KİK Kararı: 2014/UH.I-671

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/010
Gündem No : 26
Karar Tarihi : 03.02.2014
Karar No : 2014/UH.I-671
BAŞVURU SAHİBİ:
Şölen Taşımacılık Temizlik Ürn. Gıda Petrol Ürn. Turizm Teks. San. Ve Tic. Ltd. Şti., GAYBERLİ MAH. 28049.SOK. NO:6 KAHRAMANMARAŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, Serınyol 18 HATAY

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/126260 İhale Kayıt Numaralı "Mustafa Kemal Üniversitesi Sağlık Uygulama Ve Araştırma Hastanesi 2013-2014 Yılları 13 Aylık (01.12.2013-31.12.2014) Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım Ve Sonrası Yemek Hizmeti" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğütarafından 28.10.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Mustafa Kemal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi 2013-2014 Yılları 13 Aylık (01.12.2013-31.12.2014) Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Yemek Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Şölen Taşımacılık Temizlik Ürn. Gıda Petrol Ürn. Turizm Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 02.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.12.2013tarih ve 39781sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4702sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Söz konusu ihalenin Teknik Şartname’sinde sarf malzemeleri, elektrik, gaz tüketim miktarları ile klor bazlı dezenfektan kullanım miktarının, su verilecek personel sayısının, örnek menüde yer alan mercimek çorbanın bileşenleri ve gramaj miktarlarının, sıcak su tesisatı kurulumu ile bilgilerin, işin yürütülmesi için gerekli olan personelin maaşlarına ilişkin bilgilerin, yangın tüplerinin nevi ve miktarına ilişkin bilgilerin yer almadığı, İdari Şartname’nin 25 nci maddesinde sigorta prim oranının rakamla %2 olarak, yazıyla ise “yüzde bir” olarak belirtildiği, bu nedenlerle aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı yapılamayacağı,

2. Teknik Şartname’nin 9 uncu maddesine göre aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında isteklilerin ölçüm cihazları ve bu cihazların kalibrasyon giderlerinin belgelere dayalı olarak ispat etmeleri gerektiği, anılan Şartname’de yer alan bebek öğününü teşkil eden mamaların hesaplamasının ayrıntılı olarak yapılması ve açıklamaların belgelere dayalı olması gerektiği, yemek analiz giderlerinin maliyet bileşenleri arasında gösterilmesi ve belgelere dayalı açıklama yapılması gerektiği, ihalenin kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif vermiş olan Alihan Gıda Tem. Tic. Ltd. Şti.nin üzerine bırakılmasının çelişkili olduğu, idarenin ihale mevzuatına aykırı karar verdiğinin anlaşıldığı,

3. Söz konusu ihalede kârsız yaklaşık maliyetin 2.861.741,67 TL olduğu, teklif tutarı bu tutarın altında olan bütün isteklilerin sorgulamaya tabi tutulması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

…

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

Hakkında başvuruda bulunabilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi isteklinin “ Teknik Şartname’de sarf malzemeleri, elektrik, gaz tüketim miktarları ile klor bazlı dezenfektan kullanım miktarının, su verilecek personel sayısının, örnek menüde yer alan mercimek çorbanın bileşenleri ve gramaj miktarlarının, sıcak su tesisatı kurulumu ile bilgilerin, işin yürütülmesi için gerekli olan personelin maaşlarına ilişkin bilgilerin, yangın tüplerinin nevi ve miktarına ilişkin bilgilerin yer almadığı, İdari Şartname’nin 25 nci maddesinde sigorta prim oranının rakamla %2 olarak, yazıyla ise “yüzde bir” olarak belirtildiği, bu nedenlerle aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı yapılamayacağı” yönündeki iddiasının ihale dokümanına yönelik bir başvuru olduğu, başvuru sahibinin 28.10.2013 tarihinde yapılan ihaleye teklif vererek istekli sıfatını kazandığı ve ihaleye teklif verdikten sonra ihale dokümanına yönelik başvuruda bulunma ehliyetini kaybettiği, diğer taraftanbaşvuru sahibi tarafından 21.10.2013 tarihinde ihale dokümanı alındığı ve diğer iddialar ile birlikte dokümana yönelik olarak ihaleye teklif sunulmadan önce en geç ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar (22.10.2013 tarihine kadar) şikâyet başvurusunda bulunabilecekken, bu süre geçtikten sonra 02.12.2013 tarihinde idareye şikâyet başvurusundabulunulduğu dikkate alındığında, söz konusu iddiaya ilişkin olarak başvurunun ehliyet ve süre yönünden reddedilmesi gerektiğisonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin başvuruların şekil unsurlarını düzenleyen 8 inci maddesinde; dilekçelerde “Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller”e yer verilmesi gerektiği düzenlenmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11 inci maddesinin sekizinci fıkrasında da, “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklamalarına yer verilmiştir.

Anılan mevzuat düzenlemeleri uyarınca, itirazen şikâyet başvurusunun ve bu başvuru kapsamında ileri sürülen iddiaların, bir aykırılık savı taşıması gerekmektedir. Zira Kanun, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia edenlere başvuru hakkı tanımaktadır.

Bu çerçevede başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde herhangi bir somut hukuka aykırılık iddiasında bulunulmadan ve idarece tesis edilen işlemin hangi yönüyle ihale mevzuatına aykırı olduğu belirtilmeden “Teknik Şartname’nin 9 uncu maddesine göre aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında isteklilerin ölçüm cihazları ve bu cihazların kalibrasyon giderlerinin belgelere dayalı olarak ispat etmeleri gerektiği, anılan Şartname’de yer alan bebek öğününü teşkil eden mamaların hesaplamasının ayrıntılı olarak yapılması ve açıklamaların belgelere dayalı olması gerektiği, yemek analiz giderlerinin maliyet bileşenleri arasında gösterilmesi ve belgelere dayalı açıklama yapılması gerektiği, kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif vermiş olan Alihan Gıda Tem. Tic. Ltd. Şti.nin üzerine ihalenin bırakılmasının çelişkili olduğu, idarenin ihale mevzuatına aykırı karar verdiğinin anlaşıldığı” ifadelerine yer verildiği, ihale üzerinde bırakılan istekliye ait açıklamaların somut olarak mevzuata aykırı olma gerekçeleri belirtilmeden sadece aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında mevzuat gereği bulunması gereken hususların belirtildiği görülmüş olup bu nedenle 4734 sayılı Kanun’un 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince ilgili iddia bakımından başvurunun şekil yönünden reddedilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.”hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4 üncü maddesinde “İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir…” açıklaması,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.” hükmü,

Aynı Yönetmeliğin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Mustafa Kemal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi 2013-2014 Yılları 13 Aylık (01.12.2013-31.12.2014) Malzeme Dâhil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Yemek Hizmeti

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Mustafa Kemal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesinin 1 Aralık 2013-31 Aralık 2014 yılları için 13 aylık yemek ihtiyacı her türlü malzeme dâhil hastane mutfağında pişirilerek hastanede ve belirlenen yerlerde dağıtımı ve dağıtım sonrası hizmetleri (bulaşık yıkama, yemekhanenin ve mutfağın temizliği vb) işi, tamamen firmaya ait olmak üzere yapılacaktır. Yemek haftanın 7 günü resmi tatiller dâhil tüm günlerde, her hasta ve refakatçisine sabah kahvaltısı, öğlen-akşam yemekleri, ara öğünleri, normal mesaiye ve nöbete gelen personele öğlen ve akşam yemeği, nöbete kalan personele kahvaltı şeklinde verilecektir.

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin“Malzeme Dâhil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Yemek Hizmet” alımı işi olduğu,söz konusu ihalede idare tarafından 4 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, İhale Komisyonu tarafından Akgökçe Gıda Tem. Tic. Ltd. Şti. ile AGV Gıda Yem. Tem. İnş. Ltd. Şti. nin süresi içerisinde açıklama sunmaması, Ahçe Yol. ve Yük. Taş. Tem. Med. Gıda Ltd. Şti. tarafından sunulan açıklamaların ise uygun olmaması nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin açıklamaları uygun bulunan Alihan Gıda Tem. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Kanunu’nun 38 inci maddesine göre idarelerin, geçerli teklifleri belirledikten sonra diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre aşırı düşük teklifleri tespit etme ve bu teklifler hakkında açıklama isteme yükümlülüğü bulunmaktadır. Söz konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet türü olmadığı anlaşılmakla birlikte, istikrar kazanmış Kurul kararları doğrultusunda personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde de, kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İnceleme konusu ihalede, idare tarafından yapılan yaklaşık maliyet hesabında, yüklenici kârına ilişkin bir belirlemenin olmadığı, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında, hizmet alımı ihalelerinde idarece belirlenebilecek azami kâr miktarının % 20 olduğu, bu doğrultuda başvuruya konu ihalede kârsız yaklaşık maliyetin 2.861.741,67 TL olduğu ve bu tutarın altında teklif veren Sünbül Gıda Bes. Taş. Tem. Güv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin de idare tarafından sorgulama yapılan diğer isteklilere tebliğ edilen aynı önemli teklif bileşenleri ile aynı örnek menüler üzerinden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren Sünbül Gıda Bes. Taş. Tem. Güv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin idare tarafından sorgulama yapılan diğer isteklilere tebliğ edilen aynı önemli teklif bileşenleri ile aynı örnek menüler üzerinden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen ikinci iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden “ Başvurunun reddi ” yönünde karar verilmiştir.

Başvurusahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

4734 sayılı Kanun’un 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15 nci maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceğihükmü yer almaktadır.

Anılan Kanunun “ Temel İlkeler ” başlıklı 5 inci maddesinde, idarelerin anılan Kanun kapsamında yapılacak olan ihalelerde gizliliği sağlanmakla sorumlu olduğu belirtilmiş, Kanunun 61 inci maddesinde de, bu Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanların ihale süreci ile bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve mali yönlerine ilişkin gizli kalması gereken bilgi ve belgeler ile işin yaklaşık maliyetini ifşa edemeyecekleri, aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58 inci ve 60 ıncı maddelerde belirtilen müeyyidelerin uygulanacağı kurala bağlanarak ihalelerde gizliliğin sağlanması amacıyla temel hukuki düzenlemeler öngörülmüştür.

Bu itibarla, gizlilik ilkesinin uygulanmasının zorunlu olduğu ihale süreçlerinde isteklilerin, aşırı düşük teklif açıklamaları ekinde sundukları bilgi ve belgeler hakkında detaylı bilgiye sahip olmaları mümkün olmadığındanve daha detaylı verilerle itiraz etmesine zaten normal koşullarda olanak bulunmadığından itirazen şikâyet başvurusunda belirtilen iddiasının esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda belirttiği ikinci iddiasının, somut olarak ele alınarak işin esasının incelenmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan “Başvurunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde, “ “Söz konusu ihalede kârsız yaklaşık maliyetin 2.861.741,67 TL olduğu, teklif tutarı bu tutarın altında olan bütün isteklilerin sorgulamaya tabi tutulması gerektiği” şeklinde belirtilen üçüncü iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, idare tarafından yapılan yaklaşık maliyet hesabında, yüklenici kârına ilişkin bir belirlemenin olmadığı, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, hizmet alımı ihalelerinde idarece belirlenebilecek azami kâr miktarının % 20 olduğu, bu doğrultuda başvuruya konu ihalede kârsız yaklaşık maliyetin 2.861.741,67TL olduğu ve bu tutarın altında teklif veren Sünbül Gıda Bes. Taş. Tem. Güv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin de idare tarafından sorgulama yapılan diğer isteklilere tebliğ edilen aynı önemli teklif bileşenleri ile aynı örnek menüler üzerinden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiğine ilişkin “** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin üçüncü iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Mustafa Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Mustafa Kemal Üniversitesi Sağlık Uygulama Ve Araştırma Hastanesi 2013-2014 Yılları 13 Aylık (01.12.2013-31.12.2014) Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Yemek Hizmeti ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa araştırması esas alınarak toplam 3.434.090,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 17 adet ihale dokümanı satın alındığı, 28.10.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye (8) istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece şikayete konu ihaleye yönelik tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, sekiz teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Ahçe Ltd.Şti.

2.249.500,00

Alihan Gıda Tem.Tic.Ltd.Şti.

2.252.300,00

Akgökçe Gıda Tem.Tic.Ltd.Şti.

2.396.350,00

AGV Gıda Ltd.Şti.

2.662.490,00

Sünbül Gıda Ltd.Şti.

2.759.500,00

Şölen Yem.Ltd.Şti.

2.861.750,00

Özgün İnş. Tic.Ltd.Şti.

2.878.060,00

Ceyaş Yem. Ltd.Şti.

3.122.690,00

Şeklinde verildiği, söz konusu ihalede idare tarafından 4 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, İhale Komisyonu tarafından Akgökçe Gıda Tem. Tic. Ltd. Şti. ile AGV Gıda Yem. Tem. İnş. Ltd. Şti. nin süresi içerisinde açıklama sunmaması, Ahçe Yol. ve Yük. Taş. Tem. Med. Gıda Ltd. Şti. tarafından sunulan açıklamaların ise uygun olmaması nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin açıklamaları uygun bulunan Alihan Gıda Tem. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin üçüncü iddiası kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi