelik hükmü uyarınca %20’yi geçmemek üzere yüklenici kârı oranının da eklenmediği, istikrar kazanmış Kurul kararları göz önüne alındığında Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrası hükmü uyarınca, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenen tutara en fazla %20 oranında kâr eklenebileceğinden ve yaklaşık maliyet icmalinde kâr oranına ilişkin olarak ayrıca bir belirleme yapılmadığından kâr hariç olarak hesaplanan yaklaşık maliyete %20 oranında kâr eklenebileceği, bu itibarla kâr dahil fiili yaklaşık maliyet tutarının, idarece hesaplanan kârsız yaklaşık maliyet tutarına % 20 kâr eklenmek suretiyle hesaplanabildiği tespit edilmiştir.

24.01.2014 tarihli ihale komisyon kararında Gök-Er Taş. Sın. Tic. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti., Tsunami Nak. El. Bilg. İşl. Hiz. Gıda İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ve başvuru sahibi Kösedağ Taş. İnş. Pet. Med. Tem. İth. ve İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından verilen tekliflerin yaklaşık maliyeti oluşturan arındırılmış kârsız maliyetin altında olduğu tespit edildiğinden 1 no’lu ihale komisyon kararı ile anılan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, Tsunami Nak. El. Bilg. İşl. Hiz. Gıda İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ve başvuru sahibi Kösedağ Taş. İnş. Pet. Med. Tem. İth. ve İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilmediğinden tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı belirtilmiştir.

Bu çerçevede, her ne kadar idarece Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrası hükmü uyarınca, belirlenen yaklaşık maliyet tutarının kâr dahil olarak hesaplanması gerektiği anlaşılsa da, anılan Yönetmelik hükmü ve istikrar kazanmış Kurul kararları gereğince, kâr hariç olarak hesaplanan yaklaşık maliyete %20 oranında kâr eklenerek kâr dahil yaklaşık maliyetin hesaplanabileceği, bununla birlikte idarece kâr hariç olarak hesaplanan yaklaşık maliyet tutarının, ihale komisyonunca kâr hariç olarak hesaplanan yaklaşık maliyetin altında teklif veren başvuru sahibi de dahil 3 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına engel teşkil etmediği, bu itibarla teklifi kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında olduğu anlaşılan başvuru sahibi Kösedağ Taş. İnş. Pet. Med. Tem. İth. ve İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük teklif olarak tespit edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, incelenen ihalede başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet başvurusunda yer verilen teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirlenmeden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının uygun olmadığı yönündeki iddiaya, idareye şikâyet başvurusunda yer verilmediği belirlenmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında; “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinin birinci fıkrasında “Başvurular öncelikle;

a) Başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı,

b) Başvuru ehliyeti,

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

...

yönlerinden sırasıyla incelenir.” hükmü,

Aynı Yönetmeliğin “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükümleri yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında ise “...İdareye yapılan şikayet başvurusundan farklı bir konu ile Kuruma yapılan başvurularda şikayet süresinin henüz dolmadığı hallerde, itirazen şikayet konusuna ilişkin idarenin cevabının alınmamış olması nedeniyle bu başvurular da ilgili idareye gönderilir. İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması bulunmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasında; “Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

...

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir...” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde, idareye şikayet başvurusunda yer verilmeyen ve idarenin şikayet üzerine aldığı kararda yer almayan söz konusu iddianın itirazen şikayet kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığından bahse konu iddianın şekil yönünden reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Ayrıca başvuru sahibinin 1.336,00 TL ve 1.429,00 TL olarak 2 kez itirazen şikâyet başvuru bedeli yatırdığı, şikâyete konu ihalenin yaklaşık maliyeti göz önüne alındığında başvuru bedelinin 2014 yılı güncellenmiş tutarının 1.429,00 TL olması gerektiği anlaşılmış olup, fazla yatırılan 1.336.00 TL’nin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iade edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi