KİK Kararı: 2014/UH.I-650

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/010
Gündem No : 3
Karar Tarihi : 03.02.2014
Karar No : 2014/UH.I-650
BAŞVURU SAHİBİ:
Akdeniz Temizlik Gıda Elektronik Makine Teknik Servis Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirmeti, MAHMUTBEY MAH. KUĞU SOK. NO:17 KAT:2/1 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu İstanbul Bakırköy Bölgesi Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği, Zuhuratbaba Mah.Dr. Tevfik Sağlam Cad. 25/2 Bakırköy Prof.Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı Ve Sinir Hastalıkları Eğitim Ve Araştırma Hastanesi İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/137393 İhale Kayıt Numaralı "Bakırköy Genel Sekreterliği Ve Bağlı Sağlık Tesislerine Malzeme Dahil 24 Ay Süreli 2089 Kişi İle Genel Temizlik Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul İli Bakırköy Bölgesi Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğitarafından 21.11.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Bakırköy Genel Sekreterliği ve Bağlı Sağlık Tesislerine Malzeme Dahil 24 Ay Süreli 2089 Kişi İle Genel Temizlik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 03.01.2014tarih ve 259sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/44sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Şikâyet dilekçesi ve ön inceleme raporu incelendi:

Başvuru dilekçesinde özetle; ihalenin 2. kısmına teklif verdikleri, tekliflerinin yaklaşık maliyete göre yüksek olması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldıkları, teklif fiyatlarındaki bu yüksekliğin, Kamu İhale Genel Tebliği'ne göre makine amortisman giderleri genel giderlere dahil olduğu halde, idarenin 01.11.2013 tarihinde yaptığı zeyilname ile İdari Şartname'nin "Malzeme gideri" başlıklı 25.3.3'üncü maddesinde, Teknik Şartname'de sayısı ve özellikleri belirtilen tüm ekipmanlarla birlikte tüm makinelerin de teklif fiyata dahil olduğu yönündeki değişiklikten kaynaklandığı, açıklanan yaklaşık maliyet dikkate alındığında idarenin makine giderlerini maliyet hesabına dahil etmediğinin anlaşıldığı ve aşırı düşük teklif sorgulamasında da makine giderinin dikkate alınmamasının yapılan değişiklikle çelişki oluşturduğu, firmalarının sağlıklı teklif vermesinin engellendiği, diğer taraftan ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının yapılan zeyilnameye göre yeniden incelenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

İstanbul İli Bakırköy Bölgesi Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından Bakırköy Genel Sekreterliği ve Bağlı Sağlık Tesislerine Malzeme Dahil 24 Ay Süreli 2089 Kişi İle Genel Temizlik Hizmet Alımıişinin açık ihale usulüile ihaleye çıkarıldığı, yaklaşık maliyetin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m. 9 esas alınarak toplam 107.483.296,32 TL (2. kısım için 47.948.061,20) olarak belirlendiği;

Yaklaşık maliyetin;

Yaklaşık Maliyet Bileşenleri

TL

2. kısım

İşçilik maliyeti

33.425.558,90

İlaçlama ve malzeme 24 aylık tutar

14.035.722,32

Kar

486.779,98

2. kısım genel toplamı

47.948.061,20

1,2,3 nolu kısımlar toplamı

107.483.296,32

olarak hesaplandığı bahse konu ihalede 21 adet ihale dokümanı satın alındığı, 21.11.2013tarihinde yapılan ihalenin 2. kısmına 6 isteklinin katıldığı,

İsteklilerin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Değerlendirmeye İlişkin Açıklama

Gökkuşağı Sos. Hiz. A.Ş.

40.400.000,00

2. kısma ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığından değerlendirme dışı

On-İs İnş. Taah. El. Elk. Tıbbi Malzeme Paz. Tem. Gıda Sanayi ve Ticaret

42.618.838,00

2. kısma ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığından değerlendirme dışı

Haktok İnş. Taah. Eğ. Tur. Sağ. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

43.542.958,00

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülerek ihale üzerinde bırakılan

Makro Tem. Oto. Bilgi İşlem Org. San. ve Tic. Ltd. Şti.

44.836.777,00

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülerek ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi

Karsız yaklaşık maliyet

(47.948.061,20-486.779,98=)

47.461.281,22

Akdeniz Tem. Gıda Elek. Mak. Tek. Ser. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Başvuru sahibi)

48.999.202,60

Teklifi yaklaşık maliyetin üzerinde olduğundan değerlendirme dışı

İtemsan Tem. Güv. Sis. Taş. İkr. Hiz. Tur. Dış Tic. ve Paz. Ltd. Şti.

49.856.195,28

Teklifi yaklaşık maliyetin üzerinde olduğundan değerlendirme dışı

Fiyat teklifi verdiği, 13.12.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Haktok İnş. Taah. Eğ. Tur. Sağ. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, şikâyetçinin 23.12.2013tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin 24.12.2013tarihli işlemi ile şikâyeti uygun bulmadığı, idarenin kararının 25.12.2013tarihinde şikâyetçiye bildirildiği ve şikâyetçinin 03.01.2014tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

İhale kısmi teklife açık olarak ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilmiştir. Başvuru ihalenin 2. kısmına ilişkindir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinin 25.3.3 ve 25.3.4’üncü maddeleri, 01.11.2013 tarihli zeyilname ile değiştirilerek aşağıdaki şekilde düzenleme yapılmıştır:

“25.3.3. Malzeme giderleri:

Teknik Şartnamede sayısı ve özellikleri belirtilen tüm makine ve ekipmanlar teklif fiyata dahildir.

25.3.4. Diğer giderler:

Birlik Genel Sekreterliğimize bağlı Sağlık Tesislerinin 24 aylık periyodik ilaçlama, makine ve ekipman, temizlik malzemesi giderleri teklif fiyata dahildir.”

Teknik şartnamede yüklenici tarafından temin edilecek araç ve ekipman listesine yer verilmiştir.

İdarenin 26.11.2013 tarihli yazıları ile ile karsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunan 4 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiştir. İdarenin aşırı düşük teklif açıklama talebini içeren yazısında, “İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde belirtilen maliyet bileşenlerine (işçilik maliyeti, yol bedeli, giyim bedeli, firma karı, temizlik malzeme maliyeti) 2. ve 3. kısma ilişkin ayrıntılı açıklama ve belgelerin sunulması” istenilmiştir. Bu isteklilerden 2 tanesi aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığından değerlendirme dışı bırakılmış, aşırı düşük teklif açıklaması sunan Haktok İnş. Taah. Eğ. Tur. Sağ. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde ihale bırakılmış ve Makro Tem. Oto. Bilgi İşlem Org. San. ve Tic. Ltd. Şti. ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmiştir.

Yaklaşık maliyet 21.11.2013 tarihinde ihale komisyonunun ilk oturumunda açıklanmıştır. Başvuru sahibi istekli tarafından öncelikle, idari şartnamede teklif fiyata dahil olan giderler arasında zeyilname ile yapılan değişiklik sonucu yer alan makine giderlerinin maliyetinin teklif fiyatına dahil edilmesi nedeniyle teklif fiyatlarının yüksek olduğu ve bu nedenle değerlendirme dışı bırakıldıkları, oysa idarenin yaklaşık maliyet hesabında makine maliyetinin dikkate alınmadığı iddia edilmekte olup bu iddiaya ilişkin olarak idareye şikayet başvurusu 23.12.2013 tarihinde yapılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde, “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır. Şikayet üzerine yapılan incelemede tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, gerekli düzeltme yapılarak 29 uncu maddede belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere ertelenir. Ancak belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde 26 ncı maddeye göre işlem tesis edilir.

İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.

İdareye şikayet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde ise “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü yer almaktadır.

Yaklaşık maliyete karşı yapılacak şikayet başvurusunun ihale tarihini izleyen günden itibaren 10 gün içinde yapılması gerekmektedir. Başvuru sahibi isteklinin bu süre geçtikten sonra 23.12.2013 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

b) Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

hakkında başvuruda bulunabilir.

(2) Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerde oluşturulan şartları netleştirilmiş teknik şartname, birinci fıkranın (c) bendi kapsamında idari işlem veya eylem sayılır.” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede, yaklaşık maliyete yönelik iddianın süresi içinde şikayet konusu yapılmadığı, bu durumda başvuru sahibi isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı dikkate alındığında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında makine maliyetine yer verilip verilmediği hususunun incelenmesinde hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin bulunmadığı, dolayısıyla başvuru ehliyetini haiz olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun bu iddialar yönünden de ehliyet yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak itirazen şikayet başvurusunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince süre ve ehliyet yönünden reddedilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvurunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, yaklaşık maliyetin hatalı belirlenmesi kısmına ilişkin süre yönünden, başvuru sahibinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygun olduğundan ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük açıklamasında makine maliyetine yer verilip verilmediği hususunun incelenmesinde hukuken korunması gereken bir hakkının ve menfaatinin bulunmadığı gerekçesiyle ehliyet yönünden, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince “başvurunun reddine” karar verilmiştir.

İdareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanunun 4. maddesinde geçen aday, istekli ve istekli olabilecek tanımları ve 54. maddesinde yer alan ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet yoluna başvurmaları yolundaki düzenleme, ihale dokümanı almayan kişilerin başvuruda bulunamayacaklarını, bu satın alma işleminin ehliyet şartının ön koşulu olduğunu ortaya koymaktadır.

Hukuki düzenleme bu yönde olmakla birlikte, kamu ihale mevzuatındaki itirazen şikâyet başvurusu, idarelerin ihale sürecinde tesis ettikleri idari işlemlere yönelik olarak hak kaybı ya da zarara uğrayanların yaptığı başvuru sonucu yapılan bir denetim yöntemidir. Yapılan incelemelerdeki temel unsur, bir kişinin başvurusu olmakla birlikte, içerik yönünden bir idari işlem denetimi olan itirazen şikâyet incelemesinin amacı, kamu hukukuna tabi olarak tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetimidir. Dolayısıyla idareler açısından bir denetim biçimi olan bu yöntem, hukuk özneleri için de bir hak ve özgürlük arama aracıdır. Bu nedenle de hukukun genel ilkeleri çerçevesinden, söz konusu hak arama yolunun genişletici biçimde yorumlanması gerekmektedir.

Söz konusu ihalede, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanı satın alınarak, ihaleye teklif verildiği, anılan Kanun ve Yönetmelik hükmü uyarınca istekli statüsünü kazandığından ve teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olması geçersiz teklif olduğu anlamına gelmediğinden başvurusunun, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük açıklamasında makine maliyetine yer verilip verilmediği hususuna ilişkin kısmının incelenmesi gerektiği yönündeki iddiasının incelenmesinin önünde hukuki engel bulunmamaktadır.

Ayrıca, başvuru sahibi isteklinin iddiasının ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük açıklamasında makine maliyetine yer verilip verilmediği hususu bu isteklilerin aşırı düşük açıklamalarına ilişkin olduğu dikkate alındığında, iddia çerçevesinde yapılacak inceleme sonucunda tekliflerin sıralaması değişebileceğinden, hatta ihalede geçerli teklif kalmaması nedeniyle ihale iptal edilebileceğinden, başvuru sahibinin iddiasının bu kısmına ilişkin olarak, ehliyetinin kabulünün yanı sıra, anılan Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan diğer unsurlar da başvuru sahibi tarafından yerine getirildiğinden, işin esasının incelenmesine geçilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede başvuru sahibinin iddiasının yaklaşık maliyetin hatalı belirlediği kısmının süre yönünden reddine katılmakla birlikte, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük açıklamasında makine maliyetine yer verilip verilmediği hususunun incelenmesi için işin “esasının incelemesine geçilmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunun “başvurunun reddine” ilişkin kararına katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi