KİK Kararı: 2014/UH.I-92

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/002
Gündem No : 37
Karar Tarihi : 06.01.2014
Karar No : 2014/UH.I-92
BAŞVURU SAHİBİ:
Eris Gıda Güvenlik Temizlik Eğitim Nakliyat İnşaat Otomotiv Tuz. San. Tic. Ltd. Şti., İSTİKLAL MAH. ANKARA CAD. NO : 198 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bakım Ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü-Aksaray Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Müsteşarlık, Cumhurıyet Mahallesı 119. Cadde 70 68100 AKSARAY

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/145968 İhale Kayıt Numaralı "Kuruluşun Mutfağında, Malzeme Dahil Yemek Pişirme Yoluyla Mamül Yemek Alımı , Dağıtımı Ve Servis Hizmetleridir" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Aksaray Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü tarafından 14.11.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Kuruluşun Mutfağında, Malzeme Dâhil Yemek Pişirme Yoluyla Mamül Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmetleri” ihalesine ilişkin olarak Eris Gıda Güvenlik Temizlik Eğitim Nakliyat İnşaat Otomotiv Tuz. San. Tic. Ltd. Şti.nin 16.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.12.2013tarih ve 40461sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4821sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 56’ncı maddesinin “Kurul tarafından gerekli görülen hallerde tarafların ve ilgililerin dinlenmesine karar verilir. Bu durumda, Kurul tarafından tespit edilen tarihte taraflar ve ilgililer dinlenir.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi, ayrıca “4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun Temel İlkeler” başlıklı 5. Maddesinde belirtilen eşitlik, güvenirlik, rekabet ve saydamlık ilkelerine istinaden firmamızdan da bir yetkilinin değerlendirme toplantısına çağırılması ve istekliler huzurunda şeffaf biri değerlendirme yapılmasının hukuki haklarımız saklı kalmak şartı ile bilgilerinize arz ederiz” beyanıyla, dinleme toplantısı talebinde bulunmakta olup, uyuşmazlığa esas bilgi ve belgeler idareden temin edildiğinden ve yapılan tespitler neticesinde uyuşmazlığın giderilmesine yönelik sonuca varıldığından bir dinleme toplantısı yapılmasına gerek olmadığı anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde, ihale konusu hizmetin adı “Kuruluşun mutfağında, malzeme dahil yemek pişirme yoluyla mamül yemek alımı, dağıtımı ve servis hizmetleridir” şeklinde düzenlenmiştir. Teknik Şartname’nin işin tanımı başlıklı 2’nci maddesinde birinci, ikinci ve üçüncü kap yemekler olmak üzere liste halinde yemek çeşitlerine ve öğün sayılarına yer verilmiştir. Aynı Şartname’nin şartname ve ekleri maddesinde, “Bu teknik şartname beş maddeden ibaret olup, şartname eki olan “Gıda Rasyonu” ve “Gıda Malzemelerinin Özellikleri Listesi” Kurumun web sitesinden temin edilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. 26.062 adet sabah kahvaltısı, 22.265 adet ara öğün, 32.255 adet öğle yemeği, 26.062 adet akşam yemeği olmak üzere toplam 106.644 adet/ öğün yemek teklif fiyata dahildir.

25.3.2. Yemeklerin kuruluşta pişirildiği ve bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık 26 gün üzerinden fiilen çalışan personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli;

1 (bir) aşçı

1 (bir) aşçı yardımcısı,

3 (üç) servis elemanı,

1 (bir) bulaşıkçı personelin,

işçilik giderleri [(işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol, giyim, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma (14,5 gün)] teklif fiyata dâhildir.

Kuruluş mutfağında çalışacak personele aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir.

1) Aşçı olarak çalışacak personel kıyafeti; (2 Kişi)

a) Üniforma (2 Takım) ; Pantolon ve ceketten oluşur. Hakim yaka, alpaka kumaştan, 8 düğmeli olacak,

b) Kep (2 Adet); Alpaka kumaştan, gemi biçiminde, kenar kısmı biyeli olacak,

c) Fular(2 Adet); Üçgen şeklinde ve terikoton kumaştan olacak,

d) Terlik (2 Çift); Önü kapalı, su geçirmez, poliüretan taban ve üst kısmı delikli olacak,

kıyafetler idarenin belirleyeceği renk ve şekilde olacaktır.

2 - Bulaşıkçı olarak çalışacak personel kıyafeti; (1 Kişi)

a) Üniforma (1 Takım); Pantolon ve ceketten oluşur. Hakim yaka, alpaka kumaştan, 5 düğmeli, idarenin belirleyeceği renk ve şekilde olacak,

b) Önlük (1 Adet); Boyundan askılı, ön göğsü diz kapağa kadar kapatacak şekilde, önden arkaya doğru belden bağlamalı, alpaka kumaş yada pvc olacak,

c) Terlik (1 Çift); Önü kapalı, su geçirmez, poliüretan taban ve üst kısmı delikli olacak, kıyafetler idarenin belirleyeceği renk ve şekilde olacak,

3- Servis Elemanı Olarak Çalışacak Personel Kıyafeti ; (3 kişi)

İdarenin belirleyeceği renk, kalite ve şekilde gömlek, yelek, pantolon, papyon, ve ayakkabı olacaktır.

25.3.3. Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde yılda on iki defa olmak üzere, kuruluşta bakılan sayısının iki katına kadar kişinin yararlanacağı “Özel Gün Menüsü” (en az beş çeşit olmak üzere 1-Kuruyemiş, 2-Kuru pasta 3-Yaş pasta, 4-Meyve, 5-İçecekler vs.) teklif fiyata dâhildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesine,

Söz konusu ihaleye ilişkin Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “İşe başlama tarihi 01.01.2014; işi bitirme tarihi 31.12.2014 ” düzenlemesine yer verilmiştir.

Birim fiyat teklif cetvelinin,

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

13+ yaş kahvaltı

adet

26.062

2

13+ yaş ara öğün

adet

22.265

3

13+ yaş öğle yemeği

adet

32.255

4

13+ yaş akşam yemeği

adet

26.062

Toplam Tutar (K.D.V Hariç)

şeklinde oluşturulduğu görülmüştür.

İhaleye yedi isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca üç isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren Ağmar İnşaat Gıda Sanayi İthalat İhracat Limited Şirketi, Leziz Kurumsal Yemek Hazır Gıda Temizlik Sos. Hiz. ve Tic. San Ltd. Şti. ve Çokça Gıda Nakliyat İnşaat Otomotiv Taşımacılık Temizlik Bilgisayar ve Kırtasiye Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulduğu, Ağmar İnşaat Gıda Sanayi İthalat İhracat Limited Şirketi ve Çokça Gıda Nakliyat İnşaat Otomotiv Taşımacılık Temizlik Bilgisayar ve Kırtasiye Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin ise açıklamaları uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği, Leziz Kurumsal Yemek Hazır Gıda Temizlik Sos. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamaları uygun görülerek ihalenin üzerine bırakıldığı, başvuru sahibinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

_a)_İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde ise “…79.4.İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1.İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2.İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1.İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.” açıklaması bulunmaktadır.

Anılan Kanun hükmü ve Tebliğ açıklaması birlikte değerlendirildiğinde; ihale komisyonunca tekliflerin 4734 sayılı Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirilmesinin ardından aşırı düşük tekliflerin ve bu tekliflerde önemli olan bileşenlerin belirlenmesinin zorunlu olduğu ve teklifinin aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili açıklama istenmesi gerektiği hususunun açık ve tereddüde yer vermeyecek bir şekilde hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır.

Mevzuatın yukarıda aktarılan ve açıklanan hükümleri böyle iken incelenen ihalede, teklif fiyatı aşırı düşük olarak kabul edilen üç istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazıları incelendiğinde idarece teklifte önemli görülen ve açıklanması istenen önemli bileşenlerin belirtilmediği, örnek yemek menüsüne yer verilmediğisaptanmışolup, idarece yapılan bu işlemde 4734 sayılı Kanun’un 38’inci ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesine uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda idarece, özel gün menüsüne ilişkin açıklama talep edilmeden birim fiyat teklif cetvelindeki öğünler dikkate alınarak Teknik Şartname’de girdileri ve girdi miktarları belirtilen yemeklerden oluşturulacak bir haftalık örnek menünün ve önemli teklif bileşenlerinin belirtilerek teklif fiyatları kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında olan isteklilere gönderilmesi ve isteklilerce sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda idarece, özel gün menüsüne ilişkin açıklama talep edilmeden birim fiyat teklif cetvelindeki öğünler dikkate alınarak Teknik Şartname’de girdileri ve girdi miktarları belirtilen yemeklerden oluşturulacak bir haftalık örnek menünün ve önemli teklif bileşenlerinin belirtilerek teklif fiyatları kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında olan isteklilere gönderilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı” şeklinde yer alan iddiasına ilişkin olarak Kurul çoğunluğunca “** İhalenin iptaline”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Aksaray Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Kuruluşun Mutfağında, Malzeme Dâhil Yemek Pişirme Yoluyla Mamül Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmetleri Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa rayici ve idare fiyatı esas alınarak toplam 510.814,49 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (10) adet ihale dokümanı satın alındığı, 14.11.2013tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 7 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece şikayete konu ihaleye yönelik tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, iki isteklinin teklifinin çeşitli nedenlerle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan 5 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Ağmar İnşaat Gıda Sanayi İthalat İhracat Limited Şirketi

363.035,26

Leziz Kurumsal Yemek Hazır Gıda Temizlik Sos. Hiz.San.ve Tic. Ltd. Şti.

381.494,68

Çokça Gıda Nakliyat İnşaat Otomotiv Taşımacılık Temizlik Bilgisayar ve Kırtasiye Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

415.336,95

Çağrı Temizlik Medikal Güvenlik Hizmetleri Mühendislik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi

423.643,70

Eris Gıda Güven Tem. Eği. Nakl. İnş. Oto. Tuz. San. Tic. Ltd. Şti.

492.251,20

Şeklinde verildiği, kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren Ağmar İnşaat Gıda Sanayi İthalat İhracat Limited Şirketi, Leziz Kurumsal Yemek Hazır Gıda Temizlik Sos. Hiz. .ve Tic. San Ltd. Şti. ve Çokça Gıda Nakliyat İnşaat Otomotiv Taşımacılık Temizlik Bilgisayar ve Kırtasiye Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, Ağmar İnşaat Gıda Sanayi İthalat İhracat Limited Şirketi ve Çokça Gıda Nakliyat İnşaat Otomotiv Taşımacılık Temizlik Bilgisayar ve Kırtasiye Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ise açıklamaları uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği, Leziz Kurumsal Yemek Hazır Gıda Temizlik Sos. Hiz.San.ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamaları uygun görülerek ihalenin üzerine bırakıldığı, başvuru sahibinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihaleye verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ İhalenin iptaline” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı” şeklinde dile getirdiği iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda idarece, özel gün menüsüne ilişkin açıklama talep edilmeden birim fiyat teklif cetvelindeki öğünler dikkate alınarak teknik şartnamede girdileri ve girdi miktarları belirtilen yemeklerden oluşturulacak bir haftalık örnek menünün ve önemli teklif bileşenlerinin belirtilerek teklif fiyatları kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında olan isteklilere gönderilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre;

İhale konusu iş, Kuruluşun mutfağında, malzeme dahil yemek pişirme yoluyla 26.062 adet sabah kahvaltısı, 22.265 adet ara öğün, 32.255 adet öğle yemeği, 26.062 adet akşam yemeği olmak üzere toplam 106.644 adet/ öğün mamül yemek alımı, dağıtımı ve servis hizmeti alımıdır.

Teknik Şartname’nin işin tanımı başlıklı II’nci maddesinde birinci, ikinci ve üçüncü kap yemekler olmak üzere liste halinde yemek çeşitlerine ve öğün sayılarına yer verilmiş, aynı Şartname’nin şartname ve ekleri maddesinde, “Bu teknik şartname beş maddeden ibaret olup, şartname eki olan “Gıda Rasyonu” ve “Gıda Malzemelerinin Özellikleri Listesi” Kurumun web sitesinden temin edilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İdari Şartnamenin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde teklif fiyata dahil giderler ayrıntılı olarak düzenlenmiş, ayrıca “Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde yılda on iki defa olmak üzere, kuruluşta bakılan sayısının iki katına kadar kişinin yararlanacağı “Özel Gün Menüsü” (en az beş çeşit olmak üzere 1-Kuruyemiş, 2-Kuru pasta 3-Yaş pasta, 4-Meyve, 5-İçecekler vs.) teklif fiyata dâhildir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde ise aşırı düşük teklif sorgulamasının nasıl yapılacağı ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir. Anılan Kanun hükmü ve Tebliğ açıklamasına göre; ihale komisyonunca tekliflerin 4734 sayılı Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirilmesinin ardından aşırı düşük tekliflerin ve bu tekliflerde önemli olan bileşenlerin belirlenmesinin zorunlu olduğu ve teklifinin aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili açıklama istenmesi gerektiği hususunun açık ve tereddüde yer vermeyecek bir şekilde hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle iken incelenen ihalede, teklif fiyatı aşırı düşük olarak kabul edilen üç istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazıları incelendiğinde idarece teklifte önemli görülen ve açıklaması istenen önemli bileşenlerin belirtilmediği, örnek yemek menüsüne yer verilmediğisaptanmışolup, idarece yapılan bu işlemde 4734 sayılı Kanun’un 38’inci ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesine uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte, şikâyete konu ihalede, ihale komisyonunca yapılan bu usuli hata sonucunda aşırı düşük teklif açıklamalarının yeniden istenecek ve ihale komisyonunca bu açıklamaların yeterliliği hususunun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi çerçevesinde yeniden değerlendirilecek olması karşısında, başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulmuş aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik iddialarının bu aşamada ayrıca inceleme konusu yapılmasının bir anlam taşımayacağı da açıktır.

Bu aşamada, eşit muamele ilkesi gereği, aşırı düşük teklif sorgulamasının tüm istekliler için eşit koşullarda yapılması ve sunulan açıklamaların objektif kriterlere göre değerlendirilmesi gerektiği dikkate alındığında, idare tarafından açıklama istenilecek örnek yemek menüsünün ve İdari ve Teknik Şartname’deki düzenlemeler dikkate alınarak önemli maliyet bileşenlerinin açıkça belirlenmesi ve söz konusu 3 isteklinin yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği belirlenmiştir.

Ancak, incelenen ihalede tekliflerin sağlıklı veriler çerçevesinde hazırlanmasına, tekliflerin ve sonrasında aşırı düşük teklif açıklamalarının nesnel ve eşit şartlarda değerlendirmesinin mümkün olup olmadığının tespiti için, ihale dokümanı ve yaklaşık maliyet incelenmiştir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı25.3.3’üncü maddesinde, yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde yılda on iki defa olmak üzere, kuruluşta bakılan sayısının iki katına kadar kişinin yararlanacağı “Özel Gün Menüsü” (en az beş çeşit olmak üzere 1-Kuruyemiş, 2-Kuru pasta 3-Yaş pasta, 4-Meyve, 5-İçecekler vs.) teklif fiyata dâhil olduğunun belirtildiği, bununla birlikte özel gün menüsü maliyetinin yaklaşık maliyetin tespitinde dikkate alınmadığı, bu maliyetin birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemi olarak belirlenmediği veistekliler tarafından söz konusu özel gün menüsü maliyetinin belirlenebilmesi için kuruluşta bakılan kişilerin sayısına ilişkin ihale dokümanında bir veri olmadığı tespit edildiğinden ihale dokümanının mevcut halinin sağlıklı teklif verilmesine ve tekliflerin sağlıklı değerlendirilmesine imkân sağlamadığı, dolayısıyla ihalede aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılamayacağı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, kâr hariç yaklaşık maliyet esas alınarak aşırı düşük tekliflerin belirlenmesinin mümkün olmadığı ayrıca ihale dokümanında yer alan belirsizlik nedeniyle isteklilerin tekliflerini sağlıklı veriler çerçevesinde hazırlamalarına ve idarenin teklifleri ve sonrasında aşırı düşük teklif açıklamalarını nesnel ve eşit şartlarda değerlendirmesine imkân bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; yukarıda belirtilen aykırılıklar nedeniyle “ihalenin iptaline” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunun “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki kararına katılmıyorum.

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi