KİK Kararı: 2014/UH.II-1253

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/019
Gündem No : 80
Karar Tarihi : 05.03.2014
Karar No : 2014/UH.II-1253
BAŞVURU SAHİBİ:
Tem-Ser Temizlik Hiz. Taah. Tic. Ltd. Şti., MACUN-1 MAH. ANADOLU BULVARI ÖZ ANKARA TOPTANCILAR SİTESİ 7.BLOK NO:233 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Devlet Opera Ve Balesi Genel Müdürlüğü İdari Ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı , Korkut Reis Mahallesi Hanımeli Sokak No: 11 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/150527 İhale Kayıt Numaralı "Genel Temizlik, Yemek Pişirmeye Destek, Sunum Garsonluk İle Teşrifat Hizmetleri" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığıtarafından 02.12.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Genel Temizlik, Yemek Pişirmeye Destek, Sunum Garsonluk ile Teşrifat Hizmetleri” ihalesine ilişkin olarak Tem-Ser Temizlik Hiz. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin 30.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.01.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.01.2014tarih ve 2492sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.01.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/396sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamalarının idare tarafından "giyime ilişkin proforma faturanın ekinde yer alan maliyet/satış tutarı tespit tutanağında tespit yapılan dönemin yalnızca 2013 olarak belirtildiği, son geçici vergi beyanname dönemi ya da bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olup olmadığının belirli olmadığı" gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, oysa söz konusu eksikliğinin bilgi eksikliği kapsamında tamamlattırılabileceği, ayrıca değerlendirme dışı bırakılmalarına yönelik olarak idareye yapılan şikâyet başvurularına verilen cevapta giyime ilişkin proforma faturayı düzenleyen Oğuz Akdamar firmasının mesleki kuruluş kaydının olmadığı ve giyim malzemeleri alım satımı ile iştigal etmediği belirtilerek tekliflerinin bu gerekçe ile de değerlendirme dışı bırakıldığının ifade edildiği, bahse konu firmanın şahıs işletmesi olması nedeniyle ticaret odasına kayıtlı olmasına gerek bulunmadığı iddia edilmektedir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının “Genel Temizlik, Yemek Pişirmeye Destek, Sunum Garsonluk ile Teşrifat Hizmetleri” şeklinde belirtildiği,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

_25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti: İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti: Sözleşme kapsamında çalıştırılacak 73 işçi için brüt asgari ücret üzerinden, 2 işçi (Şef) için de brüt asgari ücretin %10 fazlası ödeme yapılması öngörülmüştür. Bu işte resmi ve dini bayram günü ile yılbaşı günü işçi çalıştırılacaktır.
25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri: _

Yemek bedelinin günlük brüt tutarı 8,38 TL olarak hesaplanıp aylık gün sayısı 26 gün esas alınarak işçilere nakdi olarak ödenecek ve ücret bordrosunda gösterilecektir.
Yol bedelinin günlük brüt tutarı 4,26 TL olarak hesaplanıp, aylık gün sayısı 26 gün esas alınarak işçilere nakdi olarak ödenecek ve ücret bordrosunda gösterilecektir.
İdarece nakdi olarak ödenen yemek ve yol ücretleri, yüklenici tarafından çalıştırılacak işçilerin işe gelmeleri karşılığında ödenecek olup, işçilerin herhangi bir sebepten dolayı işe gelmemeleri halinde, idare nakdi olarak verilen yol ve yemek ücretlerinde kesinti yapmakta serbest olup, bu konuda yüklenici ve çalışanlar herhangi bir hak talebinde bulunamaz. İşçilere verilecek giyecekler ; 62 Adet temizlik İş gömleği (1'er adet önden 4 düğmeli), 5 Adet aşçı yardımcısı iş elbisesi (1'er adet pantolon, ceket, kep sabu terlik, önlük (boyundan geçirmeli belden bağlamalı)), 4 Adet teşrifatçı bayan takım elbisesi (1'er adet pantolon, ceket, gömlek, fular, ayakkabı), 4 Adet Garson elbisesi (1'er adet Pantolon, gömlek, önlük, yelek, papyon, ayakkabı) yüklenici tarafından karşılanacaktır.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Teknik şartnamede özellikleri ve miktarları belirtilen temizlik ekipmanları ve temizlik malzemeleri ihale üzerinde kalan istekli tarafından karşılanacaktır.

25.3.4. Diğer giderler:

İhale aşamasında çalıştırılacak personele indirimin uygulanıp uygulanmayacağı belli olmadığından isteklilerce teklif bedeli hesaplanırken 5763 sayılı Kanun ile yürürlüğe giren 5(beş) puanlık işveren indirimi dikkate alınmayacaktır.

…25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Bu işte toplam çalıştırılacak işçi sayısı 75 olup yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınan kısa vadeli sigorta kolları prim oranı %2 olarak tespit edilmiştir.” düzenlemesinin,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2014;işi bitirme tarihi 31.12.2014.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” bölümünde ise ihale konusu işte kullanılacak temizlik malzemeleri ile makine ve ekipman listesine yer verilmiştir.

İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan 25’inci maddesinde yer verilen teklif fiyata dahil olan unsurlar esas alınarak asgari işçilik maliyetinin hesaplanması sonucunda, asgari işçilik maliyetinin (giyim gideri hariç, %3 sözleşme giderleri dahil olmak üzere) 1.531.438,80 TL’ye tekabül ettiği tespit edilmiştir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, söz konusu ihaleye 5 teklif verildiği, 1 isteklinin teklifinin “birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemlerinin eksik olduğu” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, idare tarafından belirlenen kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren Gürsoy Endüstriyel Temizlik Gıda İnş. Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti., Ar-Gün Tem. İnş. Gıda Güv. Oto. Sos. Hizm. Taah. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. ve Tem-Ser Temizlik Hiz. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulduğu,

Anılan isteklilere gönderilen 05.12.2013 tarihli yazılarda “teklifin aşırı düşüklüğüne neden olan maliyet bileşenlerine ilişkin açıklama” sunulmasının istenildiği, 3 isteklinin de idarece belirlenen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklamalarını sunduğu,

Gürsoy Endüstriyel Temizlik Gıda İnş. Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin açıklamasının “birim fiyat teklif cetvelinde giyim bedelinin yer almadığı, malzeme ve ekipman bedelinde tutarsızlık olduğu” gerekçesiyle, Ar-Gün Tem. İnş. Gıda Güv. Oto. Sos. Hizm. Taah. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin açıklamasının “ birim fiyat teklif cetvelinin işçilik gideri bölümünde giyim bedelinin yer almadığı, proforma faturada kaşesi bulunan şirket yetkilisinin imza sirkülerinin ve serbest muhasebeci mali müşavirin oda kayıt belgesinin bulunmadığı” gerekçeleriyle, başvuru sahibi Tem-Ser Temizlik Hiz. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin açıklamasının ise “proforma faturanın ekinde sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağında tespit yapılan dönemin yalnızca 2013 olarak belirtildiği, dolayısıyla tutanağın son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenip düzenlenmediğinin anlaşılamadığı” gerekçesiyle uygun görülmeyerek, 17.12.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin 3G İnsan Kayn. End. Tem. Sağ. Gıda İnş. Tur. Oto. ve Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Diğer yandan başvuru sahibinin idarece değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik olarak 30.12.2013 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu ve idarenin 09.01.2014 tarihli ve 175 sayılı cevap yazısında, aşırı düşük teklif açıklamasının “ giyime ilişkin proforma faturayı düzenleyen Akdamar Temizlik Malzemeleri ve İşçi Kıyafetleri-Oğuz Akdamar firmasının mesleki kuruluş kaydının olmadığı, başvuru sahibinin sunduğu vergi dairesi müdürlüğünce düzenlenmiş belgede de faaliyet alanının temizlik malzemeleri toptan ticareti olarak belirtildiği, giyim malzemesi alım satımı ile iştigal etmediği” gerekçesi ile de uygun bulunmadığının da belirtildiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

…79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

…79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

…79.4.2.16**.** İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

…79.4.2.22. Temizlik hizmet alımlarında amortismana tabi olmayan kova, fırça, paspas, bez, süpürge, faraş, cam sileceği gibi malzemeler, temizlik malzemesi olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta bu malzemeler için öngörülen bedellerin maliyetlerini tevsik eden belgeler sunulacaktır.” açıklamaları bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen açıklamaları çerçevesinde başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucunda, aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Anılan isteklinin asgari işçilik maliyetini KİK işçilik hesaplama modülü üzerinden hesapladığı ve giyim gideri hariç 1.531.438,80 TL öngördüğü,

Giyim giderini tevsik etmek için Akdamar Temizlik Malzemeleri ve İşçi Kıyafetleri-Oğuz Akdamar ve İş Dünyası İş Elbiseleri-Satı Gümüş’ten alınmış proforma faturaları sunduğu, her iki proforma faturada da “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı ve ilgili meslek mensubu tarafından onaylanmış olduğu, giyim gideri için toplam 1.242,18 TL (%3 sözleşme giderleri dahil) öngörüldüğü,

Proforma faturaların ekinde proforma faturalara dayanak teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, proforma faturadaki bilgiler ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki bilgilerin uyumlu olduğu, söz konusu tutanaklarda tespit yapılan dönemin “2013” olarak belirtildiği, ancak hangi geçici vergi beyanname dönemine ait olduğunun açıkça belirtilmediği tespit edilmiştir.

Bununla birlikte söz konusu tutanakta “Kamu İhale Genel Tebliğine göre teklif fiyatına konu işle ilgili proforma faturayı verenin, proforma fatura muhteviyatı mala ilişkin son geçici vergi beyanname dönemine ait olarak yasal defter ve belgelerine göre hesaplanan ağırlıklı ortalama birim maliyeti aşağıda olduğu gibidir.” ifadesinin yer alması nedeniyle, ilgili meslek mensubunun tutanağı son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin düzenlediğini beyan ettiği, bu hususa ilişkin sorumluluğun tutanağı düzenleyen meslek mensubuna ait olduğu göz önünde bulundurulduğunda başvuru sahibinin açıklamasının “maliyet/satış tutarı tespit tutanağının son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenip düzenlenmediğinin anlaşılamadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygun bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin temizlik malzemesi giderini tevsik etmek için Akdamar Temizlik Malzemeleri ve İşçi Kıyafetleri-Oğuz Akdamar’dan alınmış proforma faturayı sunduğu, proforma faturada da “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı ve ilgili meslek mensubu tarafından onaylanmış olduğu, temizlik malzemesi gideri için 33.982,32 TL öngördüğü anlaşılmıştır.

Diğer taraftan idarenin başvuru sahibinin şikâyet başvurusuna verdiği cevabında “ giyime ilişkin proforma faturayı düzenleyen Akdamar Temizlik Malzemeleri ve İşçi Kıyafetleri-Oğuz Akdamar firmasının mesleki kuruluş kaydının olmadığı, başvuru sahibinin sunduğu vergi dairesi müdürlüğünce düzenlenmiş belgede de faaliyet alanının temizlik malzemeleri toptan ticareti olarak belirtildiği, giyim malzemesi alım satımı ile iştigal etmediği” ne ilişkin değerlendirmesine yönelik inceleme kapsamında Ankara Ticaret Odasına ve Ankara Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğine yazılan 04.02.2014 tarihli Kurum yazıları ile Akdamar Temizlik Malzemeleri ve İşçi Kıyafetleri-Oğuz Akdamar’ın odalarına kayıtlı olup olmadığı, kayıtlı ise söz konusu firmanın faaliyet konuları sorulmuştur.

Ankara Ticaret Odasının 06.02.2014 tarihli ve 7161 sayılı cevap yazısında, Akdamar Temizlik Malzemeleri ve İşçi Kıyafetleri-Oğuz Akdamar’ın Ticaret Odasında kaydının bulunmadığı belirtilmiştir.

Ankara Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliğinin 25.02.2014 tarihli ve 611-477 sayılı cevap yazısında da Akdamar Temizlik Malzemeleri ve İşçi Kıyafetleri-Oğuz Akdamar’ın esnaf ve sanatkâr sicil müdürlüğü bilgisayar kayıtlarında yapılan incelemede kaydına rastlanmadığı bilgisine yer verilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 18’inci maddesi ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu’nun 68’inci maddesi uyarınca ticari işletmelerin ve esnaf işletmelerinin faaliyet göstermeleri için işletmelerini ilgili sicile tescil ettirmeleri gerekmektedir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.14’üncü maddesinde de proforma faturaların proforma faturaya konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerektiği belirtilmiştir.

Bu itibarla Tem-Ser Temizlik Hiz. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu giyim ve temizlik malzemesine ilişkin proforma faturaları düzenleyen firmanın, proforma faturaya konu alanlarda hiçbir meslek odasına bağlı olmadığı ve faaliyet alanının tevsikine imkân bulunmadığı anlaşıldığından, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun bulunmamıştır. Dolayısıyla anılan isteklinin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılması işlemi yerinde görülmüştür.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

İdare tarafından “birim fiyat teklif cetvelinde giyim bedelinin yer almadığı, malzeme ve ekipman bedelinde tutarsızlık olduğu” gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmeyen Gürsoy Endüstriyel Temizlik Gıda İnş. Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin açıklaması incelendiğinde, anılan isteklinin giyim giderini tevsik etmek için Ateş Endüstriyel-Arafat Ateş tarafından düzenlenmiş proforma faturayı sunduğu, proforma faturada “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı, ilgili meslek mensubunun imzası ve kaşesinin bulunduğu, giyim gideri için %3 sözleşme giderleri dahil 8,10 TL öngörüldüğü, proforma faturaya dayanak teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanağında tespit yapılan dönemin “2013/3.dönem” olarak belirtildiği görülmüştür.

Temizlik malzemesi giderine ilişkin sunulan 2 adet proforma fatura incelendiğinde, amortismana tabi olmayan temizlik ekipmanlarının Teknik Şartname’de öngörülen miktardan daha fazla miktarda öngörüldüğü tespit edilmiştir.

Bir başka deyişle Teknik Şartname’de temizlik ekipmanlarının bir yıl içerisinde 4 ayda bir toplam 3 sefer verileceği belirtildiğinden, söz konusu listede belirtilen miktarların 3 ile çarpılması gerekmektedir. Ancak isteklinin temizlik ekipmanı miktarını ihale konusu işin süresi boyunca 4 sefer verilecekmiş gibi hesapladığı anlaşılmıştır. Bu çerçevede aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan Çakıl İnş. Tem. Hafr. ve Nak. Taah. İşleri-Bedir Baştürk’ten alınmış proforma faturada belirtilen birim fiyatların, Teknik Şartname’de öngörülen miktar ile çarpılması sonucunda 8,82 TL’ye tekabül ettiği belirlenmiştir.

Dolayısıyla anılan isteklinin Teknik Şartname’de öngörülenden daha fazla miktarda malzemesi öngörmesi teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirmediğinden, idarenin söz konusu gerekçesi yerinde görülmemiştir.

Diğer taraftan temizlik ve giyime ilişkin proforma faturaları düzenleyen firmaların ilgili meslek odalarına kayıtlı olup olmadığı konusunda Malatya Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği ile Malatya Ticaret Odasından bilgi istenilmiştir.

Malatya Ticaret ve Sanayi Odasının 05.02.2014 tarihli ve 235 sayılı cevap yazısında Ateş Endüstriyel- Arafat Ateş ve Çakıl Tem. Hafr. ve Nak. Taah. İşleri-Bedir Baştürk unvanlı firmaların oda kayıtlarının mevcut olmadığı belirtilmiştir.

Malatya Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği Başkanlığının 04.02.2014 tarihli ve 45 sayılı cevap yazısında ise yazısında Ateş Endüstriyel- Arafat Ateş ve Çakıl Tem. Hafr. ve Nak. Taah. İşleri-Bedir Baştürk’ün Birliğe bağlı Esnaf ve Sanatkarlar Sicil Müdürlüğü kayıtları tetkikinde herhangi bir oda kaydının bulunmadığı ifade edilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 18’inci maddesi ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu’nun 68’inci maddesi uyarınca ticari işletmelerin ve esnaf işletmelerinin faaliyet göstermeleri için işletmelerini ilgili sicile tescil ettirmeleri gerekmektedir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.14’üncü maddesinde de proforma faturaların proforma faturaya konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerektiği belirtilmiştir.

Bu çerçevede Gürsoy Endüstriyel Temizlik Gıda İnş. Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin giyim ve temizlik malzemeleri için sunduğu proforma faturaları düzenleyen firmaların proforma faturaya konu alanlarda hiçbir meslek odasına bağlı olmadığı ve söz konusu firmaların faaliyet alanının tevsikinin mümkün olmadığı tespit edildiğinden, isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması mevzuat uygun bulunmamış ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiasının kapsamında Kurulca verilen karar gerekçelerine katılmakla birlikte başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararma dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.” açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında temizlik sarf malzemelerine ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim ve temizlik sarf malzemesi bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutan tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “ bu tevsikin ” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat

düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim ve temizlik sarf malzemesi açıklamalarına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyim ve temizlik sarf malzemesine ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının, ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının “mevzuata uygun olmadığı ” şeklinde gerekçe ile kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede;

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Gürsoy Endüstriyel Temizlik Gıda İnş. Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ve Tem-Ser Temizlik Hiz. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasıkapsamında sunduğu bilgi ve belgelerin yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında değerlendirilmesi sonucunda;

1- Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması Kurulca da “ giyim ve temizlik malzemeleri için sunduğu proforma faturaları düzenleyen firmaların proforma faturaya konu alanlarda hiçbir meslek odasına bağlı olmadığı ve söz konusu firmaların faaliyet alanının tevsikinin mümkün olmadığı ” gerekçesi üzerinden yerinde bulunan Gürsoy Endüstriyel Temizlik Gıda İnş. Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte kullanılacak giyim malzemelerinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için, kuruş bazında birim fiyatları içeren Arafat ATEŞ tarafından istekli adına tanzim edilen 27.11.2013 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5)sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklinin aşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma faturalar ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim malzemelerinin maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe üzerinden de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve bu gerekçenin de Kurul kararı gerekçeleri içinde yer alması gerektiği,

2- Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması Kurulca da “ giyim ve temizlik malzemeleri için sunduğu proforma faturaları düzenleyen firmaların proforma faturaya konu alanlarda hiçbir meslek odasına bağlı olmadığı ve söz konusu firmaların faaliyet alanının tevsikinin mümkün olmadığı ” gerekçesi üzerinden yerinde bulunan Tem-Ser Temizlik Hiz. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte kullanılacak temizlik malzemelerinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için, kuruş bazında birim fiyatları içeren Oğuz AKDAMAR tarafından istekli adına tanzim edilen 09.12.2013 tarihli iki adet proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma faturalar ile maliyet/satış tespit tutanaklarında, ön görülen temizlik maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe üzerinden de değerlendirme dışı bırakılması gerektiğive bu gerekçenin de Kurul kararı gerekçeleri içinde yer alması gerektiği,

3- Başvuru sahibinin iddiasının eşit muamele yönünden incelenmesi sonucunda,aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak teklifi değerlendirme dışı bırakılan Ar-Gün Tem. İnş. Gıda Güv. Oto. Sos. Hizm. Taah. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte kullanılacak giyim malzemelerinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için, kuruş bazında birim fiyatları içeren Rönesans Tesis Entg. Sos. Hiz. Oto. Kir. İnş. Tur. Teks. Çevre Tem. Dağ. Gıda Tic. Ltd. Şti.tarafından istekli adına tanzim edilen 29.11.2013 tarihli proforma fatura ile temizlik malzemelerinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için kuruş bazında birim fiyatları içeren Rönesans Tesis Entg. Sos. Hiz. Oto. Kir. İnş. Tur. Teks. Çevre Tem. Dağ. Gıda Tic. Ltd. Şti. tarafından istekli adına tanzim edilen 29.11.2013 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma faturalar ile maliyet/satış tespit tutanaklarında, ön görülen temizlik maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe üzerinden de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiası kapsamında Kurulca verilen karar gerekçesine katılmakla birlikte başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararma dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda; ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede temizlik sarf malzemelerine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri proforma faturalardaki teklif fiyatlarının maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen; Gürsoy Endüstriyel Temizlik Gıda İnş. Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin ve Tem-Ser Temizlik Hiz. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin bu gerekçeler üzerinden de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve bu gerekçelerinde Kurul kararı gerekçeleri içinde yer alması gerektiği,

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca “ bahse konu isteklinin açıklamasında giyim gideri için %3 sözleşme giderleri dahil 1.400,00 TL öngörüldüğü belirtilmiş ise de, giyim giderine ilişkin sunulan proforma faturada toplam 1.400,00 TL fiyat öngörüldüğü, proforma fatura üzerinde bu tutarın % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderleri içerdiğini dair bir ibarenin yer almadığı, dolayısıyla isteklinin teklif bedelini oluştururken 1.400,00 TL’nin %3’üne karşılık gelen 42,00 TL’lik sözleşme ve genel giderlerini de dahil etmesi gerektiği, ancak giyim giderine ilişkin % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderlerin teklif fiyatına dahil edilmediği ” gerekçesine dayanılarak yerinde bulunmayanEmre Hizmet Org. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin bu gerekçeler üzerinden de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve bu gerekçelerin de Kurul kararı gerekçeleri içinde yer alması gerektiği,

Diğer yandan, başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesinde belirtilen eşit muamele yönünden incelenmesine göreaşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak teklifi değerlendirme dışı bırakılan Ar-Gün Tem. İnş. Gıda Güv. Oto. Sos. Hizm. Taah. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin de bu gerekçeler üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Yönündeki düşüncem ile, bu hususlar dışında Kurul çoğunluğunca verilen karar gerekçesine katılıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi