KİK Kararı: 2014/UH.I-3235
Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin
Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.
Karar Bilgileri
Kamu İhale Kurumu Kararı
2014/UH.I-3235
19 Eylül 2014
2014/67104 İhale Kayıt Numaralı "Afyonkarahisar ... e Yemeği Hizmeti Alımı Ve Dağıtımı İşi" İhalesi
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/062
Gündem No : 26
Karar Tarihi : 19.09.2014
Karar No : 2014/UH.I-3235
BAŞVURU SAHİBİ:
Işıl Catering Yemek Ve Temizlik Hizmetleri San. Ve Tic. Ltd. Şti.
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Emirdağ İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü- Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarlık
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/67104 İhale Kayıt Numaralı "Afyonkarahisar İli Emirdağ, 2014-2015 Eğitim Öğretim Yılı Taşıma Kapsamına Alınan 858 İlkokul Ve Ortaokul Öğrencisinin 180 İş Günü Üç Çeşit Bir Öğün Sıcak Öğle Yemeği Hizmeti Alımı Ve Dağıtımı İşi" İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Untitled
Emirdağ İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 05.08.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Afyonkarahisar İli Emirdağ, 2014-2015 Eğitim Öğretim Yılı Taşıma Kapsamına Alınan 858 İlkokul ve Ortaokul Öğrencisinin 180 İş Günü Üç Çeşit Bir Öğün Sıcak Öğle Yemeği Hizmeti Alımı ve Dağıtımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Işıl Catering Yemek ve Temizlik Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 26.08.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.09.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.09.2014 tarih ve 29638 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.09.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2014/2686 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Untitled
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının ihale ilan tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde yer alan açıklamalara uygun olmadığı, firma tarafından yapılan açıklamada ana çiğ girdi maliyeti+işçilik maliyeti/toplam teklif tutarı oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gereken orana yer verilmediği, teklifinin bu oran aralığında olmadığı, birim fiyatı tevsik etmek amacıyla bütün girdiler için üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ve proforma fatura sunulduğu, bu durumun Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde yer alan açıklamaya aykırı olduğu, malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin sunulmadığı, anılan cetvele göre sözleşme süresince kullanılacak olan toplam çiğ girdi miktarının hesaplanmadığı, hesaplanan bu malzemelere ilişkin birim fiyatların Tebliğ’e göre belgelendirilmediği, toplam teklif fiyatı üzerinden hesaplanacak olan sözleşme damga vergisi ve karar pulu bedellerinin doğru hesaplanmadığı, hakedişlerden her ay kesilecek hakediş damga vergisinin de genel maliyet hesaplamasına dahil edilmediği, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan açıklama doğrultusunda doğru ibareler yazılmak suretiyle imza atmaya yetkili meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanmadığı, mevzuata aykırı belgelendirme yapıldığı iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde işin adının “2.1. a) Adı: Afyonkarahisar ili Emirdağ, 2014-2015 eğitim öğretim yılı taşıma kapsamına alınan 858 İlkokul ve Ortaokul öğrencisinin 180 iş günü üç çeşit bir öğün sıcak öğle yemeği hizmeti alımı ve dağıtımı işi” olarak belirtildiği,
Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25. Teklif fiyata dâhil olan giderler
25.1. KDV hariç, Mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderlerinin hepsi teklif edilecek fiyata dâhildir.
25.2. 25.1 maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesinin,
“Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.
33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;
a) Verilen hizmetin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 inci maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesinin,
“Diğer hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde “1) Yemeğin taşınmasında, yemek servisinin yapılmasında, yemek öncesi ve sonrası temizlik hizmetlerinin yapılmasında görevlendirilecek personel yüklenici firma tarafından temin edilecek, bu hususta yapılacak tüm giderler yüklenici firma tarafından karşılanacaktır.
-
Yemeğin hazırlanması servis edilmesi ve dağıtımında çalışan personel görev başında iken kişisel bakımına özen gösterecek, tırnaklar kesilmiş, eller temiz ve açıkta yara olmayacaktır. Çalışırken bone, maske ve eldiven takacaklardır.
-
Yemek hizmetlerini temiz ve sağlıklı koşullarda yapılıp yapılmadığının tespit edilmesi ve görülmesi için idare yüklenici firmaların yemek pişirdiği yemek fabrikasını istediği gün ve saatte denetlemeye yetkilidir.
-
Yemek, isteklinin/yüklenicinin Emirdağ İlçe sınırları içinde bulunan mutfağında pişirilecektir. Yüklenici firmanın yemek fabrikasında yada mutfağında olağan dışı bir gelişme sonucu herhangi bir nedenle (tadilat onarım, yangın vb. nedenlerle) kullanılamaz duruma gelmesi durumunda, ihale miktarı kadar yemeği aynı şartlarda satın alabilir yada yaptırabilir.
-
Yemek ihalesini alan firma ya da şahısların 4734 sayılı Kamu ihale Kanunu ve 4735 Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve Milli Eğitim Bakanlığı İlköğretim Genel Müdürlüğünün Taşımalı İlköğretim Yönetmeliği, Milli Eğitim Bakanlığı Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı’nın 2000/60, 2010/15 Sayılı Genelgeleri ve Milli Eğitim Bakanlığı İlköğretim Genel Müdürlüğü’nün 2010/26 Sayılı Genelgeleri hükümlerine uyulması zorunludur.
-
Milli Eğitim Bakanlığı İlköğretim Genel Müdürlüğü’nün 2010/26 Sayılı Genelgenin 2'nci maddesi gereğince, kendi imkânları ile taşınan öğrencilere öğle yemeği verilmesi zorunludur. Yüklenici ile sözleşme imzalandıktan sonra bu kapsamda oluşacak öğrenci sayısındaki artışta, her bir öğrenciye ihale fiyatı üzerinden yemek verilecektir.
-
Taşıma yapılan okulun herhangi bir nedenle taşımadan kaldırılması veya ikili eğitime geçilmesi durumunda idare isterse yemek verip vermemekte serbesttir. Yüklenici bu durumda hiçbir hak talebinde bulunamaz.
-
Taşıma Merkezi Okullarda yapılan/yapılacak olan onarım, tadilat açma/kapama vb. nedenlerle eğitim-öğretim sürdürülemiyor ise öğrenci taşıma işi ikinci en yakın ve müsait taşıma merkezi okula yapılacaktır. Yüklenici yemek teslim ve dağıtımına yeni merkez okula devam edecektir. Bundan dolayı ayrıca ek bir ücret talep etmeyecektir.
-
Geçerli sebebe dayalı olarak (yangın, deprem, su baskını, sel ve genel salgın hastalık vb. nedenlerden dolayı) yemek hazırlanamayacağı zamanlarda öğrenciler için geçici olarak kumanya veya pide gibi çabuk hazırlanıp sunulabilecek yiyecek ve içecekler verilmesi sağlanacaktır.
-
Hazırlanan Aylık Yemek Listesi Emirdağ İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü ekli teknik şartnameye uygun olarak yemek listesinde, dağıtıma (2) gün kadar değişiklik yapabilir.
-
Öğrencilerin yemek dağıtım saatleri, Taşıma Merkezi İlköğretim Okul Müdürlüğünce belirlenir.
-
Öğrencilerin yedikleri yemekten zehirlenmeleri halinde tüm sorumluluk ve tedavi masrafları yükleniciye aittir.
-
Yemek ihalesini alacak isteklinin uyması gereken hususlarda ihmalin tespiti veya verilen yemeklerin istenilen nitelik ve kaliteyi taşımadığının anlaşılması halinde öncelikle cezai yaptırım yoluna gidilecek, bu ceza hak edişlerden kesinti yapılmak suretiyle de tahsil edilecektir. Devamı durumunda da Emirdağ İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünce herhangi bir tazminat ödenmeksizin sözleşme tek taraflı olarak fes edilecektir. Bu durumda yüklenici hakkında 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 26’ncı maddesi hükmüne göre işlem yapılır ve yükleniciden kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tutarı kadar ceza tahsil edilir.
-
Verilecek yemekler günlük kalori değerine göre hazırlanacaktır.
-
Yemek verilecek Taşıma Merkezi İlköğretim Okulu yemekhanesinde yemek masaları yüklenici tarafından hazırlanacak, masalar hazırlanırken masaların üzerinde yemeğin özelliğine göre çatal, kaşık, bıçak, sürahi, bardak, tuzluk, biberlik ve peçete mutlaka bulunduracaklardır.
-
Yemeğin sıcak olarak verilmesi mecburiyeti vardır. Yoksa ısıtılmalıdır.
-
Piyasadan hazır olarak alınan ambalajlı ürünlerde, firmanın adı, markası, net ağırlığı, üretim yeri, imal ve son kullanma tarihi olacaktır.
-
Ürün ambalajları temiz ve lekesiz olacaktır.
-
Muayene komisyonunun uygun görmediği yemek ve ürünler kabul edilmeyecektir.
-
Taşımanın yapılamadığı ve okulların tatil edildiği olağanüstü durumlar en kısa sürede yüklenici firmaya bildirilecek ve o gün/günler için yemek servis edilmeyeceğinden ücret talep edilmeyecektir.
-
MEB Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığınca hazırlanan ve teknik şartname olarak sunulan menü örneği esas alınacaktır.
-
Yemekler ağzı kapalı çelik kaplarla taşınacaktır.
-
Yemekhanelerde çalıştırılacak personelin ilgili okul veya kurslardan mezun sertifikalı olmalıdır. Bu kişilerin belirli aralıklarla eğitim alınması gerekmektedir.
-
Yemekhanenin son üç ay içinde denetim yapıldığını ve çalışanların sağlık kontrolü portör muayenelerinin yapıldığını gösterir belgeyi sunmak zorundadırlar.
-
Et, süt, yağ ve benzeri gıdaların güvenilir yerlerden temin edildiğini denetimlerde belgelendirilmesi zorunludur.
-
Yemek, yüklenicinin Afyonkarahisar sınırları içinde bulunan mutfağında pişirilecektir.
-
İhale konusu hizmet için en az üç adet (3) üzeri kapalı panelvan veya minibüs servis aracı olarak kullanılacaktır.” düzenlemesinin,
25.07.2014 tarihli zeyilnamede “İdari şartnamenin Diğer hususlar olan 54’üncü maddesinin 4’üncü fıkrasında” Yemek isteklinin/yüklenicinin Emirdağ İlçe sınırları içerisinde bulunan mutfağında pişirilecektir ifadesi sehven yazılmış olup yine aynı maddenin 26’ncı fıkrasındaki “ yemek yüklenicinin Afyonkarahisar İl sınırları içerisinde bulunan mutfağında pişirilecektir.” şeklinde olacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.
Teknik Şartnamenin içeriğinin ise sadece verilecek yemeklerin ihtiva edeceği malzemelerin çiğ olarak cins ve miktarlarını gösteren listeden ve yemek yapımında kullanılacak malzemelerin evsafına ait bilgilerden oluşturulduğu tespit edilmiştir.
15.07.2014 tarihinde duyurusu yapılan ve 05.08.2014 tarihinde gerçekleştirilen ve altı isteklinin katıldığı ihalede, idare tarafından 321.235,20 TL tutarında en düşük teklifi veren Karakuş Gıda Tekstil İnş. Tic. San. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilerek İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan 33’üncü maddesinde yer alan düzenleme çerçevesinde 06.08.2014 tarihli komisyon kararı ile sorgulamaya tâbi tutulduğu, öngörülen süre içerisinde anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülerek ihalenin üzerinde bırakıldığı, 326.700,00 TL tutarında teklif veren başvuru sahibinin teklifinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği 13.08.2014 tarihli ihale kararından anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde; verilen tekliflerin 37'nci maddeye göre değerlendirilmesi sonrasında, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların tespit edileceği ve bu teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği, açıklamaları yeterli görülmeyen isteklilerin tekliflerinin reddedileceği hüküm altına alınmıştır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.
(2) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir. Bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;
a) Verilen hizmetin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler geçerli teklif olarak belirlenir.
(3) İhale ilanında ve dokümanında ihalenin, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin sonuçlandırılacağının belirtilmesi halinde; ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılır. Ancak Kanunun 20 nci maddesi uyarınca belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ve niteliği gereği aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacağı Kurumca belirlenen konularda yapılacak alımlarda, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması istenmeksizin sonuçlandırılacağının ihale ilanında ve dokümanında belirtilmesi zorunludur.
(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde, ihale ilanında ve dokümanında sınır değerin altında olan tekliflerin reddedileceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri açıklama istenmeksizin reddedilir.” hükmü yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.
79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.
79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.
79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.
Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.
79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.
79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.
79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.
79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir.
79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.
Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.
Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.
İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”
79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.
Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.
79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.
79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.
Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.
Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.
Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.
Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.
79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.
79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.
79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.
79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.
79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir.
79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.
İncelenen ihalede 06.08.2014 tarihli komisyon kararı ile 321.235,20 TL tutarında en düşük teklifi veren Karakuş Gıda Tekstil İnş. Tic. San. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük teklif olduğuna karar verilmekle birlikte bu teklifin aşırı düşük teklif olarak değerlendirme gerekçesine ilişkin olarak ara kararda herhangi bir bilginin yer almadığı, ancak Tebliğ’in yukarıda aktarılan 79.1’inci maddesinde yer alan “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.” açıklaması çerçevesinde sınır değerin 424.700 TL / 1,30 = 326.700,00 TL olduğu dikkate alındığında anılan istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı, anılan istekliden “aşırı düşük teklif kapsamına girdiğiniz için fiyat teklifinizin bileşenleri ile ilgili ayrıntılı yazılı açıklamanızın 11.08.2014 tarihine kadar ihale komisyonuna bildirilmesi” bilgisi içeren 06.08.2014 tarihli ve 140/2118 sayılı yazı ile açıklama talep edildiği, istekli tarafından öngörülen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklamasının idareye sunulduğu ve idarece ihalenin üzerinde bırakıldığı tespit edilmiştir.
Söz konusu belgeler incelendiğinde; istekli tarafından ihale ilan tarihi itibari ile yukarıda aktarılan Tebliğin 79.2.6 maddesinde yer alan açıklama çerçevesinde belgeye dayalı açıklamada bulunulmadığı, “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini açıklama ekinde sunulmadığı, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu, ancak bu belgelerin de sunulma gerekçesi olarak Tebliğin 79.2.2’nci maddesinde yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının ortaya konulmadığı görülmüş olup sunulan açıklamanın mevzuata aykırı olduğu bu gerekçeyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Karakuş Gıda Tekstil İnşaat Turizm Tavukçuluk San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
Mahmut GÜRSES
Başkan
Kazım ÖZKAN
II. Başkan
Ali Kemal AKKOÇ
Kurul Üyesi
Ahmet ÖZBAKIR
Kurul Üyesi
Mehmet Zeki ADLI
Kurul Üyesi
Hamdi GÜLEÇ
Kurul Üyesi
Mehmet AKSOY
Kurul Üyesi
Untitled
KARŞI OY
Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının ihale ilan tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.6’ncı maddesinde yer alan açıklamalara uygun olmadığı, firma tarafından yapılan açıklamada ana çiğ girdi maliyeti+işçilik maliyeti/toplam teklif tutarı oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gereken orana yer verilmediği, teklifinin bu oran aralığında olmadığı, birim fiyatı tevsik etmek amacıyla bütün girdiler için üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ve proforma fatura sunulduğu, bu durumun Tebliğin 79.2.2’nci maddesinde yer alan açıklamaya aykırı olduğu, malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin sunulmadığı, anılan cetvele göre sözleşme süresince kullanılacak olan toplam çiğ girdi miktarının hesaplanmadığı, hesaplanan bu malzemelere ilişkin birim fiyatların Tebliğe göre belgelendirilmediği, toplam teklif fiyatı üzerinden hesaplanacak olan sözleşme damga vergisi ve karar pulu bedellerinin doğru hesaplanmadığı, hakedişlerden her ay kesilecek hakediş damga vergisinin de genel maliyet hesaplamasına dahil edilmediği, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin Tebliğin 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan açıklama doğrultusunda doğru ibareler yazılmak suretiyle imza atmaya yetkili meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanmadığı, mevzuata aykırı belgelendirme yapıldığı” şeklinde belirtilen iddiaları hakkında Kurul çoğunluğunca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Karakuş Gıda Tekstil İnşt Turizm Tavukçuluk San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;
Emirdağ İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Afyonkarahisar İli Emirdağ, 2014-2015 Eğitim Öğretim Yılı Taşıma Kapsamına Alınan 858 İlkokul ve Ortaokul Öğrencisinin 180 İş Günü Üç Çeşit Bir Öğün Sıcak Öğle Yemeği Hizmeti Alımı ve Dağıtımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin, Millî Eğitim Bakanlığı Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 23.05.2014 tarihli ve 140/2052201 sayılı yazısı esas alınarak toplam 424.710,00 TL olarak hesaplandığı,
Bahse konu ihalede 6 adet ihale dokümanı satın alındığı, 05.08.2014 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 6 teklif verildiği,
İdarece şikayete konu ihaleye ilişkin verilen tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “yazılı teklif vermediği” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan beş teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,
İsteklinin Adı
Teklif Bedeli (TL)
Karakuş Gıda
321.235,20
Işıl Caterıng
326.700,00
Ünallar Yemek
350.578,80
Danış Müt. Yemek
352.648,80
Gençay Yemek
416.988,00
Şeklinde verildiği,
13.08.2014 tarihli ihale komisyonu kararına göre, 321.235,20 TL tutarında en düşük teklifi veren Karakuş Gıda Tekstil İnş. Tic. San. Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilerek İdari Şartnamenin 33 üncü maddesinde yer alan düzenleme çerçevesinde 06.08.2014 tarihli komisyon kararı ile aşırı düşük sorgulamaya tâbi tutulduğu, öngörülen süre içerisinde anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülerek ihalenin üzerinde bırakıldığı, 326.700,00 TL tutarında teklif veren başvuru sahibinin teklifinin de ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği,
Anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;
“İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.; Değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.
Bahse konu madde hükmünden, ihalede aşırı düşük sorgulama yapılacağının ihale dokümanında düzenmiş haline göre, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihaleye verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. İhale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.
Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceğinden, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.
İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihaleye verilen tekliflerin hepsi yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.
Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiaları kapsamında yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.
Ali Kemal AKKOÇ
Kurul Üyesi
KARŞI OY
Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiğiiddiaları hakkında Kurul çoğunluğunca ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Karakuş Gıda Tekstil İnşt Turizm Tavukçuluk San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.
Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre;
Başvuruya konu ihale Afyonkarahisar ili Emirdağ, 2014-2015 eğitim öğretim yılı taşıma kapsamına alınan 858 İlkokul ve Ortaokul öğrencisinin 180 iş günü üç çeşit bir öğün sıcak öğle yemeği hizmeti alımı ve dağıtımı işi olup 15.07.2014 tarihinde yapılan ihaleye 6 isteklinin katıldığı, bir isteklinin teklifinin yazılı teklif vermediği gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, sınır değerin 326.700,00 TL olarak belirlendiği, ihalenin Karakuş Gıda üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Kararda da açıklandığı üzere İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde teklif fiyata dahil giderler, “Sınır değer” başlıklı 33 üncü maddesinde sınır değerin nasıl hesaplanacağı ve aşırı düşük teklif sorgulamasının ve değerlendirmesinin nasıl yapılacağı, “Diğer hususlar” başlıklı 47 nci maddesinde ve 25.07.2014 tarihli zeyilnamede ihale konusu işin kapsamı ve yemeğin nerede hazırlanacağı, yemeğin taşınması servis edilmesi ve dağıtılması, yüklenicinin uyması gereken kurallar ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.
Teknik Şartnamenin içeriğinin ise sadece verilecek yemeklerin ihtiva edeceği malzemelerin çiğ olarak cins ve miktarlarını gösteren listeden ve yemek yapımında kullanılacak malzemelerin evsafına ait bilgilerden oluşturulduğu tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde sınır değer ile aşır aşırı düşük tekliflerin nasıl belirleneceği, açıklamanın nasıl yapılacağı, yapılan açıklamanın nasıl değerlendirileceği ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde “79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.
Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.
Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.
Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.
Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.” açıklamasına yer verilmiştir.
Yukarıda aktarılan Tebliğin 79.2.6 ncı maddesinde malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde idarelerce aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesinin yapılması ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtilmesi gerektiği açıklandığı halde incelemeye konu ihalede idare tarafından iki haftalık örnek menü (veya başka sayıda herhangi bir örnek menü) hazırlandığına dair ihale dokümanı kapsamında herhangi bir bilgi veya belgenin yer almadığı, teknik şartnamenin ise çiğ girdi gramajları belirtilen 43 adet yemek +2 adet içecek ismi yer alan listeden ve bu listede yer alan malzemelerin evsafına ilişkin bilgilerden ibaret olduğu görülmüştür.
İncelenen ihalede 06.08.2014 tarihli komisyon kararı ile 321.235,20 TL tutarında en düşük teklifi veren Karakuş Gıda Tekstil İnş. Tic. San. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük teklif olduğuna karar verilmekle birlikte bu teklifin aşırı düşük teklif olarak değerlendirme gerekçesine ilişkin olarak ara kararda herhangi bir bilginin yer almadığı, ancak Tebliğin yukarıda aktarılan 79.1 inci maddesinde yer alan “ Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.” açıklaması çerçevesinde sınır değerin 424.700 TL / 1,30 = 326.700 TL olduğu dikkate alındığında anılan istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinde mevzuat aykırılık bulunmadığı, istekliden “aşırı düşük teklif kapsamına girdiğiniz için ile fiyat teklifinizin bileşenleri ile ilgili ayrıntılı yazılı açıklamanızın 11.08.2014 tarihine kadar ihale komisyonuna bildirilmesi” bilgisi içeren 06.08.2014 tarih ve 140/2118 sayılı yazı ile açıklama talep edildiği, anılan istekli tarafından öngörülen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklamasının idareye sunulduğu ve idarece ihale üzerinde bırakıldığı tespit edilmiştir.
Söz konusu belgeler incelendiğinde; istekli tarafından ihale ilan tarihi itibari ile yukarıda aktarılan Tebliğin 79.2.6 maddesinde yer alan açıklama çerçevesinde belgeye dayalı açıklamada bulunulmadığı, “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelininin açıklama ekinde sunulmadığı, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu, ancak bu belgelerin de sunulma gerekçesi olarak Tebliğin 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının ortaya konulmadığı görülmüş olup sunulan açıklamanın mevzuata aykırı olduğu değerlendirilmekle birlikte idare tarafından ihale dokümanı kapsamında Tebliğin yukarıda aktarılan 79.2.6 ncı maddesinde belirtildiği şekilde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesinin yapılmadığı ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtilmediği dikkate alındığında söz konusu mevzuata aykırılığı belirlenen bu işlemin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlem olduğu değerlendirildiğinden, ihalenin iptali gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda “ihalenin iptaline” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle kurul çoğunluğunun “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki kararına katılmıyorum.
Mehmet AKSOY
Kurul Üyesi
10 Milyon+ Karar Arasında Arayın
Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.