KİK Kararı: 2014/UH.I-3374

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/066
Gündem No : 34
Karar Tarihi : 09.10.2014
Karar No : 2014/UH.I-3374
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Rukiye Yarar,

Bahçeşehir Mah. Polisevi Üzeri Özaş Apt. No:280/A YOZGAT

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Asarcık İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

Bicincik Mah. Şehit Mahir Cad. 2 55860 Asarcık/SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/70717İhale Kayıt Numaralı “2014-2015 Eğitim Öğretim Yılı Eylül - Haziran Dönemi 1052 Taşınan Öğrenciye 180 İş Günü Malzeme Dahil Sıcak Sulu Öğle Yemeği, Dağıtımı Sonrası Hizmetleri Alım” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Asarcık İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 05.08.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2014-2015 Eğitim Öğretim Yılı Eylül - Haziran Dönemi 1052 Taşınan Öğrenciye 180 İş Günü Malzeme Dahil Sıcak Sulu Öğle Yemeği, Dağıtımı Sonrası Hizmetleri Alım” ihalesine ilişkin olarak Rukiye Yarar’ın 21.08.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.08.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.09.2014 tarih ve 28957 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.09.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/2644 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, teklifleri kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında olduğu gerekçesiyle idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutuldukları, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesi gereğince aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmaları için isteklilere 3 iş gününden az olmamak üzere süre tanınması gerekmesine karşın idare tarafından kendilerine söz konusu sürenin tanınmadığı, ayrıca açıklamada bulunulması gereken önemli teklif bileşenlerine yer verilmediği, bu durumun açıklamalarını hazırlarlarken hata yapmaya maruz bıraktığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “2014-2015 Eğitim Öğretim Yılı Eylül - Haziran Dönemi 1052 Taşınan Öğrenciye 180 İş Günü Malzeme Dahil Sıcak Sulu Öğle Yemeği, Dağıtımı Sonrası Hizmetleri Alımı İşi” olarak belirtildiği, miktarı ve türü ise Şartname ekinde,

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

Sıra No

1

Asarcık İlçesinde Atatürk İlk ve Orta 16 Öğrenci, Koşaca Cumhuriyet İlk ve Orta 174 Öğrenci, Musaağa İlk ve Orta 135 Öğrenci, Armutlu İlk ve Orta 95 Öğrenci, Kılavuzlu Şnk İlk ve Orta 215 Öğrenci, Acısu Şmk İlk ve Orta 232 Öğrenci, Emirmusa İlk ve Orta 77 Öğrenci, İmamhatip Ortaokul 108 Ögrenciye 180 İş Günü Sıcak Sulu Öğle Yemeği

Öğün

189.360

1

şeklinde yer verildiği, aynı Şartname’nin 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağının belirtildiği, Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde, işe başlama tarihinin 15.09.2014; işi bitirme tarihinin ise 12.06.2015 olarak belirtildiği görülmüştür.

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 inci maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Bildirim ve tebligat esasları” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.1. Bildirim ve tebligat iadeli taahhütlü posta yoluyla veya imza karşılığı elden yapılır. Ancak, ihale dokümanının satın alındığına ya da EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiğine ilişkin formda ve/veya teklif mektubunda elektronik posta adresinin ve/veya faks numarasının belirtilmesi ve bu adrese veya faks numarasına yapılacak bildirimlerin kabul edileceğinin taahhüt edilmesi kaydıyla, İdare tarafından elektronik posta yoluyla veya faksla bildirim de yapılabilir.

6.2. İadeli taahhütlü mektupla yapılan tebligatlarda mektubun teslim edildiği tarih, tebliğ tarihi sayılır. Teslimin gerçekleştirilememesi halinde tebligat, öncelikle Kanunun 65 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde sayılan diğer yöntemlere göre, bu yöntemlere göre de yapılamaması halinde ise 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre gerçekleştirilir.

6.3. Elektronik posta yoluyla veya faks ile yapılan bildirimlerde, bildirim tarihi tebliğ tarihi sayılır. Bu şekilde yapılan bildirimlerin aynı gün İdare tarafından teyit edilmesi zorunludur. Aksi takdirde bildirim yapılmamış sayılır. Teyit işleminin gerçekleşmiş kabul edilmesi için tebligatın iadeli taahhütlü mektupla bildirime çıkarılmış olması yeterlidir. Elektronik posta yoluyla veya faks ile yapılan bildirimler, bildirim tarihi ve içeriğini de kapsayacak şekilde ayrıca belgelenir.

6.4. Elektronik posta yoluyla yapılacak bildirimler, İdarenin resmi elektronik posta adresi kullanılarak yapılır…”düzenlemesine,

Teknik Şartname’de “1) Yemek menüsü 3 (üç) çeşit olup, dağıtım sırasında sıcak olacaktır.

…

3. Yemek gramajları;

a-Çorbalar : 250 gr

b-Etli ve sulu yemekler : 200 gr

c-Susuz et yemekleri : 100 gr

d-Makarna ve pilavlar : 100 gr

e-Kompostolar : 200 gr

f-Tatlı : 200 gr

g-Salatalar : 100 gr

h-Meyveler : 100 gr ( ezik ve çürük olamayacak )

ı- Ekmek : 150 gr.

i- Yoğurt, Cacık : 200 gr

…

18. Yemek listesi; ekte belirtilen menüler doğrultusunda oluşturulacaktır.

NORMAL YEMEK PLANI

Birinci Kap : Et yemeği, etli sebze yemeği, etli kurubaklagil yemeği, tavuk ve hindi yemekleri, balık ciğer sosis, köfteler, etli dolma ve sarmalar.

İkinci Kap : Zeytinyağlı yemekler, pilav, makarna ,börek, çorba, kızartma .

Üçüncü Kap : Yoğurt, salata, hamur tatlısı, meyve, puding, komposto, piyaz…”düzenlemelerine yer verildiği ve Teknik Şartname’de yemek malzemelerinin ve gramajlarının da belirtildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.; Değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bildirim ve tebligat esasları” başlıklı 6’ncı maddesinde “(Değişik 16/3/2011–27876 R.G. / 3. md.) (1) Bildirim ve tebligat, iadeli taahhütlü posta yoluyla veya imza karşılığı elden yapılır. Ancak, dokümanın satın alındığına veya EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiğine ilişkin formda ya da başvuru veya teklif mektubunda elektronik posta adresinin ve/veya faks numarasının belirtilmesi ve bu adrese veya faks numarasına yapılacak bildirimlerin kabul edileceğinin taahhüt edilmesi kaydıyla, idare tarafından elektronik posta yoluyla veya faksla bildirim de yapılabilir.

(2) (Değişik: 24/09/2013–28775 R.G. / 1.md.) İadeli taahhütlü mektupla yapılan tebligatlarda mektubun teslim edildiği tarih, tebliğ tarihi sayılır. Teslimin gerçekleştirilememesi halinde tebligat, öncelikle Kanunun 65 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde sayılan diğer yöntemlere göre, bu yöntemlere göre de yapılamaması halinde ise 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre gerçekleştirilir.

(3) Elektronik posta yoluyla veya faksla yapılan bildirimlerde, bildirim tarihi tebliğ tarihi sayılır. Bu şekilde yapılan bildirimlerin aynı gün idare tarafından teyit edilmesi zorunludur. Aksi takdirde bildirim yapılmamış sayılır. Teyit işleminin gerçekleşmiş kabul edilmesi için tebligatın iadeli taahhütlü mektupla bildirime çıkarılmış olması yeterlidir. Elektronik posta yoluyla veya faksla yapılan bildirimler, bildirim tarihi ve içeriğini de kapsayacak şekilde ayrıca belgelenir.

(4) Elektronik posta yoluyla yapılacak bildirimler, idarenin resmi elektronik posta adresi kullanılarak yapılır.” hükmü,

Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde uyulacak esaslar, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde açıklanmıştır. Anılan maddede “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir…

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.

05.08.2014 tarihinde yapılan ihaleye 9 isteklinin katıldığı, idare tarafından hesaplanan sınır değerin altında teklif sunan başvuru sahibi Rukiye Yarar’dan 07.08.2014 tarihinde elektronik posta yoluyla aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği ve anılan istekli tarafından 11.08.2014 tarihinde sunulan açıklama uygun bulunmayarak ihalenin Muzaffer Altıntaş üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin iddiaları değerlendirildiğinde; başvuru sahibinin idareye sunmuş olduğu birim fiyat teklif mektubunun 5’inci maddesinde “Yukarıda yer alan elektronik posta adresime tebligat yapılmasını kabul ediyorum.” ifadesine yer verildiği, bu haliyle başvuru sahibinin ihale tarihinden sonra idarece elektronik posta adresine yapılacak bildirimleri kabul ettiği görülmüştür.

İdare tarafından gönderilen bilgi belgeler incelendiğinde idarece başvuru sahibi Rukiye Yarar’a aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin tebligatın elektronik posta yolu ile yapıldığı, ancak aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin 07.08.2014 tarihli ve 3072 sayılı yazının ilgili tarihte idarenin resmi elektronik posta adresi asarcik55@meb.gov.tr hesabında arıza olduğu gerekçesiyle asarcikmem55@gmail.com adresinden 07.08.2014 tarihinde başvuru sahibine gönderildiği, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri gereğince elektronik posta yoluyla yapılacak bildirimlerin, idarenin resmi elektronik posta adresi kullanılarak yapılması gerektiği, bu itibarla idare tarafından başvuru sahibine yapılan aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin tebligatın usulüne uygun yapılmadığı, kaldı ki aktarılan mevzuat hükümlerince elektronik posta yoluyla yapılan bildirimlerin aynı gün idare tarafından teyit edilmesi gerekmesine karşın idare tarafından başvuru sahibinin elektronik posta adresine tebligat yapılmasını kabul ettiği gerekçesiyle posta yoluyla bildirim yapılmadığı tespit edilmiştir.

Bu çerçevede usulüne uygun yapılmayan tebligat sebebiyle başvuru sahibinin hakkının muhtel olmaması açısından aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının tebligatının, fiili tebliğ tarihi esas alınmak ve üç iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmek ve iki haftalık örnek menüye, önemli teklif bileşenlerine yer verilmek suretiyle iadeli taahhütlü mektup yoluyla, mevzuatta aktarıldığı şekilde elektronik posta yoluyla veya elden tekrar yapılması gerektiği tespit edilmiştir.

Diğer taraftan başvuruya konu ihale dokümanı incelendiğinde, ihale konusu işin 1052 öğrenciye 180 işgünü sıcak sulu öğle yemeği verilmesi işi olduğu, bu kapsamda öğrencilere 3 kap yemek verileceği, söz konusu 3 kap yemek ana gruplarının Teknik Şartname’de düzenlendiği, örneğin birinci kap yemeklerin et yemeği, etli sebze yemeği vs. şeklinde, ikinci kap yemeklerin zeytinyağlı yemekler, çorba, börek vs. şeklinde, üçüncü kap yemeklerin hamur tatlısı, meyve vs. şeklinde belirtildiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesi hükmüne gereğince malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere Teknik Şartname’de asgari iki haftalık örnek menüye yer verilmesi gerektiği, ancak Teknik Şartname’de gramajlara yer verilmesine karşın örnek menüye ilişkin bir düzenlemenin yapılmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yapılan tespitler çerçevesinde, idarenin ihale dokümanında örnek menü düzenlemesine yer vermediği ve bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesine aykırılık teşkil ettiği anlaşılmış olup, bu hususun istekliler tarafından tekliflerin sağlıklı hazırlanmasında ve sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde belirsizlik oluşturacağı anlaşıldığından incelemeye konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “teklifleri kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında olduğu gerekçesiyle idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutuldukları, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesi gereğince aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmaları için isteklilere 3 iş gününden az olmamak üzere süre tanınması gerekmesine karşın idare tarafından kendilerine söz konusu sürenin tanınmadığı, ayrıca açıklamada bulunulması gereken önemli teklif bileşenlerine yer verilmediği, bu durumun açıklamalarını hazırlarlarken hata yapmaya maruz bıraktığı” şeklinde belirtilen iddiaları hakkında Kurul çoğunluğunca, idarenin ihale dokümanında örnek menü düzenlemesine yer vermediği ve bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesine aykırılık teşkil ettiği, bu hususun istekliler tarafından tekliflerin sağlıklı hazırlanmasında ve sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde belirsizlik oluşturacağı gerekçelerine dayanılarak “İhalenin iptaline” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Asarcık İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü-Milli Eğitim Bakanlığı Müsreşarlık tarafından gerçekleştirilen “2014-2015 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi 1052 Taşınan Öğrenciye 180 İş Günü Malzeme Dahil Sıcak Sulu Öğle Yemeği, Dağıtımı Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğünce belirlenen fiyatlar esas alınarak toplam 520.740,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 18 adet ihale dokümanı satın alındığı, 05.08.2014 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 9 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece şikayete konu ihaleye ilişkin verilen tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “belge sunulmadığı” gerekçesiyle ve bir istekinin teklifinin de “Birim fiyat cetvelinin uygun olmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmaları sonrasında kalan yedi teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Rukiye YARAR

384.400,80

Muzaffer ALTINTAŞ

400.569,23

Ali Fikri ÖZDEMİR-Tursan Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

400.569,23

Karanfil Yem. Eml. İnş. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti.

400.569,23

Mmk Gıda Yem. Piş. Ve Dağ. Tem. Bil. Hayv. İth. Mad. Paz. Ltd. Şti.-Tuval temz. Yem. İnş. Taah. Gıda Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

400.569,30

İbrahim AKÇA

433.937,38

Süleyman TEKCAN

520.740,00

Şeklinde verildiği,

İdarece aşırı düşük teklif sorgulaması için sınır değerin 400.569,23 TL olarak hesaplandığı ve bu tutarın altında teklif veren Rukiye YARAR’dan aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, sunulan açıklamanın uygun bulunmayarak ihalenin sınır değerin üzerinde teklif veren iki firma üzerinde bırakılarak sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.; Değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihalede aşırı düşük sorgulama yapılacağının ihale dokümanında düzenmiş haline göre, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihaleye verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. İhale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceğinden, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihaleye verilen tekliflerin biri haricinde diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi