KİK Kararı: 2014/UH.I-791

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/011
Gündem No : 46
Karar Tarihi : 06.02.2014
Karar No : 2014/UH.I-791
BAŞVURU SAHİBİ:
Kemal Çaglar İnş.Elekt.Üret.Tic.San.Ltd.Şti., CİNNAH CAD. GELİBOLU SK. NO : 3/2 KAVAKLIDERE ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Seyranbağları Huzurevi Yaşlı Bakım Ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü Başbakanlık Sosyal Hizmetler Ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü, Baglar Caddesı No: 161 06152 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/156102 İhale Kayıt Numaralı "Personel Çalıştırılmasına Dayalı Bakım Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Seyranbağları Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü tarafından 10.12.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Bakım Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Kemal Çağlar İnş. Elekt. Üret. Tic. San. Ltd. Şti.nin 06.01.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.01.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.01.2014tarih ve 1280sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.01.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/242sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 10.12.2013 tarihinde yapılan bakım hizmeti ihalesine istekli olarak katıldıkları, ihaleye 2.314.146,14 TL teklif sundukları, kesinleşen ihale kararı ile ihalenin ENH Temizlik İnşaat ve Dış Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığının bildirildiği, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin ise kendilerine ait olduğunun belirtildiği, idareye yaptıkları başvurunun reddedildiği, bu nedenle yeniden değerlendirme yapılması için Kuruma başvurdukları, firmalarının pek çok kurumda bakım hizmeti konusunda ciddi işler tamamladığı, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin daima en düşük teklif olmadığı, kamu yararı açısından en uygun teklif anlamına geldiği, giyim kalemleri için verilebilecek en düşük teklifin firmalarınca verildiği, idarenin verilen teklifleri yalnızca en düşük teklif kriterine göre değil, aynı zamanda mevzuata uygunluk ve hayatın olağan akışına parelellik kriterlerine de uyup uymadığına göre denetlemesi gerektiği, en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen istekliden istenen aşırı düşük teklif açıklamasının güncel hukukun temellerini oluşturan mevzuat hükümlerine uygun olarak verilip verilmediğinin incelenmesi gerektiği belirtilerek,

1. İşçilik ücretlerinin ihale tarihinde belirlenen asgari ücretin altında alınıp alınmadığının,

2. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2. maddesi uyarınca açıklamalarda proforma fatura yerine sadece alış faturası sunulmuş olup olmadığının, sunulan proforma faturaların ihale mevzuatına uygun olarak hazırlanıp hazırlanmadığının, proforma faturalara meslek mensubu tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen ibarelerin yazılıp yazılmadığın ve bu faturaların son vergi beyanname dönemine ait olup olmadığının,

3. Sunulan iş deneyim miktarının yeterlilik kriterini sağlayıp sağlayamadığının,

4. Bilanço ve gelir tablosunun yeterlilik kriterini sağlayıp sağlamadığının,

5. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.4 maddesi uyarınca ,birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarının, maliyete dayalı açıklama yapıldığında maliyet/satış tutarı tespit tutağında yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyetin, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında maliyet/satış tutarı tespit tutağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80‘inin ,altında olup olmadığının,

6. Tedarikçilerin faaliyet alanlarının yapılan işe uygun olup olmadığının,

7. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.5’inci maddesi uyarınca açıklama veren firmaların açıklamalarının Teknik Şartname’ye uygun olup olmadığının ve sunulan tekliflerin bu maddede belirtilen giderleri kapsayıp kapsamadığının,

8. İsteklilerin sunmuş oldukları proformalar için meslek mensubu tarafından düzenlenen tutanaklar ile (Ek.O-5, Ek.O-6, Ek.O-7 ve Ek.O-8) proforma faturalar ve meslek mensubu tarafından tutulan defter arasında inceleme yapıldığında uyumsuzluk olduğunun görüleceği, bununla birlikte idarece aynı zamanda; proforma faturaları düzenleyen kişinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin aradığı şekilde SMMM olup olmadığının, oda kaydının bulunup bulunmadığının ve imza yetkisinin olup olmadığının, serbest muhasebeci mali müşavirin imzası ve kaşesi ile ”Birim satış tutarının; mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” şeklindeki beyanının bulunup bulunmadığının,

9. Söz konusu proforma faturanın ayrıca proforma faturayı düzenleyen firmanın temsilcisi tarafından da kaşelenip ve imzalanması gerektiğinden kaşe ve imzanın kontrolünün yapılıp yapılmadığının,

10. Sunulan proforma faturanın şekil açısından Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer verilen kriterlere uygun olup olmadığının,

11. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.5’inci maddesine göre yuvarlama çarpım hatasının bulunup bulunmadığının, giyim giderleri için parça başına virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde fiyat öngörülüp öngörülmediğinin,

12. Sunulan teminat mektubunun şekil açısından Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer verilen kriterlere uygun olup olmadığının,

13. Fiyat tekliflerinin şekli açısından Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer verilen kriterlere uygun olup olmadığının yeniden değerlendirilmesi ve ihale üzerine bırakılan isteklinin Kamu İhale Mevzuatına aykırı davranan diğer istekliler gibi ihale dışı bırakılması, tüm kriterler değerlendirildiğinde şirketleri tarafından sunulan teklifinin en uygun, geçerli makul, gerçekçi ve gerekçeli olması nedeniyle kamu yararı gözetilerek ihalenin üzerlerinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihale Seyranbağları Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü tarafından yapılan “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Bakım Hizmeti Alımı” işidir.

Bahse konu ihalede 26 adet ihale dokümanı satın alınmış olup, 10.12.2013 tarihinde yapılan ihaleye 14 istekli katılmıştır.

İhale komisyonu ihaleye katılan bir isteklinin teklif fiyatının asgari işçilik maliyetinin altında olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasına, teklif fiyatı karsız yaklaşık maliyet tutarının altında bulunan ENH Temizlik İnşaat ve Dış Ticaret Ltd. Şti., ÇMS İnşaat Temizlik Akaryakıt Otomotiv İnsan Kaynakları ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti., Humay Temizlik Sağlık Hizmetleri İnşaat Elektronik Gıda Bilgisayar İlaçlama İnsan Kayn. ve Taah. Ltd. Şti., Kemal Çağlar İnş. Elktrik Üretim Tic. San. Ltd. Şti.,Söğütlü Temizlik İnşaat Turizm Gıda Tic. Ltd. Şti., Berka Temizlik Peyzaj Gıda Bilgi İşlem Taşımacılık Teknik ve Sosyal Hizmetler İnşaat Sanayi Taah.Tic. Ltd. Şti., Tem-Ser Temizlik Hiz Taah. Tic. Ltd. Şti. ve Prizma Sosy. Hiz. İnş. Bilg. Taş. ve Danışman Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. olmak üzere 8 istekliden açıklama istenilmesine karar vermiştir.

Aşırı düşük teklif açıklaması istenilen ÇMS İnşaat Temizlik Akaryakıt Otomotiv İnsan Kaynakları ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti., Söğütlü Temizlik İnşaat Turizm Gıda Tic. Ltd. Şti., Berka Temizlik Peyzaj Gıda Bilgi İşlem Taşımacılık Teknik ve Sosyal Hizmetler İnşaat Sanayi Taah.Tic. Ltd. Şti. ve Tem-Ser Temizlik Hiz Taah. Tic. Ltd. Şti. olmak üzere 4 istekli açıklama sunmamış olup, anılan isteklilerin tekliflerinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.

İhale komisyonu açıklama sunan Humay Temizlik Sağlık Hizmetleri İnşaat Elektronik Gıda Bilgisayar İlaçlama İnsan Kayn. ve Taah. Ltd. Şti.nin açıklamasının uygun olmadığına, ihalenin açıklaması uygun bulunan ENH Temizlik İnşaat ve Dış Ticaret Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasına, Kemal Çağlar İnş. Elktrik Üretim Tic. San. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmesine karar vermiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde şikayet konuları ile ilgili olarak idarenin hangi işleminin hangi nedenlerle hukuka aykırı olduğu hususlarına yer verilmediği ve delilleri ile de ortaya konulmadığı, başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması talep edilen isteklilerce yapılan açıklamaya ilişkin sunulması gereken belgelerin sunulup sunulmadığı, sunulan belgelerin incelenip incelenmediği, belgelerin uygun olup olmadığı, görülüp görülmediği vb. ifadeler kullanılarak ihale sürecinde yapılan işlemlerin yeniden değerlendirilmesi talebinde bulunulduğu, ancak somut bir iddiada bulunulmadığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri hüküm altına alınmış olup anılan maddenin dördüncü fıkrasında,

“Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.” hükmü yer almaktadır.

Diğer yandan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvurunun itirazen şikâyet başvurusu niteliğinde olabilmesi için öncelikle bir hukuka aykırılık iddiası içermesi gerektiği gibi anılan Kanun’un 54’üncü maddesinde öngörüldüğü şekilde iddianın gerekçe ve delilleri ile de ortaya konulması gerekmektedir. Başvuru dilekçesinin bu hali ile herhangi bir hukuka aykırılık iddiasında bulunmaksızın aşırı düşük teklif açıklamalarının ve ihale sürecindeki işlemlerin yeniden incelenmesi talebini içerdiği ve bu nedenle anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi ile anılan Yönetmeliğin 8’inci maddesinin (ç) bendine aykırı olduğu ve şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

başvurunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden “ Başvurunun reddine ” karar verilmiştir.

Başvurusahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

4734 sayılı Kanun’un 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15 nci maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceğihükmü yer almaktadır.

Anılan Kanunun “ Temel İlkeler ” başlıklı 5 inci maddesinde, idarelerin anılan Kanun kapsamında yapılacak olan ihalelerde gizliliği sağlanmakla sorumlu olduğu belirtilmiş, Kanunun 61 inci maddesinde de, bu Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanların ihale süreci ile bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve mali yönlerine ilişkin gizli kalması gereken bilgi ve belgeler ile işin yaklaşık maliyetini ifşa edemeyecekleri, aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58 inci ve 60 ıncı maddelerde belirtilen müeyyidelerin uygulanacağı kurala bağlanarak ihalelerde gizliliğin sağlanması amacıyla temel hukuki düzenlemeler öngörülmüştür.

Bu itibarla, gizlilik ilkesinin uygulanmasının zorunlu olduğu ihale süreçlerinde isteklilerin, teklifleri ve aşırı düşük açıklamaları ekinde sundukları bilgi ve belgeler hakkında detaylı bilgiye sahip olmaları mümkün olmadığından ve daha detaylı verilerle itiraz etmesine zaten normal koşullarda olanak bulunmadığından itirazen şikâyet başvurusunda belirtilen iddiasının esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Bu kapsamda yapılan incelemeye göre de,

Başvuruya konu ihale personel çalıştırılmasına dayalı bakım hizmeti alımı işi olup, ihalede 26 adet ihale dokümanı satın alınmış, 10.12.2013 tarihinde yapılan ihaleye 14 istekli katılmıştır. İhale komisyonunca bir isteklinin teklifi, asgari işçilik maliyetinin altında olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakmış, teklif fiyatı karsız yaklaşık maliyet tutarının altında bulunan sekiz istekliden açıklama istenilmesine karar verdiği, dört isteklinin teklifi açıklama sunmadığı, bir isteklinin ise açıklaması uygun olmadığına gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasına, ihalenin açıklaması uygun bulunan ENH Temizlik İnşaat ve Dış Ticaret Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasına, Kemal Çağlar İnş. Elktrik Üretim Tic. San. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesine karar verilmiştir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde teklif fiyata dahil giderler ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir. Bu düzenleme esas alınarak KİK işçilik hesaplama modülünden giyim hariç asgari işçilik maliyeti (2.106.825,60 TL+64.145,43 TL+ 139.408,80 TL+3.756,11 TL=)2.314.135,94 TL olarak hesaplanmıştır.

İhale üzerinde bırakılan ENH Temizlik İnşaat ve Dış Ticaret Ltd. Şti. ihaleye toplam 2.314.139,54 TL fiyat teklifi vermiş olup, açıklamasında işçilik maliyeti için toplam 2.314.135,94 TL, giyim için %3 sözleşme gideri dahil 3,50 TL beyanında bulunmuş olup, işçilik için KİK işçilik hesaplama modülü çıktıları, giyim için Rönesans Tesis Entg. Sos. Hiz. Oto Kir. İnş. Turz. Teks. Çevre Tem. Dağ. Gıda Tic. Ltd. Şti. tarafından istekli adına düzenlenmiş meslek mensubu (SMMM) kaşe ve imzası ile onaylı 3,40 TL tutar ihtiva eden proforma fatura ve bu proforma faturaya ilişkin meslek mensubu tarafından düzenlenmiş ve onaylanmış 2013/2 dönemine ait maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmuştur.

İsteklinin açıklamalarının bu haliyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan “79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklamasına uygun olduğu, ihale komisyonunca kabul edilmesi işleminde mevzuata aykırılık olmadığı değerlendirilmektedir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda belirttiği iddialarının, somut olarak ele alınarak işin esasının incelenmesi gerektiği ve bu kapsamda yapılan incelemeye göre de, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu sonucuna varıldığından “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunca alınan “Başvurunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ 10.12.2013 tarihinde yapılan bakım hizmeti ihalesine istekli olarak katıldıkları, ihaleye 2.314.146,14 TL teklif sundukları, kesinleşen ihale karan ile ihalenin ENH Temizlik İnşaat ve Dış Tic. Ltd. Şti.’ne bırakıldığının bildirildiği, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin ise kendilerine ait olduğunun belirtildiği, idareye yaptıran başvurunun reddedildiği, bu nedenle yeniden değerlendirme yapılması için Kuruma başvurdukları, firmalarının pek çok kurumda bakım hizmeti konusunda ciddi işler tamamladığı, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin daima en düşük teklif olmadığı, kamu yaran açısından en uygun teklif anlamına geldiği, giyim kalemleri için verilebilecek en düşük teklifin firmalarınca verildiği, idarenin verilen teklifleri yalnızca en düşük teklif kriterine görev değil, aynı zamanda mevzuata uygunluk ve hayatın olağan akışına paralellik kriterlerine de uyup uymadığım denetlemesi gerektiği, en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen istekliden istenen aşırı düşük teklif açıklamasının güncel hukukun temellerini oluşturan mevzuat hükümlerine uygun Olarak verilip verilmediğinin incelenmesi gerektiği belirtilerek. 1-İşçilik ücretlerinin ihale tarihinde belirlenen asgari ücretin altında alınıp alınmadığının, 2-Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2. maddesi uyarınca açıklamalarda proforma fatura yerine sadece alış faturası sunulmuş olup olmadığının, .sunulan proforma faturaların ihale mevzuatına uygun olarak hazırlanıp hazırlanmadığının, proforma faturalara meslek mensubu tarafından Kamu İhale Genel Tebliği'nde belirtilen ibarelerin yazılıp yazılmadığın ve bu faturaların son vergi beyanname dönemine ait olup olmadığının, 3-Sunulan iş deneyim miktarının yeterlilik kriterini sağlayıp sağlayamadığının, 4-Bilanço ve gelir tablosunun yeterlilik kriterini sağlayıp sağlamadığının, 5-Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.4.2.4 maddesi uyarınca ,birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarının, maliyete dayalı açıklama yapıldığında maliyet/satış tutarı tespit tutağında yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyetin, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında maliyet/satış tutarı tespit tutağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80 ının altında olup olmadığının, 6-Tedarikçilerin faaliyet alanlarının yapılan işe uygun olup olmadığının, 7-Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.5'inci maddesi uyarınca açıklama yeren firmaların açıklamalarının teknik şartnameye uygun olup olmadığının ve sunulan tekliflerin bu maddede belirtilen giderleri kapsayıp kapsamadığının, 8-İsteklilerin sunmuş oldukları proformalar için meslek mensubu tarafından düzenlenen tutanaklar ile (Ek.O-5, Ek.O-6, Ek.O-7 ve Ek.O-6) proforma faturalar ve meslek mensubu tarafından tutulan defter arasında inceleme yapıldığında uyumsuzluk olduğunun görüleceği bununla birlikte idarece aynı zamanda; proforma faturaları düzenleyen kişinin Kamu ihale Genel Tebliğinin aradığı şekilde SMMM olup olmadığının, oda kaydının bulunup bulunmadığının ve imza yetkisinin olup olmadığının, serbest muhasebeci mali müşavirin imzası ve kaşesi ile “Birim satış tutarının; mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onay anan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim” şeklindeki beyanının bulunup bulunmadığının, 9-Söz konusu proforma faturanın ayrıca proforma faturayı düzenleyen firmanın temsilcisi tarafından da kaşelenip ve imzalanması gerektiğinden kaşe ve imzanın kontrolünün yapılıp yapılmadığının, 10- Sunulan proforma faturanın şekil açısından Kamu ihale Genel Tebliğinde yer verilen kriterlere uygun olup olmadığının, 11-Kamu İhale Genel Tebliği'nin 16.5’inci maddesine göre yuvarlama çarpım hatasının bulunup bulunmadığının, giyim giderleri için parça başına virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde fiyat öngörülüp öngörülmediğinin, 12-Sunulan teminat mektubunun şekil açısından Kamu ihale Genel Tebliğinde yer verilen kriterlere uygun olup olmadığının, 13-Fiyat tekliflerinin şekli açısından Kamu İhale Genel Tebliğinde yer verilen kriterlere uygun olup olmadığının yeniden değerlendirilmesi ve ihale üzerine bırakılan isteklinin Kamu İhale Mevzuatına aykırı davranan diğer istekliler gibi ihale dışı bırakılması, tüm kriterler değerlendirildiğinde şirketleri tarafından sunulan teklifinin en uygun, geçerli makul, gerçekçi ve gerekçeli olması nedeniyle kamu yararı gözetilerek ihalenin üzerlerinde bırakılması gerektiği ” şeklinde belirtilen iddiaları hakkında Kurul çoğunluğunca, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince iddianın şekil yönünden reddine ilişkin “ Başvurunun reddi ” yönünde karar verilmiştir.

Başvurusahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

4734 sayılı Kanun’un 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15 nci maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceğihükmü yer almaktadır.

Anılan Kanunun “ Temel İlkeler ” başlıklı 5 inci maddesinde, idarelerin anılan Kanun kapsamında yapılacak olan ihalelerde gizliliği sağlanmakla sorumlu olduğu belirtilmiş, Kanunun 61 inci maddesinde de, bu Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanların ihale süreci ile bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve mali yönlerine ilişkin gizli kalması gereken bilgi ve belgeler ile işin yaklaşık maliyetini ifşa edemeyecekleri, aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58 inci ve 60 ıncı maddelerde belirtilen müeyyidelerin uygulanacağı kurala bağlanarak ihalelerde gizliliğin sağlanması amacıyla temel hukuki düzenlemeler öngörülmüştür.

Bu itibarla, gizlilik ilkesinin uygulanmasının zorunlu olduğu ihale süreçlerinde isteklilerin, teklifleri ve aşırı düşük açıklamaları ekinde sundukları bilgi ve belgeler hakkında detaylı bilgiye sahip olmaları mümkün olmadığından, şikayet başvurularında ileri sürülen bu yöndeki iddiaların somutluğu açısından konunun geniş yorumlanması gerekmektedir. Aksi bir kabul, Kanunda zorunlu bir başvuru yolu olarak öngörülen şikâyet başvurusu işlevinin yerine getirilmemesine ve kişilerin hak arama hürriyetinin kullanılmasının zorlaştırılmasına sebebiyet vereceğinden anılan Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin dilekçesinin ve içeriğinin; 4734 sayılı Yasa ve anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu anlaşıldığından ve daha detaylı verilerle itiraz etmesine zaten normal koşullarda olanak bulunmadığından itirazen şikâyet başvurusunda belirtilen iddialarının esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Bu kapsamda yapılan incelemeye göre de,

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının “ mevzuata uygun olmadığı ” şeklinde gerekçe ile kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede;

Aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak teklifleri ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen ENH Temizlik İnşaat ve Dış Ticaret Ltd. Şti.ile Kemal Çağlar İnş. Elk. Üretim Tic. San. Ltd. Şti.tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sundukları bilgi ve belgelerin yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında incelenmesi sonucunda;

1- Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifi ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen ENH Temizlik İnşaat ve Dış Ticaret Ltd. Şti.tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerinin her birine ayrı ayrı olmak üzere 0,01 TL olarak önerilen birim fiyatlar üzerinden toplamda 3,40 TL fiyat öngören Rönesans Tesis Entg. Sos. Hiz. Oto Kiralama İnş. Turz. Teks. Çevre Tem. Dağ. Gıda Tic. Ltd. Şti. tarafından istekli adına tanzim edilen 09.12.2013 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma faturalar ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2- Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifi ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak Kemal Çağlar İnş. Elk. Üretim Tic. San. Ltd. Şti.tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerinin her birine ayrı ayrı olmak üzere 0,01 TL olarak önerilen birim fiyatlar üzerinden toplamda 5,10 TL fiyat öngören Merve YOKUŞBAŞ tarafından istekli adına tanzim edilen 10.12.2013 tarihli proforma fatura ileekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma faturalar ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvurusahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda; başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda belirttiği iddialarının, somut olarak ele alınarak işin esasının incelenmesi gerektiği ve bu kapsamda yapılan incelemeye göre de, ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksitakdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyim giderine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri maliyet satış tutanağındaönerilen teklif fiyatların maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen; aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak teklifleri ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen ENH Temizlik İnşaat ve Dış Ticaret Ltd. Şti.ile Kemal Çağlar İnş. Elk. Üretim Tic. San. Ltd. Şti.’nin tekliflerininbu gerekçeler üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki düşüncem ile, belirtilen iddialara ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan “Başvurunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi