KİK Kararı: 2014/UH.II-1021

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/015
Gündem No : 46
Karar Tarihi : 19.02.2014
Karar No : 2014/UH.II-1021
BAŞVURU SAHİBİ:
Dinçerler Gölbaşı Turizm San. Ve Tic. Ltd. Şti., TABLAKAYA MAH. ATATÜRK BULVARI NO:180/2 KAYSERİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Aile Ve Sosyal Politikalar Kayseri İl Müdürlüğü, Serçeönü Mah. Ahmetpaşa Cad. No 1 KAYSERİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/154285 İhale Kayıt Numaralı "İl Müdürlüğümüze Bağlı Yatılı Hizmet Kuruluş Mutfaklarında Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı Ve Servisi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kayseri Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü tarafından 13.12.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “İl Müdürlüğümüze Bağlı Yatılı Hizmet Kuruluş Mutfaklarında Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servisi” ihalesine ilişkin olarak Dinçerler Gölbaşı Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 03.01.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.01.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.01.2014tarih ve 2417sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.01.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/385sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli Diva Kurumsal Yem. Ser. Hiz. Gıda Turz. Taş. Kırt. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunmuş olduğu belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmadığı, giyim, amortisman, numune, akaryakıt, içecek gibi birçok giderin maliyet hesabına dahil edilmediği, personel giderlerinin tam olarak teklif fiyatına yansıtılmadığı, elektrik su, doğalgaz gibi giderlere ilişkin maliyetlerin hatalı hesaplandığı, çiğ girdi maliyetlerinin doğru hesaplanmadığı, netice itibari ile söz konusu isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmesinin mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İncelemeye konu yemek alımı, dağıtımı ve servisi ihalesine altı istekli tarafından teklif sunulduğu, bütün tekliflerin geçerli teklif olarak belirlendiği, idarece belirlenen %10 kâr oranı kabulüne göre tespit edilen kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren dört isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, açıklama istenen isteklilerden Çokça Gıda Nak. İnş. Otom. Taş. Tem. Bilg. Kırt. Malz. San. Tic. Ltd. Şti. - Asol Gıda Eğt. İnş. Nak. Turz. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Karanfil Yem. Eml. Tem. İnş. Otom. San. Tic. Ltd. Şti. ve DCM Mad. Tem. Yem. Hizm. Nak. Yapı İnş. Taah. İlaç. San. Tic. Ltd. Şti. açıklama sunmadığından tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, açıklama sunan ve yapmış olduğu açıklama idarece uygun bulunan Diva Kurumsal Yem. Ser. Hiz. Gıda Turz. Taş. Kırt. San. Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde, aşırı düşük teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği hüküm altına alınmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen 13.12.2013 tarihli açıklama talep yazısı incelendiğinde, teklifte önemli olduğu tespit edilen herhangi bir bileşene yer verilmediği, bunun yerine teklif fiyatını oluşturan bütün bileşenlere ilişkin açıklama istendiği, ayrıca yemek hizmeti alımı ihalelerinde istekliler bakımından açıklamayı kolaylaştıracak ve teklif bedeli aşırı düşük bulunan bütün isteklilere eşit muamele yapılmasını mümkün kılacak şekilde haftalık örnek yemek menülerinin açıklama talep yazısı ekinde isteklilere gönderilmediği, anlaşılmıştır. Bu itibarla teklifte önemli görülen maliyet bileşenleri belirtilerek ve açıklamaya esas olacak haftalık örnek yemek menüleri açık bir şekilde tespit edilerek açıklama istenmesi gerekirken, herhangi bir belirleme yapılmadan açıklama istenmesine ilişkin idarenin işleminin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

1. İhale işlem dosyası kapsamında idarece gönderilen belgelerden, Çokça Gıda Nak. İnş. Otom. Taş. Tem. Bilg. Kırt. Malz. San. Tic. Ltd. Şti. - Asol Gıda Eğt. İnş. Nak. Turz. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve Karanfil Yem. Eml. Tem. İnş. Otom. San. Tic. Ltd. Şti.ne gönderilen açıklama talep yazılarında teklifte önemli olduğu tespit edilen herhangi bir bileşene yer verilmediği ve haftalık örnek yemek menülerinin açıklama talep yazısı ekinde gönderilmediği anlaşılmıştır. Bu itibarla adı geçen isteklilerden teklifte önemli görülen maliyet bileşenleri belirtilerek ve açıklamaya esas olacak haftalık örnek yemek menüleri açık bir şekilde tespit edilerek açıklama istenmesi gerekirken, herhangi bir belirleme yapılmadan açıklama istenmesine ilişkin idarenin işleminin, yukarıda aktarılan Kanun hükmü ve yapılan açıklamalara çerçevesinde mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde, piyasa fiyat araştırması, Lokantacılar ve Pastacılar Odasından alınan fiyatlar ile aynı veya benzer nitelikteki işlerde ortaya çıkan birim fiyatlardan yararlanıldığı ve idarece uygun görülen birim fiyatların kullanılması suretiyle yaklaşık maliyetin tespit edildiği ve yaklaşık maliyetin içerinde %10 oranında kâr olduğu kabulüyle bu orana göre tespit edilen kâr hariç yaklaşık maliyete göre aşırı düşük tekliflerin tespit edildiği anlaşılmıştır.

İstikrar kazanmış Kurul kararları uyarınca yaklaşık maliyet içerindeki kâr oranı ve tutarının belirli olmadığı ihalelerde, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan hüküm çerçevesinde azami kâr oranı olan %20 dikkate alınarak kâr hariç yaklaşık maliyetin tespit edilmesi ve bu tutarın üstünde teklif veren isteklilere ait tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmaması gerekmektedir.

Yaklaşık maliyetin %10 kâr içerdiğinin bir kabulden ibaret olduğu ve yaklaşık maliyet hesap cetveli veya eki belgelerden bu oranın herhangi bir dayanağının bulunmadığı anlaşıldığından, incelemeye konu ihale açısından öngörülebilecek azami %20 kâr oranına göre kâr hariç yaklaşık maliyetin 1.145.035,00 TL olarak kabulünün gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu çerçevede yapılan inceleme neticesinde teklif bedeli aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve açıklama sunmadığı gerekçesiyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan DCM Mad. Tem. Yem. Hizm. Nak. Yapı İnş. Taah. İlaç. San. Tic. Ltd. Şti.nin 1.147.960,40 TL olan teklif bedelinin kâr hariç yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu anlaşıldığından söz konusu isteklinin teklifinin aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulması ve açıklama sunulmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik idarenin işleminde mevzuata uyarlık bulunmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli Diva Kurumsal Yem. Ser. Hiz. Gıda Turz. Taş. Kırt. San. Tic. Ltd. Şti. ile açıklama sunmadığı gerekçesiyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan Çokça Gıda Nak. İnş. Otom. Taş. Tem. Bilg. Kırt. Malz. San. Tic. Ltd. Şti. - Asol Gıda Eğt. İnş. Nak. Turz. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve Karanfil Yem. Eml. Tem. İnş. Otom. San. Tic. Ltd. Şti.nden mevzuata uygun olarak aşırı düşük teklif açıklamasının yeniden istenmesi, DCM Mad. Tem. Yem. Hizm. Nak. Yapı İnş. Taah. İlaç. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmaksızın değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde, “ ihale üzerinde bırakılan istekli Diva Kurumsal Yem. Ser. Hiz. Gıda Turz. Taş. Kırt. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunmuş olduğu belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmadığı, giyim, amortisman, numune, akaryakıt, içecek gibi birçok giderin maliyet hesabına dahil edilmediği, personel giderlerinin tam olarak teklif fiyatına yansıtılmadığı, elektrik su, doğalgaz gibi giderlere ilişkin maliyetlerin hatalı hesaplandığı, çiğ girdi maliyetlerinin doğru hesaplanmadığı, netice itibari ile söz konusu isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmesinin mevzuata uygun olmadığı ” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca “** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Kayseri Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ İl Müdürlüğümüze Bağlı Yatılı Hizmet Kuruluş Mutfaklarında Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servisi Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin Lokantacılar Odasından alınan fiyatlar, piyasa fiyat araştırması ve benzer nitelikteki ihalelerde oluşan birim fiyatlar esas alınarak toplam 1.374.042,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (8) adet ihale dokümanı satın alındığı, 13.12.2013tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 6 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, altı teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Çokça Gıda Nak. İnş. Otom. Taş. Tem. Bilg. Kırt. Malz. San. Tic. Ltd. Şti.-Asol Gıda Eğt. İnş. Nak. Turz. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

872.189,20

Karanfil Yem. Eml. Tem. İnş. Otom. San. Tic. Ltd. Şti.

982.924,40

Diva Kurumsal Yem. Ser. Hiz. Gıda Turz. Taş. Kırt. San. Tic. Ltd. Şti.

1.095.029,00

DCM Mad. Tem. Yem. Hizm. Nak. Yapı İnş. Taah. İlaç. San. Tic. Ltd. Şti.

1.147.960,40

Dinçerler Gölbaşı Turz. San. Tic. Ltd. Şti.

1.249.285,00

Mis Gıda Yem. Tem. Taah. Teks. Turz. Tic. Ltd. Şti.

1.462.654,20

Şeklinde verildiği, İncelemeye konu yemek alımı, dağıtımı ve servisi ihalesine altı istekli tarafından teklif sunulduğu, bütün tekliflerin geçerli teklif olarak belirlendiği, idarece belirlenen %10 kâr oranı kabulüne göre tespit edilen kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren dört isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, açıklama istenen isteklilerden Çokça Gıda Nak. İnş. Otom. Taş. Tem. Bilg. Kırt. Malz. San. Tic. Ltd. Şti. & Asol Gıda Eğt. İnş. Nak. Turz. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Karanfil Yem. Eml. Tem. İnş. Otom. San. Tic. Ltd. Şti. ve DCM Mad. Tem. Yem. Hizm. Nak. Yapı İnş. Taah. İlaç. San. Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin açıklama sunmadığından değerlendirme dışı bırakıldığı, açıklama sunan ve yapmış olduğu açıklama idarece uygun bulunan Diva Kurumsal Yem. Ser. Hiz. Gıda Turz. Taş. Kırt. San. Tic. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedellerinin biri haricinde diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi