KİK Kararı: 2014/UH.I-625

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/009
Gündem No : 31
Karar Tarihi : 30.01.2014
Karar No : 2014/UH.I-625
BAŞVURU SAHİBİ:
Esen Sosyal Hizmetler Bilg. Temz.Tur. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti., ANKARA CAD. ERALTAN APT. NO:91/9 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kartal Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü, Petrol Is Mahallesı Üsküdar Caddesı Besım Pasa Sokak No:2 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/166237 İhale Kayıt Numaralı "2014 Yılı Genel Temizlik Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kartal Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğütarafından 17.12.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2014 Yılı Genel Temizlik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Esen Sosyal Hizmetler Bilg. Temz. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 26.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.01.2014tarih ve 249sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.01.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/46sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu ve aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin bu istekli üzerinde bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “2014 Yılı Genel Temizlik Hizmet Alımı” olduğu belirtilmiş olup anılan Şartname’nin 19’uncu maddesinde isteklilerin tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden verecekleri, ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacağı düzenlenmiştir.

Söz konusu Şartname’nin “Teklif Fiyata Dahil Olan Giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3.1. 25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Temizlik Personeli(54 kişix12 ay) pozisyonu için Asgari Ücretin %20 fazlası.

Proje Sorumlusu(1 kişix12 ay) pozisyonu için Asgari Ücretin %60 fazlası.2014 Yılındaki 14,5 resmi tatil günü (Ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri, 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü ve yılbaşı günü) yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanunun 47. Maddesine göre ücretlendirme yapılacaktır.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yüklenici tarafından karşılanacak yol masrafı aylık gün sayısı olarak 22 (yirmiiki), yemek masrafı aylık gün sayısı olarak 22 (yirmiiki) gün esas alınacaktır.

Personelin yol gideri günlük brüt (9,82 TL) olarak hesaplanacaktır. Yüklenici, teklif fiyatına personel yol giderini dahil edecek ve bordroda gösterecektir. Yol bedeli 22 gün üzerinden nakdi olarak ödenecektir. Personelin yemek gideri günlük brüt (8,85 TL) olarak hesaplanacaktır. Yüklenici, teklif fiyatına personel yemek giderini dahil edecek ve bordroda gösterecektir. Yemek bedeli 22 gün üzerinden nakdi olarak ödenecektir Yüklenici, çalıştırılacak personelin giyim bedelini ayni olarak karşılayacaktır.

Yüklenici, şekli ve cinsi idare tarafından belirtilen temizlik personel kıyafetlerini işe başlama tarihinde teslim edilecektir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Kullanılacak ekipman ve malzeme teknik şartnamede belirtilmiştir.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.…” düzenlemesinin bulunduğu ve kısa vadeli sigorta kolları prim oranının %2 olarak belirtildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır.

Kanun’un anılan maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olan tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak sorgulamaya tâbi tutulacağı, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi konularında Kurumca belirlenecek hususların esas alınması gerektiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4 İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

Bahse konu Tebliğ açıklamalarından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyetinin ihale tarihinde yürürlükte olan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret, idarece öngörülmüşse ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler, idarece öngörülmüş nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli ve işveren sigorta prim tutarından oluştuğu, bu tür ihalelerde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altındaki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edileceği ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulacağı, son olarak teklifi asgari işçilik maliyeti ve %3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılamayan isteklilere ait tekliflerin reddedileceği anlaşılmaktadır.

İhale dokümanında yer alan düzenlemeler incelendiğinde, ihale konusu iş kapsamında giyim hariç asgari işçilik maliyetinin İdari Şartname’de brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücretler, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılacak çalışma ile nakdi olarak karşılanacak yemek ve yol maliyet kalemlerinden oluştuğu anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, İdari Şartname’de yer alan düzenlemeler dikkate alındığında, inceleme konusu ihalede %3 sözleşme ve genel gider ile yol ve yemek giderleri dâhil teklif edilmesi gereken giyim hariç asgari işçilik maliyeti 1.403.510,74 TL olarak hesaplanmış olup, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.5’inci maddesi gereğince bahse konu tutarın altında teklif vermiş olan isteklilere ait tekliflerin reddedilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

İdarece hazırlanan “yaklaşık maliyet hesap cetveli” incelendiğinde, yaklaşık maliyetin asgari işçilik maliyeti, temizlik malzemeleri ve ekipmanları, araç (çift kabinli kamyonet), kıyafet (yazlık ve kışlık olmak üzere yılda iki kez) kalemlerinden oluştuğu, giyim hariç asgari işçilik maliyetinin %15 kâr dahil edilerek 1.614.035,08 TL olarak hesaplandığı, diğer üç maliyet kalemi için piyasadan fiyat araştırması yapıldığı ve elde edilen fiyatların ortalamasının esas alınarak söz konusu üç maliyet kalemi için toplamda 397.763,04 TL bedel öngörüldüğü ancak herhangi bir kâr oranı belirtilmediği, bu kapsamda söz konusu üç maliyet kaleminin kârsız yaklaşık maliyetinin hesaplanması için piyasadan alınan fiyat tekliflerinde en fazla %20 kâr olabileceğinden hareketle, üç maliyet kaleminin toplamından %20 oranında kârın düşülmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Başvuru sahibinin kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu iddiası incelendiğinde, kârsız yaklaşık maliyetin 1.734.979,94 TL olması gerektiği, teklif bedeli bu tutarın altında kalan ihale üzerinde bırakılan istekli olan Şehzade Temizlik Organizasyon Tur. San. Tic. Ltd. Şti. ne ait teklifin aşırı düşük teklif olarak belirlenmesi ve söz konusu istekliden önemli olduğu düşünülen teklif bileşenlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi gerekmektedir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan açıklamaları uyarınca başvuru konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olduğu, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği dolayısıyla kârsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulması ve teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden önemli teklif bileşenleri belirtilmek suretiyle bu bileşenlerle ilgili açıklama istenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale dokümanında yer alan düzenlemeler ve aktarılan tebliğ hükümleri bir arada değerlendirildiğinde, karsız yaklaşık maliyetin 1.734.979,94 TL olduğu, ihaleye teklif veren isteklilerden başvuru sahibi Esen Sosyal Hizmetler San. Tic. Ltd. Şti.nin 1.617.305,74 TL, Kırkpınar Yapı Hafriyat San. Tic. Ltd. Şti.nin 1.663.760,38 TL teklif verdikleri, söz konusu isteklilere ait tekliflerin bu haliyle karsız yaklaşık maliyetin altında olduğu tespit edilmiştir. Bu itibarla, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasında yukarıda yer alan mevzuat düzenlemelerine uyarlık bulunmadığı anlaşılmış olup söz konusu isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Şehzade Temizlik Organizasyon Tur. San. Tic. Ltd. Şti., Esen Sosyal Hizmetler San. Tic. Ltd. Şti., Kırkpınar Yapı Hafriyat San. Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi