KİK Kararı: 2014/UH.I-649

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/010
Gündem No : 2
Karar Tarihi : 03.02.2014
Karar No : 2014/UH.I-649
BAŞVURU SAHİBİ:
Kasapoğulları Tarım Ürünleri Nakliye Hayvancılık Temizlik Yemek San. Ve Tic. Ltd. Şti., ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ATATÜRK BULVARI NO:21 AKSARAY

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ortaköy İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Fatıh Mahallesı Sereflıkoçhısar Caddesi No:3 68400 AKSARAY

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/185992 İhale Kayıt Numaralı "Merkez Ortaögretim Okullarına Taşımalı Gelen Öğrencilerin Merkez Ortaögretim Okullarında Sıcak Yemek Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ortaköy İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 18.12.2013tarihinde pazarlık usulüile yapılan “Merkez Ortaögretim Okullarına Taşımalı Gelen Öğrencilerin Merkez Ortaögretim Okullarında Sıcak Yemek Alımı” ihalesine ilişkin olarak Kasapoğulları Tarım Ürünleri Nakliye Hayvancılık Temizlik Yemek San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 30.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.01.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.01.2014tarih ve 1216sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.01.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/230sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerine bırakılan Ağmar İnş. Gıda San. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının,

- İşçilik giderlerinin tam ve doğru olarak maliyete yansıtılması hususunun detaylı incelenmesi gerektiği,

- Sunulan proforma faturaların Tebliğ’e uygun olmasının mümkün olmadığı, proforma faturalarda beyan, imza kaşe bulunmadığı, özellikle hizmetin ifası sırasında yüklenicinin temin etmekle yükümlü olduğu araç gereçler ve bunların bakım ve onarım giderlerine ilişkin tevsik edici belgeler ile açıklama yapılması gerektiği,

- İşçi kıyafetlerine ilişkin giderin maliyete dahil edilip edilmediği,

- Sebze ve meyvelerin fiyatlarının Teknik Şartname gereği 1. kalite ürün olarak proforma fatura ile belgelendirilip belgelendirilmediğinin incelenmesi gerektiği,

- İlaçlama giderinin fiyat teklifi yerine proforma fatura ile belgelendirildiği,

- Temizlik ve sarf malzemeleri, ilaçlama ile yazlık ve kışlık iş elbiselerine verilen proforma faturalar Kamu İhale Genel Tebliği'ne uygun verilmiş olsa da birim fiyatların hayatın olağan akışına uygun olmadığı, idarenin bu konuda piyasada araştırma yaparak karar vermesi gerektiği, fiyat itibariyle yanıltıcı belge sunulduğundan durumun 4734 sayılı Kanun'un 17'nci maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği,

- Tüm proforma faturaların fiyatların gerçeği yansıtıp yansıtmadığı yönünden teyit edilmesi gerektiği,

- Demirbaş malzemeler firmaya ait olmadığı halde yıllık belli oranda amortisman gideri hesaplanarak maliyet açıklaması yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,

- Açıklama kapsamında, bedelsiz olarak karşılanacak nöbetçi öğretmen, idareci ve personel yemeğine ilişkin giderin belgelere dayalı olarak açıklanıp açıklanmadığı,

- Günlük yemekten alınacak numune ve numune analizine ilişkin giderlerin belgelere dayalı olarak açıklanıp açıklanmadığı,

- Besin zehirlenmelerine karşı ve yangın hasarlarına karşı 3. şahıs mali sorumluluk sigortası gider kaleminin belgelere dayalı olarak açıklanıp açıklanmadığı,

- İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hükümleri çerçevesindeki eğitimlerle ilgili gider kalemine ilişkin belgelere dayalı olarak açıklanıp açıklanmadığı,

- Firmanın Aksaray'daki mutfağından Ortaköy merkeze dağıtım yapacağı öngörülerek araç yakıt, bakım, onarım ve amortismanı veya kira sözleşmesi gider kalemlerinin belgelere dayalı olarak açıklanıp açıklanmadığı hususları çerçevesinde somut iddialar olarak değerlendirilerek incelenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale konusu iş, “Merkez Ortaöğretim Okullarına Taşımalı Gelen Öğrencilerin Merkez Ortaöğretim Okullarında Sıcak Yemek Hizmeti” olup birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihale gerçekleştirilmiştir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde

_“25.1._Ulaşım, Sigorta, Resim, Harç, Nakliye ve Tüm Giderler Teklif fiyata dahildir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Ulaşım, Sigorta, Resim, Harç, Nakliye ve Tüm Giderler Teklif fiyata dahildir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

İdari Şartname ekinde aşağıdaki tablo bulunmaktadır:

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

Anadolu İmam Hatip Lisesi 123 Öğrenciye Sıcak Yemek Alımı

ADET

12.915

Merkez Anadolu Lisesi 154 Öğrenciye Sıcak Yemek Alımı

ADET

16.170

Anadolu Lisesi 101 Öğrenciye Sıcak Yemek Alımı

ADET

10.605

Anadolu Öğretmen Lisesi 34 Öğrenciye Sıcak Yemek Alımı

ADET

3.570

Şehit Süleyman KÖSE İmam Hatip Ortaokulu 15 Öğrenciye Sıcak Yemek Alımı

ADET

1.575

ATL METEM 225 Öğrenciye Sıcak Yemek Alımı

ADET

23.625

Anadolu Sağlık Meslek Lisesi 21 Öğrenciye Sıcak Yemek Alımı

ADET

2.205

Teknik Şartname’de aşağıdaki düzenlemeler yapılmıştır:

__1. KONU VE KAPSAM :__Bu hizmet alımı Ortaköy İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nün ihtiyacı olan niteliği, çeşidi ve miktarı bu teknik şartnamede belirtilen taşımalı olarak Ortaöğretim Okullarında Eğitim - Öğrenim gören 673 öğrencinin öğle yemeği hizmeti işidir.

2. ÇALIŞMA ŞARTLARI:

2.1. Söz konusu hizmetin satın alınması işi aşağıda belirtilen hizmetleri kapsar.

Milli Eğitim Müdürlüğü emrinde 7 Merkez Ortaöğretim Okulunda taşımalı öğrenim gören

öğrencilerin öğle yemeği hazırlama, dağıtım ve servis hizmeti işini kapsar.

İŞİN SÜRESİ:

Yüklenici kişi, firma veya kurum 02/01/2014 tarihinden 13.06.2014 tarihine kadar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı Taşıma Merkezi Ortaöğretim Okulu Müdürlüklerine taşımalı öğrenci sayısı kadar her aydaki iş günlerinde yemek vermek zorundadır.

YEMEĞİN DAĞITILMASI

Yemek yüklenici firmanın mutfağında pişirilecektir.
Yemekler ilgili taşıma merkezi Ortaöğretim okullarının oluşturulacak muayene ve teslim alma komisyonuna teslim edilecektir.
Yemeklerin taşımalı merkez Ortaöğretim okuluna teslimi en geç saat 12:00’da yapılacaktır.
Yemekler kaliteli ve gramaj yönünden doyurucu olacaktır. Yüklenici firma yemek listesinde değişiklik yapamaz. Ancak idarenin onayı ile değişiklik yapabilir.
Yemek hazırlama, pişirme, saklama ve dağıtımda kullanılan ekipmanlar paslanmaz çelik olacaktır. Yemek dağıtımında kapalı kasa araç kullanılacak ve yemeklerin sıcaklığını koruyan kaplar kullanılacaktır.

Yemek yapımı ve servisinde kullanılan araç ve gereçlerin aylık periyodik bakımları yapılacak, kullanılmayacak durumda olanlar tespit edilerek derhal kullanımdan kaldırılacaktır.

İhaleyi alan yüklenici yemekleri okullara zamanında ve sıcak olarak ulaştırmak üzere yeterli sayıda servis aracının ilgili firmaya ait olduğunu gösteren ruhsatı veya 2013-2014 Öğretim yılı boyunca adı geçen yerlerde yemek dağıtmak amacıyla teklif sahibi kişi veya firma tarafından noter sözleşmesi ile kiralanmış olduğunu gösteren belgelerin fotokopilerini ibraz edecektir.

Okulların yarı açık olduğu öğleden sonra tatil edildiği günlerde yüklenici firma daha önceden Yemek Organizasyon Komisyonu veya muayene ve teslim alma komisyonu ile diyalog kurarak bu günlerde yemek dağıtmayacaktır. Okulun herhangi bir nedenle tam gün ya da yarım gün tatil edildiği günlerde okula yemek getirilmeyecek, yükleniciye o günkü ücreti ödenmez. Yemek dağıtımı yapılan Okullarımız ay sonunda Okullarımızdan Müdürlüğümüze gelen yemek yiyen öğrencileri gösteren yemek puantajındaki öğrenci ve gün sayısına göre ödeme yapılacaktır.

TEMİZLİK

a)İmalatta kullanılan malzemelerin, dağıtım aracının temizliği ile temizlikte kullanılacak malzemeler yüklenici firmaya aittir.

b)Mutfak temizliğinde ilgili bakanlıkça izin verilen deterjan veya dezanfektanlar kullanılacaktır.

c)Verilecek olan yemeklerin gram, kepçe, kevgir birimleri kullanılarak ne miktarda verileceğini gösteren liste aşağıdadır.

….

Yemek listesinde gösterilen yemekler, biri ana yemek olmak üzere her öğün 3 (üç) çeşit olarak verilecektir. Verilecek olan yemeklerin listesi
Bir sonraki ay içerisinde malzeme sıkıntısı yaşanabileceği düşüncesiyle verilmesi firma tarafından uygun bulunmayan yemek çeşitleri, yemek verilecek ayın ilk gününden 3 gün önce Taşıma Merkezi Okul Müdürlüğümüze bildirilecek; Müdürlüğümüz tarafından uygun görüldüğü takdirde o yemek çeşidi değiştirilebilecektir. Öğrenciler tarafından yenilmeyen yemekler bıkkınlık olması durumunda israf olmaması için Taşıma Merkezi Okul Müdürlüğünün isteği üzerine Yüklenici İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü onayını alarak değiştirebilecektir.
Yemek hizmetinin düzenli olarak yapılması için Taşıma Merkezi Okul Müdürlüğü tarafından Yemek Organizasyon Kurulu tarafından yapılacak günlük çalışma esaslarına uyulur.
Taşıma Merkezi Okullara (Ortaöğretim Okullarına yemek servisi yapacak araçlar hizmet süresince değiştirilmeyecektir. Herhangi bir sebeple (arıza vs.) değiştirilen araç idareye bildirilecektir.
Yemekler çelik taşıma kapları ile sıcaklığını muhafaza edecek şekilde termo kaplarda taşınarak temizliğine dikkat edilecek taşıma merkezi okullarda yemek malzemeleri (servis tabağı, kaşık, çatal, tuzluk, sürahi bardak ) yemek dağıtımı, yemek masa örtüleri masalar ve yemekhanenin temizliği bulaşıkların yıkanması iş ve işlemlerinin yaptırılması yüklenici tarafından yaptırılacaktır.
Yemek Yenildikten Sonra Yemekhaneler Yüklenici elemanlarınca temizlenecek bir sonraki yemeğe temiz ve hazır halde bulundurulacaktır..
Her öğrenciye yarım ekmek verilecektir.

ÖDEME VE HAKEDİŞLER

1- Her ayın istihkakı, ihaleyi üstlenen kişi kurum veya firma tarafından düzenlenecek faturanın ve listelerin ve Okul Müdürlüklerince düzenlenen yemek puantajlarının incelemesine müteakip, yemeğin verildiği ayı izleyen ayın 5’i ile 10’u arasında ödenek olması durumunda ödenecektir. Okul Müdürlükleri E-Okul Sistemine yemek yiyen öğrenci sayılarını ve her aydaki iş günü sayısını gireceklerdir. Bakanlık ödenek göndermesi durumunda ödeme yapılacaktır.

2-Ödenek olmaması veya geç gelmesi durumunda yüklenici hak talebinde bulunamayacaktır.

3-Öğrencilerin ayrılma göç, nakil vb nedenlerle sayısında artış olması durumunda toplam öğrenci sayısında %3 artışa kadar ücret talep etmeyecektir. %3 oranından fazla artış olması halinde ve ödenek olması durumunda ödeme yapılacaktır.

Öğrenci sayılarında azalma olması durumunda kalan net öğrenci sayısı kadar ödeme yapılacak Yüklenici öğrencinin azalmasından dolayı hak talebinde bulunmayacaktır.

DENETİM

Ortaköy Kaymakamlığı, Ortaköy Milli Eğitim Müdürlüğü komisyonu veya Yetkili kurum veya kuruluşlarca yapılacak denetimlerde tespit edilen hususların gereği, ihaleyi üstlenen kişi, kurum veya firma tarafından yerine getirilecektir. Denetim işinde komisyonun ulaşımı geliş –gidişleri yüklenici tarafından sağlanacaktır. Yüklenici bunun karşılığında ücret talep etmeyecektir.

NUMUNE ALMA

Yüklenici Günlük Yemek Menülerinden birer adet numune İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bırakılacak bir sonraki gündeki yemek saatine kadar bekleyecektir.

_1.(Birinci Hafta)_Haftalık Sıcak Yemek Menüsü

1.Haftalık Sıcak Yemek Menüsü

Pazartesi

Kuru Fasulye

Pirinç Pilavı

MeyveKomposto (Mevsimine göre)

Salı

Kıymalı Patetes

Çorba-Mercemek/Tavuk

Tatlı Tulumba ( 5 adet)

Çarşamba

Türlü Yumurta/ıspanak

Pilav(Pirinç/Bulğur

Meyve Mevsimine göre

Perşembe

Etli Nohut

Çorba(Mercemek/Tavuk

Yoğurt/ Sütlaç

Cuma

Sulu Köfte

Pirinç pilavı

Komposto

2.Haftalık Sıcak Yemek Menüsü

Pazartesi

Çiftlik Kebabı

Pirinç Pilavı

Helva

Salı

Etli Nohut

Pirinç Pilavı

Ayran

Çarşamba

Salçalı Köfte

Mercimek Çorba

Pirinç Pilavı

Perşembe

Sebzeli Tavuk

Salçalı Makarna

Mevsim Meyvesi

Cuma

Etli Türlü

Bulgur Pilavı

Sütlaç

3.Haftalık Sıcak Yemek Menüsü

Pazartesi

Tavuk Sote

Bulgur Pilavı

Tulumba Tatlısı

Salı

Etli Patates

Erişte

Ayran

Çarşamba

Etli Taze Fasülye

Pirinç Pilavı

Meyve Suyu

Perşembe

Etli Nohut

Bulgur Pilavı

Helva

Cuma

Kadınbudu köfte

Mercimek Çorba

Ayran

4.Haftalık Sıcak Yemek Menüsü

Pazartesi

Etli Nohut

Kuskus Pilavı

Kemal Paşa Tatlısı

Salı

Etli Taze Fasulye

Pirinç Pilavı

Ayran

Çarşamba

Etli Patates

Mercimek Çorba

Pirinç Pilavı

Perşembe

TasKebabı

Pirinç Pilavı

Tatlı

Cuma

Kuru Fasulye

Bulgur Pilavı

Ayran

_3. GENELŞARTLAR _

3.1. Taşıma Merkezi Ortaöğretim Okullarında taşıma kapsamında olan öğrencilere Yemek Günlük olarak verilecek sayıları puantajlara işlenecektir.

3.5. Çalıştırılacak personelin görev süresinde meydana gelebilecek her türlü kazanın maddi ve manevi sorumluluğu yükleniciye aittir. Yüklenici çalıştırdığı tüm personeller ile ilgili giderler yükleniciye aittir.

3.6. Yüklenici kişi, kurum veya firma ilçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nce verilecek talimatları eksiksiz yerine getirecektir.

5. YÜKLENİCİNİN SORUMLULUKLARI

…..

d. Yüklenici servis yapacağı araçta 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde belirtilen her türlü takım, avadanlık ve teçhizatı bulunduracaktır.

h.Malın temini ile sair yükümlülüklerin yerine getirilmesi nedeniyle üçüncü kişilerin can ve mal güvenliklerinin sağlanması amacıyla ilgili mevzuat uyarınca her türlü tedbiri almayı kabul eder.

Yüklenici, işin yerine getirilmesi sırasında yasa, yönetmelik ve tüzükler ile belirlenen ve ILO standartlarına uygun iş ve işçi sağlığı ile ilgili tüm güvenlik önlemlerini alacaktır.

i.Yüklenicinin ilgili mevzuata göre gerekli önlemleri almasına rağmen olabilecek kazalarda, Yüklenicinin personelinden kazaya uğrayanların tedavilerine ilişkin giderlerle kendilerine ödenecek tazminat Yükleniciye aittir. Ayrıca personelden iş başında veya iş yüzünden ölenlerin defin giderleri ile ailelerine ödenecek tazminatın tümü de Yüklenici tarafından karşılanır.

j.Bu sözleşmede düzenlenen işlerin yapılmasına ilişkin her türlü taşıma gideri sözleşme bedeline dahildir.

l.Yüklenici Gıda zehirlenmesine karşı sigorta poliçesi yaptıracak sözleşme imzalanmadan önce istenecektir.”. Ayrıca Teknik Şartname’de “YEMEKLERDE KULLANILACAK GIDA MADDELERİNİN ÖZELLİKLERİ” başlığı altında gıda malzemelerinin özellikleri, yemeklerde kullanılacak malzeme ve gramajları belirlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde,“ 79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

79.4.2.6. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir.

79.4.2.7. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

79.4.2.9. İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.

79.4.2.10. İstekli tarafından ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılmasıhalinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

79.4.2.13. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

79.4.2.17. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

79.4.2.18. İtirazenşikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

79.4.2.20. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; malzeme ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır.

79.4.2.21. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler, sadece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olduğundan, bu sözleşme giderleri ve genel giderler idarece hazırlanan teklif mektubu eki cetvelde ayrı bir birim fiyat kalemi olarak öngörülmeyecektir. İhale sonuçlandırıldıktan sonra ihale üzerinde kalan isteklinin ödeyeceği ihale kararı damga vergisi, sözleşme damga vergisi ile diğer sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanacaktır.

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.” şeklinde açıklamalar yer almaktadır.

İdarenin 18.12.2013 tarihli yazısı ile karsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunmuş olan iki istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiş, sadece Ağmar İnş. Gıda San. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından açıklama sunulmuş ve ihale bu istekli üzerinde bırakılmıştır. İdarenin aşırı düşük teklif açıklama talepli yazısında “Açıklanacak hususlar” olarak “1.Yemek menüsüne ait birim maliyet tablosu, 2. Malzeme Alış Maliyetleri ve Ortalama Maliyet, 3. Sarf ve Temizlik Malzemesi Giderleri, 4. Genel Giderler (İşletme Gideri), 5. Analiz ve Numune Giderleri, 6. 7 Adet Taşıma Merkezi Ortaöğretim Okul Müdürlüğüne Yemeklerin Ulaşım (Araç akaryakıt, sigorta) giderleri, 7. Yemek işinde kullanılacak gıda malzeme ve hizmet proforma faturaları” belirlenmiştir.

Ağmar İnş. Gıda San. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif fiyatı 116.302,20 TL olup birim fiyat teklif cetvelinde 2,74 TL birim fiyat öngörülmüştür. Sunulan aşırı düşük teklif açıklaması başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde aşağıda incelenmiştir.

- “İşçilik giderlerinin tam ve doğru olarak maliyete yansıtılması hususunun detaylı incelenmesi gerektiği iddiası” yönünden, ihale konu iş personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alım işi niteliğinde olup Teknik Şartname’nin 3.5’inci maddesinde yüklenicinin çalıştırdığı tüm personel ile ilgili giderlerin yükleniciye ait olduğu belirtilmiş, ancak çalıştırılacak personelin sayısı ve niteliğine ilişkin bir düzenleme yapılmamıştır. İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklama talebini içeren yazıda işçilik maliyeti teklifte önemli bileşen olarak da belirlenmemiştir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, 1 şoför, 7 dağıtım personeli, 1 aşçı ve 1 aşçı yardımcısından oluşan işçilik maliyetine ilişkin olarak açıklama yaptığı, öngörülen saatlik ücretin, saatlik asgari ücretin üzerinde 5,80 TL olduğu görüldüğünden iddia yerinde görülmemiştir.

- “İlaçlama giderinin fiyat teklifi yerine proforma fatura ile belgelendirildiği” iddiasına ilişkin olarak, Teknik Şartname’de ilaçlama yapılmasının öngörülmediği görülmüştür. İdarenin aşırı düşük teklif açıklama talepli yazısında da ilaçlamaya ilişkin bir husus yer almamaktadır. Açıklama kapsamında ilaçlamaya ilişkin maliyet öngörülmemiş, herhangi bir tevsik edici belge de sunulmamıştır. Bu nedenle iddia yerinde görülmemiştir.

- “Temizlik ve sarf malzemeleri, ilaçlama ile yazlık ve kışlık iş elbiselerine verilen proforma faturalar Kamu İhale Genel Tebliği'ne uygun verilmiş olsa da birim fiyatların hayatın olağan akışına uygun olmadığı, idarenin bu konuda piyasada araştırma yaparak karar vermesi gerektiği, fiyat itibariyle yanıltıcı belge sunulduğundan durumun 4734 sayılı Kanun'un 17'nci maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği” iddiasına ilişkin olarak, ilaçlama ve giyecek giderine ilişkin proforma fatura bulunmadığı, sadece temizlik ve sarf malzemelerine ilişkin olarak Ünsal Isı Soğutma İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş aynı içerikte fakat tarihleri farklı iki adet proforma faturanın sunulduğu, sunulan proforma faturaların Tebliğ’in 79.4.4’üncü uygun olduğu tespit edilmiş olup iddia yerinde görülmemiştir.

- “Demirbaş malzemeler firmaya ait olmadığı halde yıllık belli oranda amortisman gideri hesaplanarak maliyet açıklaması yapılmasının mevzuata aykırı olduğu” iddiasına ilişkin olarak, İdare tarafından açıklama istenilen bileşenler arasında bu hususa yer verilmediğinden istekli tarafından bu konuda belge sunulması gerekmemektedir. Bu nedenle iddia yerinde görülmemiştir.

- “Açıklama kapsamında, bedelsiz olarak karşılanacak nöbetçi öğretmen, idareci ve personel yemeğine ilişkin giderin belgelere dayalı olarak açıklanıp açıklanmadığı” iddiasına ilişkin olarak, iddia edilen düzenleme Teknik Şartname’de bulunmadığından iddia yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibi istekli ayrıca,

- “Sunulan proforma faturaların Tebliğ’e uygun olmasının mümkün olmadığı, proforma faturalarda beyan, imza kaşe bulunmadığı, özellikle hizmetin ifası sırasında yüklenicinin temin etmekle yükümlü olduğu araç gereçler ve bunların bakım ve onarım giderlerine ilişkin tevsik edici belgeler ile açıklama yapılması gerektiği”,

- “İşçi kıyafetlerine ilişkin giderin maliyete dahil edilip edilmediği”,

- “Sebze ve meyvelerin fiyatlarının Teknik Şartname gereği 1. kalite ürün olarak proforma fatura ile belgelendirilip belgelendirilmediğinin incelenmesi gerektiği”,

- “Tüm proforma faturaların fiyatların gerçeği yansıtıp yansıtmadığı yönünden teyit edilmesi gerektiği”,

- “Günlük yemekten alınacak numune ve numune analizine ilişkin giderlerin belgelere dayalı olarak açıklanıp açıklanmadığı”,

- “Besin zehirlenmelerine karşı ve yangın hasarlarına karşı 3. şahıs mali sorumluluk sigortası gider kaleminin belgelere dayalı olarak açıklanıp açıklanmadığı”,

- “İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hükümleri çerçevesindeki eğitimlerle ilgili gider kalemine ilişkin belgelere dayalı olarak açıklanıp açıklanmadığı”,

- “Firmanın Aksaray'daki mutfağından Ortaköy merkeze dağıtım yapacağı öngörülerek araç yakıt, bakım, onarım ve amortismanı veya kira sözleşmesi gider kalemlerinin belgelere dayalı olarak açıklanıp açıklanmadığı”

şeklindeki iddialarda bulunmaktadır.

4734 sayılı kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde dilekçelerde yer verilecek hususlar arasında, “Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller” de yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların Şekil Unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde dilekçelerde yer verilecek hususlar arasında “ Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller” de sayılmıştır.

İhalelere Yönelik başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinde, (8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” şeklinde açıklama yapılmış olup yukarıda belirtilen iddiaların idare işleminin hangi yönüyle mevzuata aykırılık taşıdığı hususuna ilişkin herhangi bir beyan içermediği dikkate alındığında bu iddialar yönünden başvurunun şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak itirazen şikayet başvurusunun reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden “ Başvurunun reddi ” yönünde karar verilmiştir.

Başvurusahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

4734 sayılı Kanun’un 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15 nci maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceğihükmü yer almaktadır.

Anılan Kanunun “ Temel İlkeler ” başlıklı 5 inci maddesinde, idarelerin anılan Kanun kapsamında yapılacak olan ihalelerde gizliliği sağlanmakla sorumlu olduğu belirtilmiş, Kanunun 61 inci maddesinde de, bu Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanların ihale süreci ile bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve mali yönlerine ilişkin gizli kalması gereken bilgi ve belgeler ile işin yaklaşık maliyetini ifşa edemeyecekleri, aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58 inci ve 60 ıncı maddelerde belirtilen müeyyidelerin uygulanacağı kurala bağlanarak ihalelerde gizliliğin sağlanması amacıyla temel hukuki düzenlemeler öngörülmüştür.

Bu itibarla, gizlilik ilkesinin uygulanmasının zorunlu olduğu ihale süreçlerinde isteklilerin, aşırı düşük teklif açıklamaları ekinde sundukları bilgi ve belgeler hakkında detaylı bilgiye sahip olmaları mümkün olmadığındanve daha detaylı verilerle itiraz etmesine zaten normal koşullarda olanak bulunmadığından itirazen şikâyet başvurusunda belirtilen iddiasının esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda belirttiği iddiasının, somut olarak ele alınarak işin esasının incelenmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan “Başvurunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ İhale üzerine bırakılan Ağmar İnş. Gıda San. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının, işçilik giderlerinin tam ve doğru olarak maliyete yansıtılması hususunun detaylı incelenmesi gerektiği, sunulan proforma faturaların Tebliğ’e uygun olmasının mümkün olmadığı, proforma faturalarda beyan, imza kaşe bulunmadığı, özellikle hizmetin ifası sırasında yüklenicinin temin etmekle yükümlü olduğu araç gereçler ve bunların bakım ve onarım giderlerine ilişkin tevsik edici belgeler ile açıklama yapılması gerektiği, işçi kıyafetlerine ilişkin giderin maliyete dahil edilip edilmediği, sebze ve meyvelerin fiyatlarının Teknik Şartname gereği 1. kalite ürün olarak proforma fatura ile belgelendirilip belgelendirilmediğinin incelenmesi gerektiği, ilaçlama giderinin fiyat teklifi yerine proforma fatura ile belgelendirildiği, temizlik ve sarf malzemeleri, ilaçlama ile yazlık ve kışlık iş elbiselerine verilen proforma faturalar Kamu İhale Genel Tebliği'ne uygun verilmiş olsa da birim fiyatların hayatın olağan akışına uygun olmadığı, idarenin bu konuda piyasada araştırma yaparak karar vermesi gerektiği, fiyat itibariyle yanıltıcı belge sunulduğundan durumun 4734 sayılı Kanun'un 17 nci maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, tüm proforma faturaların fiyatların gerçeği yansıtıp yansıtmadığı yönünden teyit edilmesi gerektiği, demirbaş malzemeler firmaya ait olmadığı halde yıllık belli oranda amortisman gideri hesaplanarak maliyet açıklaması yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, açıklama kapsamında, bedelsiz olarak karşılanacak nöbetçi öğretmen, idareci ve personel yemeğine ilişkin giderin belgelere dayalı olarak açıklanıp açıklanmadığı, günlük yemekten alınacak numune ve numune analizine ilişkin giderlerin belgelere dayalı olarak açıklanıp açıklanmadığı, besin zehirlenmelerine karşı ve yangın hasarlarına karşı 3. şahıs mali sorumluluk sigortası gider kaleminin belgelere dayalı olarak açıklanıp açıklanmadığı, iş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hükümleri çerçevesindeki eğitimlerle ilgili gider kalemine ilişkin belgelere dayalı olarak açıklanıp açıklanmadığı, firmanın Aksaray'daki mutfağından Ortaköy merkeze dağıtım yapacağı öngörülerek araç yakıt, bakım, onarım ve amortismanı veya kira sözleşmesi gider kalemlerinin belgelere dayalı olarak açıklanıp açıklanmadığı, hususları çerçevesinde somut iddialar olarak değerlendirilerek incelenmesi gerektiği” şeklinde belirtilen iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince iddianın şekil yönünden reddine ilişkin “ Başvurunun reddi ” yönünde karar verilmiştir.

Bu itibarla, gizlilik ilkesinin uygulanmasının zorunlu olduğu ihale süreçlerinde isteklilerin, aşırı düşük teklif açıklamaları ekinde sundukları bilgi ve belgeler hakkında detaylı bilgiye sahip olmaları mümkün olmadığından, şikayet başvurularında ileri sürülen bu yöndeki iddiaların somutluğu açısından konunun geniş yorumlanması gerekmektedir. Aksi bir kabul, Kanunda zorunlu bir başvuru yolu olarak öngörülen şikâyet başvurusu işlevinin yerine getirilmemesine ve kişilerin hak arama hürriyetinin kullanılmasının zorlaştırılmasına sebebiyet vereceğinden anılan Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin dilekçesinin ve içeriğinin; 4734 sayılı Yasa ve anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu anlaşıldığından ve daha detaylı verilerle itiraz etmesine zaten normal koşullarda olanak bulunmadığından itirazen şikâyet başvurusunda belirtilen iddiasının esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Bu kapsamda yapılan incelemeye göre;

Ortaköy İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “ Merkez Ortaögretim Okullarına Taşımalı Gelen Öğrencilerin Merkez Ortaögretim Okullarında Sıcak Yemek Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin HAİUY. m. 9 esas alınarak (Milli Eğitim Bakanlığı’nca belirlenen birim fiyatlar üzerinden) toplam 196.581,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 4 firmanın doküman almaya ve teklif vermeye davet edildiği, (3) adet ihale dokümanı satın alındığı, 18.12.2013tarihinde yapılan ihaleye (3) isteklinin katıldığı, idarenin 18.12.2013 tarihli yazıları ile son teklif vermeye davet edildiği,

İdarece şikayete konu ihaleye yönelik tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, üç teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Son Teklif Bedeli (TL)

AĞMAR İNŞAATGIDA SANAYİ İTHALAT İHRACAT LİMİTED ŞİRKETİ

116.302,20

ÇAĞRI TEMİZLİK MEDİKAL GÜVENLİK HİZMETLERİ MÜHENDİSLİK GIDA İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ

126.490,35

KASAPOĞULLARI TARIM ÜRÜNLERİ NAK. HAY.TEM .YEMEK SAN.VE TİC.LTD.

178.782,45

Şeklinde verildiği, idarenin 18.12.2013 tarihli yazısı ile karsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunmuş olan iki istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, sadece Ağmar İnş. Gıda San. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından açıklama sunulduğu ve ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen son teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda; başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda belirttiği iddiasının, somut olarak ele alınarak işin esasının incelenmesi gerektiği ve bu kapsamda yapılan inceleme uyarınca da, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan “Başvurunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

KİK Kararı: 2014/UH.I-649

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin