KİK Kararı: 2014/UH.I-90

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/002
Gündem No : 35
Karar Tarihi : 06.01.2014
Karar No : 2014/UH.I-90
BAŞVURU SAHİBİ:
Ünisaş Gıda Ve Tüketim Madd. Med. Ve Hizmet İşleri Tic. Ltd. Şti., HÜSEYİN OKAN MERZECİ MAH. 97020 SOK. NO:7 MERSİN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sağlık, Kültür Ve Spor Daire Başkanlığı Yükseköğretim Kurumları Mersin Üniversitesi, Me.Ü. Çıftlıkköy Kampusu Saglık Kültür Ve Spor Daıre Bask. 33343 MERSİN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/123341 İhale Kayıt Numaralı "Öğrenci Ve Personel Öğle Yemeği Satın Alınması, Servise Sunulması Ve Servis Sonrası Temizlik Hizmeti" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Mersin Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 21.10.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Öğrenci ve Personel Öğle Yemeği Satın Alınması, Servise Sunulması ve Servis Sonrası Temizlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ünisaş Gıda ve Tüketim Mad. Med. ve Hizmet İşleri Tic. Ltd. Şti.nin 22.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.11.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.12.2013tarih ve 38151sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4443sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının hatalı olduğu, zira aşırı düşük sorgu yazısında hizmet kapsamında verilmesi istenen örnek bir menüye yer verilmediği, Teknik Şartname'de et yemeği, etli sebze yemeği vs. gibi ifadeler kullanılarak yemeklerin genel türlerinin belirtildiği, ayrıca yazının son paragrafında vs. ifadesi kullanılmakla İdari ve Teknik Şartname'nin bütününü kapsayan bir ifadeye yol açıldığı, elektrik, LPG, doğalgaz giderlerinin tüketim miktarı ile ilgili bir kullanım miktarı belirtilmeyip, yaklaşık olarak tespitinin istendiği,

2. Kendilerince yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında elektrik tüketiminin yıllık 23.527,80 TL olarak öngörüldüğü, aynı tutarın maliyet bileşenleri tablosunda belirtildiği, EPDK'da elektrik tüketim miktarının kr/kwh cinsinden verildiği, kendilerinin günlük tüketim miktarının ise TL cinsinden alınarak işlem yapıldığı, dolayısıyla TL-kr dönüşümü yapılmadan işlem gerçekleştirildiği için birim dönüşümünden kaynaklı kwh tüketimindeki sonuçlarının iki basamak kaymış olduğu, 600.000 öğün yemek yenen bir üretim tesisinde günlük tüketimin 3,33 kwh olamayacağının aşikar olduğu, kesinleşen ihale kararında belirtildiği gibi kendilerince 235,28 TL öngörülmeyip bileşen cetveline de bu şekilde dahil edilmeyip, 23.527,80 TL olarak dahil edildiği, kaldı ki 67.638,28 TL'lik karın da bulunduğu,

3. İhale üzerinde bırakılan isteklinin belgelerinin (oda kayıt, imza sirküsü, ticaret sicil gazetesi, işletme kayıt belgesi, kapasite raporu, iş deneyim belgesi) bir kısmının İdari Şartname'nin 7.7.1 ve 7.7.2 nci maddelerindeki belgelerin sunuluş şekline uygun olmadığı,

4. İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin Şartnamede istenilen %50 oranını karşılamadığı, iş deneyim belgesinde ilk sözleşme bedeli ile gerçekleştirilen iş tutarının ve toplam sözleşme tutarının aynı bedeli içerdiğiiddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde ise “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır…

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.” hükmü bulunmaktadır.

Yapılan inceleme sonucunda başvuru sahibinin tekliflerine yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının hatalı olduğu, zira aşırı düşük sorgu yazısında hizmet kapsamında verilmesi istenen örnek bir menüye yer verilmediği, Teknik Şartname'de et yemeği, etli sebze yemeği vs. gibi ifadeler kullanılarak yemeklerin genel türlerinin belirtildiği, ayrıca yazının son paragrafında vs. ifadesi kullanılmakla İdari ve Teknik Şartname'nin bütününü kapsayan bir ifadeye yol açıldığı, elektrik, LPG, doğalgaz giderlerinin tüketim miktarı ile ilgili bir kullanım miktarı belirtilmeyip, yaklaşık olarak tespitinin istendiğine ilişkin olduğu, idarece gönderilen ihale işlem dosyasından anlaşıldığı üzere aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının 23.10.2013 tarihinde istekliye elden tebliğ edildiği ve dolayısıyla şikâyete konu durumun farkına varıldığı tarihin 23.10.2013 olarak kabul edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi isteklinin 22.11.2013 tarihinde idare kayıtlarına alınan bir şikâyet dilekçesinin bulunduğu, idare tarafından bu başvuruya yönelik olarak 28.11.2013 tarihinde elden tebliğ edilen bir kararın alındığı anlaşılmıştır. Ancak başvuru sahibi istekli tarafından şikâyete konu durumun farkına varıldığı tarihin 23.10.2013 olduğu dikkate alındığında bu tarihi izleyen 10 gün içerisinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekmekte iken, bu süre sona erdikten sonra 22.11.2013 tarihinde idareye başvuruda bulunulduğu tespit edildiğinden, başvurunun süresinde yapılmadığı ve bu itibarla 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun yukarıda belirtilen iddialar açısından süre yönünden reddedilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2/a maddesinde işin adının “ Öğrenci ve Personel Öğle Yemeği Satın Alınması, Servise Sunulması ve Servis Sonrası Temizlik Hizmeti ” ve aynı maddenin (c) bendinde işin yapılacağı yerin “ İmalat yeri, Mersin Üniversitesi Çiftlikköy Kampusunda bulunan merkezi mutfak ve ayrıca, altı ilçede (Tarsus, Erdemli, Silifke, Anamur, Mut, Gülnar) bulunan Meslek Yüksekokulu ve Fakültelerde bulunan mutfaklar. Çiftlikköy Kampusu merkezi mutfakta (Öğrenci Yemekhanesi) pişirilen yemekler, Çiftlikköy Kampusu içerisindeki yemekhanelere, Yenişehir Kampusuna ve Tece’de bulunan Deniz Ticaret Meslek Yüksekokuluna, ait öğrenci ve personel yemekhanelerine, hijyenik şartlarda, yemek taşımaya elverişli servis araçları ile dağıtımı yapılacaktır.” olarak ifade edildiği görülmüştür.

Teknik Şartname’de öğün tür ve miktarları ile öğünlerde yer alması gereken girdilere ilişkin miktarlar belirtilmiştir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Yıl içerisinde eğitim-öğretime devam edilen günlerde (200 gün), istekli tarafından işyeri bünyesinde asgari 90 kişi çalıştırılacaktır.

Statü Kişi Sayısı Yüzdelik Oranları
Yiyecek İçecek Müdürü 1 Kişi (Asgari Ücretin % 200 Fazlası)
Gıda Mühendisi- Üretim Sorumlusu 1 Kişi (Asgari Ücretin % 170 Fazlası)
Aşçıbaşı 1 Kişi (Asgari Ücretin % 135 Fazlası)
Aşçı 13 Kişi (Asgari Ücretin % 80 Fazlası)
Aşçı Yardımcısı 9 Kişi (Asgari Ücretin % 70 Fazlası)
Şöför 1 Kişi (Asgari Ücretin % 60 Fazlası)
Yemek Hazırlık Personeli 11 Kişi (Asgari Ücretin % 20 Fazlası)
Şöför 2 Kişi (Asgari Ücret)
Yardımcı Personel 51 Kişi (Asgari Ücret) ödeyecektir.
TOPLAM 90

Yaz okulu açılması halinde, yaz okuluna devam eden öğrenciler ve personel için Üniversite Merkez Kampusun de (Çiftlikköy Kampusu) yemek üretimine devam edilecektir. Yaz aylarında istekli bünyesinde asgari 40 kişi çalıştıracaktır.

Statü Kişi Sayısı Yüzdelik Oranları
Yiyecek İçecek Müdürü 1 Kişi (Asgari Ücretin % 200 Fazlası)
Gıda Mühendisi- Üretim Sorumlusu 1 Kişi (Asgari Ücretin % 170 Fazlası)
Aşçıbaşı 1 Kişi (Asgari Ücretin % 135 Fazlası)
Aşçı 5 Kişi (Asgari Ücretin % 80 Fazlası)
Aşçı Yardımcısı 3 Kişi (Asgari Ücretin % 70 Fazlası)
Şöför 1 Kişi (Asgari Ücretin % 60 Fazlası)
Yemek Hazırlık Personeli 3 Kişi (Asgari Ücretin % 20 Fazlası)
Yardımcı Personel 25 (Asgari Ücret) ödeyecektir.
TOPLAM 40

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yemek ve yol giderleri yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacaktır. Ayrıca, istekli bünyesinde çalıştıracağı işçilere bir defaya mahsus olmak üzere; Aşçıbaşı, aşçı, aşçı yardımcısı için 2?şer adet aşçı ceketi ve 2?şer adet Aşçı pantolonu verecek, yemek hazırlık personeli yardımcısı, 2 şoför ve yardımcı personeller için 2 ?şer adet alpaka kumaş gömlek ve 2?şer adet pantolon ayrıca bulaşıkhane için 20 adet bulaşık önlüğü temin etmek zorunda olup, giyecek giderleri teklif fiyata dahildir. Söz konusu giyeceklerin rengi ve modeli İdarece belirlenecektir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

-Çiftlikköy Kampüsünde bulunan merkezi mutfak ile altı ilçede (Tarsus, Erdemli, Silifke, Anamur, Mut, Gülnar) bulunan Meslek Yüksekokulu/Yüksekokul ve Fakültede bulunan mutfaklar, içerisinde yer alan her türlü alet, ekipman ve demirbaş malzemelerle birlikte zimmet karşılığı yükleniciye teslim edilecektir. Bunların bakım ve onarımı ile bunlara ilişkin tüm giderler yükleniciye ait olup teklif fiyata dahildir.
-Nakil araçlarının temini, işletilmesi, bakım ve onarımına ilişkin tüm giderler yükleniciye ait olup, teklif fiyata dahildir.
-Mevcut mutfaklar, yemekhaneler (yemek salonları) kullandığı tüm araç, gereç, alet, makine, ekipman, ocak ve demirbaş malzemenin onarımını ve periyodik bakımlarını yüklenici tarafından karşılanacak olup, teklif fiyata dahildir.
-Kullanım nedeniyle meydana gelebilecek sıhhi tesisat arızalarının onarımı ve buna ilişkin araç-gereç, malzeme giderleri yüklenici tarafından karşılanacak olup, teklif fiyata dahildir.
-Yemek salonlarında yemeğin servis yapılması ile ilgili tüm araç, gereç, masa örtüsü, su soğutucu(sebil), tabak, kase, servis tepsisi, çatal, kaşık, bıçak, sarf malzemeler ve benzeri malzemeler yüklenici tarafından karşılanacaktır. İhtiyaca göre firma yemekhanelere masa ve sandalye koyacaktır. Teklif fiyata dahildir.
-Yüklenici, yemekhanelerde bulunan lavabo ve tuvaletlerin temizliği, yemek servis malzemeleri ile mutfaktaki araç- gereç, cihazların temizliği, zemin temizliği ile hijyeninden her yönüyle sorumlu olacaktır. Mutfak malzemelerinin ve tezgahların temizliğinde ilgili bakanlıkça izin verilen deterjan ve/veya dezenfektanlar kullanılacaktır. Söz konusu temizlik malzemelerine ilişkin giderler yükleniciye ait olup, teklif fiyata dahildir.

25.3.4. Diğer giderler:

Söz konusu hizmet alımında idare mutfaklarına ait yemek pişirme işine ait tüm gıda (et, kuru gıdalar, sebzeler, meyveler, tatlılar, yoğurt ve ayran, meşrubatlar, salatalar ve turşular yağlar, salçalar, dondurulmuş ürünler, döner kızartmalarında kullanılacak tüpler vb.) maddeleri ile dağıtım yerlerine taşınması, kullanılan temizlik malzemeleri, yaptırılacak analizler, LPG, yakıt ve doğalgaz giderleri, ilaçlama giderleri, kıdem tazminatı, Yemekhanelerin ve salonların soğutma, ısıtma ve aydınlatma için kullanılan elektrik bedelleri, yemeklerin ısıtılması ve pişirilmesi işlemlerde kullanılan elektrik giderleri teklif bedeline dahildir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

İhale konusu işte çalışacak personelin iş kazaları ve meslek hastalıkları sigortası prim oranı %2'dir.” düzenlemesinin yapıldığı,

Birim fiyat teklif cetvelinin,

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

ÖĞRENCİ VE PERSONEL ÖĞLE YEMEĞİ SATIN ALINMASI, SERVİSE SUNULMASI VE SERVİS SONRASI TEMİZLİK HİZMETİ (4 Çeşit Tabldot Menü)

Öğün

700.000

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

şeklinde olduğu görülmüştür.

İhaleye altı isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca bir isteklinin belge eksikliğinden teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, dört isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, üç isteklinin açıklama sunmadığı gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği, başvuru sahibinin ise açıklamalarının uygun görülmemesi gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin Fatih Tem. Teks. Gıda Nak. İhr. İth. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasına karar verildiği, ihalede ikinci avantajlı teklifin bulunmadığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a)İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b)Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde ise “ …79.4.İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1.İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2.İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1.İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.” açıklaması bulunmaktadır.

Anılan Kanun hükmü ve Tebliğ açıklaması birlikte değerlendirildiğinde, ihale komisyonunca tekliflerin 4734 sayılı Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirilmesinin ardından aşırı düşük tekliflerin ve bu tekliflerde önemli olan bileşenlerin belirlenmesinin zorunlu olduğu ve teklifinin aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili açıklama istenmesi gerektiği hususunun açık ve tereddüde yer vermeyecek bir şekilde hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır.

İdarece dört istekliye gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, açıklanması istenilen gider kalemlerine ilişkin bir tablo oluşturulduğu ve tabloda, işçilik gideri, yemek yapımı malzeme gideri, gaz gideri, elektrik gideri, giyim gideri, temizlik malzemesi gideri, ekmek gideri, akaryakıt gideri ve diğer giderler kalemlerine yer verildiği, ayrıca işçilik giderlerinin Kamu İhale Kurumu işçilik modülünden hesaplanmasının, yemek yapımı malzeme giderlerinin Teknik Şartname’de belirtilen yemek gramajlarına göre 10 günlük menü uygulanarak 1 gün kırmızı et, bir gün beyaz et yemeği verilecek şekilde hesaplanarak ortalamasının yazılmasının, temizlik malzemesi, akaryakıt giderleri için 3 aracın gideceği mesafe, yemek salonları ve mutfaklardaki, temizlik malzemeleri, elektrik, gaz sarfiyatının yaklaşık olarak tespit edilerek yazılmasının, giyim malzemesi giderlerinin İdari ve Teknik Şartname’de belirtilen sayıdan az olmamak üzere belirlenmesinin diğer giderlere mutfak ekipmanı ve araçlarının bakım onarımları, asansör bakımı, araç sigortaları, motorlu nakil araçları bakım onarımı, merkezi sistemlerin bakım onarımları, yemek salonlarında kullanılacak tabak, kaşık, çatal, bıçak tuzluk masa örtüsü vs. giderlerinin yaklaşık şekilde tespit edilerek yazılmasının talep edildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu yazıda örnek yemek menüsüne yer verilmediği görülmekle birlikte, bu durumun başvuru sahibince birinci iddiada ifade edildiği ve söz konusu iddia kapsamında yapılan incelemede iddianın süre yönünden reddedilmesi gerektiği ve incelenen ihalede idarece başvuru sahibinin açıklamasının uygun görülmeme gerekçesinin yemek bileşenlerine ilişkin olmayıp, elektrik giderinin hesaplanmasındaki hataya yönelik olduğu tespit edildiğinden, bu aşamada örnek menü verilmeden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının düzeltici işlem gerektirir nitelikte olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

İdarenin söz konusu gerekçesi doğrultusunda yapılan incelemede, elektrik giderine ilişkin başvuru sahibince 01/10/2013 tarihinden itibaren uygulanacak fonsuz tarifeler listesinin ve kendilerince hazırlanan ihale sürecinde kullanılacak toplam elektrik, su ve LPG tüketim cetvelinin sunulduğu, tarife listesindeki “Dağıtım şirketinden enerji alan tüketiciler” bölümündeki “Ticarethane” nin gündüz tarifesindeki 26,7629 kr/kWh tutarının gider hesaplamasında kullanıldığı, ancak tarifedeki birim fiyatın (kr) olarak belirtilmesine karşın tüketim cetvelinde bu tutarın TL olarak gösterildiği, ayrıca istekli tarafından birim fiyat olarak esas alınan tüketim miktarına fon, pay, vergi vb. tutarların dahil edilmediği, tüketim cetvelinde günlük tüketim miktarının 3,33 kWh olarak belirtildiği, başvuru sahibinin dilekçesinde ise tüketim cetvelinde belirtilen günlük miktarın gerçek miktarın altında olduğunun ve 600.000 öğün yemek yenen bir üretim tesisinde günlük tüketimin 3,33 kwh olamayacağının kabul edildiği görülmüş olup, her ne kadar teklif fiyatının oluşturulmasında yıllık elektrik tüketiminin 23.527,80 TL olarak maliyete dahil edildiği ve 67.638,28 TL’lik karın da bulunduğu ve teklifin bu haliyle değerlendirilmesi gerektiği belirtilmekteyse de, tüketim cetvelindeki hatalı ve çelişkili açıklama sebebiyle idarece başvuru sahibinin teklifinin reddedilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3 ve 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde, “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

b) Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

hakkında başvuruda bulunabilir.” hükmü bulunmaktadır.

Aktarılan Yönetmelik hükmü gereğince, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden istekliler, yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceklerdir.

Yukarıda belirtilen duruma göre başvuru sahibinin teklifinin idarece, aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasında bir aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmış olup, bu itibarla ihale üzerinde bırakılan isteklinin belgelerinin mevzuata uygun olmadığı yönündeki iddiasına ilişkin olarak bir hak kaybına uğramasının söz konusu olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin 3 ve 4 üncü iddialarının 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun ehliyet yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ Kendilerince yapılan aşırı düşül teklif açıklamasında elektrik tüketiminin yıllık 23.527,80 TL olarak öngörüldüğü, aynı tutarın maliyet bileşenleri tablosunda belirtildiği, EPDK'da elektrik tüketim miktarının kr/kwh cinsinden verildiği, kendilerinin günlük tüketim miktarının ise TL cinsinden alınarak işlem yapıldığı, dolayısıyla TL-kr dönüşümü yapılmadan işlem gerçekleştirildiği için birim dönüşümünden kaynaklı kwh tüketimindeki sonuçlarının iki basamak kaymış olduğu, 600.000 öğün yemek yenen bir üretim tesisinde günlük tüketimin 3,33 kwh olamayacağının aşikar olduğu, kesinleşen ihale kararında belirtildiği gibi kendilerince 235,28 TL öngörülmeyip bileşen cetveline de bu şekilde dahil edilmeyip, 23.527,80 TL olarak dahil edildiği, kaldı ki 67.638,28 TL'lik karın da bulunduğu” şeklinde belirtilen ikinci iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca “** İtirazen şikayet başvurusunun reddine** ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin ikinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Mersin Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “ Öğrenci ve Personel Öğle Yemeği Satın Alınması, Servise Sunulması ve Servis Sonrası Temizlik Hizmeti Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin toplam 4.389.840,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (12) adet ihale dokümanı satın alındığı, 21.10.2013tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 6 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece şikayete konu ihaleye yönelik tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “ İş deneyim Belgesi ekinde Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler MADDE 47” gereği sunulması zorunlu Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden alınabilen ilgili belgeler sunulmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan 5 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

USLU YEMEKÇİLİK TEMİZLİK NAKLİYAT İNŞAAT VE OTOMASYON HİZMETLERİ SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ

3.199.000,00

HARPUT İAŞE İNŞ.TUR. GIDA SAN.VE TİC. LTD.ŞTİ.

3.486.000,00

ÖKSEL TEMİZLİK SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ

3.696.000,00

ÜNİSAŞ GIDA VE TÜKETİM MADDELERİ MEDİKAL VE HİZMET İŞLERİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ

3.717.000,00

FATİH TEMİZLİK TEKSTİL GIDA KIRTASİYE NAKLİYE İTHALAT İHRACAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ

4.277.000,00

Şeklinde verildiği, kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren 4 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, Ünisaş Gıda ve Tüketim Maddeleri Medikal ve Hizmet İşleri Tic. Ltd. Şti. haricinde diğer üç istekli tarafından açıklamada bulunulmadığı, ihalenin açıklaması uygun bulunan Ünisaş Gıda ve Tüketim Maddeleri Medikal ve Hizmet İşleri Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihaleye verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin ikinci iddiası kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi