KİK Kararı: 2014/UH.I-3406

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/069
Gündem No : 17
Karar Tarihi : 16.10.2014
Karar No : 2014/UH.I-3406
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Bülent Gündağ MERT,

Bahçeli Evler Mah. Halide Edip Adıvar Sok. No: 8 İlkadım/SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Alaca İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

Yıldızhan Mahallesi Çorum Caddesi No: 34 19600 Alaca/ÇORUM

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/105287 İhale Kayıt Numaralı “2014-2015 Eğitim-Öğretim Yılı Alaca İlçesinde 4 Taşıma Merkezine Taşınan Toplam 279 Ortaöğretim Öğrencisine Verilecek Olan Malzeme Dâhil Sıcak Öğle Yemeği Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Alaca İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 01.09.2014 tarihinde pazarlık usulü ile yapılan “2014-2015 Eğitim-Öğretim Yılı Alaca İlçesinde 4 Taşıma Merkezine Taşınan Toplam 279 Ortaöğretim Öğrencisine Verilecek Olan Malzeme Dâhil Sıcak Öğle Yemeği Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Bülent Gündağ Mert’in 11.09.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.09.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.09.2014 tarih ve 32267 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.09.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/2839 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında,

- Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde “Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz.” denildiği, bu durumda kullanılan proforma faturaların geçersiz olacağından malzemelerin fiyatlarının olmadığı,

- Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinde “279 öğrenci için alınacak malzeme dahil mamul yemeğin üretimi, altı taşıma merkezi (4 Okul) müdürlüğünün adreslerine teslimi, yemek servisinin yapılması, yemek sonrası temizlik hizmetlerinin yürütülmesi işi yüklenici firma tarafından görevlendirilecek personel eliyle gerçekleştirilecektir. Taşıma merkezlerinde yemek servis hizmetlerini yürütmek üzere 11:30 ve 12:30 saatleri arasında (İşin süresi olan 179 iş günü için günde bir saat olmak üzere) toplam dört (4) personel görevlendirilecektir. Bu personel için yapılacak Maaş, SGK pirimi vergi vb. giderler yüklenici firma tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin bu konuyla ilgili açıklama yapmadığı ve eksik hesapladığı,

• Gramajların yanlış hesaplandığı,

• Yemek menülerinde kullanılan ürünlerin proforma faturalarının eksik olduğu,

- Teknik Şartname’nin 3.3’üncü maddesinde “Yüklenici tarafından; yemek hazırlama, pişirme, saklama ve dağıtımında kullanılan ekipmanlar paslanmaz çelik-krom malzemelerden oluşacaktır. Bunların dışında Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmış diğer malzemeler de kullanılabilecektir.” düzenlemesi ile 3.4’üncü maddesinde “Pişirilen yemekler ısıyı uzun süre muhafaza eden dökülmeyi önleyecek şekilde, thermoboxlar veya ısı üreten kapalı araçlarla, çelik kaplarda firma personeli tarafından taşınacaktır. Bu malzemeler, yüklenici firma tarafından temin edilecektir. Yemeklerin taşınmasında kapak, strech, alüminyum folyo gibi gereçler mutlaka kullanılacaktır. Et ve et ürünleri ile süt ve süt ürünleri kullanılarak üretilen yemeklerin uzak mesafeden taşınması patojenik mikroorganizmaların üremesi sonucu toksin madde oluşumuna zemin hazırlayacağı, bu durumun öğrenciler için sağlık riski oluşturabileceğinden yüklenici tarafından gerekli önlemler alınacak ve ayrıca yemek fabrikasının müdürlüğümüz personelleri tarafından denetim ve kontrollerinin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için gerekli koşullar sağlanacak, yemeklerin nakli esnasında kalite ve görüntüsünde bozulmalara karşı gerekli önlemler alınacaktır” düzenlemesinin yer aldığı, gerekli demirbaşların kayıtlı olduğu amortisman defterinin sunulmadığı, ayrıca bu demirbaşların kiralanması ile ilgili bir kira sözleşmesinin de sunulmadığı, ayrıca bu fiyatların gider kısmında gösterilmesi gerektiği,

- Teknik Şartnamede belirtilen ekmeğin hesaba dahil edilmediği,

- Teknik Şartname’nin 3.6’ncı maddesinde “Yüklenici tarafından, öğrencilere verilmek üzere hazırlanan yemekler nedeniyle meydana gelebilecek besin zehirlenmelerine karşı, yemek verilecek öğrenci sayısını kapsayacak şekilde iş süresi boyunca öğrenci başı en az 1.000,00TL. olmak üzere Mesul Mali Sorumluluk Sigortası yaptırılacaktır. Öğrencilerin yemekten etkilenmeleri halinde tüm sorumluluk ve tedavi masrafları yükleniciye aittir” düzenlemesinin yer aldığı, ancak yapılan açıklamada hesaba dahil edilmediği ve proforma fatura sunulmadığı,

- Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan su, elektrik, tüp giderleri ile ilgili belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmadığı ve eksik olduğu,

- Teknik Şartname’nin 3.34’üncü maddesinde “Yüklenici 27/8/2004 tarih ve 25566 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda ve Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeleri Üreten İş Yerlerinin Çalışma İzni ve Gıda Sicili ve Üretim İzni İşlemleri ile Sorumlu Yönetici İstihdamı Hakkında Yönetmeliğin 18/06/2007 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan değişik 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen “Gıda üreten ve altmış beygir gücünün üzerinde motor gücü bulunan veya on ve üzerinde işçi çalıştıran veya su ürünlerini işleyen veya hazır yemek üreten iş yerleri veya yemek fabrikaları veya her türlü gıda katkı karışımları üreten iş yerlerinde; en az dört yıllık lisans eğitimi almış ziraat, gıda, kimya mühendisleri, veteriner hekimler, kimyagerler, su ürünleri mühendisleri, balıkçılık teknolojisi mühendisleri ve biyologlar ile gıda bilimi konusunda en az yüksek lisans yapmış diğer meslek gruplarına mensup kişilerin eğitim dallarına ve üretimin niteliğine göre sorumlu yönetici olarak istihdam edilmeleri her bir iş yeri için zorunludur. En az dört yıllık lisans eğitimi almış Ev Ekonomisi Yüksek Okulu Beslenme Bölümü mezunları ve Diyetisyenler yemek fabrikasında her bir iş yeri için sorumlu yönetici olarak istihdam edilebilirler." hükmüne uymak zorundadır.” düzenlemesinin yer aldığı, çalıştırılacak sorumlu yöneticinin belgelerinin konulmadığı ve maaşının giderlere yansıtılmadığı,

- Teknik Şartname’nin 3.37’nci maddesinde “Yüklenici firma; yemek üretimini yaptığı yemekhanesini, taşıma merkezi okul müdürlüğünde yemek vermek için kullandığı yemek salonlarını vb. yerleri haşere ve kemirgenlere karşı Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde ilaçlanmasını sağlayacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, ancak ilaçlama ile ilgili proforma faturaların sunulmadığı ve giderlere yansıtılmadığı,

• Araçlarla ilgili ruhsatların ve kiralama belgelerinin sunulmadığı, araçlar kiralanacak ise bu ücretlerin giderlere yansıtılmadığı,

- Araçların km de kaç litre benzin yaktığının belgelendirilmediği, araçların bakım sözleşmelerinin ve 8 ay içinde doğabilecek giderlerinin (motorlu taşıt vergisi, trafik sigortası) gösterilmediği,

- Araçların km bakım sözleşmelerinin konulmadığı, ayrıca 10.000 km bakımları veya 8 ay içinde doğabilecek masraflarıyla ilgili hiçbir gider öngörülmediği,

- Her ay rutin yapılması gereken yemek analizi ile ilgili bir gider öngörülmediği,

Yukarıda belirtilen eksiklerden dolayı ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının geçersiz olacağı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale konusu iş, 2014-2015 Eğitim-Öğretim Yılı Alaca İlçesinde 4 taşıma merkezine taşınan toplam 279 ortaöğretim öğrencisine verilecek olan 49.941 öğün malzeme dâhil sıcak öğle yemeği hizmet alımı olup birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihale gerçekleştirilmiştir.

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25. Teklif fiyata dâhil olan giderler 25.3.1.

a)279 öğrenci için alınacak 49.941 öğün sıcak öğle yemeğinin üretiminde kullanılacak malzemeler,
b)Üretilen yemeğin 179 iş günü süresince 4 taşıma merkezi okul müdürlüğünün adreslerine teslimi,
c)Dört taşıma merkezi okul müdürlüğünde yemek servisinin yapılması,
d)Dört taşıma merkezi okul müdürlüğünde yemek sonrası temizlik hizmetlerinin yürütülmesi,
e)Taşıma merkezi okul müdürlüklerinde yemek servisi ve temizlik hizmetlerini yürütmek üzere 11:30 ve 12:30 saatleri arasında (İşin süresi olan 179 iş günü için günde bir saat olmak üzere) görevlendirilen toplam Dört personel için yapılacak Maaş, SGK pirimi, vergi vb. giderler yüklenici firma tarafından karşılanacak olup, teklif fiyata dahildir.” düzenlemesi yer almaktadır

Başvuru konusu ihalede geçerli teklif sahibi 2 isteklinin bulunduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.1’inci maddesinde yer alan “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.” açıklaması çerçevesinde sınır değerin 146.327,13 TL / 1,30 = 112.559,33 TL olarak tespit edildiği, bu tutarın altında teklif veren Şirinler K.Yemiş Tar Gıda Yemek. Temiz İlaç. Tic. Ltd. Şti.’den 01.09.2014 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, söz konusu yazıda “Teklif etmiş olduğunuz tutarın önemli bileşenlerinden;

1-Teknik Şartnamenin 1. Maddesinde belirtilen mesafelerdeki taşıma merkezi okullara, açıklaması yapılacak iki haftalık menünün ulaşım giderlerinin tümünün (aracın zorunlu giderleri ile km/yakıt ilişkisi de belirtilerek) açıklanması,

2-Teknik Şartnamenin 2. Maddesinde bulunan iki haftalık yemek menüsünün yapımında kullanılacak malzemelerin/ürünlerin maliyetlerinin yine Teknik Şartname hükümleri çerçevesinde açıklanması ve analiz giderlerinin belirtilmesi,

3-Yemeğin dağıtımında ve servis edilmesinde kullanılacak malzemelerin iki haftalık (çatal, kaşık, tabldot) giderlerinin belirtilmesi,

4-Yemeğin üretiminde ve taşıma merkezi okullarda öğrencilere servisinin yapılmasında, yemek sonrası temizlik hizmetlerinde görevlendirilecek personellerin tüm giderlerinin (bir aylık maaş ve SGK maliyetinin iki haftaya denk gelen kısmı baz alınacaktır) belirtilerek” aşırı düşük teklif açıklaması sunulması talep edilmiş olup, Şirinler K.Yemiş Tar Gıda Yemek. Temiz İlaç. Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları idarece mevzuata uygun bulunarak 08.09.2014 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Şirinler K.Yemiş Tar Gıda Yemek. Temiz İlaç. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Bülent Gündağ Mert’in ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde;

“79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

…

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir…” açıklaması yer almaktadır.

İncelemeye konu ihaleye ilişkin İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 34’üncü maddesinde, “…34.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister…” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’de ise aşağıda yer alan yazlık-kışlık toplam 20 günlük örnek yemek menüsünün yer aldığı görülmüştür.

YEMEKLER

Günler

Örnek Yazlık Mönü

Yaklaşık Kalori değeri

Örnek Kışlık Mönü

Yaklaşık Kalori değeri

1. GÜN

Tas Kebabı

343

Etli Kuru Fasulye

336

Pirinç Pilavı

326

Pirinç Pilavı

326

Cacık

131

Karışık Salata

100

2. GÜN

Tarhana Çorbası

183

Kıymalı Bezelye

298

Kıymalı patates

250

Kıymalı Soslu Makarna

337

Karışık Salata

100

Meyve Suyu (Kutu)

100

3. GÜN

İzmir Köfte

348

Kıymalı/Etli Patates

250

Bulgur Pilavı

291

Bulgur Pilavı

291

Meyve Suyu (Kutu)

100

Ayran (Paket)

70

4. GÜN

Patlıcan Musakka

201

Kırmızı Mercimek Çorbası

183

Pirinç Pilavı

326

Etli Talaş Böreği

590

Yoğurt (Paket)

65

İrmik Helvası

302

5. GÜN

Orman Kebabı

339

Sebzeli Piliç Güveci

300

Peynirli Makarna

354

Pirinç Pilavı

326

Komposto

193

Mevsim Meyvesi

100

6. GÜN

Etli Taze Fasulye

225

Yayla Çorbası

115

Pirinç Pilavı

326

Kıymalı Ispanak

276

Mevsim Meyvesi

70

Kadayıf

430

7. GÜN

Kıymalı/Etli Patates

250

Kıymalı Bezelye

298

Bulgur Pilavı

291

Fırın Makarna

505

Karışık Salata

100

Revani

390

8. GÜN

Kırmızı Mercimek Çorbası

183

Etli Nohut

350

Sebzeli Piliç Güveci

300

Bulgur Pilavı

291

Kadayıf

430

Meyve Suyu (Kutu)

100

9. GÜN

Tas Kebabı

343

Tas Kebabı

343

Pirinç Pilavı

326

Pirinç Pilavı

326

Ayran (Paket)

70

Karışık Salata

100

10. GÜN

Yayla Çorbası

115

Etli Kış Türlüsü

238

Kadınbudu Köfte

417

Peynirli Tepsi Böreği

354

Karışık Salata

100

Ayran (Paket)

70

İhale üzerinde bırakılan Şirinler K.Yemiş Tar Gıda Yemek. Temiz İlaç. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu belgeler içerisinde yer alan yazıda,

“1)Yazının 1’nci maddesinde tarafımızdan okullara ulaşım giderlerinin tümünün açıklanması istenmektedir. Ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6.’ncı maddesinin 3. bendinde açıkça görüldüğü üzere nakliye gideri “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez. (Bu hukuka aykırılık sebebiyle birinci madde için açıklama yapılmamıştır).

2)Yazının 3’üncü maddesinde kullanılacak malzemelerin iki haftalık (çatal, kaşık, tabldot) giderlerinin belirtilmesi talep edilmekle birlikte bu husus açıkça mevzuata aykırıdır. Kamu İhale Genel Tebliği'nin 9.1 maddesinde; “.... aday veya istekliler de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman deflerinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir...." hükmü bulunmaktadır. Şirketimizin alım konusu işi gerçekleştirebilmek için kullanması gerekli olan teçhizat içerisinde bulunan çatal, kaşık ve tabldotun aşırı düşük açıklamalarının ancak amortisman değerleri üzerinden gerçekleştirilebilmesi söz konusu iken söz konusu malzemelerin kendi malımız olduğu göz önüne alındığında amortisman üzerinden bir açıklama yapılması özellikle 79.2.6’nci maddesinin 3. bendinde açıkça görüldüğü üzere amortismanın “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilmesi nedeniyle mümkün bulunmamaktadır. (Bu hukuka aykırılık sebebiyle 3.madde için açıklama yapılmamıştır.

3)Yazının 4’üncü maddesinde belirtilen maaş ve sigorta giderleri KİK işçilik hesaplama modülüne göre teknik şartnamede belirtilen personel kadar gideri açıklamamızda gider olarak gösterilmiştir.

4)Yazının 2’nci maddesinde belirtilen iki haftalık yemek menüsünde belirtilen malzemelerin/ürünlerin maliyetleri Teknik Şartname hükümleri çerçevesinde açıklanmıştır.

5)Analiz giderleri yardımcı giderler grubunda olduğu için o grupta gider olarak gösterilmiştir.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, itirazen şikayet dilekçesinde iddia edilen proforma faturaların açıklama kapsamında sunulmadığı görülmüş olup Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinin 4’üncü fıkrasında “Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.” açıklaması ve anılan Tebliğ’in 79.3.2’nci maddesinde “79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir…” açıklaması uyarınca malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasında kural olarak fiyat teklifi (proforma fatura) sunulmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca itirazen şikayet dilekçesindeki ekmeğin hesaba dahil edilmediği iddiasına ilişkin olarak ise aşırı düşük teklif açıklamasında istekli tarafından menülerde ekmeğe yer verildiği ve bu malzemenin bir maliyet kalemi olarak gösterildiği tespit edilmiştir.

Diğer taraftan iddia konusu edilen, demirbaşların kayıtlı olduğu amortisman defterlerinin, demirbaşların kiralanması ile ilgili kira sözleşmelerinin, besin zehirlenmelerine karşı yapılacak sigorta giderinin, su, elektrik, tüp giderlerinin, yemek fabrikasında çalıştırılacak sorumlu yöneticinin belgelerinin ve buna ilişkin giderin, ilaçlama giderinin, araç, akaryakıt, sigorta ve bakım onarım giderlerinin ve yemek analizleri giderlerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinin 3’üncü fıkrasında yer alan “Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.” açıklaması uyarınca ana çiğ girdi ile işçilik maliyeti dışında kalan girdilere ilişkin giderler olması nedeniyle bunlara ilişkin olarak açıklama sunulması gerekmediği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri çerçevesinde aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde istekli tarafından, ana çiğ girdi, işçilik ve yardımcı gider oranlarının belirtildiği EK-H.4 nolu standart forma uygun malzemeli yemek sunumu hesap cetvelini, Teknik Şartname’deki 20 günlük menüye ilişkin maliyet tablosunu, menüde yer alan yemek türlerinin çiğ girdileri, gramaj ve birim fiyatları ile tutarlarının gösterildiği listenin ve Alaca Ticaret ve Sanayi Odası’ndan alınmış çiğ girdi birim fiyatlarının yer aldığı belgenin sunulduğu görülmüştür.

Sunulan hesap cetvelinde (ana çiğ girdi maliyeti+işçilik maliyeti)/toplam teklif tutarı oranının 0,87 olduğu, toplam teklif tutarı olan 109.870,20 TL’nin %87’sinin 95.587,074 TL’ye tekabül ettiği ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesi uyarınca bu tutarın ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edileceğinden isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerektiği, teklifin kalan kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmediği tespit edilmiştir.

Toplam teklif tutarı olan 109.870,20 TL’nin %87’sinin 95.587,074 TL’ye tekabül ettiği fakat, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif tutarının 95.886,72 TL’lik kısmını açıkladığı, ancak bu tutarın da yine Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde belirtilen oranı aşmadığı, isteklinin açıkladığı 95.886,72 TL’lik tutar incelendiğinde ana çiğ girdi maliyetinin 76.909,14 TL ve işçilik maliyetinin 18.977,58 TL olduğu görülmüştür.

İşçilik maliyetine ilişkin olarak, isteklinin açıklamalarında İdari Şartname’de belirtilen 4 personelin yanı sıra günde 5 saat çalışacak 1 adet aşçı, günde 5 saat çalışacak 1 adet gıda mühendisi ve günde 3 saat çalışacak 1 adet şoför için KİK işçilik hesaplama modülü kullanılarak, günlük 17 saat üzerinden hesaplama yapıldığı görülmüş olup bu hususta mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Ana çiğ girdi maliyetine ilişkin olarak sunulan malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde ana çiğ girdileri tablosunda çiğ girdi türleri, miktarları, birim fiyatları ile tutarların belirtildiği, hesap cetvelinde yer alan çiğ girdi türlerinin fiyatlarının açıklama yönteminin Alaca Ticaret ve Sanayi Odası tarafından alınan rayiç fiyat tespiti konulu 27.08.2014 tarihli belge olarak gösterildiği, ancak bu şekildeki belgelendirmenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.2-79.2.2.7 maddeleri arasında sayılan belgelendirme yöntemleri arasında yer almadığı anlaşıldığından bu hususta mevzuata uyarlık bulunmadığı tespit edilmiştir.

Diğer taraftan gramajlara ilişkin olarak 20 günlük menüde yer alan yemek türlerinin çiğ girdileri, gramaj ve birim fiyatları ile tutarlarının gösterildiği listede, karışık salatada idare tarafından zeytinyağı öngörüldüğü halde istekli tarafından ayçicek yağı kullanıldığı, izmir köfte maliyetine ilişkin hesaplamada istekli tarafından yumurtaya yer verilmediği, bulgur pilavı için idare çarliston biber kullanılmasını istemişken istekli tarafından sivri biber öngörüldüğü, komposto için idare tarafından belirtilen (şeftali, taze kayısı, vişne, ayva, elma) meyveler arasında yer almayan kuru üzüme yer verildiği, paket ayran idare tarafından kg olarak belirlenmişken, isteklinin paket ayranı adet olarak belirttiği, etli talaş böreği için istekli tarafından süt malzemesine yer verilmediği, irmik helvası için idare çam fıstığı kullanılmasını istemişken istekli tarafından bunun yerine ceviz malzemesi öngörüldüğü, ayrıca irmik helvası malzemelerinden olan süt malzemesine yer vermediği, revani malzemelerinden olan toz şekerin idare tarafından 0.75 gr olarak belirtildiği isteklinin ise 0,01 gr öngördüğü, etli kış türlüsü malzemelerinden olan kerevize istekli tarafından malzeme listesinde yer verilmediği ve peynirli tepsi böreği malzemelerinden biri olan süt malzemesine istekli tarafından yer verilmediği tespit edilmiştir. Teknik Şartname’de yer alan yemek menüsündeki yemek türlerinin çiğ girdi çeşitleri ve gramajlarında yukarıda belirtilen farklılık ve eksikliklerin bulunmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu tespitler çerçevesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklamaları mevzuata uygun görülmeyen ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi