KİK Kararı: 2014/UH.I-842

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/012
Gündem No : 42
Karar Tarihi : 10.02.2014
Karar No : 2014/UH.I-842
BAŞVURU SAHİBİ:
Dölekler Grup Tur.Taş.İnş.Oto.Eml.Hay.Tem.San.Tic.Ltd.Şti., CEVİZLİDERE CAD. 1236. SOK. 2/1 BALGAT ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sgk Tekirdağ İl Müdürlüğü, Gündogdu Mahallesi Murat Sokak 14 TEKİRDAĞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/148697 İhale Kayıt Numaralı "İl Müdürlüğümüz Ve İl Müdürlüğümüze Bağlı Hizmet Veren Sosyal Güvenlik Merkezlerinin 2014-2015Yılları İçin Araç Kiralama" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

SGK Tekirdağ İl Müdürlüğütarafından 11.11.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “İl Müdürlüğümüz ve İl Müdürlüğümüze Bağlı Hizmet Veren Sosyal Güvenlik Merkezlerinin 2014-2015 Yılları İçin Araç KiralamaHizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Dölekler Grup Tur. Taş. İnş. Oto. Eml. Hay. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.nin 13.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.01.2014tarih ve 972sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.01.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/193sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname’de, teklifle birlikte sunulacak belgeler başlığı altında yer alan isteklilerce çalıştırılacak araçlara ilişkin (kendi malı olanlar için) tescil belgesi ve trafik belgesi, kiralanacaklara ilişkin ise noter onaylı kira sözleşmesi ibraz edileceğine yönelik hüküm olmakla birlikte bu hükme uymadan ihalenin sonuçlandırıldığı, idareye yapılan şikayet sonrası verilen cevapta bahse konu belgelerin sözleşme aşamasında istenilecek belgeler olduğu yönünde açıklamada bulunulduğu, sözleşme aşamasında istenilecek belgelerin İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde yer alamayacağı, bahse konu belgeleri sunmamış olan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2. Yaklaşık maliyeti 298.386,34 TL olan ihalede aşırı düşük sorgulama yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmış olmasının mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Şikâyete konu ihale SGK Tekirdağ İl Müdürlüğü’nün 2014-2015 yılları için il müdürlüğü ve il müdürlüğüne bağlı hizmet veren sosyal güvenlik merkezlerine araç kiralanması işi olup, işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: İl Müdürlüğümüz ve İl Müdürlüğümüze bağlı hizmet veren Sosyal Güvenlik Merkezlerinin 2014-2015yılları için araç kiralama

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

İl Müdürlüğümüz ve İl Müdürlüğümüze bağlı hizmet veren Sosyal Güvenlik Merkezlerinin 2014-2015 yılları ihtiyacı için 2 adet C segmenti 7 adet B segmenti toplam 9 adet araç kiralama işi

c) Yapılacağı yer: T.C sınırları dahilinde ki yerler” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

…

7.5.2. İsteklinin çalıştıracağı araçlarla ilgili motorlu taşıtlar tescil belgesi ve trafik belgesi, kiralanacak olan araçlar için ihaleye katılan isteklilerin, teklif ettikleri araçların kendi adına kayıtlı olması veya adına kiralama sözleşmesi (noter onaylı) olması şarttır.” düzenlemesinin yer aldığı,

İhale konusu işe ait 14.10.2013 tarihli ihale ilanının “İhaleye katılabilme şartları ve istenilen belgeler ile yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler:” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.3.2. Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgeler ve kapasite raporu:

İsteklinin çalıştıracağı araçlarla ilgili motorlu taşıtlar tescil belgesi ve trafik belgesi, kiralanacak olan araçlar için ihaleye katılan isteklilerin, teklif ettikleri araçların kendi adına kayıtlı olması veya adına kiralama sözleşmesi (noter onaylı) olması şarttır.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ıncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü yer almaktadır.

İhalelerde saydamlık, güvenirlik, eşit muamelenin sağlanması 4734 sayılı Kanun’un temel ilkeleri arasında sayılmış, Kanun’un 36’ıncı maddesinde ihale komisyonu tarafından hazır bulunanlar önünde gerçekleştirilmesi gereken işlemler de söz konu ilkelerin sağlanmasına yönelik olarak hüküm altına alınmıştır. Bu kapsamda yapılan düzenlemeler göre, ihale komisyonu tarafından ilk oturumda hazır bulunanların önünde isteklilerin sunmuş olduğu teklif zarflarının açılması ve teklif kapsamında sunulmuş olan belgelerin tamamının tutanağa bağlanması ve söz konusu tutanağın hale komisyonunca imzalanması, isteklilerin tekliflerinin değerlendirilmesinin ise ilk oturumda mevcut olduğu tutanak altına alınmış belgeler üzerinden yapılması gerekmektedir.

11.11.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 8 isteklinin katıldığı, bir isteklinin işlerinin yoğunluğu nedeniyle ihaleye teklif veremeyeceği yönünde yazı verdiği, diğer 7 isteklinin teklifinin de geçerli bulunduğu, ihalenin en düşük teklif fiyatı veren ÖZ-TUR Tur. Tek. Oto. ve Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Doğan Elektronik Bilgisayar Ofis Malz. San. Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, kararın 18.11.2013 tarihinde ihale yetkilisince onaylandığı görülmüştür.

İşe ait İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde yer alan düzenlemeler ile ihale konusu işe ait ihale ilanının 4’üncü maddesinde yer alan düzenlemeler bir arada değerlendirildiğinde isteklilerin çalıştıracağı araçlarla ilgili “motorlu taşıtlar tescil belgesi ve trafik belgesi” , kiralanacak olan araçlar için “araçların kendi adına kayıtlı olduğunu gösterir belge veya noter onaylı kira sözleşmesinin” ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak belirlendiği bu nedenle bahse konu belgelerin teklif dosyası kapsamında sunulması gerektiği, isteklilerin yeterliklerinin belirlenmesinde de söz konusu belgelerin değerlendirilmesi gerektiği açıktır.

Şikayete konu ihalede idare tarafından “Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağı”nda “Belge 8-Trafik tescil, kiralık araçlarda noter onaylı kiralama sözleşmesi” başlığı altında bir sütun açılmış olmakla birlikte hazır bulunanların önünde gerçekleştirilen ilk oturumda isteklilerin teklifleri ekinde sunmaları gereken ve yeterlik kriteri olarak belirlenmiş olan isteklilerin çalıştıracağı araçlarla ilgili motorlu taşıtlar tescil belgesi ve trafik belgesi, kiralanacak olan araçlar için ise araçların kendi adına kayıtlı olduğunu gösterir belge veya noter onaylı kira sözleşmesine yönelik herhangi bir tespit yapılmadığı bahse konu sütunun boş bırakıldığı görülmüştür.

Bahse konu ihalede ihale komisyonu tarafından isteklilerin çalıştıracağı araçlarla ilgili “motorlu taşıtlar tescil belgesi ve trafik belgesi” , kiralanacak olan araçlar için ise “araçların kendi adına kayıtlı olduğunu gösterir belge veya noter onaylı kira sözleşmesi” nin teklif dosyaları kapsamında sunulup sunulmadığına yönelik olarak gerekli değerlendirme yapılmadan ihale sürecine devam edilmiş, idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine ise bahse konu belgelerin sözleşme öncesinde değerlendirilecek belgeler olduğu ve teklif zarfı içerisinde sunulmasının zorunlu olmadığı yönünde şikâyete cevap verilmiş olmakla birlikte, söz konusu belgelerin işe ait ihale ilanının 4’üncü maddesi ile İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde istenildiği, bu nedenle ihalede yeterlik kriteri olarak belirlenmiş olduğu,

İhale komisyonu tarafından anılan belgelerin sunulup sunulmadığı hususunun hazır bulunanların önünde tutanağa bağlanması gerektiği, tekliflerin değerlendirilmesinin ancak tutanağa bağlanmış belgeler üzerinden yapılabileceği,

İhalenin gelmiş olduğu bu aşamada 11.11.2013 tarihinde hazır bulunanlar önünde ihale komisyonu tarafından tutanağa bağlanmamış söz konusu belgelerin ihale işlem dosyası kapsamında yer alsa dahi değerlendirmesinin yapılamayacağı, 4734 sayılı Kanun’un temel ilkelerinden olan saydamlık, güvenirlik, eşit muamele ilkelerinin zedelenmemesi için ancak ihale komisyonu tarafından tutanağa bağlanmış belgeler üzerinden teklif değerlendirmesi yapılabileceği anlaşıldığından,

4734 sayılı Kanunun 36’ncı maddesine göre ihale tarihinde teklif zarflarının isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde açılması ve sunulmuş olan belgelerin tutanağa bağlanması, bu aşamadan sonra söz konusu belgelerin istenilen şartları sağlayıp sağlamadığı yönünde değerlendirme yapılması gerektiğinden ve ihalenin bulunduğu aşama dikkate alındığında bu eksikliğin ihya edilebilir nitelikte olmadığı, idare tarafından yeterlik kriteri olarak belirlenmiş olan belgelerin ilk oturumda tutanağa bağlanmaması ve isteklilerin yeterliklerinin belirlenmesi aşamasında değerlendirilmemiş olmasının düzeltici işlemle giderilmesi mümkün olmayan bir aykırılık niteliği taşıdığı değerlendirilmiş şikâyete konu ihalenin iptali gerektiği sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un aşırı düşük teklifler başlıklı 38’inci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, komisyonun; verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, ihale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük tekliflerin geçerli teklif olarak dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır.

Ayrıca bu hususa Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesinde de yer verilmiş ve aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemiş ise ihale komisyonunun bu düzenlemeyi esas alması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nde de personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği açıklaması yapılmıştır. Diğer taraftan personel çalıştırmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak, aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin Kurum tarafından belirlenmiş bir kriter bulunmamakla beraber Kamu İhale Kurulu’nun hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyetin altında kalan teklifleri aşırı düşük kabul ederek teklif bileşenlerine ilişkin olarak belgeye dayalı yazılı açıklama istenilmesi gerektiği yönündeki emsal kararları bulunmaktadır.

İncelemeye konu ihalede yaklaşık maliyetin belirlenmesi için 4 firmadan fiyat teklifi alındığı, teklif fiyatların ortalaması alınarak yaklaşık maliyetin 298.386,34 TL olarak hesaplandığı, hesaplanan yaklaşık maliyette kâr oranının belirtilmediği görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin 3’üncü fıkrasının “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.” hükmü uyarınca bahse konu ihalede kâr hariç yaklaşık maliyet 298.386,34 / 1,20 = 248.655,28 TL olarak hesaplanmıştır.

Personel çalıştırmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak, aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin Kurum tarafından belirlenmiş bir kriter bulunmamakla beraber Kamu İhale Kurulu’nun hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyetin altında kalan teklifleri aşırı düşük kabul ederek teklif bileşenlerine ilişkin olarak belgeye dayalı yazılı açıklama istenilmesi gerektiği yönündeki emsal kararları doğrultusunda yapılan inceleme neticesinde personel çalışmasına dayalı olmayan bahse konu “İl Müdürlüğümüz ve İl Müdürlüğümüze Bağlı Hizmet veren Sosyal Güvenlik Merkezlerinin 2014-2015Yılları İçin Araç Kiralama” işinde ihaleye teklif vermiş olan bütün isteklilerin teklif fiyatlarının kar hariç yaklaşık maliyet tutarının altında bulunduğu, idare tarafında teklif fiyatları kar hariç yaklaşık maliyet tutarının altında olan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden ihalenin en düşük teklif fiyatı veren istekli üzerine bırakılması işleminin yukarıda açıklanan nedenlerle uygun olduğu sonucuna varılmış başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüş olmakla birlikte başvuru sahibinin 1’inci iddiası ile ilgili olarak yapılan değerlendirme gereğince bahse konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi