KİK Kararı: 2014/UH.I-98

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/002
Gündem No : 43
Karar Tarihi : 06.01.2014
Karar No : 2014/UH.I-98
BAŞVURU SAHİBİ:
Baret Gıda Hay. İnş. Nak. Tur. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ANKARA CAD. NO : 21/B ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Huzurevi Müdürlüğü-Kızılcahamam Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Müsteşarlık, Ismetpasa Mah. Yunusemre Sok. 32/1 06890 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/135505 İhale Kayıt Numaralı "Kızılcahamam Huzurevi Müdürlüğü Mutfağında, Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Çamlıdere Huzurevi Ek Hizmet Binası Dahil Dağıtımı Ve Servisi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kızılcahamam Huzurevi Müdürlüğü tarafından 31.10.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Kızılcahamam Huzurevi Müdürlüğü Mutfağında, Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Çamlıdere Huzurevi Ek Hizmet Binası Dahil Dağıtımı ve ServisiHizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Baret Gıda Hay. İnş. Nak. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 29.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.12.2013tarih ve 39397sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4629sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli Ca-Ba Gıda Eml. İnş. Taah. Pet. Ürt. Rek. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından işçilik giderlerinin tam ve doğru olarak hesaplanması hususunun detaylı olarak incelenmesi gerektiği, söz konusu ihalede fiyat farkı verilmeyeceği ve işin süresinin de 01.01.2014-31.12.2014 tarihleri arasında olduğu dikkate alındığında işçilik giderinin hesaplanmasında 2014 yılı ilk ve son yarısı için asgari ücretlerin dikkate alınması gerektiği bu bağlamda asgari işçilik giderinin detaylı olarak incelenmesi gerektiği, ilgili firmaların sunduğu proforma faturaların ilgili Tebliğ’e uygun olarak sunulmasının mümkün olmadığı zira ilgili firmalar tarafından sunulan proformaların hayatın olağan akışına uygun kabul edilemeyeceği kaldı ki bahse konu proforma faturaların Tebliğ’de belirtilen beyan, imza ve kaşeleri taşımadığı, özellikle hizmetin ifası sırasında yüklenicinin temin etmekle yükümlü olduğu araç gereçlerin ve bu araç gereçlere ilişkin bakım giderlerinin hangi temeller doğrultusunda hesaplandığı ve bu hesaplamaların Kamu İhale Genel Tebliğinde belirtilen belgeler ile tevsik edilip edilmediğinin incelenmesi gerektiği, iş kıyafetlerine ilişkin giderlerin maliyet hesaplamalarına dahil edilip edilmediğinin incelenmesinin gerektiği, Teknik Şartname gereği tüm ürünlerin piyasada satılan en iyi cins ürünler olması gerektiği fakat sebze ve meyve proforma faturalarının ya da tevsik edici belgelerin ikinci kalite ürünlerin fiyatları olduğu bu bağlamda özellikle sebze ve meyvelerin birinci kalite ürünler olarak belgelendirilip belgelendirilmediğinin incelenmesinin gerektiği, ilaçlama hizmeti giderini tevsiken fiyat teklifi yerine proforma fatura sunduğu, sunulan proforma faturada yer alan ibarenin mevzuatın öngördüğü beyan ile uyumlu olmadığı, temizlik ve sarf malzemeleri, ilaçlama ile yazlık ve kışlık iş elbiseleri için verilen proforma faturaların hayatın olağan akışına uygun olmadığı bu sebeple açıklama kapsamında sunulan belgelerin teyidinin alınması gerektiği, sunulan tüm proforma faturaların gerçeği yansıtıp yansıtmadığının incelenmesi gerektiği, demirbaş malzemelerin kendisine ait olmamasına rağmen mevzuata aykırı bir şekilde amortisman giderinin hesaplandığı iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Yapılan incelemedeihale konusu işin adının “Kızılcahamam Huzurevi Müdürlüğü mutfağında, yemek pişirme yoluyla mamul yemek alımı, Çamlıdere Huzurevi ek hizmet binası dahil dağıtımı ve servisi” olduğu anlaşılmıştır. İnceleme konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. 23.360 öğün yaşlı sabah kahvaltısı, 7.300 öğün diyet kahvaltı, 23.360 öğün yaşlı öğle yemeği, 7.300 öğün diyet öğlen yemeği, 23.360 öğün yaşlı akşam yemeği, 7.300 öğün diyet akşam yemeği, 61.320 öğün yaşlı ara öğün, 7.300 öğün diyet ara öğün, 4.115 öğün personel sabah kahvaltısı, 13.346 öğün personel öğlen yemeği, 4.380 öğün personel akşam yemeği ve 2.016 öğün özel gün menüsü olmak üzere, toplam 184.357 öğün yemek teklif fiyata dahildir.

25.3.2. Yemeklerin kuruluşta pişirildiği ve bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık (26) gün üzerinden fiilen çalışan personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli;

1 (bir) Mutfak Sorumlusu Yönetici (tercihen diyetisyen)

2 (iki) aşçı,

2 (iki) aşçı yardımcısı,

3 (üç) servis elemanı,

1 (bir) bulaşıkçı personeli olmak üzere toplam 9 (dokuz) çalışana ait işçilik giderleri; (asgari ücretin altında olmamak üzere (işçi ücreti, sigorta prim giderleri, aylık (26 gün) üzerinden bir gün için brüt 6,00-TL (Altı Türk Lirası) olarak hesaplanan ve bordroda gösterilecek olan nakdi yol ücreti, ayni olarak karşılanacak olan yemek ve aşağıda miktarı ve özellikleri belirtilen giyim giderleri ile, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma ücreti (9 işçi*14,5 gün=130,5 gün)) teklif fiyata dahildir.

Kuruluş mutfağında çalışacak her personele, aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir.

1 - YAZLIK ÖNLÜK :Kısa Kollu, iki cepli, cepleri kapaklı, önden düğmeli, arkasında firma adı yazılı.(Terikoton, % 45 pamuk %55 polyester)

2 - YAZLIK PANTOLON: Arkadan tek cepli ve önden iki cepli, erkekler için beli kemerli, kadınlar için beli lastikli (% 65 viskon, %35 polyester)

3 - YAZLIK AYAKKABI:4 Mevsim tabanlı deri.

4 - KIŞLIK ÖNLÜK :Uzun Kollu, iki cepli, cepleri kapaklı, önden düğmeli, arkasında firma adı yazılı.(Terikoton, % 45 pamuk %55 polyester)

5 - KIŞLIK PANTOLON: Arkadan tek cepli ve önden iki cepli, erkekler için beli kemerli, kadınlar için beli lastikli (% 65 viskon, %35 polyester)

6 - KIŞLIK AYAKKABI:4 Mevsim tabanlı deri.

25.3.3. Kızılcahamam huzurevi Müdürlüğü hizmet binası mutfağında pişirilecek olan yemeklerin, Kızılcahamam Huzurevine bağlı olarak hizmete açılan Çamlıdere Kamil Bostan Huzurevi ek hizmet binasına, teknik şartnamede asgari özellikleri belirtilen araçla taşınması ve burada servis edilmesine ilişkin giderler teklif fiyata dahildir.

25.3.4. Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde ayda bir defa olmak üzere, kuruluşta bakılan sayısının iki katına kadar kişinin yararlanacağı (Özel Gün Menüsü) (en az beş çeşit olmak üzere 1-Kuruyemiş, 2-Kuru pasta 3-Yaş pasta, 4-Meyve, 5-İçecekler vs.) teklif fiyata dahildir…” düzenlemesinin yer aldığı tespit edilmiştir.

Anılan Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır.” düzenlemesinin de yer aldığı görülmüştür.

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2014; işi bitirme tarihi 31.12.2014

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.”, “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde de

“14.1. Yüklenici, gerek sözleşme süresi, gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz.

14.2. Bu sözleşme kapsamında yapılan işler için fiyat farkı hesaplanmayacaktır.

14.3. Sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.” düzenlemesi yer almaktadır.

Söz konusu ihalede %20 firma karı eklenmek sureti ile belirlenen yaklaşık maliyetin 853.321,57 TL olduğu, bu tutardan kâr tutarı çıkarıldığında karsız yaklaşık maliyetin 711.101,31 TL olarak hesaplandığı, idarece hesaplanan kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının aşırı düşük tekliflerin belirlenmesinde esas alındığı ve bu kapsamda HC Yemek Halı Gıd. Tem. İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti., Cihan Canlı – Lezizhan Yemek, Çamlıca Cat. Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti., Ca-Ba Gıda Eml. İnş. Taah. Pet. Ürt. Rek. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti., Baret Gıda Hay. İnş. Nak. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Hatice Akbay- Said Paşa Yem. Üret. Dağ.ın tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği, 01.11.2013 tarihinde adı geçen isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamalarının talep ettiği görülmüştür. Anılan isteklilerden Cihan Canlı – Lezizhan Yemek, Çamlıca Cat. Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Hatice Akbay- Said Paşa Yem. Üret. Dağ.’ın aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı tespit edilmiş olup söz konusu gerekçeye binaen tekliflerinin reddedildiği, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan diğer isteklilerin ise aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu tespit edilmiştir.

Söz konusu ihalede idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması talep yazısı ile teklifi aşırı düşük teklif olarak değerlendirilen isteklilerden önemli teklif bileşenleri listesi ile haftalık örnek yemek menüsü esas alınarak aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmaları talep edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin 13.11.2013 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; açıklama istenilen her bir iş kaleminin hangi esaslara dayanarak açıklandığını gösteren üst yazı, yemek hizmeti maliyet analizi, çiğ girdi maliyeti, ekmek maliyeti, örnek menü esas alınarak belirlenen yemek öğün maliyetleri, gramajlar, KİK işçilik hesaplama modülü kullanılarak hesaplanan işçilik maliyeti, personele ilişkin diğer giderler, personel yemek gideri, personel kıyafeti, sarf ve temizlik malzeme gideri, demirbaş malzeme giderleri, bakım onarım giderleri, genel giderler, masa örtüsü giderleri, yakıt gideri, araç sigorta giderleri, analiz giderleri, numune giderleri öngörüldüğü, su fiyatı, ilaçlama gideri için fiyat teklifi, bakım onarım hizmetleri için fiyat teklifi, ayran (200 cc) için Eker Süt Ürünleri Gıda San. ve Tic. A.Ş.den alınan proforma fatura, yağ, peynir, un, irmik, konserve bamya, kuru incir, sucuk, süt, siyah zeytin, tahin helva, toz şeker, damacana su, domates salçası, salam, sosis gibi erzak için Adıgüzeller Ltd. Şti.nden alınan proforma fatura, sıvı bulaşık deterjanı, dispanser peçete, streç film, genel temizlik maddesi gibi temizlik ve sarf malzemeleri için Akçay Gıda ve Temizlik Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan proforma fatura, tavuk but, tüm tavuk, tavuk göğüs için Doğru Grup Tavukçuluk Gıda İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan proforma fatura, araç sigorta gideri için sigorta poliçesi, hamur yoğurma makinesi, kasap dolap, termobaks, sanayi tipi tüp, kesme tahtaları, ahşap yemek tepsisi gibi malzeme ve aletler için Damla End. Mut. Ekip. İmal. Top. Sat. firmasından alınan proforma fatura, bir kişilik menü maliyetini gösteren menü maliyet analiz tablosu, koyun eti, sığır eti, kuzu eti için Dörtyol Zirai Ürünler Entegre Et Tavuk Şevval Et Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’den alınan proforma fatura, hazır pasta, yaş pasta, baklava için Bacıoğlu Baklava Börek Unlu Mam. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan proforma fatura, meyve ve sebze için Ankara Büyükşehir Belediyesi Toptancı Halinde satılan meyve ve sebze fiyat listesi ile balık fiyatları listesi sunduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almakta olup, anılan maddenin gerekçesinde de konuya ilişkin olarak;“..işin gerektiği şekilde yapılmasına imkan verecek sorumlu bir teklif hazırlanıp hazırlanmadığını tespit etmek üzere, ihale komisyonunun yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine, bu teklif sahiplerinden tekliflerinin bileşenleri ile ilgili olarak açıklama istemesine ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapmasına imkan tanınmıştır.” şeklinde belirtilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır. ” açıklaması bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde ise “ …

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

79.4.2.9. İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.

79.4.2.10. İstekli tarafından ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılması halinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

…

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

…

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir…” açıklamalarına yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat düzenlemeleri çerçevesinde başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu belgeler incelenmiş olup aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma faturalar, fiyat teklifleri ile yaş sebze ve meyve fiyat listesinin mevzuatta öngörülen şartları taşıdığı tespit edilmiştir. Sunulan belgeler arasında herhangi bir uyumsuzluk bulunmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin 642.483,02 TL olduğu, işin 01.01.2014 tarihinden itibaren başlayıp, 12 ay sürerek 31.12.2014 tarihinde nihayete ereceği, işin yürütüleceği tarihler arasında asgari ücretin henüz belli olmadığı tespit edilmiştir. İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde yer alan, işin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti ile ilgili olarak ise, işin süresi 12 ay olup, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihale konusu iş 2 adet 6 aylık gruplar halinde değerlendirilerek ulusal bayram ve genel tatil günleri ile birlikte işçilik maliyeti yol ücreti de dahil edilerek hesaplanmış, işin her iki aylık dönemine ilişkin asgari ücretteki artışlar %4 olarak öngörülmüştür. İnceleme konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı iş olmadığı ve işe ilişkin fiyat farkı da verilmeyeceği göz önünde bulundurulduğunda ihale üzerinde bırakılan isteklinin asgari ücret tutarına ilişkin öngördüğü artış oranını dikkate alarak işçilik tutarını hesapladığı anlaşıldığından personel maliyeti ile ilgili yapılan açıklamanın da mevzuata uygun olduğu anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak yukarıda yer verilen bilgilerin yanında, anılan isteklinin maliyet analizi tablosunda demirbaş gideri için 25.479,85 TL öngördüğü, söz konusu tutarın 24.279,86 TL tutarındaki malzeme ve amortisman gideri ile 1.200,00 TL tutarındaki bakım onarım giderlerinin toplanması suretiyle oluşturulduğu, malzeme ve amortisman giderinin 20.144,75 TL’ye tekabül eden demirbaş malzeme listesi ile değeri 20.675,53 TL olan 2011 model marka bir adet araç için 1/5 oran üzerinden 4.135,11 TL amortisman hesaplanması suretiyle elde edildiği, demirbaş malzeme fiyatlarının Damla End. Mut. Ekip. İmal. Top. Sat. firması tarafından düzenlenen proforma fatura ile tevsik edildiği tespit edilmiştir. Maliyet analiz tablosu incelendiğinde, demirbaş gideri için proforma faturalar ile tevsik edilen fiyatların aynen alınarak demirbaş gideri hesabına dahil edildiği, 1/5 oranında amortisman hesaplanan araç için ruhsat sunulduğu görülmüştür. Bu kapsamda ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihale konusu işte kullanılacak demirbaş malzemelerin amortisman bedeli hesaplanmayıp kullanılması öngörülen malzemeler için proforma faturada yer alan fiyatların doğrudan kullanıldığı dolayısıyla kullanılması öngörülen makine ve ekipmanın kendi malı olduğuna dair mevzuatta belirtilen belgeleri sunmasına lüzum bulunmadığı, buna göre kendi malı olmayan makine ve ekipman için amortisman ayırmaksızın doğrudan söz konusu malzemelerin maliyeti esas alarak yaptığı açıklamanın mevzuata uygun olduğu görülmüştür.

Öte yandan başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde, “özellikle hizmetin ifası sırasında yüklenicinin temin etmekle yükümlü olduğu araç gereçlerin ve bu araç gereçlere ilişkin bakım giderlerinin hangi temeller doğrultusunda hesaplandığı ve bu hesaplamaların Kamu İhale Genel Tebliğinde belirtilen belgeler ile tevsik edilip edilmediğinin incelenmesi gerektiği, iş kıyafetlerine ilişkin giderlerin maliyet hesaplamalarına dahil edilip edilmediğinin incelenmesinin gerektiği, temizlik ve sarf malzemeleri, ilaçlama ile yazlık ve kışlık iş elbiseleri için verilen proforma faturaların hayatın olağan akışına uygun olmadığı bu sebeple açıklama kapsamında sunulan belgelerin teyidinin alınması gerektiği, sunulan tüm proforma faturaların gerçeği yansıtıp yansıtmadığının incelenmesi gerektiği,” ifade edilerek iddiada bulunulmuştur.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.

Şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı veya unvanı ve adresi ile varsa bildirime esas elektronik posta adresi ve faks numarası.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

d) İtirazen şikâyet başvurularında ayrıca idareye yapılan şikâyetin tarihi ve varsa şikâyete ilişkin idare kararının bildirim tarihi…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinde “…(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde, şikâyet ve itirazen şikâyet başvuru dilekçelerinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde de aynı hükme yer verilmiştir. Diğer taraftan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında, anılan Yönetmelik hükmü gereğince, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerektiği yönünde bir açıklama yapılmıştır.

Yukarıda yer alan mevzuat düzenlemeleri çerçevesinde, başvurusu kapsamında şikâyete konu işlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğunun belirtilmediği,başvuru sahibince ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının Kurumca tekrar incelenmesine yönelik talepte bulunulduğu, somut bir mevzuata aykırılık iddiasında bulunulmadığı anlaşıldığından, bu iddialar açısından başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden reddedilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ ihale üzerinde bırakılan istekli Ca-Ba Gıda Eml. İnş. Taah. Pet. Ürt. Rek. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından işçilik giderlerinin tam ve doğru olarak hesaplanması hususunun detaylı olarak incelenmesi gerektiği, söz konusu ihalede fiyat farkı verilmeyeceği ve işin süresinin de 01.01.2014-31.12.2014 tarihleri arasında olduğu dikkate alındığında işçilik giderinin hesaplanmasında 2014 yılı ilk ve son yarısı için asgari ücretlerin dikkate alınması gerektiği bu bağlamda asgari işçilik giderinin detaylı olarak incelenmesi gerektiği, ilgili firmaların sunduğu proforma faturaların ilgili Tebliğ’e uygun olarak sunulmasının mümkün olmadığı zira ilgili firmalar tarafından sunulan proformaların hayatın olağan akışına uygun kabul edilemeyeceği kaldı ki bahse konu proforma faturaların tebliğde belirtilen beyan, imza ve kaşeleri taşımadığı, özellikle hizmetin ifası sırasında yüklenicinin temin etmekle yükümlü olduğu araç gereçlerin ve bu araç gereçlere ilişkin bakım giderlerinin hangi temeller doğrultusunda hesaplandığı ve bu hesaplamaların Kamu İhale Genel Tebliğinde belirtilen belgeler ile tevsik edilip edilmediğinin incelenmesi gerektiği, iş kıyafetlerine ilişkin giderlerin maliyet hesaplamalarına dahil edilip edilmediğinin incelenmesinin gerektiği, Teknik Şartname gereği tüm ürünlerin piyasada satılan en iyi cins ürünler olması gerektiği fakat sebze ve meyve proforma faturalarının yada tevsik edici belgelerin ikinci kalite ürünlerin fiyatları olduğu bu bağlamda özellikle sebze ve meyvelerin birinci kalite ürünler olarak belgelendirilip belgelendirilmediğinin incelenmesinin gerektiği, ilaçlama hizmeti giderini tevsiken fiyat teklifi yerine proforma fatura sunduğu sunulan proforma faturada yer alan ibarenin mevzuatın öngördüğü beyan ile uyumlu olmadığı, temizlik ve sarf malzemeleri, ilaçlama ile yazlık ve kışlık iş elbiseleri için verilen proforma faturaların hayatın olağan akışına uygun olmadığı bu sebeple açıklama kapsamında sunulan belgelerin teyidinin alınması gerektiği, sunulan tüm proforma faturaların gerçeği yansıtıp yansıtmadığının incelenmesi gerektiği, demirbaş malzemelerin kendisine ait olmamasına rağmen mevzuata aykırı bir şekilde amortisman giderinin hesaplandığı” şeklinde yer alan iddiasına ilişkin olarak Kurul çoğunluğunca “** İtirazen şikayet başvurusunun reddine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Kızılcahamam Huzurevi Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Mutfağında, Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Çamlıdere Huzurevi Ek Hizmet Binası Dahil Dağıtımı ve Servis Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa rayiçleri ile Ankara Ticaret Odası fiyatları esas alınarak toplam 853.321,57 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (19) adet ihale dokümanı satın alındığı, 31.10.2013tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 9 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece şikayete konu ihaleye yönelik tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, iki isteklinin teklifinin çeşitli nedenlerle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan 7 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

HC Yemek Halı Gıd. Tem. İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.

552.438,30

Cihan Canlı – Lezizhan Yemek

554.863,20

Çamlıca Cat. Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti.

583.803,50

Ca-Ba Gıda Eml. İnş. Taah. Pet. Ürt. Rek. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.

642.483,02

Baret Gıda Hay. İnş. Nak. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.

694.346,08

Hatice Akbay- Said Paşa Yem. Üret. Dağ.

704.882,45

Dunaysır Yem. Tem. Turz. İnş. Nak. Sağ. Hiz. Teks. Öz. Eğit. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.

747.008,00

Şeklinde verildiği, karsız yaklaşık maliyetin 711.101,31 TL olarak hesaplandığı, idarece söz konusu tutarın aşırı düşük tekliflerin belirlenmesinde esas alındığı ve bu kapsamda HC Yemek Halı Gıd. Tem. İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti., Cihan Canlı – Lezizhan Yemek, Çamlıca Cat. Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti., Ca-Ba Gıda Eml. İnş. Taah. Pet. Ürt. Rek. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti., Baret Gıda Hay. İnş. Nak. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Hatice Akbay- Said Paşa Yem. Üret. Dağ.’ın tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilerek adı geçen isteklilerden sorgulama istenildiği, anılan isteklilerden Cihan Canlı – Lezizhan Yemek, Çamlıca Cat. Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Hatice Akbay- Said Paşa Yem. Üret. Dağ.’ın aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığından tekliflerinin reddedildiği, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan diğer isteklilerin ise aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu, aşırı düşük açıklaması uygun bulunan Ca-Ba Gıda Eml. İnş. Taah. Pet. Ürt. Rek. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenerek ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihaleye verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi