KİK Kararı: 2014/UH.I-2446

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/042
Gündem No : 81
Karar Tarihi : 25.06.2014
Karar No : 2014/UH.I-2446
BAŞVURU SAHİBİ:
Muttalip Türkmen (04.06.2014 tarih ve 2014/038 sayılı Kurul Toplantısı; Gündem No:73), ATATÜRK MAH. LALE CAD. KUTSAL SOK. NO:15/2 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Tepebaşı Ağız Ve Diş Sağlığı Hastanesi Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu, Güçlükaya Mah. Fatıh Cad. Çagla Sok. 2 06629 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/24865 İhale Kayıt Numaralı "2014-2015 Mali Yılları İçin Diş Protez" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Tepebaşı Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi Başhekimliği tarafından 04.04.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2014-2015 Mali Yılları İçin Diş Protez” ihalesine ilişkin olarak Muttalip Türkmen Özel Ada Çok Amaçlı Diş Protez Lab.-Şafak Kron Köprü Protez Diş Malzemeleri Tic. Ltd. Şti.-Yağmur Diş Protez Lab. Ahmet Murat-Özel Çok Amaçlı Hira Dent Diş Protez Labaratuarı Emrah Özay İş Ortaklığı’nın 14.05.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.05.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.05.2014tarih ve 16791sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.05.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1771-01sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 2014-2015 mali yılları için diş protez işine teklif verdiklerini, ihalenin Cahide Kılıç firması üzerinde kaldığı, bu komisyon kararına itiraz ettikleri, şikayet başvurusu üzerine idarece düzeltici işlem kararı alındığı, idarenin aşırı düşük

teklif sorgulamasından sonra 07.05.2014 tarihinde yeni bir ihale komisyonu kararı aldığı, bu karara karşı 12.05.2014 tarihinde doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulundukları, Kurumun başvuruyu idareye gönderdiği, idarenin İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 10’uncu maddesinin 3’üncü bendine göre on günlük süre içerisinde karar alması gerektiği halde 25’inci gün düzeltici işlem kararı alındığı, alınan kararın ihale mevzuatına aykırılık teşkil ettiği ve ihalenin iptali gerektiği halde teklif edilen fiyatın ekonomik açıdan uygun olduğu gerekçesi ile itirazın reddedildiği,

Anatomik Çok Amaçlı Diş Protez Lab. Firmasının aşırı düşük açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesine belirtilen, isteklilere 3 iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir hükmü gereği idarenin 15.04.2014 tarih ve 956 sayılı aşırı düşük sorgulama yazısına isteklinin 24.04.2014 tarihinde cevap verdiği, idarenin istekliye vermiş olduğu süre içerisinde cevap vermediği veya idarenin makul bir süre vermediği, bu husus itiraz konusu edilmesine rağmen idarece bu gibi konuların dikkate alınmadığı, ısrarla teklif edilen fiyatın ekonomik açıdan uygunluğu üzerinde durulduğu ve tekliflerinin aynı gerekçe ile reddedildiği,

Anatomik Çok Amaçlı Diş Protez Lab. firmasının sunmuş olduğu aşırı düşük açıklamasını Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinin ilgili maddelerine göre yapmadığı ve açıklamasının uygun olmadığı, isteklinin satıcıdan almış olduğu proforma fatura üzerinde “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan maliyet/ satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi, mühürlenmesi gerektiği halde isteklinin aşırı düşük teklif dosyasında mevcut bilgilerin bulunmadığı, bu iddiaların incelemeye alınmadığı, Anatomik Çok Amaçlı Diş Protez Lab. Firmasının ekonomik açıdan en avantajlı teklif olmasından dolayı açıklamanın incelemeye değer görülmeden itirazın reddedildiği, belirtilen hususlar sebebiyle bu firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve ihalenin iptali gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihale Tepebaşı Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi Başhekimliği tarafından yapılan “2014-2015 Mali Yılları İçin Diş Protez Hizmeti Alımı” işidir.

Bahse konu ihalede 11 adet ihale dokümanı satın alınmış olup, 04.04.2014 tarihinde yapılan ihaleye 2 istekli katılmıştır.

İhale komisyonu ihaleye katılan iki isteklinin teklifini geçerli teklif olarak değerlendirmiş ve 08.04.2014 tarihli kararı ile ihalenin Cahide Kılıç Anatomik Çok Amaçlı Diş Protez Lab. Üzerinde bırakılmasına başvuru sahibi Muttalip Türkmen Özel Ada Çok Amaçlı Diş Protez Lab.-Şafak Kron Köprü Protez Diş Malzemeleri Tic. Ltd. Şti.-Yağmur Diş Protez Lab. Ahmet Murat-Özel Çok Amaçlı Hira Dent Diş Protez Labaratuarı Emrah Özay İş Ortaklığı’nın ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmesine karar vermiştir.

İhale komisyon kararının ihale yetkilisince 09.04.2014 tarihinde onaylanmasını takiben kesinleşen ihale kararının tebliği üzerine; Muttalip Türkmen Özel Ada Çok Amaçlı Diş Protez Lab.-Şafak Kron Köprü Protez Diş Malzemeleri Tic. Ltd. Şti.-Yağmur Diş Protez Lab. Ahmet Murat-Özel Çok Amaçlı Hira Dent Diş Protez Labaratuarı Emrah Özay İş Ortaklığı tarafından “ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının aşırı düşük olduğu, bu isteklinin Kanunun 38’inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği” iddiaları ile idareye şikayet başvurusunda bulunulmuştur.

İdarece 15.04.2014 tarihli karar ile şikayet başvurusu uygun bulunarak “ihale kararının yeniden değerlendirilmesi” yönünde düzeltici işlem kararı alınmıştır.

Düzeltici işlem kararından sonra ihale komisyonu Cahide Kılıç Anatomik Çok Amaçlı Diş Protez Lab.na gönderdiği 15.04.2014 tarihli yazı ile “tekliflerinin aşırı düşük bulunduğunu” belirterek, ihalenin 1 ve 2. Kısmına verdiği teklif fiyatına ilişkin açıklama talep etmiştir.

İsteklinin açıklamalarını sunmasını takiben ihale komisyonu aldığı 07.05.2014 tarihli ihale komisyonu kararı ile “açıklamaların uygun olduğuna ve ihalenin Cahide Kılıç Anatomik Çok Amaçlı Diş Protez Lab. üzerinde bırakılmasına” karar vermiştir.

Başvuru sahibi kesinleşen ihale kararının 07.05.2014 tarihinde elden tebliğini takiben 12.05.2014 tarihinde Kuruma şikayet başvurusunda bulunmuş, isteklinin dilekçesi 12.05.2014 tarihinde idareye gönderilmiş, dilekçe idare kayıtlarına 14.05.2014 tarihinde alınmış olup idarece şikayete ilişkin karar 15.05.2014 tarihinde alınarak istekliye gönderilmiştir. İdarenin şikayete cevap kararı 26.05.2014 tarihinde istekliye tebliğ edilmiştir. Başvuru sahibi istekli 27.05.2014 tarihli dilekçe ile Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur.

Başvuru sahibi dilekçesinde şikayet başvurularına ilişkin olarak idarece 10 günlük yasal süre içerisinde karar alınmadığını belirtmekle birlikte, başvuru sahibinin idareye yaptığı birinci şikayet başvurusuna süresi içerisinde karar alınarak cevap verildiği, başvuru sahibinin ikinci şikayet başvurusunu doğrudan Kuruma yaptığı ve Kurum tarafından bu başvurunun idareye gönderildiği ve idarece süresi içerisinde karar alınarak istekliye iadeli taahhütlü posta ile gönderildiği, kararın posta aracılığıyla 26.05.2014 tarihinde istekliye tebliğ edildiği anlaşıldığından iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin dilekçesinde ayrıca ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasını idareye süresi içerisinde vermediği yönünde bir ifadeye yer verilmiş olup, ihale işlem dosyasında yapılan incelemede; 08.04.2014 tarihli ihale komisyonu kararına karşı başvuru sahibinin 15.04.2014 tarihli şikayet başvurusu üzerine “ihale üzerinde bırakılan istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması” yönünde düzeltici işlem kararı alındığı, 15.04.2014 tarihli yazı ile ihale üzerinde bırakılan Cahide Kılıç Anatomik Çok Amaçlı Diş Protez Lab.ndan teklifinin aşırı düşük teklif olduğu belirtilerek “yazının tebliğinden itibaren 5 günlük süre içerisinde” açıklama istenildiği, PTT Web sitesi kayıtlarına göre 15.04.2014 tarihli açıklama talep yazısının adı geçen istekliye 19.04.2014 tarihinde tebliğ edildiği, Cahide Kılıç Anatomik Çok Amaçlı Diş Protez Lab. açıklama belgelerinin 24.04.2014 tarihinde idare kayıtlarına intikal ettiği, dolayısıyla açıklamanın idarece tayin edilen 5 günlük süre içerisinde idare kayıtlarına intikal ettiği anlaşıldığından iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan başvuru sahibinin iddiasının proforma fatura üzerinde gerekli meslek mensubu beyanının bulunmadığı hususunu içerdiği görülmekte olup, ihale üzerinde bırakılan Cahide Kılıç Anatomik Çok Amaçlı Diş Protez Lab. firmasının aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu proforma fatura üzerinde “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan maliyet/ satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin bulunduğu anlaşıldığından bu iddiasının reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları hakkında Kurul çoğunluğunca, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının sadece “ maliyet /satış tespit tutanakları ” yönüyle incelenmesine göre “** İtirazen şikayet başvurusunun reddine” **karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

İtirazen şikayet başvurularının, başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından incelenmekte olduğu, iddialar ile sınırlı olarak inceleme hususu teklif mektubu ile verilen ve bütünü itibariyle ihale dosyasını oluşturan yeterlik kriterlerinden biri veya birkaçına itiraz olması halinde sadece bu itiraz konuları açısından sınırlı ve eşit muamele yönünden diğer istekliler nezdinde de Kanunun belirtilen amir hükmü uyarınca inceleme yapıldığı, sınır değerin altındaki aşırı düşük teklif açıklamaya yönelik iddialara ilişkin itiraz olması halinde, imalat sürecine ilişkin girdilerden oluşan iş kalemleri niteliği itibariyle hesap cetvelinde Tebliğ açıklaması yönünden bir bütünlük arz ettiğinden, sorgulamaya konu edilen bu işlemin bir parçasına yapılacak nokta itirazın, hukuki anlamda tespiti mümkün olmamakla beraber bir maliyet bileşeni veya kalemin iddia konusu olarak ele alınması bu açıdan sağlıklı bir inceleme ve değerlendirme yöntemi olmayacaktır.

Kurumda aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik iddialar, iş kalemi bazında sınırlı olarak değil de, açıklamanın Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen temel ilkelerden eşit muamele, güvenirlik ve kamuoyu denetimini ilkelerinin bir arada ön planda çalıştırılmasının temini açısından sorgulamaya konu iş kalemlerinin bir bütünlük içinde incelenerek karar verilmesi gerektiği, şayet itirazen şikayete konu iddiaların tamamına yönelik inceleme yapılmadığında, örneğin, isteklinin aşırı düşük açıklamalarında belirttiği maliyet bileşenleri bazında inceleme yapılarak teklifin bu açıdan uygun kabulü durumunda, mevzuat uyarınca aşırı düşük açıklanması gereken diğer maliyet bileşenlerinin de incelenmemiş olacağı, mevzuat anlamında eksik inceleme olarak tanımlanabilecek bu durumun da, aşırı düşük açıklama sunan veya aşırı düşük açıklamanın zor olduğu mantığı ile açıklama sunmayan istekliler nezdinde 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen temel ilkelerden “eşitlik” ilkesinin büyük ölçüde zedelenmesine sebep olacağı ve ihale mantığı açısından “ kamu düzeninin ” bu açıdan bozulmasına neden olunacağı durumun oluşturulmasına sebep olunacağı düşünülmektedir. Bu yönde yapılan incelemeye dayanak tesis edilen işlemlerin, her zaman idari açıdan sağlıklı bir denetimden yoksun bir şekilde bünyesinde büyük oranda “ eşitsizlik ” içereceği ve içerik yönünden bir idari işlem denetimi olan itirazen şikâyet incelemesindeki kamu hukukuna tabi olarak tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetiminin tam olarak gerçekleşmemesine sebep olacağından, konunun bu yönde ele alınarak çözüme kavuşturulması hukuki bir yaklaşım olamayacağı gibi, kamu düzeni ve sağlığı açısından da son derece kifayetsiz ve sakıncalı bir durum meydana gelmesine sebep olunacağı değerlendirilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartnamenin “ Teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı 25’inci maddesinde, söz konusu hizmetin yapımında kullanılacak her türlü makine - ekipman Teknisyenlik ve/veya Teknikerlik ücretleri, taşıma ile sarf malzeme (Protez yapımında kullanılacak olan ve teknik şartnamede belirtilen protez sarf malzemeleri, temizlik malzemeleri vb.)giderlerinin teklif fiyata dahil edildiğinin belirtilmesine ve aşırı düşük açıklamaların bu madde düzenlemesi kapsamında sunulmasına rağmen, aşırı düşük teklif açıklamaların denetimine ilişkin yapılan incelemede bu unsurlardan sadece bir veya birkaç tanesinin ele alınarak karar verilmemesi gerektiğinden,

Bu bağlamda, başvurunun ihale üzerinde bırakılan firma tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında engelli personele ilişkin Hazine tarafından karşılanacak olan tutar düşülmek suretiyle personel giderinin oluşturulduğu bu nedenle teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan söz konusu teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkinolduğu dikkate alındığında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında yaptığı açıklamanın, bütün maliyet bileşenlerine yaptığı açıklamalar dikkate alınarak incelenmesi gerekmektedir.

Bu değerlendirmelerden hareketle yapılan inceleme uyarınca,

İhale konusu işin “ Diş Protez Hizmeti Alımı ” işi olduğu, idarece gönderilen 15.04.2014 tarihli aşırı düşük teklife ilişkin açıklama talep yazısında, “ ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderlerin ne şekilde karşılanacağı hususunda kanıtlayıcı bilgi ve belgelerin… ” sunulması gerektiği belirtilmiştir.

İdari Şartname’nin “ Teklif fiyata dahil olacak giderler ” başlıklı 25’inci maddesinde;

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Söz konusu hizmetin yapımında kullanılacak her türlü makine - ekipman Teknisyenlik ve / veya Teknikerlik ücretleri, taşıma ile sarf malzeme (Protez yapımında kullanılacak olan ve teknik şartnamede belirtilen protez sarf malzemeleri, temizlik malzemeleri vb.) giderleri, isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İdarece gönderilen aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin talep yazısında “ ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderlerin… ” açıklanması talep edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklama İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde yer alan teklif fiyata dahil olacak giderlere ilişkin düzenleme esas alınarak incelenmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli ihalenin 1. Kısım Metal Destekli Hareketli Protez Bitim Hizmeti için 72,00 TL/adet, ihalenin 1. Kısım Metal Desteksiz Hareketli Protez Bitim Hizmeti için 36,00 TL/adet, ihalenin 2. Kısım Metal Destekli Tek Parça Kron-Köprü Döküm ve Bitim Hizmeti için 13,95 TL/adet birim fiyat teklif etmiştir.

İhale üzerinde bırakılan Cahide Kılıç Anatomik Çok Amaçlı Diş Protez Lab. açıklamasında; diş protezi hizmeti içim 3 adet SMMM tarafından düzenlenmiş ve onaylanmış Maliyet Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Ek-0.6) sunulduğu, tutanakta diş protezi malzeme maliyeti, işçilik maliyeti ve diğer maliyetlere (elektrik, demirbaş alet ve edevatlar, sarf malzemeleri, ulaşım giderleri, sözleşme giderleri) ayrı ayrı hesaplanarak yer verildiği görülmektedir.

İstekli tarafından sunulan Maliyet Satış Tutarı Tespit Tutanağında yer alan diş protezi malzemeleri için Ulucenk Diş Deposu ve Malzemeleri San. Tic. Ltd. Şti. tarafından istekli adına düzenlenmiş “ birim satış tutarının mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’nin altında olmadığını beyan ederim ” ibaresi ile SMMM onaylı proforma fatura sunulduğu, işçilik giderleri için Kurum işçilik hesaplama modülü ile hesaplama yapılarak çıktılar eklendiği, ulaşım giderleri için Yurtiçi Kargo Servisi A.Ş. tarafından istekli adına düzenlenmiş taşıma teklifi konulduğu görülmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan Maliyet Satış Tutarı Tespit Tutanağı incelendiğinde malzeme maliyetine ilişkin hesaplamalar kısmında bir takım aritmetik hatalar yapıldığı görülmektedir. Bununla birlikte İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde ulaşımın teklif fiyata dahil giderler arasında sayıldığı, isteklinin maliyet satış tutarı tespit tutanağında ulaşım için sırasıyla 0,49 TL/Adet, 1,25 TL/Adet ve 0,09 TL/adet olmak üzere farklı tutarlar öngörüldüğü, ancak bu giderlerin açıklaması için Yurtiçi Kargo Servisi A.Ş. tarafından istekli adına düzenlenmiş taşıma ücretlerinde belirli oranlarda iskonto yapılacağına ilişkin 11.07.2012 tarihli bir yazı sunulduğu, yazıda maliyet satış tutarlarında yer alan birim fiyatları gösteren bir fiyat bilgisi olmadığı, SMMM ya da YMM onayı taşımadığı belirlenmiş olup, bu haliyle açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan 79.4.2.4. maddesiaçıklamalarına uygun olmadığı, bu nedenle ihale komisyonunca tesis edilen aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunması ve ihalenin üzerinde bırakılması işleminde mevzuata uygunluk bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen temel ilkelerden eşit muamele, güvenirlik ve kamuoyu denetimini ilkelerinin bir arada ön planda çalıştırılmasının temini açısından bütünlük içinde incelenerek karar verilmesigerektiğinden ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında yaptığı açıklamanın, bütün maliyet bileşenlerine yaptığı açıklamalar dikkate alınarak incelenmesi gerektiği ve bu yönden yapılan incelemeye göre de, Cahide Kılıç Anatomik Çok Amaçlı Diş Protez Lab. ihalenin 1 ve 2. Kısmına ilişkin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi