KİK Kararı: 2014/UH.II-1081

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/016
Gündem No : 3
Karar Tarihi : 26.02.2014
Karar No : 2014/UH.II-1081
BAŞVURU SAHİBİ:
İda Taşımacılık Turz.Petrol Ürünleri Oto. İnş. Taah. Bilg. İletişim Telek. Tem. Gıda Tarım Hayv. San. Ve Tic. Ltd. Şti. - İpek Halı Yıkama Tem. Güv. İnş. Gıda Taş.İth.İhr.San. Ve Tic. Ltd. Şti. - Tuncay Aslan, GERİŞ MAH. E87 KARAYOLU ÜZERİ KÜME EVLERİ NO:1 BALIKESİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Muğla Kamu Hastane Birliği Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu, Orhaniye Mah.İsmet Çatak Cad. 48000 MUĞLA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/162250 İhale Kayıt Numaralı "Diyaliz Hastaları Taşıma" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Muğla İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 12.12.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Diyaliz Hastaları Taşıma” ihalesine ilişkin olarak İda Taşımacılık Turz. Petrol Ürünleri Oto. İnş. Taah. Bilg. İletişim Telek. Tem. Gıda Tarım Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. - İpek Halı Yıkama Tem. Güv. İnş. Gıda Taş.İth.İhr.San. ve Tic. Ltd. Şti. - Tuncay AslanOrtak Girişiminin 27.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.01.2014tarih ve 1346sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.01.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/258sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhalenin 4'üncü kısmı üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin karsız yaklaşık maliyetin altında olduğu, 4734 sayılı Kanunun 38'inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif olarak değerlendirilip, teklifine ilişkin açıklama istenilmesi gerektiği,

2. İdare tarafından ihalenin ikinci kısmına ait tekliflerinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçe gösterilerek kabul edilmediği, ancak ihalenin sözkonusu kısmının yaklaşık maliyetinin idarece hatalı hesaplandığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinin “ 2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Diyaliz Hastaları Taşıma

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Genel Sekreterliğimize bağlı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, 75. Yıl Milas Devlet Hastanesi, Fethiye Devlet Hastanesi ve Bodrum Devlet Hastanesinde söz konusu hizmet görülecektir. ” şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

İhalenin kısmi teklife açık olduğu, başvuru sahibinin 1’inci iddiasının ihalenin 4’üncü kısmına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan teklifleri tespit edeceği; bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği hükme bağlanmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8’inci maddesinde; idarelerce yaklaşık maliyetin kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar, ihaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar, ilgili odalarca belirlenmiş fiyatlar, ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması veya uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatların biri, birkaçı veya tamamı herhangi birinin öncelik sırası olmaksızın kullanılarak tespit edileceği ve istenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturaların değerlendirmeye alınmayacağı ve fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verileceği; 9’uncu maddesinde, idarece yaklaşık maliyet hesabında % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı ekleneceği; anılan Yönetmeliğin 59’uncu maddesinde ise, tekliflerin diğer tekliflerle veya yaklaşık maliyetle karşılaştırılarak aşırı düşük olup olmadığının tespit edileceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde,

“ 78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.

78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir..” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde,

“…79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

…

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda da açıklandığı üzere, Kurumun aşırı düşük tekliflerin tespitinde sınır değer ve sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu, şikâyete konu ihalenin hasta taşıma hizmeti olduğu ve personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliğinde olmadığı görülmekle birlikte, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ihalelerde de idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyetin kâr hariç tutarının altında kalan tüm teklif sahiplerinden açıklama istenilmesi gerektiği yönünde istikrar kazanmış Kurul kararları bulunmaktadır.

İncelemeye konu ihalede, yaklaşık maliyetin bazı Kamu Hastaneleri’nin sözleşme fiyatları ile piyasadan alınan fiyat tekliflerinin ortalaması esas alınmak suretiyle tespit edildiği ve yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranının belirtilmediği görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “ Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir.” hükmü uyarınca yaklaşık maliyetin % 20 oranında kâr içerdiği kabulünden hareketle, başvuruya konu ihalede kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının 150.208,33 TL (180.250,00/1,20) olduğu tespit edilmiştir.

İhalenin 4’üncü kısmında teklif fiyatları idarece tespit edilen yaklaşık maliyetin kâr hariç bedelinin altında olan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği, ancak idarece bu yönde işlem tesis edilmeden ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla ihale komisyonu tarafından 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilmek suretiyle;ihalenin 4’üncü kısmı üzerinde bırakılan istekli Özgirişim Gıda Nak. Tic. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhalenin kısmi teklife açık olduğu, başvuru sahibinin 2’nci iddiasının ihalenin 2’inci kısmına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “…Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır…” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer alan Kanun maddesinde, ihalenin yapıldığı tarihte ihaleye teklif veren isteklilerin huzurunda yaklaşık maliyet tutarı açıklanacağı hüküm altına alınmış olup, şikâyetçinin yaklaşık maliyet tutarını ihalenin yapıldığı 12.12.2013 tarihinde öğrendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un 55’inci maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında, sırasıyla “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İdare, şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikâyetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir.” hükümleri yer almaktadır.

Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır.

Yapılan inceleme sonucunda, şikâyetçinin yaklaşık maliyet tutarını ihalenin yapıldığı 12.12.2013 tarihinde öğrendiği 4734 sayılı Kanunun 55’inci maddesi hükmü gereği şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı 12.12.2013 tarihini izleyen on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 27.12.2013 tarihinde idare kayıtlarına alınan dilekçesi ile şikâyet başvurusunda bulunduğu, bu başvuruya idarece verilen cevap üzerine Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvuru sahibinin ikinci iddiasının süre yönünden reddi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 4’üncü kısmı üzerinde bırakılan istekli Özgirişim Gıda Nak. Tic. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında “…Kısmi teklife açık ihalelerde… tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir ” açıklaması bulunmaktadır. Başvuru konusu kısımlar itibariyle 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi gereğince şikâyet bedeli olarak yatırılması gereken tutarın 1.336,00 TL olduğu anlaşıldığından, Kurum hesaplarına fazladan yatırılan 1.339,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği tespit edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. İhalenin 4’üncü kısmına ilişkin olarak, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. İhalenin 2’nci kısmına ilişkin olarak başvurunun reddine,

3. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi