KİK Kararı: 2014/UH.II-1106

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/016
Gündem No : 29
Karar Tarihi : 26.02.2014
Karar No : 2014/UH.II-1106
BAŞVURU SAHİBİ:
Ar Yemek İş Gücü Temini Gıda Temizlik İlaçlama Tekstil Otomotiv Taşımacılık İnşaat Tarım Hayvancılık San.Ve Tic.Ltd.Şti., DEMİRCİ MAH. DEMİRCİYOLU CAD. NO ( BURSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bursa Büyükşehir Belediyesi, Sirameseler Mah. Avrupa Konseyi Cad. 3/14 Hizmet Binasi D Blok K:2 16190 BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/133820 İhale Kayıt Numaralı "Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Barınma Evi - Aşevi - Çocuk Merkezi- Danışma Merkezi- Sosyal Faaliyetler 2014 Yılı Tesislerinde Pişirilmiş Yemek Alımı, Dağıtımı Ve Dağıtım Sonrası Hizmetleri" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bursa Büyükşehir Belediyesitarafından 31.10.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Barınma Evi - Aşevi - Çocuk Merkezi- Danışma Merkezi- Sosyal Faaliyetler 2014 Yılı Tesislerinde Pişirilmiş Yemek Alımı, Dağıtımı ve Dağıtım Sonrası Hizmetleri” ihalesine ilişkin olarak Ar Yemek İş Güc. Tem. Gıd. Tem. İlaç. Teks. Otom. Taş. İnş. Tar. Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 26.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.01.2014tarih ve 1673sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.01.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/301sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı 2’inci teklif sahibi olarak belirlenen isteklilerin sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

a) Açıklamada yer alan örnek yemek listesindeki gramajların ihale dokümanında yer alan gramajlar ile uyumlu olmadığı,

b) Menülerde yer alan çiğ malzeme fiyatlarının uygun bir şekilde tevsik edilmediği,

c) Personel ücretinin doğru bir şekilde hesaplanmadığı,

d) İlaçlama giderlerinin uygun bir şekilde tevsik edilmediği,

e) Demirbaş giderlerinin uygun şekilde tevsik edilmediği,

f) Temizlik sarf malzeme giderlerinin uygun bir şekilde tevsik edilmediği,

g) Çalıştırılacak araçlara ilişkin akaryakıt giderinin uygun bir şekilde tevsik edilmediği,

2-) Aydeniz Yem. Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Barınma Evi - Aşevi - Çocuk Merkezi- Danışma Merkezi- Sosyal Faaliyetler 2014 Yılı Tesislerinde Pişirilmiş Yemek Alımı, Dağıtımı ve Dağıtım Sonrası hizmetleri.” olarak belirtildiği, miktarı ve türünün ise “

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Barınma Evi Sabah Kahvaltısı

150 günlük sayı

150

2

Barınma Evi Öğle Yemeği

150 günlük sayı

150

3

Barınma Evi Akşam Yemeği

150 günlük sayı

150

4

Aş Evi Akşam İftar Yemeği

4000 günlük sayı

30

5

Aş Evi Aşure Dağıtımı

5000 günlük sayı

2

6

Sosyal Faaliyetler İkram

200 günlük sayı

12

7

Çocuk Merkezi Öğle Yemeği

150 günlük sayı

365

8

Çocuk Merkezi Kumanya

80 günlük sayı

365

9

Danışma Merkezi Sabah Kahvaltısı

30 günlük sayı

365

10

Danışma Merkezi Öğle Yemeği

30 günlük sayı

365

11

Danışma Merkezi Akşam Yemeği

30 günlük sayı

365

12

Danışma Merkezi Ara Öğün

20 günlük sayı

365

”

şeklinde belirtildiği, 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağının belirtildiği, 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım ve nakliyeye dair giderler ile teklif edilen toplam fiyat üzerinden alınacak %05,69 (binde beşvirgül-altmışdokuz) İhale Kararına ait Damga Vergisi, % 09,48 (bindedokuzvirgülkırksekiz) Sözleşme Damga Vergisi teklif edilecek fiyata dâhildir

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesinin bulunduğu,Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde, işe başlama tarihinin 01.01.2014, işin bitiş tarihinin 31.12.2014 olarak belirtildiği görülmüştür.

İhale konusu iş malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti olduğundan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3’üncü maddesinde “78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.” şeklinde yer alan düzenleme doğrultusunda söz konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliğinde olmadığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, söz konusu ihaleye 4 teklif verildiği, Şimal Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Sadioğulları Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak nitelendirilerek, anılan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulduğu, her iki firmanın da idarece belirlenen süre içerisinde açıklama sunduğu, sunulan açıklamaların idarece uygun görülerek ihalenin Şimal Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde ise “…79.4.İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1.İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2.İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1.İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.” açıklaması bulunmaktadır.

Anılan Kanun hükmü ve Tebliğ açıklaması birlikte değerlendirildiğinde; ihale komisyonunca tekliflerin 4734 sayılı Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirilmesinin ardından aşırı düşük tekliflerin ve bu tekliflerde önemli olan bileşenlerin belirlenmesinin zorunlu olduğu ve teklifinin aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden, sadece teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili açıklama istenmesi gerektiği hususunun açık ve tereddüde yer vermeyecek bir şekilde hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır.

İdarenin ihale üzerinde bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen isteklilere gönderdiği 29.11.2013 tarihli ve 219, 219-1 sayılı aşırı düşük teklife yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazısında açıklanması talep edilen bileşenlere yer verilmeksizin genel ifadelerle aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, bu haliyle idarenin istem yazısının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’uneşit muamele ilkesi gereği, aşırı düşük teklif sorgulamasının tüm istekliler için eşit koşullarda yapılması ve sunulan açıklamaların objektif kriterlere göre değerlendirilmesi gerektiği dikkate alındığında idarece teklifteki önemli bileşenlerin tespit edilmesi suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerekmektedir.

Bu itibarla aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda önemli teklif bileşenlerinin belirtilerek isteklilere gönderilmesi ve isteklilerce sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

15.11.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile hiçbir istekli aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadan ihalenin sonuçlandırıldığı, başvuru sahibi istekli tarafından Şimal Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti., Sadioğulları Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Aydeniz Yem. Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti. firmalarına aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği iddiası ile 25.11.2013 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idarenin 27.11.2013 tarihinde düzeltici işlem kararı alarak Şimal Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Sadioğulları Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.ne aşırı düşük sorgulaması yapılmasına karar verdiği, bu kararı başvuru sahibi istekliye 09.12.2013 tarihinde tebliğ ettiği, şikayet üzerine alınan bu kararda yalnızca Şimal Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Sadioğulları Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.ne aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına karar verildiğinin belirtildiği dolayısıyla Aydeniz Yem. Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti. firmasına ise aşırı düşük sorgulaması yapılmayacağı anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 55’inci maddesinin dördüncü fıkrasında “Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir” hükmü yer almaktadır. Buna göre, idarenin şikayet üzerine aldığı kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikayet başvurusunda bulunulması zorunludur.

Yapılan inceleme sonucunda, başvuru sahibinin Aydeniz Yem. Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti.ne aşırı düşük sorgulaması yapılamadığını öğrendiği tarihin 27.11.2013 tarihli düzeltici işlem kararını tebliğ aldığı tarih (09.12.2013) olduğu, ancak idarenin bu kararına karşı, kararın bildiriminden sonraki on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 25.12.2014 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin yaklaşık maliyete yönelik iddiasına ilişkin başvurusunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince süre yönünden reddi gerekmektedir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesinde tekliflerin Kanun’un 37’inci maddesine göre değerlendirilmesinin ardından, tespit edilen yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olduğu belirlenen teklifler reddedilmeden önce, idarece belirlenen süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenileceği ve istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda ihalenin karara bağlanacağı hükme bağlanmıştır.

Kanun hükmü gereğince, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye Kurum yetkili kılınmıştır. Bu çerçevede ihale komisyonu varsa Kurum tarafından belirlenmiş kriterlere yoksa diğer tekliflere veya belirlenen yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olan teklifleri tespit edecektir. Başvuruya konu ihale dokümanı incelendiğinde her ne kadar ihale konusu işin pişirilmiş yemek alımı, dağıtımı ve dağıtım sonrası hizmetleri olduğu ve personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı niteliğinde olmadığı anlaşılmakla birlikte, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde de diğer hizmet alımlarında olduğu gibi kârsız yaklaşık maliyetin altında kalan tekliflerin aşırı düşük teklif olarak belirlenmesi gerekmektedir.

Şikâyete konu ihalede yaklaşık maliyetin piyasa fiyat araştırması esas alınarak toplam 1.747.110,00 TL olarak belirlendiği ve herhangi bir kâr oranı öngörülmediği anlaşılmıştır.

İstikrar kazanmış Kurul kararları göz önüne alındığında Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında öngörülen yüklenici kâr marjının üst sınırı olan %20 oranı indirgenerek yapılan hesaplama sonucunda ihale konusu işe ilişkin kârsız yaklaşık maliyet (1.747.110,00 /1,20 =) 1.455.925,00 TL olarak bulunmuştur.

Aydeniz Yem. Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti. tarafından 1.279.945,00 TL teklif verildiği, bu tutarın kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında olduğu ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulması gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda önemli teklif bileşenlerinin belirtilerek Şimal Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti., Sadioğulları Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Aydeniz Yem. Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

İdarece gönderilen ihale onay belgesi ve eki yaklaşık maliyet cetvelinin incelenmesi neticesinde; 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi gereğince şikâyet bedeli olarak yatırılması gereken tutarın 4.013,00 TL olduğu anlaşılmıştır. Ancak başvuru sahibi tarafından söz konusu tutarın iki defa yatırıldığı anlaşıldığından, Kurum hesaplarına fazla yatırılan 4.013,00 TL’nin talebi halinde başvuru sahibine iadesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen birinci ve ikinci iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda önemli teklif bileşenlerinin belirtilerek Şimal Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti., Sadioğulları Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Aydeniz Yem. Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin“** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin birinci ve ikinci iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Barınma Evi - Aşevi - Çocuk Merkezi - Danışma Merkezi - Sosyal Faaliyetler 2014 Yılı Tesislerinde Pişirilmiş Yemek Alımı, Dağıtımı ve Dağıtım Sonrası Hizmetleri Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa araştırması yapılarak toplam ** 1.747.110,00** TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 8 adet ihale dokümanı satın alındığı, 31.10.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 4 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece şikayete konu ihaleye ilişkin tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, dörtteklifinin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Şimal Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.025.140,00

Sadioğulları Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.187.957,50

Aydeniz Yem. Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti.

1.279.945,00

Ar Yemek İş Güc. Tem. Gıd. Tem. İlaç. Teks. Otom. Taş. İnş. Tar. Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.472.627,50

Şeklinde verildiği, Şimal Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Sadioğulları Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak nitelendirilerek, anılan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, her iki firmanın da idarece belirlenen süre içerisinde açıklama sunduğu, sunulan açıklamaların idarece uygun görülerek ihalenin Şimal Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin birinci ve ikinci iddiaları kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi