KİK Kararı: 2014/UH.I-91

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/002
Gündem No : 36
Karar Tarihi : 06.01.2014
Karar No : 2014/UH.I-91
BAŞVURU SAHİBİ:
Hami Nazlım Altınyayla Yemekçilik - Uzunyayla Rehabilitasyon Ve Özel Eğt. Hiz. Tem. Gıda Hayv. th. İhr. Tic. Ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, GÜLTEPE MAH. TOPTANCILAR SİTESİ 16.SOK. NO:86/11 SİVAS

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Gaziosmanpaşa Üniversitesi Rektörlüğü (Sağlık, Kültür Ve Spor Daire Başkanlığı), Taslıçıftlık Kampüsü Turhal Yolu Üzeri 60240 TOKAT

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/149569 İhale Kayıt Numaralı "Turhal Meslek Yüksekokulu 2014 Yılı Yemek Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Gaziosmanpaşa Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 19.11.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Turhal Meslek Yüksekokulu 2014 Yılı Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Hami Nazlım Altınyayla Yemekçilik - Uzunyayla Rehabilitasyon ve Özel Eğt. Hiz. Tem. Gıda Hayv. Th. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 09.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.12.2013tarih ve 39939sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4721sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olduğu, bu nedenle söz konusu istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Kurulunun istikrar kazanmış olan kararları uyarınca, hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif vermiş olan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulması gerekmekte olup idarelerin yaklaşık maliyeti yüklenici kârı öngörmeden hesaplamaları durumunda, hizmet alımı ihalelerinde belirlenebilecek azami kâr oranı olan % 20’lik tutarın, yaklaşık maliyetten çıkarılması sonucu bulunan tutarın kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı olarak esas alınması gerekmektedir. Bu durumda yaklaşık maliyet tutarı 366.100,00 TL olan inceleme konusu ihalede kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı 305.083,33 TL olmakta ve bu tutarın altında teklif verdiği anlaşılan ihale üzerinde bırakılan Murat Kutbay/Yıldız Yemek’ten aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerekmektedir.

Teknik Şartname’nin “Hizmetin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “Gaziosmanpaşa Üniversitesi Turhal Meslek Yüksekokulu yemekhanesinde hafta içi Normal eğitim gören öğrenciye öğle yemeği, ikinci öğretim gören öğrenciye akşam yemeği ve personele öğle yemeği olmak üzere 4 çeşit yemeğinin malzeme dahil, hazırlama, pişirme, dağıtım ve sonrası temizlik hizmetlerini kapsamaktadır. Turhal Meslek Yüksekokuluna toplam 70.000 adet yemek hizmeti alınacaktır.” düzenlemesi,

“Hizmetin şekli” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1.Yüklenici aşağıda yazılı yemek gruplarından her öğünde birinci gruptan 1 adet yemek, ikinci gruptan 1 adet yemek, üçüncü gruptan 1 adet yemek ve 4. gruptan 1 adet yemek vermelidir.

Yemek Grupları

GRUP ADI

YEMEK GRUBU

YEMEK ÇEŞİTLERİ

HAFTADA VERME SIKLIĞI

1

Çorbalar

Çorba çeşitleri

5 defa

2

Etli yemekler

Et/Tavuk haşlama

5 defa

Et/Tavuk döner

Köfteler

Kebaplar

Etli/Tavuk sebze yemekleri

Etli dolmalar ve sarmalar

Etli/Tavuk baklagiller

Tavuk pane

Tavuk şnitzel

Tavuk sote

Tavuk but

Ciğer

Balık

3

Tahıldan yapılanlar

Pirinç pilavı

5 defa

Bulgur pilavı

Makarna çeşitleri

Börek

4

Salata, tatlı ve meyve çeşitleri

Baklava

5 defa

Tulumba

Kadayıf

Revanı

Şeker pare

Aşure

Un helvası

İrmik helvası

Tahin helvası

Kabak tatlısı

Komposto çeşitleri

Salata çeşitleri

Ayran

Yoğurt

Cacık

Turşu

Meyve çeşitleri

4.2. Yüklenici istediği takdirde 2. grup yemekten iki çeşit yemeği seçmeli olarak idarenin onayı ile çıkartabilir.

4.3. Yüklenici şartnamede yazılı olmayan 1., 2., 3. ve 4. grup yemeklerden başka bir yemek yapmak isterse idarenin onayını almak zorundadır.

4.4. Aylık yemek listeleri yüklenici tarafından yukarıdaki esaslar çerçevesinde öneri olarak hazırlanıp, en geç her ayın 20’sine kadar Turhal Meslek Yüksekokulu Müdürlüğüne teslim edilecektir. Bu listeler incelenip, gerekli görülen değişiklikler ile birlikte 3 iş günü içinde uygulanmak üzere Turhal Meslek Yüksekokulu Müdürlüğü tarafından onaylanarak yükleniciye teslim edilecektir.” düzenlemesi,

“Yemekte Kullanılacak Malzemelerin Özellikleri” başlıklı 5’inci maddesinde ise 5.108. Yemek gramajlarında aşağıda belirtilen gramajlara uyulacaktır. Yemek içindeki et gramajı pişmiş vaziyette öğrenci ve personel yemek yediği tabldottaki tartım gramajı esas alınır.

YEMEK ÇEŞİTLERİ

PİŞMİŞ ET MİKTARI

Et/Tavuk haşlama

160-180 gr

Et/Tavuk döner

70-80 gr

Köfteler

70-80 gr

Kebaplar

70-80 gr

Etli/Tavuk sebze yemekleri

35-40 gr

Etli dolma ve sarmalar

35-40 gr

Etli/Tavuk baklagiller

35-40 gr

Tavuk pane

90-100 gr

Tavuk şnitzel

100-110 gr

Tavuk sote

80-90 gr

Tavuk but-göğüs

160-180 gr

Ciğer

100-110 gr

Balık

160-180 gr

SALATA, TATLI VE MEYVE ÇEŞİTLERİ

GRAMAJ

Baklava

100-110 gr

Tulumba

100-110 gr

Kadayıf

100-110 gr

Revanı

100-110 gr

Şekerpare

100-110 gr

Aşure

120-150 gr

Un helvası

100-110 gr

İrmik helvası

100-110 gr

Tahin helvası

100-110 gr

Kabak tatlısı

100-110 gr

Komposto çeşitleri

200 gr

Salata çeşitleri

110-120 gr

Ayran

200 cc

Yoğurt

200 gr

Cacık

200 gr

Turşu

120 gr

Elma

150 gr

Armut

150 gr

Şeftali

150 gr

Erik

150 gr

Kiraz

150 gr

Çilek

150 gr

Portakal

150 gr

Mandalina

150 gr

Kayısı

150 gr

Karpuz

150 gr

Kavun

150 gr

Üzüm

150 gr

SU VE EKMEK

GRAMAJ

Ekmek

200 gr

Su (200 cc’lık)

400 cc

5.109. Yemek kaliteli, lezzetli, doyurucu olarak 200 gr. Ekmek ilavesiyle birlikte yetişkin bir insanın günlük enerji ve besin maddeleri ihtiyacının en az üçte birini karşılayabilecek şekilde ortalama 900-1000 kalori değerinde olmalıdır.

5.110. Yemekler az tuzlu ve az baharatlı olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname düzenlemelerinin incelenmesi sonucunda, Şartname’de yemeklere ilişkin haftada verilme sıklığını ve kısmen çeşitlerini (çorba, etli yemekler, tahıldan yapılanlar ve salata, tatlı ve meyve çeşitleri) gösteren listeye yer verildiği, ancak yemek ve tatlı ile salata yapımında kullanılacak girdiler ile miktarlarının belirtilmediği görülmüştür. Yalnızca yemek çeşitlerine ilişkin listede pişmiş et miktarı ile salata, tatlı ve meyve çeşitlerine ilişkin olarak bu çeşitlerin tartım gramajlarına ve yemekte kullanılacak malzemelerin özelliklerine yer verildiği görülmüştür. İhale dokümanının mevcut halinin kâr hariç yaklaşık maliyetin altında kaldığı tespit edilen isteklilerin yapacağı aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olarak objektif şekilde değerlendirilmesine olanak tanımadığı ve bu nedenle ihalenin iptal edilmesi gerektiği neticesine varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olduğu, bu nedenle söz konusu istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca , “** İhalenin iptaline”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Gaziosmanpaşa Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “ Turhal Meslek Yüksekokulu 2014 Yılı Yemek Hizmeti Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin bir önceki yıl ihale fiyatının (5,00 TL) güncellenmesi sonucunda toplam 366.100,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (10) adet ihale dokümanı satın alındığı, 19.11.2013tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 2 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece şikayete konu ihalenin birinci kısmına yönelik tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, iki teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Murat Kutbay/Yıldız Yemek

299.600,00

Hami Nazlım - Uzunyayla Rehabilitasyon ve Özel Eğitim Hizmetleri Temizlik Gıda Hayvancılık İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi Ortak Girişimi

305.900,00

şeklinde verildiği, idarece “ ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte diğer teklife ve kar hariç yaklaşık maliyete yakın olduğundan aşırı düşük teklif olarak görülmediği ” gerekçesi ile geçerli teklifler nezdinde 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden en düşük fiyat esasına göre ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması istemeden ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihaleye verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olduğuna ilişkin “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ İhalenin iptaline” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi