KİK Kararı: 2014/UH.I-656

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/010
Gündem No : 9
Karar Tarihi : 03.02.2014
Karar No : 2014/UH.I-656 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Nif-Tem Temizlik Ve Malzemeleri Gıda Turizm İnş. Ve Özel Sağlık Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.- Karaelmas Yemek Üretimi Temizlik İşl. İnş. Gıda Sağ. İşl. Bilgi İşl. Hüz. Tic. Ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, BAHRİYE ÜÇOK BULVARI NO : 28/3 İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İzmir İli Kamu Hastaneleri Birliği (Kuzey) Genel Sekreterliği, Poligon Mah. 123/11 Sok. No:6 Güzelyalı İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/140029 İhale Kayıt Numaralı "İzmir İli Kamu Hastaneleri Birliği Kuzey Genel Sekreterliğine Bağlı Sağlık Tesislerinin 2014-2015-2016 Yılları Malzemeli Yemek Pişirme , Dağıtım,Bulaşık Yıkama Ve Sonrası Hizmet Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İzmir İli Kamu Hastaneleri Birliği Kuzey Genel Sekreterliğitarafından 25.11.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “İzmir İli Kamu Hastaneleri Birliği Kuzey Genel Sekreterliğine Bağlı Sağlık Tesislerinin 2014-2015-2016 Yılları Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım, Bulaşık Yıkama ve Sonrası Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Nif-Tem Temizlik ve Malzemeleri Gıda Turizm İnş. ve Özel Sağlık Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.- Karaelmas Yemek Üretimi Temizlik İşl. İnş. Gıda Sağ. İşl. Bilgi İşl. Hüz. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 24.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.01.2014tarih ve 1063sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.01.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/204sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

Kamu İhale Genel Tebliği'nin 16.3.1 maddesinde yer alan açıklamaya göre değerlendirme yapılarak yaklaşık maliyetin üzerindeki geçerli tekliflerin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirleneceği hususunda ihale komisyonu kararında ifadeye yer verildiği, ancak ihalenin 2'nci kısmı için kendi teklifleri ile ilgili yapılan değerlendirmenin tam aksi yönde olduğu, ihalenin teklif vermiş oldukları 1, 3 ve 4'üncü kısımlarda yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin ekonomik açıdan ikinci en avantajlı istekli olarak belirlenmesine rağmen ihalenin 2'nci kısmı için kendi tekliflerinin ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif olarak belirlenmediği,
İhalenin 2'nci kısmının Anadolu İkram Taah. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, ancak anılan isteklinin İdari Şartname'nin 10.2'nci maddesinde yer alan düzenleme gereğince daha önce iş yapmış olduğu idareye iş ve meslek ahlakına aykırı faaliyette bulunduğu, bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu iş “İzmir İli Kamu Hastaneleri Birliği Kuzey Genel Sekreterliğine Bağlı Sağlık Tesislerinin 2014-2015-2016 Yılları Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım, Bulaşık Yıkama ve Sonrası Hizmet Alımı İşi” olarak tanımlanmış “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde ise “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Kısmi teklif verilebilecek kısımların listesi ekte belirtilmiştir.

İhalede kısmi teklif verilecek grup sayısı (beş) tir. Gruplar kısmı teklife açık grup içi kalemler kısmi teklife kapalıdır. Her bir grubun tamamı için teklif verilecektir. İsteklilerin bütün kısımlara teklif verme zorunluluğu olmayıp, istenilen kısma veya kısımlara teklif verilebilecektir. İhale üzerinde bırakılan istekliler ile her bir iş kaleminin miktarı ile bu kalemlere verilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarlar üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” şeklinde düzenleme yapılmıştır. Söz konusu düzenlemeye göre kısmi teklife açık olarak yapılan ihalede başvuru sahibi tarafından Kuruma yapılan itirazen şikâyet başvurusunun ihalenin 2’nci kısmına yönelik olduğu anlaşıldığından inceleme de şikâyete konu kısım üzerinden yapılmıştır.

İhalenin 2’nci kısmı için idarece yaklaşık maliyet, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8’inci maddesinin (b) bendine göre yapılan fiyat araştırması sonucu kurumların sözleşme birim fiyatları TEFE/ÜFE oranlarına göre güncellenerek 7.506.568,75 TL olarak belirlenmiştir.

İhalenin 2’nci kısmı için 2 istekli tarafından teklif verildiği ve her iki isteklinin teklif bedellerinin idarece belirlenen yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu anlaşılmıştır.

13.12.2013 tarihli ihale komisyonu kararında “İsteklilerce teklif edilen fiyatlar değerlendirildiğinde; toplumun büyük çoğunluğuna ve teşhis ve tedaviye yönelik olarak ayaktan ve yatan hastalara hizmet veren Kurumlarımızda üretilmekte olan sağlık hizmetlerinin ayrılmaz bir parçası haline gelen yemek hizmetlerinin aksatılmadan yürütülmesi büyük önem arz etmektedir. Bu bağlamda Bakanlığımız hizmet kalite standartları dikkate alınarak ve daha önce Kurumlarımızda bulunmayan Yarı Otomatik Tabak Kapama Makinesi, Kompresör, Fırın, Termobox, Hijyen Bariyer Ünitesi vb. birtakım ilave düzenlemeler içeren Teknik Şartname ile çıkılan ihalede, isteklilerce verilen tekliflerin değerlendirilmesi üzerine idarece hazırlanan yaklaşık maliyetin piyasa koşullarına tam olarak uygun olmadığı düşüncesi ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9’uncu maddesinde belirtilen esaslar dikkate alınarak, Kurumlarımızın son alım fiyatlarına göre hazırlanan yaklaşık maliyet yeniden değerlendirilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

Anılan Tebliğ açıklamasında da belirtildiği üzere, yaklaşık maliyetin üzerinde olan tekliflerin idarece kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate idare tarafından kabul edilebilir şeklinde ifade edilmiştir.

Ayrıca İhale 3 yıllık (2014-2015-2016) yıllara yaygın bir hizmet alımıdır. Yemek Hizmet alımındaki maliyet girdilerinin büyük bir kısmı olan gıda maddeleri de enflasyondan en çok etkilenen ürün gruplarıdır. İhale İdari Şartnamesinin 46.1. maddesinde “İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır.” hükmü bulunmaktadır. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Resmi Web sitesindeki 2013-IV Enflasyon Raporundaki Orta Vadeli Öngörüler Bölümünden alınan verilerde, 2013 yılı sonu yüzde 5, 12 ay sonrası yüzde 5 ve 24 ay sonrası yüzde 5’lik enflasyon hedefi belirlenmiştir. Dolayısı ile yaklaşık maliyetin üzerinde olmasına karşın ekonomik açıdan en uygun tekliflerin değerlendirilmesinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası enflasyon beklentileri de göz önünde bulundurulduğunda, tekliflerin piyasanın olağan akışına uygun olduğu ve kabul edilebilir nitelikte olduğu anlaşılmıştır.

Yine isteklilerin yaklaşık maliyetin üzerinde olmasına karşın ekonomik açıdan en uygun tekliflerin değerlendirilmesinde, bölgemizde hemen hemen aynı koşullarda bulunan ve gıda malzemelerinin tedariki konusunda benzerlikler taşıyan Aydın İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğinin ve 2014-2015 yılları için yapmış olduğu yemek hizmet alımındaki;

Hizmetin Adı

Birimi

Birim Fiyatı

Aydı D.H. Atatürk D.H. KDÇHH Söke D.H. Nazilli D.H.

Normal Yemek

Öğün

4,00

3,65

3,60

4,36

Diyet Yemeği

Öğün

2,94

3,65

1,50

4,36

Normal Kahvaltı

Öğün

1,00

1,85

2,06

2,36

Diyet Kahvaltı

Öğün

0,53

1,85

1,00

2,36

Ara Öğün

Öğün

1,68

1,49

0,60

1,74

birim fiyatlarıyla karşılaştırılarak değerlendirilmesi sonucunda, ihaleye teklif edilen fiyatların piyasa koşullarına uygun olduğu tespit edilmiştir.

Mevcut durumda ihale komisyonumuzca yukarıda da açıklanan hizmet gerekleri ve kamu yararı dikkate alınarak yaklaşık maliyetin üstündeki teklifler reddedilmeden önce bahsi geçen Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.3.1. maddesindeki hükümlere göre değerlendirilmiş olup, sağlık hizmetlerinin kesintiye uğramadan devam etmesi, yeterli ödenek bulunması ve yeni bir ihalenin kaynak ve zaman israfına neden olacağı düşünülerek geçerli teklifler üzerinden ekonomik açıdan en avantajlı tekliflerin belirlenerek ihalenin sonuçlandırılmasına karar verilmiştir.” ifadelerine yer verilmiştir.

13.12.2013 tarihli ihale komisyonu kararında yer alan ifadelerden yaklaşık maliyetin üzerindeki tüm tekliflerin idarece kabul edileceği sonucuna ulaşılmaktadır.

Ancak başvuru sahibinin idareye yapmış olduğu şikayet üzerine idarece alınan kararda “… Kamu İhale Genel Tebliğinin “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” maddesine göre değerlendirilmiş, ihale komisyonumuzca ekonomik açıdan en avantajlı ikinci tekliflerin belirlenmesinde kurumların mali durumları göz önüne alınarak, 1. Kısım (1. Bölge (Buca Kad. Doğ. Hast. Hast. -Buca Seyfi Dem. Dev. Hast.) için yaklaşık maliyetin en fazla %15’i oranı üzerindeki, 3. Kısım (3. Bölge (Dr. Suat Seren Göğ. Hast. ve Cer. Eğt. Araş. Hast.-Tepecik Eğt. Araş. Hast) için yaklaşık maliyetin en fazla %12’si oranı üzerindeki, 4. Kısım 4. Bölge (Menemen Dev. Hast. Karşıyaka Dev. Hast. - Foça Dev. Hast. - Çiğli Dev. Hast.) için yaklaşık maliyetin en fazla %7’si oranı üzerindeki teklifler ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmiştir. Firmanızca 2. Kısım (2. Bölge (Bornova Türkan Özilhan Dev. Hast. - Alsancak Dev. Hast. - Kemalpaşa Dev. Hast. - Bornova ADSM - Karşıyaka ADSM - Alsancak ADSM) için verilen teklif İdaremizce öngörülen yaklaşık maliyetin % 20’si oranı üzerinde fazla olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca 2. Kısım (2. Bölge (Bornova Türkan Özilhan Dev. Hast. - Alsancak Dev. Hast. - Kemalpaşa Dev. Hast. - Bornova ADSM - Karşıyaka ADSM - Alsancak ADSM) için belirlenen ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif ile başvuru sahibinin teklifinin yaklaşık maliyete göre oranları arasında da %11 oranında bir fark bulunmaktadır.

2.Kısım (2. Bölge (Bornova Türkan Özilhan Dev. Hast. - Alsancak Dev. Hast. - Kemalpaşa Dev. Hast. - Bornova ADSM - Karşıyaka ADSM - Alsancak ADSM) de yer alan kurumların mali yapıları göz önüne alındığında Kamu İhale Genel Tebliğinin “16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir” maddesi gereği bütçelerinde yeterli ek ödenek bulunmaması sebebi ile Kamu İhale Genel Tebliğinin 16.3.1. “… Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.” maddesi uyarınca idaremiz takdir yetkisini kullanarak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif belirlememiştir.” ifadelerine yer verilerek ihalenin 2’nci kısmı için ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklifin yaklaşık maliyetin çok üzerinde olduğu gerekçesi ile belirlenmediği anlaşılmaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. (Ek 16/7/2011-27996 R.G./1. md.) Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, Türkiye İstatistik Kurumu aylık ÜFE Genel Endeksi (2003=100 Üretici Fiyatları Endeksi G satırındaki endeks) üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” şeklinde düzenleme yer almaktadır.

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükmü gereğince yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda veya asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyetin güncelleyebileceği belirtilmekte ise de söz konusu güncellemenin yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar olabilecek değişiklikleri oluşması halinde uygulanabileceği anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükmünden, yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen herhangi bir husus olup olmadığı,yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığı ve verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığı hususları dikkate alınarak, verilen tekliflerin yaklaşık maliyete göre mukayese edilmesi gerektiğini ve bütçe ödenekleri de göz önünde bulundurularak, teklif fiyatlarının uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirleme konusunda idarenin takdir yetkisinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

İhale komisyonunca ihalenin üç yıllık yapılacağı ve ihale için fiyat farkı da verilmeyeceği hususları birlikte değerlendirilerek üç yıl boyunca olabilecek fiyat artışına ilişkin olarak yaklaşık maliyette herhangi bir değişiklik olabileceği hususu önceden öngörülmediğinden bu husus dikkate alınarak yaklaşık maliyetin güncellendiği, güncellenmiş yaklaşık maliyetin de 8.689.791,65 TL olarak belirlendiği, güncellenmiş yaklaşık maliyete ilişkin olarak idarenin ödenek durumu da göz önünde bulundurularak sadece ekonomik açıdan en avantajlı isteklinin belirlendiği, başvuru sahibinin teklifinin ise idarece güncellenmiş yaklaşık maliyetin de üzerinde olduğu, bu nedenle ihalenin şikâyete konu kısmında ekonomik açıdan ikinci en avantajlı isteklinin belirlenmediği, idarece tesis edilen işlemin ise bu haliyle mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin 1’inci iddiası üzerine yapılan incelemede, idarece kendisinin teklifinin ekonomik açıdan ikinci en avantajlı istekli olarak belirlenmemesi yönünde tesis edilen işlemin mevzuata uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’ücü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde, “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

…

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

hakkında başvuruda bulunabilir.” şeklinde açıklama bulunmaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 15’inci maddesinde; “(1) Kuruma yapılan başvurular, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde incelenir…” açıklaması, “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde ise; “(1) Başvurular öncelikle;

…

b) Başvuru ehliyeti,

…. yönlerinden sırasıyla incelenir.” açıklaması yapılmıştır.

Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar ise anılan Yönetmelik’in 17’nci maddesinde düzenlenmiş olup buna göre, 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği ve Kurul tarafından gerekli görüldüğü takdirde, başvuru dilekçesi ve eklerinin bir örneğinin ilgisi nedeniyle idareye veya idarenin bağlı veya ilgili/ilişkili olduğu mercie yahut yetkili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verileceği düzenlenmiştir.

Yapılan inceleme sonucunda, başvuru sahibinin teklifinin ihalenin 2’nci kısmında değerlendirme dışı bırakıldığı, bu durumda teklifi değerlendirme dışı bırakılan isteklinin de inceleme konusu ihale için herhangi bir hak kaybına veya zarara uğramasının söz konusu olmadığı anlaşıldığından ikinci iddia bakımından başvurunun ehliyet yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Kurul Başkanı

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ Kamu İhale Genel Tebliği'nin 16.3.1 maddesinde yer alan açıklamaya göre değerlendirme yapılarak yaklaşık maliyetin üzerindeki geçerli tekliflerin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirleneceği hususunda ihale komisyonu kararında ifadeye yer verildiği, ancak ihalenin 2'nci kısmı için kendi teklifleri ile ilgili yapılan değerlendirmenin tam aksi yönde olduğu, ihalenin teklif vermiş oldukları 1, 3 ve 4'üncü kısımlarda yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin ekonomik açıdan ikinci en avantajlı istekli olarak belirlenmesine rağmen ihalenin 2'nci kısmı için kendi tekliflerinin ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif olarak belirlenmediği ” şeklinde belirtilen birinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca “** İtirazen şikayet başvurusunun reddine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin birinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu iş “İzmir İli Kamu Hastaneleri Birliği Kuzey Genel Sekreterliğine Bağlı Sağlık Tesislerinin 2014-2015-2016 Yılları Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım, Bulaşık Yıkama ve Sonrası Hizmet Alımı İşi” olarak tanımlanmış olup, “ Kısmi teklif verilmesi ” başlıklı 20’nci maddesinde ise “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Kısmi teklif verilebilecek kısımların listesi ekte belirtilmiştir.

Söz konusu düzenlemeye göre kısmi teklife açık olarak yapılan ihalede başvuru sahibi tarafından Kuruma yapılan itirazen şikâyet başvurusunun ihalenin 2’nci kısmına yönelik olduğu anlaşıldığından inceleme de şikâyete konu kısım üzerinden yapılmıştır.

İhalenin 2’nci kısmı için idarece yaklaşık maliyet, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8’inci maddesinin (b) bendine göre yapılan fiyat araştırması sonucu kurumların sözleşme birim fiyatları tefe/üfe oranlarına göre güncellenerek 7.506.568,75 TL olarak belirlenmiştir.

İhalenin 2’nci kısmı için 2 istekli tarafından teklif verildiği ve her iki isteklinin teklif bedellerinin idarece belirlenen yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu anlaşılmıştır.

13.12.2013 tarihli ihale komisyonu kararında, “İsteklilerce teklif edilen fiyatlar değerlendirildiğinde; toplumun büyük çoğunluğuna ve teşhis ve tedaviye yönelik olarak ayaktan ve yatan hastalara hizmet veren Kurumlarımızda üretilmekte olan sağlık hizmetlerinin ayrılmaz bir parçası haline gelen yemek hizmetlerinin aksatılmadan yürütülmesi büyük önem arz etmektedir. Bu bağlamda Bakanlığımız hizmet kalite standartları dikkate alınarak ve daha önce Kurumlarımızda bulunmayan Yarı Otomatik Tabak Kapama Makinesi, Kompresör, Fırın, Termobox, Hijyen Bariyer Ünitesi vb. birtakım ilave düzenlemeler içeren Teknik Şartname ile çıkılan ihalede, isteklilerce verilen tekliflerin değerlendirilmesi üzerine idarece hazırlanan yaklaşık maliyetin piyasa koşullarına tam olarak uygun olmadığı düşüncesi ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9’uncu maddesinde belirtilen esaslar dikkate alınarak, Kurumlarımızın son alım fiyatlarına göre hazırlanan yaklaşık maliyet yeniden değerlendirilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Ayrıca İhale 3 yıllık (2014-2015-2016) yıllara yaygın bir hizmet alımıdır. Yemek Hizmet alımındaki maliyet girdilerinin büyük bir kısmı olan gıda maddeleri de enflasyondan en çok etkilenen ürün gruplarıdır. İhale İdari Şartnamesinin 46.1. maddesinde “İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır.” hükmü bulunmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Resmi Web sitesindeki 2013-IV Enflasyon Raporundaki Orta Vadeli Öngörüler Bölümünden alınan verilerde, 2013 yılı sonu yüzde 5, 12 ay sonrası yüzde 5 ve 24 ay sonrası yüzde 5’lik enflasyon hedefi belirlenmiştir. Dolayısı ile yaklaşık maliyetin üzerinde olmasına karşın ekonomik açıdan en uygun tekliflerin değerlendirilmesinde Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası enflasyon beklentileri de göz önünde bulundurulduğunda, tekliflerin piyasanın olağan akışına uygun olduğu ve kabul edilebilir nitelikte olduğu anlaşılmıştır.

Hizmetin Adı

Birimi

Birim Fiyatı

Aydı D.H. Atatürk D.H. KDÇHH Söke D.H. Nazilli D.H.

Normal Yemek

Öğün

4,00

3,65

3,60

4,36

Diyet Yemeği

Öğün

2,94

3,65

1,50

4,36

Normal Kahvaltı

Öğün

1,00

1,85

2,06

2,36

Diyet Kahvaltı

Öğün

0,53

1,85

1,00

2,36

Ara Öğün

Öğün

1,68

1,49

0,60

1,74

birim fiyatlarıyla karşılaştırılarak değerlendirilmesi sonucunda, ihaleye teklif edilen fiyatların piyasa koşullarına uygun olduğu tespit edilmiştir.

13.12.2013 tarihli ihale komisyonu kararında yer alan ifadelerden yaklaşık maliyetin üzerindeki tüm tekliflerin idarece kabul edileceği sonucuna ulaşılmaktadır.

Ancak başvuru sahibinin idareye yapmış olduğu şikayet üzerine idarece alınan kararda “… Kamu İhale Genel Tebliğinin “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

2.Kısım (2. Bölge (Bornova Türkan Özilhan Dev. Hast. - Alsancak Dev. Hast. - Kemalpaşa Dev. Hast. - Bornova ADSM - Karşıyaka ADSM - Alsancak ADSM) de yer alan kurumların mali yapıları göz önüne alındığında Kamu İhale Genel Tebliğinin “16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir” maddesi gereği bütçelerinde yeterli ek ödenek bulunmaması sebebi ile Kamu İhale Genel Tebliğinin 16.3.1. “… Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.” maddesi uyarınca idaremiz takdir yetkisini kullanarak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif belirlememiştir .” ifadelerine yer verilerek ihalenin 2’nci kısmı için ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklifin yaklaşık maliyetin çok üzerinde olduğu gerekçesi ile belirlenmediği anlaşılmaktadır.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “ Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler ” başlıklı 16.3’üncü maddesinde “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükmünden, yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığı,yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığı ve verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığı hususları dikkate alınarak, verilen tekliflerin yaklaşık maliyete göre mukayese edilmesi gerektiğini ve bütçe ödenekleri de göz önünde bulundurularak, teklif fiyatlarının uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirleme konusunda idarenin takdir yetkisinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

İhale komisyonunca ihalenin üç yıllık yapılacağı ve ihale için fiyat farkı da verilmeyeceği hususları birlikte değerlendirilerek üç yıl boyunca olabilecek fiyat artışına ilişkin olarak yaklaşık maliyette herhangi bir değişiklik olabileceği hususu önceden öngörülmediğinden bu husus dikkate alınarak yaklaşık maliyetin güncellendiği, güncellenmiş yaklaşık maliyetin de 8.689.791,65 TL olarak belirlendiği, güncellenmiş yaklaşık maliyete ilişkin olarak idarenin ödenek durumu da göz önünde bulundurularak sadece ekonomik açıdan en avantajlı isteklinin belirlendiği, başvuru sahibinin teklifi geçerli olmasına rağmen ekonomik açıdan ikinci en avantajlı isteklinin belirlenmediği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un “ İhalenin karara bağlanması ve onaylanması ” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

…

İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. İki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.” hükmü,

4734 sayılı Kanun’un “ Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi ” bildirilmesi başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir…” hükmü yer almaktadır.

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükümlerinden ihale komisyonu kararlarının gerekçeli olarak alınması varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin de belirlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale komisyonu kararına göre başvuru sahibinin teklifinin geçerli bir teklif olduğu, ancak teklif bedelinin yaklaşık maliyetin çok üzerinde olması gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmaktadır. Başvuru sahibine ait geçerli teklifin ihale komisyonu kararı ile ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif olarak belirlemesi gerekmektedir. Ancak ekonomik açıdan birinci avantajlı isteklinin herhangi bir sebeple sözleşmeyi imzalamaması halinde 4734 sayılı Kanun’un “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44’üncü maddesinde yer alan “İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43 üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir.

Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir…” şeklindeki hüküm gereğince ihale yetkilisinin uygun görmesi halinde ekonomik açıdan ikinci en avantajlı istekli ile sözleşmenin imzalanabilmesi mümkündür. Bu nedenle başvuru sahibinin teklifinin ekonomik açıdan ikinci en avantajlı istekli olarak belirlenmesi gerektiği değerlendirildiğinden başvuru sahibinin bu konudaki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

İkinci iddiası açısından ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde hak ve menfaati bulunduğundan, iddiasının incelenmesi gerektiği düşünülmektedir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddialarına ilişkin yapılan inceleme sonucu “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncemle, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu iş “İzmir İli Kamu Hastaneleri Birliği Kuzey Genel Sekreterliğine Bağlı Sağlık Tesislerinin 2014-2015-2016 Yılları Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım, Bulaşık Yıkama ve Sonrası Hizmet Alımı İşi” olarak tanımlanmış olup, “ Kısmi teklif verilmesi ” başlıklı 20’nci maddesinde ise,

“20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.