KİK Kararı: 2014/UH.I-839

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/012
Gündem No : 39
Karar Tarihi : 10.02.2014
Karar No : 2014/UH.I-839
BAŞVURU SAHİBİ:
Tekinler Turizm Nakliyat Temizlik Gıda İnşaat Sanayi Ve Tic. Ltd. Şti., MUSALLA BAĞLARI MAH. ŞEHİT AHMET DEĞERLİ SOK. AKGÜL SİTESİ NO:15/B KONYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Hadim İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü- Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarlık, Armağanlar Mah. Alanya Cad. No:1 Kaymakamlık Binası Zemin Kat 42830 KONYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/88647 İhale Kayıt Numaralı "2013-2014 Öğretim Yılı Hadim İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Taşıma Merkezi İlkokul Ve Ortaokullara Taşınan Öğrencilerine Öğle Yemeği Hizmet Alım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Hadim İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 23.07.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2013-2014 Öğretim Yılı Hadim İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Taşıma Merkezi İlkokul ve Ortaokullara Taşınan Öğrencilerine Öğle Yemeği Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Tekinler Turizm Nakliyat Temizlik Gıda İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin 20.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 31.12.2013tarih ve 41723sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/5050sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı, açıklamaların eksik, yetersiz ve şartname ve mevzuat hükümlerini karşılar nitelikte olmadığı, ihalenin kendileri üzerinde bırakılması gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihalede Tekinler Turizm Nakliyat Temizlik Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 19.08.2013 tarihli dilekçe ile yaptığı başvuru üzerine Kurul tarafından alınan düzeltici işlem belirlenmesine yönelik 11.09.2013 tarihli ve 2013/UH.I-3549 sayılı kararda “…İkaş Nakliyat Orman Ürünleri Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Tekinler Turizm Nakliyat Temizlik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden idarece örnek menü oluşturulması ve teklifteki önemli bileşenlerin tespit edilmesi suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, isteklilerce sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmesi” gerektiği ifade edilmiştir.

Tekinler Turizm Nakliyat Temizlik Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 09.10.2013 tarihli dilekçe ile yaptığı başvuru üzerine yapılan incelemede bahsi geçen Kurul kararı üzerine idare tarafından anılan isteklilere tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin ekinde 1 haftalık örnek menünün yer aldığı yazıdan idarece teklifte önemli görülen bileşenlerin tespit edilmediği anlaşılmıştır. Bu tespit üzerine 27.11.2013 tarihli ve 2013/UH.I-4420 sayılı Kurul kararı ile 11.09.2013 tarihli ve 2013/UH.I-3549 sayılı Kurul kararında da ifade edildiği üzere idarece teklifi oluşturan önemli maliyet bileşenleri de belirtilerek İkaş Nakliyat Orman Ürünleri Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Tekinler Turizm Nakliyat Temizlik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği yönünde tekrar düzeltici işlem kararı verilmiştir.

İdarece, söz konusu Kurul kararı üzerine kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren İkaş Nakliyat Orman Ürünleri Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Tekinler Turizm Nakliyat Temizlik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nden ekinde örnek menü olan 06.12.2013 tarihli yazılar ile tespit edilen önemli bileşenlerle ilgili aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu isteklilerin açıklamaları uygun görülerek ihalenin İkaş Nakliyat Orman Ürünleri Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “2013-2014 Öğretim Yılı Hadim İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Taşıma Merkezi İlkokul ve Ortaokullara Taşınan Öğrencilerine Öğle Yemeği Hizmet Alım İşi” olarak belirtildiği, 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağının belirtildiği, 25’inci maddesinde “25.1. her türlü ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri yükleniciye aittir. KDV hariçtir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesinin bulunduğu, Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde, işe başlama tarihinin 16.09.2013, işin bitiş tarihinin 13.06.2014 olarak belirtildiği,

Birim fiyat teklif cetvelinin,

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Aşağı Hadim Ahmet Yavuz İO-OO taşınan 113 öğrenci

İş Günü

180

2

Bademli İO-OO taşınan 110 öğrenci

İş Günü

180

3

Dedemli İO-OO taşınan 50 öğrenci

İş Günü

180

4

Göynükkışla FD İO-OO taşınan 87 öğrenci

İş Günü

180

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

şeklinde düzenlendiği,

Teknik Şartname’de “1-Yemeğin taşınmasında, yemek Servisini yapılmasında, yemek sonrası temizlik hizmetlerinin yapılmasında görevlendirilecek personel yüklenici firma tarafından temin edilecek, bu hususta yapılacak tüm giderler (maaş, SSK pirimi vergi vb) giderler yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. Bu personellerin Sabıka kaydı, sağlık raporları kimlik bilgileri yüklenici firma tarafından kuruma ibraz edilecektir. Personellerin sağlık raporları 3 ayda bir yenilenecek ve ilgili kuruma verilecektir. Yemeğin hazırlanması servis edilmesi ve dağıtımında çalışan personel görev başında iken kişisel bakımına özen gösterecek, tırnaklar kesilmiş, eller temiz ve açıkta yara olmayacaktır. Çalışırken bone, maske ve eldiven takacaklardır.

10-Yemek hazırlama, pişirme, saklama ve dağıtımında kullanılan ekipmanlar paslanmaz çelik-krom olacaktır. Eğer plastik kap kullanılacaksa plastikler mutlaka Tarım ve Köy İşleri Bakanlığından izinli olacaklardır. Temizliğe özen gösterilecek, hijyenik kurallara uyulmasından Yüklenici Firma Sorumludur.

14-Yüklenici tarafından, öğrencilere verilmek üzere yapılan yemeklerde meydana gelebilecek besin zehirlenmelerine karşı, yemek verilecek öğrenci sayısını kapsayacak şekilde Mesul Mali Sorumluluk Sigortası yaptırılacaktır. Öğrencilerin yedikleri yemekten zehirlenmeleri halinde tüm sorumluluk ve tedavi masrafları yükleniciye aittir.

17 -Yemek verilecek Taşıma Merkezi İlköğretim Okulu yemekhanesinde yemek masaları yüklenici tarafından hazırlanacak, masalar hazırlanır iken masaların üzerinde yemeğin özelliğine göre çatal, kaşık, bıçak, sürahi, bardak, tuzluk, biberlik ve peçete mutlaka bulunduracaklardır.

18- Yemekler sıcak olarak verilmesi mecburiyeti vardır. Yoksa ısıtılmalıdır.

28- Bal, reçel, pekmez, krema ve süt gibi ürünlerin dağıtımında öğrenci adeti kadar plastik çubuk veya kaşık, çatal verilecektir.” düzenlemelerine yer verildiğigörülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir….

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılması halinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir…..

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.…

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir….

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir….

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

Aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan isteklilere gönderilen yazılar incelendiğinde, örnek menü esas alınarak malzeme gideri, araç giderleri, personel giderleri, elektrik gideri, su gideri, tüp gaz gideri, mutfak malzemeleri gideri, temizlik malzeme gideri ile mali sorumluluk sigorta giderlerinin teklif açıklaması kapsamında önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan İkaş Nakliyat Orman Ürünleri Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu maliyet hesaplarının yer aldığı üst yazı ekinde işçilik gideri için işçilik hesaplama modülü çıktısının, yemek malzeme giderine ilişkin idarenin açıklama istem yazısı ekindeki yemek menü tablosu kullanılmak suretiyle Sincap Marketler Zinciri Uluırmak Şubesi tarafından fiyatlandırılmış ve kaşelenmiş bir tablonun, yakıt gideri için bir adet motorin alış faturasının, temizlik hizmetleri malzemeleri için Sincap Marketler Zinciri Uluırmak Şubesi tarafından düzenlenen proforma faturanın, lpg için bir adet Uydu Kolonyaları Zirai İlaç ve Orman Bahçe ve Tarım Aletleri San. Tic – Tevfik Ateş tarafından düzenlenen lpg alış faturasının, araç bakım gideri için Koyuncu Akaryakıt Oto. Tic. San. A.Ş Büsan Sanayi Şubesi tarafından düzenlenen alış faturasının, giyim gideri için alış faturasının, mutfak malzemeleri için iki adet alış faturasının, su gideri için fatura ödeme belgesinin, elektrik gideri için elektrik faturası ile fatura ödeme belgesinin, lokanta sorumluluk sigortası poliçesinin ve yemek taşımada kullanılacak araca ait ruhsat fotokopisinin sunulduğu tespit edilmiştir.

Söz konusu belge ve bilgiler incelendiğinde, giyim gideri ve motorin giderinin alış faturası ile açıklanmasının Tebliğ’in 79.4.2.16’ncı maddesine uygun olmadığı görülmekle birlikte motorin alış faturasındaki tutarın Tebliğ’in 79.4.2.8’inci maddesi uyarınca ilan ile ihale tarihi arasında EPDK tarafından Konya ili için yayımlanan motorin asgari fiyatının üstünde olduğu anlaşıldığından ve idarece giyimin önemli bir bileşen olarak belirlenmediği dikkate alındığında bu hususlarda sonucu itibariyle mevzuata bir aykırılık olmadığı anlaşılmıştır.

İhale konusu işin Sözleşme Tasarısı’nın Sözleşme tasarısının “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21 inci maddesinde “21.1. İş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir.

21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri:

21.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesine yer verilmiştir

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinin 4’üncü alt maddesinde, “Sözleşme taslağının (21.1.) maddesinde iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasına ilişkin yükümlülüğün yükleniciye ait olduğu belirtilmesine rağmen, idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” maddesinde sigorta giderine yer verilmediği ve/veya sözleşme taslağının (21.2.) maddesinde sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmediği hallerde, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği ve sigorta giderinin de teklif fiyata dahil giderler arasında yer almadığı kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İncelemeye konu ihalede, Sözleşme Tasarısı’nın 21.2’nci maddesinde sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmediği ve Tebliğ’deki açıklamalar uyarınca, Sözleşme Tasarısı’nın 21.2’nci maddesinde sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmediği hallerde, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği ve sigorta giderinin de teklif fiyata dahil giderler arasında yer almadığının kabul edilmesi gerektiği ifade edildiğinden, ihaleye katılan isteklilerin sigorta giderleri için bir gider öngörmelerinin gerekmediği anlaşılmıştır. Bu itibarla, idarece sigorta giderinin teklifin önemli bir bileşeni olduğuna yönelik tesis etmiş olduğu işlemin mevzuata aykırı olduğu, şikâyete konu isteklilerin ihale dokümanında yapılan düzenlemelere göre sigorta giderine ilişkin bedel öngörmese dahi açıklamalarının kabul edilmesi gerektiğinden, sigorta giderine ilişkin açıklamanın esasına yönelik bir değerlendirme yapılmamıştır.

Diğer taraftan, temizlik hizmetleri malzemeleri ve yemek malzeme giderine ilişkin Sincap Marketler Zinciri Uluırmak Şubesi tarafından düzenlenenproforma faturaların üzerinde meslek mensubunun beyanı, imzası ve kaşe/mührünün olmadığı, dolayısıyla sunulan proforma faturaların Tebliğ’in 79.4.2.4’üncü maddesi ile aranan şartlara haiz olmadığı, lpg ve araç bakım giderlerinin Uydu Kolonyaları Zirai İlaç ve Orman Bahçe ve Tarım Aletleri San. Tic – Tevfik ve Koyuncu Akaryakıt Oto. Tic. San. A.Ş, Büsan Sanayi Şubesinden alınan alış faturası ile açıklanmasının Tebliğ’in 79.4.2.16’ıncı maddesindeki “ İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir” açıklamasınauygun olmadığı, taşıma maliyet hesabında kullanılan değerlerin (km, litre) belgelere dayalı olmadığından bu hususlara ilişkin açıklamanın Tebliğ’in 79.4.1’inci maddesine aykırılık taşıdığı, elektrik ve su giderinin 1 aylık fatura toplam tutarı üzerinden 9 aylık olarak hesaplandığı, söz konusu hesabın Tebliğ’in 79.4.2.3’üncü maddesinde sayılan ve isteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler arasında yer alan o malın birim fiyatı gösteren kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri veya kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar kapsamında değerlendirilemeyeceği, 2010 yılı faturaları ile işletmeye alınan mutfak malzemelerinin amortismanına ilişkin bir belge sunulmadığı anlaşıldığından aşırı düşük teklif açıklamaları kamu ihale mevzuatına uygun olmayan ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin reddi gerekmekte olup, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasındaki belgeler incelendiğinde, başvuru sahibi Tekinler Turizm Nakliyat Temizlik Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamındaki yemek maliyet hesabı ile idarenin açıklama istem yazısı ekindeki 5 günlük menüdeki gramajlar ile proforma fatura ve toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılmak suretiyle öğün başı maliyete ulaşıldığı, bu tutar (1,256693) ile toplam öğün miktarı (64.800) çarpılarak toplam yemek maliyeti için hesap cetvelinde 81.433,71 TL gider öngörüldüğü, yapılan incelemede perşembe günü için toplam tutarın 1,0389 TL olması gerekirken başvuru sahibince yapılan hesaplamada aritmetik hata yapılarak 0,8483 TL tutarına yer verildiği anlaşılmış olup, doğru tutarlar üzerinden yapılan hesaplamada öğün başı maliyetin 1,2948 TL, toplam yemek maliyetinin ise 83.903,04 TL olması gerektiği tespit edilmiştir. Söz konusu aritmetik hata nedeniyle maliyet bileşenleri için açıklamada öngörülen toplam tutar 139.585,24 TL olmakta ve bu durumda istekli teklif fiyatını (137.115,00TL) tevsik edememektedir.

Ayrıca, aşırı düşük teklif açıklaması üst yazısındaki “ Aracın dağıtıcı bayisinden alınan kataloğunda belirtildiği üzere aracın ortalama yakıt tüketiminin kilometrede 7,3lt/100 km olduğu görülecektir.” ifadesine yer verilmek suretiyle yemek taşıma gideri için yapılan hesaplamada işte kullanılacak aracın yakıt tüketiminin 100 kilometrede 7,3 litre olarak dikkate alındığı ancak başvuru sahibince araç yakıt tüketimini gösteren 2013 yılı modeline ait katalog sunulduğu görülmekle birlikte yemek taşıma gideri hesabına konu aracın 2001 model olduğu ve söz konusu aracın motor hacmi (2461) ile kataloğa konu aracın motor hacminin (1968) birbiriyle uyuşmadığı tespit edilmiş olup araca ilişkin yakıt tüketiminin uygun olarak belgelendirilmediği değerlendirildiğinden başvuru sahibinin teklifinin bu gerekçelerle reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, İkaş Nakliyat Orman Ürünleri Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Tekinler Turizm Nakliyat Temizlik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Ayrıca, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “16.3. Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı maddesinde “ 16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir. ” açıklaması bulunmaktadır.

İkaş Nakliyat Orman Ürünleri Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile Tekinler Turizm Nakliyat Temizlik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması sonucunda, geçerli teklif sahibi istekli olarak belirlenen Kerim Akgül’ün teklif bedelinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu görülmüş olup, idarece, yukarıda yer verilen Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.3 üncü maddesi uyarınca bir değerlendirme yapılarak ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı, açıklamaların eksik, yetersiz ve şartname ve mevzuat hükümlerini karşılar nitelikte olmadığı, ihalenin kendileri üzerinde bırakılması gerektiği ” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca “** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Hadim İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “2013-2014 Öğretim Yılı Hadim İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Taşıma Merkezi İlkokul ve Ortaokullara Taşınan Öğrencilerine Öğle Yemeği Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin meslek odasının bildirdiği fiyat esas alınarak toplam 164.592,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 3adet ihale dokümanı satın alındığı, 23.07.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 3 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece şikayete konu ihaleye ilişkin tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, üç isteklinin teklifinin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

İkaş Nakliyat Orman Ürünleri Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

128.304,00

Tekinler Turizm Nakliyat Temizlik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

137.115,00

Kerim Akgül

164.980,80

Şeklinde verildiği, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda, en düşük teklif sahibi olan İkaş Nakliyat Orman Ürünleri Gıda Maddeleri San. Tic. Ltd. Şti.’den idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, sunulan açıklamanın uygun görülerek ihalenin bu istekli üzerinde bırakılarak ihalenin sonuçlandırıldığı,

Daha sonra Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurusuna ilişkin olarak Kurul çoğunluğunca verilen 11.09.2013 tarih ve 2013/UH.I-3549 sayılı sayılı kararı uyarınca, idarece teklifi oluşturan önemli maliyet bileşenleri de belirtilerek İkaş Nakliyat Orman Ürünleri Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Tekinler Turizm Nakliyat Temizlik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği yönünde tekrar düzeltici işlem kararı verildiği, söz konusu Kurul kararı üzerine kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren İkaş Nakliyat Orman Ürünleri Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Tekinler Turizm Nakliyat Temizlik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden ekinde örnek menü olan 06.12.2013 tarihli yazılar ile tespit edilen önemli bileşenlerle ilgili aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu isteklilerin açıklamaları uygun görülerek ihalenin İkaş Nakliyat Orman Ürünleri Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedellerinin biri hariç olmak üzere diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi