KİK Kararı: 2014/UH.I-913

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/013
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 13.02.2014
Karar No : 2014/UH.I-913 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Aras Hiz.Org.İnş.San.Ve Tic.Ltd.Şti. - Efsane Hizmet Otomasyon San.Tic.Ltd.Şti. İş Ortaklığı, BAHÇELİEVLER ŞİAR ŞEVKET MAH. ÇARŞI CAD. ZAFER APT. NO : 28/2 ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Konak Belediye Başkanlığı İnsan Kaynakları Ve Eğitim Müdürlüğü, 9 Eylül Meydanı No:6 35230 İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/92345 İhale Kayıt Numaralı "Muhtelif Yardımcı Hizmetler Ve Bina Temizliği Hizmet Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Konak Belediye Başkanlığı İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğütarafından 16.08.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Muhtelif Yardımcı Hizmetler ve Bina Temizliği Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Aras Hiz. Org. İnş. San.ve Tic. Ltd. Şti. - Efsane Hizmet Otomasyon San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığıtarafından 23.01.2014tarih ve 3012sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.01.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/466sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,ihalede tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata hükümlerine aykırı olduğu ve ihalenin iptal edilmesi kararının uygun olmadığıiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı iddiasına ilişkin yapılan incelemede, alınan ihale komisyonu kararında, başvuru sahibinin teklifine aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı ve başvuru sahibince sorgulamaya verilen açıklamada bir aylık sarf malzemesi için 2 TL, yazlık iş elbisesi, yazlık iş ayakkabısı, kışlık iş ayakkabısı, lastik çizme, yağmurluk için her bir iş kalemine 0,02 kuruş teklif edildiğinin belirlendiği, her ne kadar söz konusu iş kalemleri için Kamu İhale Genel Tebliği’nin aşırı düşük teklif değerlendirmesi başlıklı 79’uncu maddesinde öngörülen hususların yerine getirildiği ve proforma fatura, mali müşavir raporu ve EK-O5’in doldurulduğu görülmüş olsa da Teknik Şartname ve İdari Şartname’de özellikleri ve miktarı belirtilen ve 1 ay boyunca kullanılacak temizlik sarf malzemelerinin 2 TL’ye, kıyafetlerin takımının 0,02 kuruşa piyasadan temin edilmesinin hayatın olağan akışına uygun olmadığı belirtilerek başvuru sahibinin açıklamaların yeterli bulunmadığı ifade edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.15’inci maddesinde “..İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanaklar mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Tebliğ açıklaması uyarınca, idarenin proforma ve maliyet satış tutarı tespit tutanağı üzerinde yaptığı inceleme neticesinde bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğuna yönelik bir tespitte bulunmaksızın, anılan isteklinin temizlik sarf malzemelerin bedelinin ve giyim bedelinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu ve bu nedenle söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesiyle bahse konu isteklinin teklifini değerlendirme dışı bırakmasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Zira yukarıdaki Tebliğ açıklamasına göre idarece belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifinin reddedilmeyeceği, ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderileceği düzenlenmiştir.

Bu itibarla başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulamasına verdiği açıklamanın idarece belirtilen gerekçeyle kabul edilmeyip anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

İhalenin iptal edilmesi kararının gerekçesinin yerinde olmadığı iddiası aşağıda incelenmiştir.

İhaleye teklif veren Aras Hiz. Org. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Efsane Hizmet Otomasyon San. Tic. Ltd. Şti.nin daha önce Kuruma yapmış olduğu şikayet başvurusu üzerine alınan 18.09.2013 tarih ve 2013/UH.I-3674 sayılı Kurul kararında “ Yapılan değerlendirme sonucunda, sunulan iş deneyim belgesinin personel çalıştırılmasına dayalı genel temizlik hizmetine ilişkin olduğu, incelemeye konu ihalede benzer iş olarak belirlenen işlerden birinin de personel çalıştırılmasına dayalı bina temizliği olduğu göz önünde bulundurulduğunda, başvuru sahibinin iş deneyim belgesinin temizlik hizmetlerine ilişkin olarak yapılan bir iş sonucunda düzenlendiği ve benzer iş tanımında yer verilen bina temizliği hizmetlerinin iş deneyim belgesine konu iş kapsamına gireceği anlaşılmıştır.

Bu itibarla başvuru sahibinin iş deneyim belgesinin İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesindeki benzer iş tanımına uygun olduğu tespit edildiğinden bu yöndeki iddianın yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İhaleye sunmuş oldukları iş deneyim belgesinin ihale dokümanında belirtilen benzer işe uygun olmaması gerekçesiyle idarece teklifleri değerlendirme dışı bırakılan Ankyra Org. Tur. Sağ. İlaç. Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu Adana Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen “36 ay süre ile 208 kişi ile malzemeli temizlik personeli alımı” na ait iş deneyim belgesinin, Duman Kardeşler Tem. İlaç. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu Aydın Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen “2011-2012 yılları arası 24 aylık 254 kişi ile malzemeli genel temizlik hizmeti alımı”na ilişkin iş deneyim belgesinin, yine ihaleye teklif veren Hat İnş. Ltd. Şti.-Çelikler Tem. Ltd. Şti.-Dragon Tem. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin ortaklarından pilot ortak Hat İnş. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu “Halk Bankası A.Ş Adana, Diyarbakır, Gaziantep ve Erzurum Bölge Koordinatörlüğü ve bağlı şube hizmet binalarının temizlik ve günlük işlerinin yürütülmesi işi” ne ait iş deneyim belgesinin, özel ortak Çelikler Tem. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu, “Ağrı Merkez ve ilçe okullarına temizlik hizmet alımı”na ilişkin iş deneyim belgesinin, yine özel ortak Dragon Tem. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu Selçuk Üniversitesi tarafından düzenlenen “Üniversitemizin Konya merkezinde bulunan birimlerinin kapalı alanları ile bu alanlarla bağlantılı açık alanlarının 01.01.2012-31.12.2012 tarihleri arası 100 (yüz) işçi ile malzemeli genel temizlik hizmet alımı”na ait iş deneyim belgesinin, On-İs İnş. Taah. Bak. Ona. Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu ve Bakırköy Dr.Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen “Hastanemiz 2011-2012 mali yılları 24 aylık malzemeli cam silme, genel ve bahçe temizliği hizmet alımı işi (310 kişi ile 24 aylık, 71 kalem temizlik malzemesi)” iş deneyim belgesinin İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesindeki benzer iş tanımına uygun olduğu tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi olan Aras Hizmet Organizasyon İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Efsane Hizmet Otomasyon San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ile birlikte Ankyra Org. Tur. Sağ. İlaç. Tic. Ltd. Şti, Duman Kardeşler Tem. İlaç. İnş. San. Tic. Ltd. Şti., Hat İnş. Ltd. Şti.-Çelikler Tem. Ltd. Şti.-Dragon Tem. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ile On-İs İnş. Taah. Bak. Ona. Tic. Ltd. Şti. nin benzer iş tanımına uygun iş deneyim belgeleri vermeleri hususu yönüyle tekliflerinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” şeklinde karar alınmıştır.

Yine ihaleye teklif veren bir başka istekli tarafından yapılan başvuruya karşılık alınan 09.10.2013 tarih ve 2013/UH.I-3911 sayılı Kurul kararında ise “..Bu itibarla idarece hazırlanan yaklaşık maliyet tablosunda ihale konusu iş için öngörülen kâr oranı %20 olarak belirlenmiş olup, % 20 kâr oranı düşülmüş yaklaşık maliyet tutarının 17.378.550,93 TL olduğu ve ihaleye teklif veren isteklilerden ihale üzerinde Mer-Bel İzmir Konak Bel. Turizm San. ve Tic. A.Ş.ne ait teklifin kârsız yaklaşık maliyetin altında olmadığı anlaşıldığından, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

İhaleye teklif veren ve alınan ihale komisyonu kararında teklifi ihaleye katılım belgelerinden dolayı değerlendirme dışı bırakılan, ancak bu hususta yapılan başka bir başvuruya ilişkin olarak Kurulun 18.09.2013 tarih ve 2013/UH.I-3674 sayılı kararı ile teklifleri tekrar değerlendirmeye alınması gereken Aras Hizmet Organizasyon İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Efsane Hizmet Otomasyon San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ile birlikte Ankyra Org. Tur. Sağ. İlaç. Tic. Ltd. Şti, Hat İnş. Ltd. Şti.-Çelikler Tem. Ltd. Şti.- Dragon Tem. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ve On-İs İnş. Taah. Bak. Ona. Tic. Ltd. Şti.nin teklif fiyatlarının kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu anlaşıldığından, söz konusu isteklilerin tekliflerine aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının gerekli görülmüştür.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Aras Hizmet Organizasyon İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Efsane Hizmet Otomasyon San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ile birlikte Ankyra Org. Tur. Sağ. İlaç. Tic. Ltd. Şti, Hat İnş. Ltd. Şti.-Çelikler Tem. Ltd. Şti.- Dragon Tem. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ve On-İs İnş. Taah. Bak. Ona. Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerine aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmak suretiyle, bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. ” şeklinde karar verilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması “ başlıklı 40 ıncı maddesinde “ 37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

…

İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.” hükmü bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan Kanun maddesinden hareketle ihalenin iptali konusunda idareye takdir yetkisi verilmişse de bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu ve ihalenin iptaline ilişkin olarak idarece tesis edilen işlemin ihale mevzuatına uygunluğunun denetiminin idari işlemin unsurları ve idarece iptal nedeni olarak gösterilen gerekçeler ile sınırlı olarak yapılması gerektiği anlaşılmıştır.

İhale komisyonu tarafından alınan 26.12.2013 tarihli ihale kararının ihale yetkilisince 21.01.2014 tarihinde iptal edildiği ve iptal gerekçesi olarak da 21.01.2014 tarihli yazıda “ Belediyemizce 4734 Sayılı Kamu ihale Kanunu’nun 19 uncu maddesine göre açık ihale yöntemiyle ihaleye çıkarılan. “ Muhtelif yardımcı hizmetler ve bina temizliği hizmet alımı” işinin ihalesi 16/08/2013 Cuma saat.09.30 da yapılmış olup, ihale komisyonunun kesinleşen ihale kararının isteklilere tebliğinden sonra, iki isteklinin Kamu İhale Kurumuna yaptığı itirazen şikayet başvurusu sonucu, Kamu ihale kurulunun 18.09.2013 tarih 2013/UH.I-3674 sayılı ve 09.10.2013 tarih 2013/UH.I-3911 sayılı kararları ile ayrı ayrı düzeltici işlem kararı alındığı, idarece her iki karardaki düzeltici işlemlere uyularak süreç devam ettirilmekle birlikte 18.09.2013 tarih 2013/lJH.I-3674 sayılı Kamu İhale Kurulu karına karşı idare tarafından idari yargıda dava açıldığı ve dava sürecinin devam ettiği belirlenmiştir. Kamu İhale Kurulunun düzeltici işlem kararlarının idareye tebliğ edildiği tarihlerde ihale dokümanlarında ön görülen 60 günlük teklif geçerlilik süresi dolduğundan, söz konusu düzeltici işlem kararlarının uygulanması amacıyla istekliklerden 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun Tekliflerin geçerlilik süresi başlıklı 32.maddesinde düzenlenen “ Tekliflerin geçerlilik süresi ihale dokümanında belirtilir. İdarece ihtiyaç duyulması halinde bu süre, teklif ve sözleşme koşullan değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabilir " hükmüne istinaden tüm isteklilerden teklif geçerlilik sürelerini 60 gün daha uzatıp uzatmayacakları ile buna bağlı olarak geçici teminat sürelerini uzatmaları islenmiş, her iki hususu kabul eden ve gereğini yapan istekliler değerlendirmeye alınarak ihale sürecine kaldığı yerden devam edilmiştir. İhale komisyonunun yeniden yaptığı değerlendirme sonucu Kamu İhale Kurulunun 09.10.2013 tarih ve 2013/UH.I-3911 sayılı kararında teklifleri aşırı düşük bulunup açıklama istenmesine karar verilen isteklilerden teklifleri ile ilgili açıklamalar istenmiş, açıklamaların yeterli bulunmadığı yönündeki kesinleşen ihale kararının yeniden isteklilere tebliğinden sonra üç istekli tarafından idareye 07.01.2014 tarih 34 kayıt sayılı, 09.01.2014 tarih ve 603 kayıt sayılı ve 13.01.2014 tarih ve 90 kayıt sayılı şikayet başvurularında bulunulmuş, ihale yetkilisi olarak şikayet başvuruları tarafımdan değerlendirilmiş ve 07.01.2014 tarih 34 kayıt sayılı ve 09.01.2014 tarih 603 kayıt sayılı şikayet başvurularının yerinde olmadığı yönünde alınan kararlar şikayetçilere 16.01.2014 ve 17.01.2014 tarihlerinde posta ile tebliğ edilmiştir. İhale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemelerde uzatılmış 60 günlük teklif geçerlilik sürelerinin 21.01.2014 tarihinde dolduğu ve halen ihale sürecinin sonuçlanmadığı, daha ne kadar süre devam edeceğinin de belli olmadığı tespit edilmiştir…Her ne kadar iki koşulun birlikte irdelenmesi soncu, gerek ihale sürecinin 5 aydır halen sonuçlanmaması, gerek ihalenin süreklilik arzeden hizmet alımı olması nedeniyle başlama ve bitiş tarihinin ihale dokümanlarında belirlenmiş olması nedeniyle ihale süresinin yarısına yakın kısmının geçmiş olması, gerekse de 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin Geçerlilik Süresi” başlıklı 32. Maddesindeki hükümlere göre, idareye verilen yetki ve süre uzatılabilme sınırı nedenleri ile ihalenin iptal edilmesine karar verilmiştir..” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Yine idarece başvuru sahibine gönderilen 21.04.2014 tarih ve 178 sayılı yazıda da “ ‘ Muhtelif Yardımcı Hizmetler ve Bina Temizliği’ hizmet alımı işi ihalesi, ihale yetkilisi tarafından 21.01.2014 tarih ve 375 sayılı kararı ile Kamu İhale Kanunu’nun 32. Maddesine istinaden iptal edilmiştir.” şeklindeki ifadeyle ihale iptal kararı bildirilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin Geçerlilik Süresi” başlıklı 32 nci maddesinde “ Tekliflerin geçerlilik süresi ihale dokümanında belirtilir. İdarece ihtiyaç duyulması halinde bu süre, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 54’üncü maddesinde de “ (1) Tekliflerin geçerlilik süresi; tekliflerin tahmini değerlendirme süresi, şikayete ilişkin süreler, ihale kararının onaylanması ile sözleşme imzalanmasına kadar geçecek süre ve benzeri hususlar dikkate alınarak belirlenir ve bu süre ihale dokümanında belirtilir.(2) İdarece ihtiyaç duyulması halinde bu süre, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabilir.” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “ Teklif geçerlilik süresinin dolmasından sonra sözleşme yapılması” başlıklı 16.7 nci maddesinde “Kesinleşen ihale kararı bildirildikten sonra şikayet başvurusunda bulunulması veya dava açılması nedeniyle ihale sürecinin uzaması sonucunda; teklif geçerlilik süresinin ihale dokümanında öngörülen süre kadar uzatıldığı ve bu sürenin de dolduğu, buna rağmen sözleşmenin imzalanamadığı durumlarda; İhale Uygulama Yönetmeliklerinde yer alan sözleşmenin imzalanması ile ilgili hükümlere göre, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ile kabul etmeleri şartıyla, sözleşme imzalanabilir. İdarece bu durumda ihale üzerinde kalan istekliye sözleşme imzalayıp imzalamayacağı hususu sorulmaksızın sadece teklif geçerlilik süresinin dolduğu gerekçe gösterilerek ihalenin iptal edilmemesi gerekmektedir. Ancak tekliflerin geçerlilik süresinin dolmuş olması nedeniyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin sözleşmeyi imzalama zorunluluğu bulunmadığından, sözleşmeyi imzalamayan istekliler hakkında geçici teminatın irat kaydedilmesine ve yasaklamaya ilişkin hükümler uygulanmayacaktır. ” açıklaması yer almaktadır.

İhale işlem dosyasının incelenmesinde idarece isteklilere tekliflerinin geçerlilik sürelerini uzatmaları talebinde bulunulduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen mevzuat maddeleri doğrultusunda ihale sürecinin uzaması ve isteklilerin teklif geçerlilik sürelerinin dolması halinde karşılıklı anlaşma ile bu sürenin uzatılabileceği hükmünün var olduğu ve bu hükmün her ihale süreci için geçerli olacağı ayrıca ihale üzerinde kalan istekliye sözleşme imzalayıp imzalamayacağı hususu sorulmaksızın sadece teklif geçerlilik süresinin dolduğu gerekçe gösterilerek ihalenin iptal edilmemesi gerektiği dikkate alındığında, ihale yetkilisinin teklif geçerlilik süresine ilişkin gerekçesinin incelenen ihaleye özgü bir durum gibi kabul edilerek iptale sebep görülmesinin yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak başvuru sahibi Aras Hiz. Org. İnş.San.ve Tic. Ltd. Şti. - Efsane Hizmet Otomasyon San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirmeye alınması ve ihalenin iptal kararının iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin ihalenin iptaline ilişkin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulamasına verdiği açıklamanın idarece belirtilen gerekçeyle kabul edilmeyip anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olmadığı diğer yandan ihale yetkilisinin teklif geçerlilik süresine ilişkin gerekçesinin incelenen ihaleye özgü bir durum gibi kabul edilerek iptale sebep görülmesinin yerinde olmadığına ilişkin **“ İhalenin iptal kararının iptaline” **karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin ihalenin iptaline ilişkin iddiası hakkında ihale yetkilisinin teklif geçerlilik süresine ilişkin gerekçesinin incelenen ihaleye özgü bir durum gibi kabul edilerek iptale sebep görülmesinin yerinde olmadığına ilişkin Kurulca verilen karar gerekçesine katılmakla birlikte başvuru sahibinin ihalenin iptaline ilişkin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının “ mevzuata uygun olmadığı ” şeklinde gerekçe ile kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede;

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması Kurul çoğunluğunca yerinde bulunmayan Aras Hiz. Org. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Efsane Hizmet Otomasyon San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sundukları bilgi ve belgelerin yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında incelenmesi sonucunda;

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; yazlık iş elbisesi, yazlık iş ayakkabısı, kışlık iş ayakkabısı, lastik çizme, yağmurluk için her bir iş kalemine 0,02 TL olarak ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin ihalenin iptaline ilişkin iddiası hakkında ihale yetkilisinin teklif geçerlilik süresine ilişkin gerekçesinin incelenen ihaleye özgü bir durum gibi kabul edilerek iptale sebep görülmesinin yerinde olmadığına ilişkin Kurulca verilen karar gerekçesine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin ihalenin iptaline ilişkin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda; ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksitakdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyim giderine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri maliyet satış tutanağındaönerilen teklif fiyatların maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen; aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması Kurul çoğunluğunca yerinde bulunmayan Aras Hiz. Org. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Efsane Hizmet Otomasyon San. Tic. Ltd. Şti. teklifinin bu gerekçeler üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu husus dışındaKurul çoğunluğunca alınan karar gerekçelerine katılıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi