KİK Kararı: 2014/UH.I-542

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/008
Gündem No : 55
Karar Tarihi : 27.01.2014
Karar No : 2014/UH.I-542
BAŞVURU SAHİBİ:
Saft Hazır Yemek Gıda Ve Turz.Tic.Ltd.Şti., GECENKÖYÜ MEVKİİ BARTIN-ANKARA KARAYOLU 5. KM. SAFT GRUP İŞ MERKEZİ BARTIN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bartın İl Milli Eğitim Müdürlüğü- Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarlık, Gölbucagi Mahallesi 4 Nolu Çevre Yolu 30/C 74100 BARTIN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/168834 İhale Kayıt Numaralı "15 Taşıma Merkezi Ortaöğretim İle 4 İmam Hatip Ortaokuluna Taşınan 3181 Öğrenciye 120 İşgünü Sıcak Öğle Yemeği Verilmesi İşi İle İlgili Malzeme Dahil; Yemek Pişirilmesi, Taşınması, Dağıtımı Ve Dağıtım Sonrası Yapılacak İşlere Ait Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bartın İl Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 25.11.2013tarihinde pazarlık usulüile yapılan “15 Taşıma Merkezi Ortaöğretim ile 4 İmam Hatip Ortaokuluna Taşınan 3181 Öğrenciye 120 İşgünü Sıcak Öğle Yemeği Verilmesi İşi ile İlgili Malzeme Dahil; Yemek Pişirilmesi, Taşınması, Dağıtımı Ve Dağıtım Sonrası Yapılacak İşlere Ait Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Saft Hazır Yemek Gıda ve Turz. Tic. Ltd. Şti.nin 13.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.12.2013tarih ve 39448sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4644sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdarece aşırı düşük teklif açıklamalarının,

- Ete ilişkin sunulan proforma fatura ile EK- 0.5 no'lu tutanaktaki fiyatların uyumlu olmadığı,

- Küpçüler Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait proforma faturaya ait EK-0.5 no'lu tutanakta her bir mal için ayrı tablo düzenlenmediği,

- Aysar Gıda Nak. İth. İhr. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma fatura ekinde sunulan EK-0.5 no'lu tutanağın mükellef tarafından imzalanıp kaşelenmemesi nedeniyle usulüne uygun olmadığı,

-Elif Ekmek İzosel Elektronik İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin düzenlediği proforma faturaya ait EK-0.5 no'lu tutanakta, toplam tutar ve toplam miktar ile ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının yazıldığı, yevmiye defter kayıt adedi bölümüne adedin yazılmadığı, bu nedenle usulüne uygun düzenlenmediği,

- Şenar Petrol Dağıtım Tic. Ltd. Şti.nin düzenlediği proformaya ait EK-0.5 no'lu tutanağın onaylı olduğu, toplam tutar ve toplam miktar ile ağırlıklı ortalama birim maliyetin yazıldığı ve yevmiye defter kayıt adedi bölümüne adetin yazılmadığı, dolayısıyla usulüne uygun düzenlenmediği,

- Köseoğlu Tem. Bilg. İşl. Oto. Pazl. tarafından düzenlenen proforma faturaya ait EK-0.5 belgesinin onaylı olduğu toplam tutar ve toplam miktar ile ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının yazıldığı, yevmiye defter kayıt adedi bölümüne adedin yazılmadığı, bu nedenle usulüne uygun düzenlenmediği,

- Hoşkunlar Unlu Mamülleri tarafından düzenlenen proforma faturaya ait EK-0.5 belgesinin onaylı olduğu toplam tutar ve toplam miktar ile ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının yazıldığı, yevmiye defter kayıt adedi bölümüne adedin yazılmadığı, bu nedenle usulüne uygun düzenlenmediği gerekçeleri ile uygun görülmemesinin mevzuata aykırı olduğu, belirtilen gerekçelerin maliyeti etkileyecek, açıklamanın sonucunu değiştirecek hususlar olmadığı, verilen kararın iptal edilmesi gerektiği,

2. İhale konusu işin, birim fiyatları farklı iş kalemlerinden oluştuğu, ancak idarenin alınacak hizmet işinin birim fiyatını ortalama tutar üzerinden hesapladığı, birim fiyat teklif cetvelinde her bir iş kalemi için ayrı satır açmadığı hususuna ilişkin 03.12.2013 tarihli başvuruya idare tarafından cevap verilmediği, sadece firmalarından aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 13.12.2013 tarihinde buna ilişkin başvuruyu tekrarladıkları, idarenin bu başvuruyu 13.12.2013 tarihinde reddettiği, ihale konusu iş kapsamında yemek hizmeti verilecek 3 grupta toplam 3181 öğrenci bulunduğu, Milli Eğitim Bakanlığı'nın il müdürlüklerine gönderdiği yazıda 2013/2014 eğitim öğretim dönemine ait taşımalı öğrencilere verilecek yemek tutarları temel eğitim, orta eğitim ile mesleki ve teknik eğitim için ayrı ayrı belirlendiği, ancak idarenin yaklaşık maliyeti hesaplarken üç ayrı okul tipi için tek birim fiyat belirlediği, birim fiyatları farklı iş kalemleri için birim fiyat teklif cetvelinde tek satır açılması nedeniyle iş artışı veya iş eksilişi durumlarında işin birim fiyatları üzerinden yapılacak ödemenin temelden sarsılacağı, bu durumda hak kaybı ve kamu zararı oluşacağından ihalenin iptal edilmesinin gerekli olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale konusu iş “15 Taşıma Merkezi Ortaöğretim ile 4 İmam Hatip Ortaokuluna Taşınan 3181 Öğrenciye 120 İşgünü Sıcak Öğle Yemeği Verilmesi İşi ile İlgili Malzeme Dahil; Yemek Pişirilmesi, Taşınması, Dağıtımı Ve Dağıtım Sonrası Yapılacak İşlere Ait Hizmet Alımı” olup birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihale gerçekleştirilmiştir.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki gibi düzenlenmiştir:

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

19 taşıma merkezi ortaöğretim ve imam hatip ortaokullarına taşınan 3181 öğrenciye sıcak öğle yemeği işi.

öğün

381.720

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde, _“25.1._Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif edilecek fiyata dahildir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif edilecek fiyata dahildir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Teknik Şartname’nin “İşin konusu” başlıklı 1’inci maddesinde, “ Bu ihalenin konusu yüklenici firma tarafından Bartın Milli Eğitim Müdürlüğü Merkez ilçeye bağlı taşıma kapsamında bulunan FEN LİSESİ- MESLEK LİSESİ- ANADOLU LİSESİ- ÇOK PROGRAMLI LİSE VE İMAM HATİP ORTAOKULLARINA 3181 öğrenci 19 Taşıma Merkezi 1- HASAN SABRİ ÇAVUŞOĞLU FEN LİSESİ / 2- GÜZEL SANATLAR LİSESİ / 3- ANADOLU İMAM HATİP LİSESİ / 4- TURGUT IŞIK SAĞLIK MESLEK LİSESİ / 5- TİCARET MESLEK LİSESİ / 6- TEKNİK VE ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ VE ANADOLU DENİZCİLİK MESLEK LİSESİ / 7- ANADOLU ÖĞRETMEN LİSESİ / 8- BARTIN LİSESİ / 9-CUMHURİYET ANADOLU LİSESİ / 10-DAVUT FIRINCIOĞLU ANADOLU LİSESİ / 11-KÖKSAL TOPTAN ANADOLU LİSESİ / 12- ARIT ÇOK PROGRAMLI LİSESİ / 13-HASANKADI ÇOK PROGRAMLI LİSESİ / 14-KIZILELMA ÇOK PROGRAMLI LİSESİ / 15-KOZCAĞIZ ÇOK PROGRAMLI LİSESİNİN 2910 ÖĞRENCİSİ İLE / 16- BARTIN MERKEZ İMAM HATİP ORTAOKULU / 17-BARTIN MERKEZ KOCAREİS İMAM HATİP ORTAOKULU / 18-HASANKADI İMAM HATİP ORTAOKULU / 19- KOZCAĞIZ İMAM HATİP ORTAOKULU NUN 271, TOPLAM 3181 öğrencisine ait 120 iş günü aşağıda belirtilen Ek 1, Ek 2, Ek 3 tablo / menüdeki yemeklerin pişirilmesi / hazırlanması, Ek 4 ve Ek 5 tablolardaki taşıma merkezi okulların isimlerinin karşısında belirtilen kız+erkek toplam öğrenci sayısı kadar (Temel eğitim genel müdürlüğüne bağlı 271, ortaöğretim genel müdürlüğüne bağlı 904 ve Mesleki teknik eğitim genel müdürlüğüne bağlı 2006 toplam 3181 öğrenci) sıcak öğle yemeğinin taşınması, okullarda öğrencilere dağıtımı ve dağıtım sonrası yapılacak işlere ait hizmet alım işidir.” düzenlemesi yapılmıştır. Teknik Şartname’nin “İşin tanımı ve özellikler” başlıklı kısmının 2’nci maddesinde yemek çeşitleri ve öğün sayıları belirlenmiş olupTeknik Şartname’nin ekinde 6 no’lu tabloda “Normal Yemeklerin İhtiva Edeceği Malzemelerin (Çiğ) Olarak Cins ve Miktarlarını Gösterir Liste” yer almaktadır.

İdarenin 26.11.2013 tarihinde onaylanan 25.11.2013 tarihli ve 1 no’lu ilk ihale komisyonu kararı ile ihale aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın sonuçlandırılmış, kesinleşen ihale kararının bildirilmesinin ardından başvuru sahibi istekli tarafından idareye sunulan 02.12.2013 tarihli dilekçe ile aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği yönündeki şikayet başvurusunda bulunulmuştur. Bunun üzerine alınan 03.12.2013 tarihli ve 2 nolu “İhale komisyonu düzeltici işlem kararı” ile karsız yaklaşık maliyetin altındaki 3 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru sahibi isteklinin şikayet başvurusu üzerine alınan bu karar gereği idarenin 03.12.2013 tarihli yazısı ile isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiştir. Başvuru sahibi istekliye bu yazı 03.12.2013 tarihinde faks ile bildirilmiş ve 06.12.2013 tarihine kadar açıklama sunulması istenilmiştir. İdarenin 03.12.2013 tarihli aşırı düşük teklif açıklama talepli yazısında açıklanması istenilen teklif bileşenleri aşağıdaki gibi belirlenmiştir: “1. Sözleşme giderleri,

2. 5 günlük menü (Aşağıda belirtilen) teknik şartnamede yazılı ayrıntılı esaslarına göre,

3. 3181 kişiye pişirilecek yemek için üretim aşamasında çalışacak 1 aşçı, 1 aşçı yardımcısı ve 10 personelin yasal giderleri,

4. Her taşıma merkezi okulda dağıtıcı 23 personelin giderleri (sayıca fazla okulların personel sayısı ilave edilmiştir.)

5. Dağıtımda kullanılacak tabldot ve kaşık, çatal giderleri,

6.19 taşıma merkezinin kilometre mesafelerine uygun olarak yapılacak en az 4 servis aracının, yakıt giderleri, amortisman giderleri ve araçları kullanacak personellerin yasal giderleri,

7. Üretim ve dağıtım yerinde kullanılacak tüp, su ve elektrik giderleri,

Beş günlük yemek menüsü

Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma

Etli taze fasulye Tavuk Sote Bahçıvan kebabı Barbunya pilaki Terbiyeli köfte

Makarna Pirinç pilavı Peynirli tepsi b. Bulgur pilavı Pirinç pilavı

Yaş meyve (100 gr) Yoğurt (100 gr) Komposto Kemalpaşa t. (3 ad) Çoban salata

Ekmek (100 gr) Ekmek (100 gr) Ekmek (100 gr) Ekmek (100 gr) Ekmek (100 gr)”

Ef-Pa Hazır Yemek Gıda Temizlik Güvenlik İnşaat Hayvancılık Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Ahmet Mısırlı İş Ortaklığı aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığından ve Eker Yemek Temizlik Hayvancılık Medikal İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları mevzuata uygun görülmediğinden teklifleri değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Başvuru sahibi isteklinin açıklamaları idarece incelenmiş ve 06.12.2013 tarihinde sunulan aşırı düşük teklif açıklamasındaki belgelere ilişkin olarak idarenin 09.12.2013 tarihli ve 3 no’lu “İhale komisyonu düzeltici işlem kararı” ile belirlenen 7 adet proforma faturaya ait EK-0.5 maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının istenilmesine karar verilmiş, ilgili proforma faturaları düzenleyen meslek mensupları ile yazışmalar yapılarak ilgili tutanaklar istenilmiş ve idarenin 10.12.2013 tarihli “İhale komisyonu düzeltici işlem kararı” ile yapılan inceleme neticesinde gelen belgeler uygun görülmeyerek başvuru sahibi isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.” şeklinde açıklamalar bulunmaktadır.

10.12.2013 tarihli ihale komisyonu kararında başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeme gerekçeleri;“1. SMMM Hasan Özkan’ın onaylamış olduğu Çankaya lezzetli et firmasına ait proforma faturaya ait 0.5 belgesinin mükellef ve mali müşavir tarafından onaylandığı, ticari mallar hesabında kayıtlı olan teklife konu mala ilişkin tabloda yer alan yevmiye defteri kayıt adedi, toplam tutar ve toplam miktarı ile malın ağırlıklı ortalama birim maliyetinin yazıldığı, ancak girilen değerlerin proforma faturaya uygun olmadığı,

2. SMMM Ersan Uzunal’ın onaylamış olduğu Küpçüler Paz. San. ve Ltd. Şti.ye ait proforma faturaya ait 0.5 belgesinin mükellef ve mali müşavir tarafından onaylandığı, ticari mallar hesabında kayıtlı olan teklife konu mala ilişkin tabloda yer alan yevmiye defteri kayıt adedi, toplam tutar ve toplam miktarı ile malın ağırlıklı ortalama birim maliyetinin yazıldığı, her bir mal için ayrı tablo düzenlenmesi gerekirken proforma faturada belirtilen malların topluca isim listesi yevmiye defteri kayıt adedi hanesine yazılarak giriş yapılmış, toplam tutar ve toplam miktarlara ait tutarların usulüne uygun girilmediği,

3. SMMM Polat Sezgün’ün onaylamış olduğu Aysar Gıda Nak. İth. İhr. İnş. Taah. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.ye ait proforma faturaya ait 0.5 mükellef tarafından imzalanıp kaşelenmediği, sadece mali müşavir tarafından onaylandığı, ticari mallar hesabında kayıtlı olan teklife konu mala ilişkin tabloda yer alan yevmiye defteri kayıt adedi, toplam tutar ve toplam miktarı ile malın ağırlıklı ortalama birim maliyetinin yazıldığı bölümlerin boş bırakıldığı, dolaysıyla 0.5 belgesinin usulüne uygun düzenlenmediği,

4. SMMM Fisun Özdağ’ın onaylamış olduğu Elif Ekmek İzosel Elektronik İnşaat Mühendislik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.ye ait proforma faturaya ait 0.5 belgesinin mükellef ve mali müşavir tarafından onaylandığı, ticari mallar hesabında kayıtlı olan teklife konu mala ilişkin tabloda yer alan yevmiye defteri kayıt adedi bölümüne adedin yazılmadığı toplam tutar ve toplam miktarı ile malın ağırlıklı ortalama birim maliyetinin yazıldığı, dolayısıyla 0.5 belgesinin usulüne uygun düzenlenmediği,

5. SMMM Fisun Özdağ’ın onaylamış olduğu Şenar Petrol Dağıtım Tic. Ltd. Şti.ye ait proforma faturaya ait 0.5 belgesinin mükellef ve mali müşavir tarafından onaylandığı, ticari mallar hesabında kayıtlı olan teklife konu mala ilişkin tabloda yer alan yevmiye defteri kayıt adedi bölümüne adedin yazılmadığı, toplam tutar ve toplam miktarı ile malın ağırlıklı ortalama birim maliyetinin yazıldığı, dolayısıyla 0.5 belgesinin usulüne uygun düzenlenmediği,

6. SMMM Emine Murat’ın onaylamış odluğu Köseoğlu Tem. Bil. İşl. Oto Paz. ait proforma faturaya ait 0.5 belgesinin mükellef ve mali müşavir tarafından onaylandığı, ticari mallar hesabında kayıtlı olan teklife konu mala ilişkin tabloda yer alan yevmiye defteri kayıt adedi bölümüne adedin yazılmadığı, toplam tutar ve toplam miktarı ile malın ağırlıklı ortalama birim maliyetinin yazıldığı, dolayısıyla 0.5 belgesinin usulüne uygun düzenlenmediği,

7. SMMM Kadir Atmaca’nın onaylamış olduğu Hoşkunlar Unlu Mamülleri’ne ait proforma faturaya ait 0.5 belgesinin mükellef ve mali müşavir tarafından onaylandığı, ticari mallar hesabında kayıtlı olan teklife konu mala ilişkin tabloda yer alan yevmiye defteri kayıt adedi bölümüne adedin yazılmadığı, toplam tutar ve toplam miktarı ile malın ağırlıklı ortalama birim maliyetinin yazıldığı, dolayısıyla 0.5 belgesinin usulüne uygun düzenlenmediği” şeklinde belirlenmiştir.

Başvuru sahibi istekli aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmemesinin mevzuata aykırı olduğunu, belirtilen gerekçelerin maliyeti etkileyecek, açıklamanın sonucunu değiştirecek hususlar olmadığını, verilen kararın iptal edilmesi gerektiğini iddia etmekte olup bu çerçevede açıklamaların uygun görülmeme gerekçeleri mevzuata uygun olup olmadığı yönünden incelenmiştir.

“1. SMMM Hasan Özkan’ın onaylamış olduğu Çankaya Lezzetli Et firmasına ait proforma faturaya ait 0.5 belgesinin mükellef ve mali müşavir tarafından onaylandığı, ticari mallar hesabında kayıtlı olan teklife konu mala ilişkin tabloda yer alan yevmiye defteri kayıt adedi, toplam tutar ve toplam miktarı ile malın ağırlıklı ortalama birim maliyetinin yazıldığı, ancak girilen değerlerin proforma faturaya uygun olmadığı” şeklindeki gerekçeyönünden yapılan incelemede, Çankaya Lezzetli Et- Kemal Çankaya firması tarafından düzenlenen proforma faturada 1 kg dana etinin fiyatının 16.50 TL ve 1 kg. dana kıymanın fiyatının 13.50 TL olarak belirtildiği ve belge üzerinde “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” şeklindeki meslek mensubu beyanının bulunduğu, bundan satışlar üzerinden açıklama yapıldığının anlaşıldığı, SMMM Hasan Özkan tarafından sunulan EK-O.5 maliyet/satış tutarı tespit tutanağında fiyatların 16,60 TL ve 17,91 TL olarak gösterildiği, proforma faturadaki fiyatların bu rakamların %80’inin altında olmadığının anlaşıldığı, bu nedenle idarenin değerlendirmesinin mevzuata uygun olmadığı, ancak proforma fatura ile satışlara dayalı açıklama yapıldığı halde tutanakta, 16,60 TL’lik ürün için maliyete dayalı açıklama yapılması durumunda doldurulacak bölümün kullanıldığı tespit edilmiş olup bu gerekçe ile tutanağın usulüne uygun düzenlenmediği sonucuna varılmıştır.

“2. SMMM Ersan Uzunal’ın onaylamış olduğu Küpçüler Paz. San. ve Ltd. Şti.ye ait proforma faturaya ait 0.5 belgesinin mükellef ve mali müşavir tarafından onaylandığı, ticari mallar hesabında kayıtlı olan teklife konu mala ilişkin tabloda yer alan yevmiye defteri kayıt adedi, toplam tutar ve toplam miktarı ile malın ağırlıklı ortalama birim maliyetinin yazıldığı, her bir mal için ayrı tablo düzenlenmesi gerekirken proforma faturada belirtilen malların topluca isim listesi yevmiye defteri kayıt adedi hanesine yazılarak giriş yapılmış, toplam tutar ve toplam miktarlara ait tutarların usulüne uygun girilmediği” şeklindeki gerekçeyönünden yapılan incelemede,Küpçüler Paz. San. ve Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma faturada 15 kalem ürün için fiyat öngörüldüğü ve belge üzerinde “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” şeklindeki meslek mensubu beyanının bulunduğu, bundan satışlar üzerinden açıklama yapıldığının anlaşıldığı, SMMM Ersan Uzunaltarafından sunulanEK-O.5 maliyet/satış tutarı tespit tutanağında satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda doldurulacak bölümde, proforma faturada yer alan 15 kalem gıda maddesinin adı ve kg. fiyatının proforma faturadaki fiyatların aynısı olarak doldurulduğu, tabloda yevmiye defteri kayıt adedi bölümüne gıda maddelerinin isimlerinin, toplam tutarı bölümüne 1 kg’ının fiyatlarının, toplam miktarı bölümüne 1 kg/1 paket ibarelerinin yazıldığı tespit edilmiş olup bu gerekçe ile tutanağın usulüne uygun düzenlenmediği yönündeki idare değerlendirmesinin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

“3. SMMM Polat Sezgün’ün onaylamış olduğu Aysar Gıda Nak. İth. İhr. İnş. Taah. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.ye ait proforma faturaya ait 0.5 mükellef tarafından imzalanıp kaşelenmediği, sadece mali müşavir tarafından onaylandığı, ticari mallar hesabında kayıtlı olan teklife konu mala ilişkin tabloda yer alan yevmiye defteri kayıt adedi, toplam tutar ve toplam miktarı ile malın ağırlıklı ortalama birim maliyetinin yazıldığı bölümlerin boş bırakıldığı, dolaysıyla 0.5 belgesinin usulüne uygun düzenlenmediği” şeklindeki gerekçeyönünden yapılan incelemede, Aysar Gıda Nak. İth. İhr. İnş. Taah. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.tarafından düzenlenen proforma faturada 9 kalem gıda maddesi için fiyat öngörüldüğü ve belge üzerinde “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” şeklindeki meslek mensubu beyanının bulunduğu, bundan satışlar üzerinden açıklama yapıldığının anlaşıldığı, SMMM Polat Sezgün tarafından sunulanEK-O.5 maliyet/satış tutarı tespit tutanağında satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda doldurulacak bölümün boş olduğu, ayrıca verilen süre içinde faks ile gönderilen tutanakta mükellefin imzasının da bulunmadığı tespit edilmiş olup bu gerekçe ile tutanağın usulüne uygun düzenlenmediği yönündeki idare değerlendirmesinin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

“4. SMMM Fisun Özdağ’ın onaylamış olduğu Elif Ekmek İzosel Elektronik İnşaat Mühendislik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.ye ait proforma faturaya ait 0.5 belgesinin mükellef ve mali müşavir tarafından onaylandığı, ticari mallar hesabında kayıtlı olan teklife konu mala ilişkin tabloda yer alan yevmiye defteri kayıt adedi bölümüne adedin yazılmadığı toplam tutar ve toplam miktarı ile malın ağırlıklı ortalama birim maliyetinin yazıldığı, dolayısıyla 0.5 belgesinin usulüne uygun düzenlenmediği” şeklindeki gerekçeyönünden yapılan incelemede Elif Ekmek İzosel Elektronik İnşaat Mühendislik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma faturada 100 gr ekmek için 0,12 TL fiyat öngörüldüğü ve belge üzerinde “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” şeklindeki meslek mensubu beyanının bulunduğu, bundan satışlar üzerinden açıklama yapıldığının anlaşıldığı, SMMMFisun Özdağ tarafından sunulanEK-O.5 maliyet/satış tutarı tespit tutanağında satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda doldurulacak bölümde proforma faturadaki ile aynı fiyata yer verildiği, ancak yevmiye defteri kayıt adedi kısmının boş bırakıldığı tespit edilmiş olup bu gerekçe ile tutanağın usulüne uygun düzenlenmediği yönündeki idare değerlendirmesinin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

“5. SMMM Fisun Özdağ’ın onaylamış olduğu Şenar Petrol Dağıtım Tic. Ltd. Şti.ye ait proforma faturaya ait 0.5 belgesinin mükellef ve mali müşavir tarafından onaylandığı, ticari mallar hesabında kayıtlı olan teklife konu mala ilişkin tabloda yer alan yevmiye defteri kayıt adedi bölümüne adedin yazılmadığı, toplam tutar ve toplam miktarı ile malın ağırlıklı ortalama birim maliyetinin yazıldığı, dolayısıyla 0.5 belgesinin usulüne uygun düzenlenmediği” şeklindeki gerekçeyönünden yapılan incelemedeŞenar Petrol Dağıtım Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma faturada 1 adet 45 kg’lık propan sanayi tüpü için 265,00 TL fiyat öngörüldüğü ve belge üzerinde “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” şeklindeki meslek mensubu beyanının bulunduğu, bundan satışlar üzerinden açıklama yapıldığının anlaşıldığı, SMMMFisun Özdağ tarafından sunulanEK-O.5 maliyet/satış tutarı tespit tutanağında satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda doldurulacak bölümde proforma faturadaki ile aynı fiyata yer verildiği, malın toplam miktarının 1 adet olarak gösterildiği, ancak yevmiye defteri kayıt adedi kısmının boş bırakıldığı tespit edilmiş olup bu gerekçe ile tutanağın usulüne uygun düzenlenmediği yönündeki idare değerlendirmesinin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

“6. SMMM Emine Murat’ın onaylamış odluğu Köseoğlu Tem. Bil. İşl. Oto Paz. ait proforma faturaya ait 0.5 belgesinin mükellef ve mali müşavir tarafından onaylandığı, ticari mallar hesabında kayıtlı olan teklife konu mala ilişkin tabloda yer alan yevmiye defteri kayıt adedi bölümüne adedin yazılmadığı, toplam tutar ve toplam miktarı ile malın ağırlıklı ortalama birim maliyetinin yazıldığı, dolayısıyla 0.5 belgesinin usulüne uygun düzenlenmediği” şeklindeki gerekçeyönünden yapılan incelemedeKöseoğlu Tem. Bil. İşl. Oto Paz. tarafından düzenlenen proforma faturada KDV hariç 100 adet plastik çatal için 1,10 TL ve 100 adet plastik kaşık için 1,20 TL fiyat öngörüldüğü ve belge üzerinde “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” şeklindeki meslek mensubu beyanının bulunduğu, bundan satışlar üzerinden açıklama yapıldığının anlaşıldığı, SMMMEmine Murattarafından sunulanEK-O.5 maliyet/satış tutarı tespit tutanağında satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda doldurulması gereken bölümde sadece 1 ürüne ilişkin bilgilerin bulunduğu ve yevmiye defteri kayıt adedi kısmının boş bırakıldığı, maliyete dayalı açıklama yapılması halinde doldurulması gereken bölümde de bir ürünün fiyatına yer verildiği ve yevmiye defteri kayıt adedi kısmının boş bırakıldığı, proforma faturada satışlara dayalı açıklama yapıldığına ilişkin meslek mensubu beyanı bulunduğundan, tutanağın bu şekilde doldurulmasının mevzuata uygun olmadığı tespit edilmiş olup bu gerekçe ile tutanağın usulüne uygun düzenlenmediği yönündeki idare değerlendirmesinin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

“7. SMMM Kadir Atmaca’nın onaylamış olduğu Hoşkunlar Unlu Mamülleri’ne ait proforma faturaya ait 0.5 belgesinin mükellef ve mali müşavir tarafından onaylandığı, ticari mallar hesabında kayıtlı olan teklife konu mala ilişkin tabloda yer alan yevmiye defteri kayıt adedi bölümüne adedin yazılmadığı, toplam tutar ve toplam miktarı ile malın ağırlıklı ortalama birim maliyetinin yazıldığı, dolayısıyla 0.5 belgesinin usulüne uygun düzenlenmediği” şeklindeki gerekçeyönünden yapılan incelemedeHoşkunlar Unlu Mamülleri tarafından düzenlenen proforma faturada 1 kg yufka için KDV hariç 3,50 TL fiyat öngörüldüğü ve belge üzerinde “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” şeklindeki meslek mensubu beyanının bulunduğu, bundan satışlar üzerinden açıklama yapıldığının anlaşıldığı, SMMMKadir Atmaca tarafından sunulanEK-O.5 maliyet/satış tutarı tespit tutanağında satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda doldurulması gereken bölümde yevmiye defteri kayıt adedi bölümüne adedin yazılmadığı tespit edilmiş olup bu gerekçe ile tutanağın usulüne uygun düzenlenmediği yönündeki idare değerlendirmesinin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun görülmemesi yönündeki idare işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından iddia yerinde görülmemiştir.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Şikayet edilen husus birim fiyat teklif cetvelinin düzenlenme şekli ve bununla bağlantılı olarak yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkindir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır. Şikayet üzerine yapılan incelemede tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, gerekli düzeltme yapılarak 29 uncu maddede belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere ertelenir. Ancak belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde 26 ncı maddeye göre işlem tesis edilir.

İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.

İdareye şikayet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,“Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

b) Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

hakkında başvuruda bulunabilir.

(2) Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerde oluşturulan şartları netleştirilmiş teknik şartname, birinci fıkranın (c) bendi kapsamında idari işlem veya eylem sayılır.” hükmü ve ve “İtirazen şikayet başvuruları” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) İdareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikayet ya da itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.

(2) Aynı kişi tarafından idareye yapılan ve ilk başvuru ile aynı mahiyette olan daha sonraki şikayet başvurularına idarece verilen cevaplar başvuru süresini yeniden başlatmaz.

(3) Şikayet başvurusu üzerine idarece alınan kararla bir hak kaybına veya zarara uğradığını ya da zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia edenler bu hususa ilişkin başvuruyu itirazen şikayet başvurusu olarak doğrudan Kuruma yaparlar.” hükmü yer almaktadır.

İhale dokümanı başvuru sahibi istekli tarafından 18.11.2013 tarihinde alınmıştır. 26.11.2013 tarihinde onaylanan 25.11.2013 tarihli ve 1 no’lu ihale komisyonu kararında yaklaşık maliyetin açıklandığı belirtilmiştir. Başvuru sahibi istekli tarafından 02.12.2013 tarihli dilekçe ile birim fiyat teklif cetveli ve yaklaşık maliyetin oluşturulmasına ilişkin yukarıda belirtilen iddialarla birlikte aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadığına ilişkin olarak idareye şikayet başvurusunda bulunulmuştur. İdarenin 03.12.2013 tarihli ve 2 nolu “İhale komisyonu düzeltici işlem kararı” ile yaklaşık maliyetin hesaplanması ve birim fiyat teklif cetvelinin düzenlenmesine ilişkin iddialar reddedilmiştir. Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiğine ilişkin iddiası yerinde bulunarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına karar verilmiştir. İdarenin 03.12.2013 tarihinde faks ile tebliğ edilen 03.12.2013 tarihli yazısı ile istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiş ve 06.12.2013 tarihine kadar açıklamanın sunulması istenilmiştir. Şikayete cevap niteliğindeki bu yazıda başvuru sahibinin diğer iddiaları ile ilgili hususlara yer verilmediği anlaşılmış olup, idarenin kararının bildirimini izleyen 03.12.2013 tarihinden itibaren on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması gerekmekte iken bu süre içinde Kurum’a itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığı anlaşılmıştır. Başvuru sahibi istekli tarafından 06.12.2013 tarihinde sunulan aşırı düşük teklif açıklamasındaki belgelere ilişkin olarak idarenin 09.12.2013 tarihli “İhale komisyonu düzeltici işlem kararı” ile meslek mensuplarından ek belge istenilesine karar verilmiş, sunulan belgeler incelenip 10.12.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile açıklama uygun görülmeyerek idarenin aşırı düşük teklif değerlendirmesi tamamlandıktan sonra isteklinin idareye sunduğu 13.12.2013 tarihli şikayet dilekçesinde idarenin “teklifi oluşturan bileşenlerin fiyat farklılığından dolayı bir arada değerlendirilemeyeceği ve teklif cetvelinin hatalı olduğu konu ile ilgili cevap verilmediği” belirtilerek 02.12.2013 tarihli dilekçedeki iddia konuları tekrar edilmiştir. 13.12.2013 tarihli idareye şikayet başvurusuna idarece verilen cevabın ardından 16.12.2013 tarihinde itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu tespit edilmiştir.

Bu nedenlerle birim fiyat teklif cetveline ilişkin olarak ihale dokümanının satın alındığı 25.11.2013 tarihini izleyen günden itibaren 5 gün içinde ve en geç ihale tarihinden önceki üç iş günü öncesine kadar idareye şikayet başvurusunda bulunulmadığı, ihaleye teklif verildikten sonra dokümana ilişkin olarak başvuru yapıldığı ve yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin olarak da idarenin şikayet üzerine aldığı kararın bildirildiği 03.12.2013 tarihinden itibaren on gün içinde Kurum’a itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığı anlaşıldığından bu iddiaların süre ve ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak ikinci iddiaya ilişkin olarak başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince süre ve ehliyet yönünden reddedilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen birinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca “** İtirazen şikayet başvurusunun reddine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin birinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Bartın İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “ 15 Taşıma Merkezi Ortaöğretim İle 4 İmam Hatip Ortaokuluna Taşınan 3181 Öğrenciye 120 İşgünü Sıcak Öğle Yemeği Verilmesi İşi İle İlgili Malzeme Dahil Yemek Pişirilmesi, Taşınması, Dağıtımı Ve Dağıtım Sonrası Yapılacak İşlere Ait Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin HAİUY. m. 9 esas alınarak toplam 1.067.607,72 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 5 firmanın doküman almaya ve teklif vermeye davet edildiği, 4 adet ihale dokümanı satın alındığı, 25.11.2013tarihinde yapılan ihaleye (4) isteklinin katıldığı,

İdarece şikayete konu ihaleye yönelik tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, dört teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

EKER YEMEK TEMİZLİK HAYVANCILIK MEDİKAL İNŞAAT SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ

811.155,00

SAFT HAZIR YEMEK GID A VE TURİZM LTD. ŞTİ.

874.787,72

EF-PA HAZIR YEMEK GIDA TEMİZLİK GÜVENLİK İNŞAAT HAYVANCILIK TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ- AHMET MISIRLI İş Ortaklığı

881.773,20

MODERATÖR AKARYAKIT GIDA TURİZM İNŞAAT HİZMET İŞLETMELERİ NAKLİYE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ

889.674,80

Şeklinde verildiği, idarenin 26.11.2013 tarihinde onaylanan 25.11.2013 tarihli ve 1 no’lu ilk ihale komisyonu kararı ile ihale aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın sonuçlandırılmış, kesinleşen ihale kararının bildirilmesinin ardından başvuru sahibi istekli tarafından idareye sunulan 02.12.2013 tarihli dilekçe ile aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği yönündeki şikayet başvurusunda bulunulmuştur. Bunun üzerine alınan 03.12.2013 tarihli ve 2 nolu “ İhale komisyonu düzeltici işlem kararı ” ile karsız yaklaşık maliyetin altındaki 3 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına karar verilmiş ve aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiştir. Ef-Pa Hazır Yemek Gıda Temizlik Güvenlik İnşaat Hayvancılık Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Ahmet Mısırlı İş Ortaklığı aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığından ve Eker Yemek Temizlik Hayvancılık Medikal İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları mevzuata uygun görülmediğinden teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin sorgulam yapılmayan tek teklif olarak kalan isteklinin üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen son teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin birinci iddiası kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi