KİK Kararı: 2014/UH.I-648

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/010
Gündem No : 1
Karar Tarihi : 03.02.2014
Karar No : 2014/UH.I-648
BAŞVURU SAHİBİ:
Hüseyin Çoban İnş. Temizlik Taah. Tıbbi Malz. Bilgisayar Güvenlik Turizm Hizmet Müteahhitlik Tic. Ltd. Şti., CEBRAİL MAH. 3.VARLIK SOK. FATİH CAD. ANLAR APT. NO:8 ANTAKYA/ HATAY

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi, Arifiye Mahallesi Ikieylül Caddesi No : 53 26130 ESKİŞEHİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/159894 İhale Kayıt Numaralı "Katı Atık Depolama Alanı Düzenlenmesi Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığıtarafından 09.12.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Katı Atık Depolama Alanı Düzenlenmesi Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Hüseyin Çoban İnş. Temizlik Taah. Tıbbi Malz. Bilgisayar Güvenlik Turizm Hizmet Müteahhitlik Tic. Ltd. Şti.nin 27.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.01.2014tarih ve 724sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.01.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/156sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhalenin yaklaşık maliyetinde %25 oranında firma karı belirlenemeyeceği, ihalenin %20 karsız yaklaşık maliyetinin 2.094.517,30 TL olduğu ve bu tutarın altında kalan 4 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekirken sadece 2 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,

2. Yaptıkları maliyet hesaplamalarında; çalıştırılacak personel maliyeti hesaplandığında, Bayındırlık Yüksek Fen Kurulu'nun belirlediği akaryakıt tüketim hesabında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın analiz pozlarından hesaplama yapıldığında, araçların bakım, onarım, amortisman, yedek parça, vergi, sigorta, kasko gibi genel gider ve diğer maliyet giderleri hesaplandığında belirtilen 4 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun yapılmasının mümkün olmadığı,

3. Aşırı düşük teklif sorgulamasında firmaların araç ve ekipmanı kiralama yöntemi kullanarak amortisman ve genel gider hesaplamalarından kaçtıkları, akaryakıt tüketiminde Bayındırlık Yüksek Fen Kurulu'nun motor gücüne göre yakıt tüketim hesaplamasını kullanmadıklarının ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yapı maliyet ve analizlerindeki pozlardan yararlanmadıklarının görüleceği, bu nedenle açıklamaların fen kurallarına uygun olmaması nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

4. Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında Teknik Şartname'nin 6'ncı maddesindeki tüm hususlarda ve en önemli bileşenler olan 6.9, 6.10,6.11,6.13 maddeleri ile 8, 10.3 ve 12'nci maddelerdeki giderlerin ve diğer malzemeler başlıklı tabloda gösterilen malzemelere ilişkin giderlerin açıklanmasının istenilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale konusu işin yaklaşık maliyeti 2.513.420,76 TL olup yaklaşık maliyet eki hesap cetvelinden yaklaşık maliyet bileşenlerinin aşağıdaki gibi olduğu anlaşılmıştır.

Yaklaşık Maliyet Bileşenleri

TL

237.250 ton katı atığın tesise kabulü ve düzenli depolanması

1.761.500,08

1 adet çevre mühendisinin 1 yıllık maliyeti

43.740,36

4 adet formenin 1 yıllık maliyeti

117.802,74

5 adet operatör, şoförün 1 yıllık maliyeti

150.846,97

8 adet idari işçinin 1 yıllık maliyeti

180.126,32

7 adet saha işçinin 1 yıllık maliyeti

161.327,68

İşçilik maliyeti toplamı

653.844,07

Firma Kârı %15 (işçilik maliyeti üzerinden)

98.076,61

Toplam

2.513.420,76

Yaklaşık maliyetin 653.844,07 TL’lik işçilik maliyeti ve 1.761.500,08 TL’lik 237.250 ton katı atığın tesise kabulü ve düzenli depolanması maliyetinden oluştuğu, idarenin yüklenici karını işçilik kalemleri üzerinden hesaplandığı ve 98.076,61 TL kar öngördüğü, diğer maliyet kalemi için yüklenici karı öngörülmediği anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’ncu maddesinin üçüncü fıkrasında,

“Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. (Ek 16/7/2011-27996 R.G./1. md.) Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” hükmü öngörülmüştür.

Anılan hüküm uyarınca yüklenici kârı %20 oranını geçemeyeceğinden idarece kâr oranı belirlenmemiş olan “237.250 ton katı atığın tesise kabulü ve düzenli depolanması” maliyet kalemi için %20 oranında kârın bu kalemin maliyetinden düşülmesi suretiyle bulunan tutar 1.761.500,08/1,20=1.467.916,73 TL’ dir.

Bu durumda ihalenin karsız yaklaşık maliyet tutarının (1.467.916,73 TL + 653.844,07 =) 2.121.760,80 TL olduğu anlaşılmıştır.

İhaleye sunulan 4 teklifin bu tutarın altında olduğu tespit edilmiştir:

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Değerlendirmeye İlişkin Açıklama

REMONDİS ATIK YÖNETİMLERİ LTD.ŞTİ.

1.459.634,00

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülerek İhale üzerine bırakılan

ŞAHİNOĞULLARI NAK. HAF. İNŞ. OTO. TAAH. TİC. VE SAN. LTD. ŞTİ.

1.610.509,50

Aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığından değerlendirme dışı

REMZİ SÜTÇÜ

1.816.680,00

Ekonomik açıdan en avantajlı 2. teklif

BEYHA GIDA İNŞ. YAPI MALZ. OTO.VE NAK. SAN. TİC. LTD. ŞTİ.

1.888.725,00

GEÇERLİ TEKLİF

(2.513.420,76-98.076,61=)

2.121.760,80

Karsız yaklaşık maliyet

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’nci maddesinde, “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

_(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.)_İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmüne ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde, “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda anılan hükümler uyarınca hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekmektedir. Bu konuda Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde,

“79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.” şeklinde açıklama yer almaktadır.

İncelenen hizmet alımı ihalesinde de yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri ve istikrar kazanmış Kamu İhale Kurulu kararları uyarınca, kârsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekmektedir.

İdarece sadece en düşük teklif sahibi 2 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı görülmüştür. Bunlardan Şahinoğulları Nakliyat Hafriyat İnşaat Otomotiv Taahhüt Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığından değerlendirme dışı bırakılmış olup ihale aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen en düşük teklif sahibi Remondis Atık Yönetimleri Ltd. Şti. üzerinde bırakılmıştır. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif de aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmamış isteklilerden en düşük 3. sıradaki teklif sahibi istekli olarak belirlenmiştir.

İdarenin karsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin tümüne aşırı düşük teklif sorgulaması yapmayıp en düşük ilk iki teklifi sorgulamasında mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Dolayısıyla daha önce aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmamış 2 istekliden de Remondis Atık Yönetimleri Ltd. Şti.’ne gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talepli yazı ile aynı içerikteki yazılar ile aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde dilekçelerde yer verilecek hususlar arasında, “Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller” de yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların Şekil Unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde dilekçelerde yer verilecek hususlar arasında “ Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller” de sayılmıştır.

İhalelere Yönelik başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinde, (8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” şeklinde açıklama yapılmış olup yukarıda belirtilen iddianın, idare işleminin hangi yönüyle mevzuata aykırılık taşıdığı hususuna ilişkin herhangi bir beyan içermediği dikkate alınarak bu iddia bakımından başvurunun şekil yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü ve 4’üncü iddialarına ilişkin olarak:

Söz konusu iddialara idareye yapılan şikayet başvurusunda yer verilmediği görülmüştür.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında, “ İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü yer almakta olup anılan hüküm uyarınca söz konusu iddiaların 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi uyarınca şekil yönünden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, daha önce aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmamış 2 istekliden, aşırı düşük teklif sorgulaması istenilen 2 istekliye gönderilen yazı ile aynı içerikteki yazılar ile aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ Yaptıkları maliyet hesaplamalarında; çalıştırılacak personel maliyeti hesaplandığında, Bayındırlık Yüksek Fen Kurulu'nun belirlediği akaryakıt tüketim hesabında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın analiz pozlarından hesaplama yapıldığında, araçların bakım, onarım, amortisman, yedek parça, vergi, sigorta, kasko gibi genel gider ve diğer maliyet giderleri hesaplandığında belirtilen 4 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun yapılmasının mümkün olmadığı ” şeklinde belirtilen ikinci iddiası hakkında da Kurul çoğunluğunca, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden “ Başvurunun reddine ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

4734 sayılı Kanun’un 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanunun “Temel İlkeler” başlıklı 5 inci maddesinde, idarelerin anılan Kanun kapsamında yapılacak olan ihalelerde gizliliği sağlanmakla sorumlu olduğu belirtilmiş, Kanunun 61 inci maddesinde de, bu Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanların ihale süreci ile bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve mali yönlerine ilişkin gizli kalması gereken bilgi ve belgeler ile işin yaklaşık maliyetini ifşa edemeyecekleri, aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58 inci ve 60 ıncı maddelerde belirtilen müeyyidelerin uygulanacağı kurala bağlanarak ihalelerde gizliliğin sağlanması amacıyla temel hukuki düzenlemeler öngörülmüştür.

Bu itibarla, gizlilik ilkesinin uygulanmasının zorunlu olduğu ihale süreçlerinde isteklilerin, aşırı düşük teklif açıklamaları ekinde sundukları bilgi ve belgeler hakkında detaylı bilgiye sahip olmaları mümkün olmadığından, detaylı verilerle itiraz etmesine zaten normal koşullarda olanak bulunmadığından itirazen şikâyet başvurusunda belirtilen iddiasının esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin ikinci iddiasının somut olarak ele alınarak işin esasının incelenmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, ikinci iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan “Başvurunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ İhalenin yaklaşık maliyetinde %25 oranında firma karı belirlenemeyeceği, ihalenin %20 karsız yaklaşık maliyetinin 2.094.517,30 TL olduğu ve bu tutarın altında kalan 4 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekirken sadece 2 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının mevzuata aykırı olduğu ” şeklinde dile getirilen birinci iddiası kapsamındaKurulca, idarece karsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin tümüne aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekirken en düşük ilk iki teklif nezdinde aşırı düşük sorgulaması istemesi işlemlerinde mevzuata uyarlık bulunmadığına ilişkin “** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiş olup,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ Yaptıkları maliyet hesaplamalarında; çalıştırılacak personel maliyeti hesaplandığında, Bayındırlık Yüksek Fen Kurulu'nun belirlediği akaryakıt tüketim hesabında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın analiz pozlarından hesaplama yapıldığında, araçların bakım, onarım, amortisman, yedek parça, vergi, sigorta, kasko gibi genel gider ve diğer maliyet giderleri hesaplandığında belirtilen 4 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun yapılmasının mümkün olmadığı ” şeklinde belirtilen ikinci iddiası hakkında da Kurul çoğunluğunca, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince iddianın şekil yönünden reddine ilişkin “ Başvurunun reddi ” yönünde karar verilmiştir.

Başvurusahibinin birinci iddiası kapsamında Kurulca verilen karar gerekçesine katılmakla birlikte başvuru sahibinin ikinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

4734 sayılı Kanun’un 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15 nci maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceğihükmü yer almaktadır.

Anılan Kanunun “ Temel İlkeler ” başlıklı 5 inci maddesinde, idarelerin anılan Kanun kapsamında yapılacak olan ihalelerde gizliliği sağlanmakla sorumlu olduğu belirtilmiş, Kanunun 61 inci maddesinde de, bu Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanların ihale süreci ile bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve mali yönlerine ilişkin gizli kalması gereken bilgi ve belgeler ile işin yaklaşık maliyetini ifşa edemeyecekleri, aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58 inci ve 60 ıncı maddelerde belirtilen müeyyidelerin uygulanacağı kurala bağlanarak ihalelerde gizliliğin sağlanması amacıyla temel hukuki düzenlemeler öngörülmüştür.

Bu itibarla, gizlilik ilkesinin uygulanmasının zorunlu olduğu ihale süreçlerinde isteklilerin, aşırı düşük açıklamaları ekinde sundukları bilgi ve belgeler hakkında detaylı bilgiye sahip olmaları mümkün olmadığından, şikayet başvurularında ileri sürülen bu yöndeki iddiaların somutluğu açısından konunun geniş yorumlanması gerekmektedir. Aksi bir kabul, Kanunda zorunlu bir başvuru yolu olarak öngörülen şikâyet başvurusu işlevinin yerine getirilmemesine ve kişilerin hak arama hürriyetinin kullanılmasının zorlaştırılmasına sebebiyet vereceğinden anılan Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin dilekçesinin ve içeriğinin; 4734 sayılı Yasa ve anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu anlaşıldığından ve daha detaylı verilerle itiraz etmesine zaten normal koşullarda olanak bulunmadığından itirazen şikâyet başvurusunda belirtilen ikinci iddiasının esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Bu kapsamda yapılan incelemeye göre,

İhale konusu iş, “ Katı Atık Depolama Alanı Düzenlenmesi Hizmeti ” olup birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihale gerçekleştirilmiştir. Birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki gibidir:

A

B

Sıra

No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi

sayısı

Ay/gün/saat

1

1 Adet Çevre Mühendisi (Giyim, Yemek ve Yol Bedeli dahil)

İşçi x

Ay

1

12

2

Formen (Giyim, Yemek ve Yol Bedeli Dahil)

İşçi x Ay

4

12

3

Operatör-Şoför (Giyim, Yemek ve Yol Bedeli Dahil)

İşçi x

Ay

5

12

4

İdari İşçi (Giyim, Yemek ve Yol Bedeli Dahil)

İşçi x Ay

8

12

5

Saha işçisi (Giyim, Yemek ve Yol Bedeli Dahil)

İşçi x

Ay

7

12

I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç)

Sıra

No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

Formen Resmi Dini Bayram Mesai Ücreti

Gün

42

2

Operatör-Şoför Resmi Dini Bayram Mesai Ücreti

Gün

43,5

3

İdari ve Saha işçisi Resmi Dini Bayram Mesai Ücreti

Gün

174

4

Fazla Mesai Ücreti (Operatör-Şoför)

Saat

540

5

Fazla Mesai Ücreti (İdari ve Saha İşçisi)

Saat

2.730

6

Katı Atığın Tesise Kabulü ve Düzenli Depolanması

Ton

237.250

II. ARA TOPLAM (K.D.V. Hariç)

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

İdari Şartname’nin “ Teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı 25'inci maddesinde aşağıdaki şekilde düzenleme yapılmıştır:

“25.1. vergi(KDV Hariç), resim, harç ve benzen giderler, teklif fiyata dahil edilecektir.

1. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
2. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir.
3. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak iigili mevzuatına göre hesaplanacak

işçilik ücreti:

Bu ihalede Çevre Mühendisine Asgari Ücretin %150 fazlası, Formen, Operatör ve Şoföre Asgari Ücretin %50 fazlası ödenecektir. İdari ve Saha İşçisine Asgari Ücret Ödenecektir. İhale konusu hizmette Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günlerinde Formen, Operatör ve Şoför 85,5 Gün, İdari ve Saha İşçisi 174 Gün fazla çalışma yapılacak olup, teklif fiyata dahil edilecektir. İhale konusu hizmette Operatör-Şoför 540 saat, İdari ve Saha İşçisi 2730 saat fazla çalışma yapacak olup, teklif fiyata dahil edilecektir.

1. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Teknik Şartnamenin 8. maddesinde belirtilen personelin yol gideri ayni olup, istekliler teklif fiyatına yol giderini dahil edeceklerdir.

Yüklenici tarafından karşılanacak yemek masrafı aylık gün sayısı olarak 26 (yirmialtı) gün esas alınacaktır. Personelin yemek gideri günlük brüt (6,00-TL) olarak hesaplanacaktır. Yüklenici, teklif fiyatına personel yemek giderini dahil edecek ve bordroda gösterecektir. Teknik Şartnamenin 8.3. maddesinde belirtilen personele verilecek giyecek gideri ayni olup, istekliler teklif fiyatına giyecek giderini dahil edeceklerdir.

1. Bu madde boş bırakılmıştır.
2. Diğer giderler:

İstekliler teklif fiyatına Teknik şartnamenin 6.9. maddesinde belirtilen (1 yıl için 240.000 Kwh) elektrik bedelini teklif fiyata dahil edeceklerdir.

1. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
2. Kısa vadeli sigorta prim oranlan belirtilecektir.

Personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %2 (iki) olarak tespit edilmiştir.”,

İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması talebini içeren yazısında,

“ Açıklık getirilmesi gereken hususlar”, “ 1. İşçilik maliyeti, 2. Giyim maliyeti, 3. Personel servis maliyeti, 4. Binek araç, 5. Teknik Şartname‘nin 9. maddesinde yer alan iş makinaları, 6. Teknik Şartname’nin 9. maddesinde yer alan diğer malzemeler, 7. Elektrik sarfiyat bedeli, 8. Sızıntı suyu havuzu ve gözlem kuyularındaki suların analiz bedelleri ”olarak belirlenmiştir.

Teknik Şartname’nin “ işletme ekipmanı ” başlıklı 9’uncu maddesinde yer alan “ Tablo 2: Tesiste Kullanılacak Ekipman ve Örtü Malzemeleri ” başlıklı tablo aşağıdaki gibidir:

Paletli Ekskavatör

1 adet

Min, 16 ton çalışma ağırlığı - Min. 140 HP olacak, hafta içi 8 saat, cumartesi günü 5 saat çalışacaktır.

Paletli Dozer

1 adet

Min. 24 ton çalışma ağırlığı - Min, 285 HP olacak, 7 gün 8 saat çalışacaktır.

Çöp Kompaktörü

1 adet

En az 2000 model ve üstü Min 26- ton Çalışma ağırlığı - Min. 300 HP olacak, 7 gün 8 saat çalışacaktır.

Damperli kamyon

1 Adet

Min. 7 Ton-min 120 Hp olacak, hafta içi 8 saat, cumartesi günü 5 saat çalışacaktır.

Anılan maddede yer alan “ Diğer Malzemeler ” başlıklı tablo ise aşağıdaki gibidir:

PE Boru Q100

600 metre

Sızıntı suyu geri devrinde springlerin bağlantılarında kullanılacaktır, Teknik Şartnamesi aşağıda verilmiştir.

S prina

6 adet

Sızıntı suyunun geri devrinde yağmurlama yöntemi için kullanılacaktır.

Teknik Şartnamesi aşağıda verilmiştir.

Hasır Çelik Tel

746,48 m 2

Gaz Drenaj Bacası Teşkilinde kullanılacaktır. Teknik Şartnamesi aşağıda verilmiştir.

HDPE Boru Q160

78 metre

Gaz Drenaj Bacası Teşkilinde kullanılacaktır. Teknik Şartnamesi aşağıda verilmiştir.

HDPE Boru Q110

108 metre

Gaz Drenaj Bacası Teşkilinde kullanılacaktır. Teknik Şartnamesi aşağıda verilmiştir

İhale konusu işin ihale dokümanındaki veriler doğrultusunda KİK işçilik hesaplama modülü kullanılarak tespit edilen (ayni yol ve ayni giyim bedeli hariç) teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplamı 578.247,20 TL’dir.

Başvuru sahibi istekli tarafından , “ Yaptıkları maliyet hesaplamalarında; çalıştırılacak personel maliyeti hesaplandığında, Bayındırlık Yüksek Fen Kurulu'nun belirlediği akaryakıt tüketim hesabında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın analiz pozlarından hesaplama yapıldığında, araçların bakım, onarım, amortisman, yedek parça, vergi, sigorta, kasko gibi genel gider ve diğer maliyet giderleri hesaplandığında belirtilen 4 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun yapılmasının mümkün olmadığı ”iddia edilmekte olup aşırı düşük teklif açıklaması sunmuş tek istekli olan ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları iddia edilen hususlar yönünden incelendiğinde;

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatı 1.459.634,00 TL olup, işçilik maliyeti olarak 626.454,68 TL öngörülmüştür. Bu tutar içinde ayni olarak karşılanması öngörülen giyim bedeli için % 3 sözleşme gideri hariç toplam (25 işçi x 240 TL=) 6.000 TL bedel öngörülmüş olup bunu tevsik etmek üzere Ateş Ticaret tarafından düzenlenmiş 21.11.2013 tarihli 1 kişinin 1 yıllık kıyafeti için 240 TL’lik proforma fatura sunulduğu, sunulan belgede satışlar üzerinden açıklama yapıldığını gösterir “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutan tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80'inin altında olmadığını beyan ederim.” şeklindeki meslek mensubu beyanı, kaşe ve imzası ile mükellefin kaşe ve imzasının bulunduğu tespit edilmiştir. Ancak, birim fiyat teklif cetvelindeki toplam işçi sayısını karşılayacak şekilde proforma fatura alınması gerekirken 1kişinin giyim maliyeti için proforma fatura alınması suretiyle hesaplama yapılmasının mevzuata uygun olmadığı,

İşçilik maliyeti içinde ayni olarak karşılanması öngörülen yol bedeli için aylık (25 işçi x 136 TL=) 3400 TL olmak üzere toplam (3400 TL x 12 ay=) 40.800 TL bedel öngörülmüş olup bunu tevsik etmek üzere Pilpet Geri Dönüşüm İnş. Hafr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş 19.11.2013 tarihli 1 ay için 3.400 TL’lik “ Servis kira bedeli ” konulu fiyat teklifinin sunulduğu, belgede, “şoför, akaryakıt, kasko, trafik sigortası, taşıt vergisi, periyodik bakım ve arıza giderleri dahil tüm giderler, ruhsat tüm trafik izinleri tarafımıza aittir.” ibaresi yer almaktadır, ayrıca sunulan belgede satışlar üzerinden açıklama yapıldığını gösterir “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80‘inin altında olmadığını beyan ederim.” şeklindeki meslek mensubu beyanı, kaşe ve imzası ile mükellefin kaşe ve imzasının bulunduğu tespit edilmiştir. Ancak, yol bedeline ilişkin olarak işin süresinin tamamını içerecek şekilde proforma fatura alınması 1 aylık maliyet için proforma fatura alınması suretiyle hesaplama yapılmasının mevzuata uygun olmadığı,

Akaryakıt maliyeti ile araçların bakım, onarım, amortisman, yedek parça, vergi, sigorta, kasko gibi genel gider ve diğer maliyet giderlerine ilişkin iddia yönünden ise, personel servisinde kullanılacak araca ilişkin olarak bu giderlerin alınan fiyat teklifine dahil olduğunun belirtildiği, idarenin önemli maliyet bileşeni olarak için belirlediği “ Binek araç ile Teknik Şartname’nin 9. maddesinde yer alan iş makinaları” için ise bu giderlerin yine alınan fiyat tekliflerine dahil olduğunun belirtildiği anlaşılmış olup, araca ilişkin tüm gider kalemlerinin ayrı ayrı gösterilmesi gerekirken tüm giderler dahil olmak üzere tek fiyat öngörülmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı,

Değerlendirildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; başvurusahibinin birinci iddiası kapsamında Kurulca verilen karar gerekçesine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin ikinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda; başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda belirttiği ikinci iddiasının, somut olarak ele alınarak işin esasının incelenmesi gerektiği ve bu kapsamda yapılan incelemeye göre de, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki düşüncemle, ikinci iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan “Başvurunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi