KİK Kararı: 2014/UH.I-2443

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/042
Gündem No : 17
Karar Tarihi : 25.06.2014
Karar No : 2014/UH.I-2443
BAŞVURU SAHİBİ:
Glc Sigorta Aracılık Hiz.Tic. Ltd. Şti., KIRMIZI TOPRAK MAH. M.K. ATATÜRK CAD. NO: 91/D ESKİŞEHİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı, Emniyet Mahallesi Hipodrom Caddesi No: 5 B Blok Kat: 13 06330 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/31356 İhale Kayıt Numaralı "Belediyemiz Hizmetlerinde Kullanılan 11 Kalem (1205 Adet) Araç Ve İş Makinasının 1 Yıllık Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigortalarının Yaptırılması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığıtarafından 29.04.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Belediyemiz Hizmetlerinde Kullanılan 11 Kalem (1205 Adet) Araç ve İş Makinasının 1 Yıllık Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigortalarının Yaptırılması” ihalesine ilişkin olarak Glc Sigorta Aracılık Hiz.Tic. Ltd. Şti.nin 16.05.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.05.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.06.2014tarih ve 17452sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.06.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1809sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü maddesinde “ İhaleye 5684 Sayılı Sigortacılık Kanununa göre Türkiye’de faaliyette bulunan ve T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığından onaylı ruhsatı olan istekliler ihaleye teklif vereceklerdir. Buna ilişkin belgeyi teklif ekinde idareye sunacaklardır.” düzenlemesinin yer aldığı, idarece tekliflerinin anılan maddede yer verilen ruhsatı sunmadıkları gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nu ve Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca sigorta şirketlerinin sigortacılık sözleşmesi yapmak ve prim tahsil etmek konusundaki tüm hak ve yetkilere sahip olduğu, ihale konusu işte yeterlilik açısından sigorta şirketi ile sigorta acentesinin teklif vermesi arasında fark olmadığı, sigorta şirketlerinin faaliyette bulunacakları sigortacılık her bir sigorta branşı için Müsteşarlıktan ruhsat almaları gerektiği gibi sigorta acentelerinin de sigorta acenteliği yapmak için yasal koşulları taşıyıp taşımadığına ilişkin Müsteşarlık tarafından incelemeye tâbi tutulduğunu ve Müsteşarlık tarafından düzenlenen uygunluk belgesi ile TOBB’a bildirimde bulunulduğu, TOBB’un bu bildirimden sonra sigorta acentesini levhaya kaydettiği ve faaliyetine izin verdiği, ruhsatın sigorta şirketlerinin sigorta faaliyeti yapabileceğine ve hangi sigorta branşlarında faaliyet gösterebileceklerine ilişkin düzenlenmiş bir belge olup, sigorta şirketlerinin de Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nce tutulan levhaya kayıt zorunluluğunun bulunduğu,

Ruhsatın “izin, izin belgesi” anlamına geldiği, sigorta acenteleri için düzenlenen uygunluk belgesinin de bir anlamda ruhsat olduğu, Müsteşarlık tarafından düzenlenen ve TOBB’a gönderilen bu uygunluk belgesinin acentenin aracısı olduğu şirketin tüm sigortacılık branşlarında sigortacılık sözleşmesi yapma ve prim tahsil etme yetkisi verdiği, dolayısıyla taraflarının sigorta aracılık faaliyetleri yapmasına ilişkin Hazine Müsteşarlığı’nca düzenlenmiş bir izin belgesinin olmadığından söz edilemeyeceği, sigorta şirketleri için Müsteşarlık tarafından düzenlenen ruhsatın sadece şirketlerin hangi sigortacılık branşlarında faaliyet göstereceğini belirten bir belge olduğu, acentenin sigorta şirketinin faaliyet gösterdiği tüm branşlarda sigortacılık yapma sözleşmesi yapma yetkisine de sahip olduğu,

Sigorta şirketlerinin faaliyet gösterdikleri branşların, yani hangi sigorta şirketinin hangi branşta ruhsat sahibi olduğunun ilan edildiği, bu nedenle sadece Müsteşarlıktan ruhsat almış olan şirketlerin ihaleye teklif verebileceklerine ilişkin düzenleme yapılmasının yasal dayanaktan yoksun olduğu gibi sigorta acentelerinin faaliyet serbestisine ve uygunluk belgesine aykırı olduğu,

Sigorta şirketinin düzenlediği sigorta sözleşmesi ve poliçe ile acente tarafından düzenlenen sözleşme ve poliçe arasında sigorta ettiren açısından bir fark olmadığı, bu durumda sadece sigorta şirketlerinin teklif vereceğine ilişkin İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü maddesinde yer alan düzenleme ile Müsteşarlık tarafından düzenlenen uygunluk belgesinin geçersiz olarak nitelendirildiği ve sadece sigorta şirketlerinin ihaleye girmesine olanak sağlandığı, sigorta acentelerinin ihaleye katılımının haksız olarak engellendiği, bu durumun ihalede rekabet ilkesine aykırılık teşkil ettiği,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği 1.453.327,51 TL ile taraflarınca teklif edilen 1.042.866,48 TL arasında yaklaşık %30 oranında bir fark olduğu ve bu durumun kamu zararın ayol açtığı,

İhaleye iki isteklinin teklif verdiği ve kendi tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması sonucu ihalede tek geçerli isteklinin kaldığı ve ihalede rekabetin engellendiği,

İdareye yaptıkları şikâyet başvurusu üzerine verilen cevapta anılan Şartname maddesinde idarenin kendince belirlediği sebeplerle ne tür bir belge istediğini düzenlediğini belirttiği, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na tâbi olan bir kurumun ihalelerde temel ilkelere uygun kriterler öngörmesi gerektiği, objektif olmayan “kendince sebepler” ile rekabeti engelleyici kriterler belirleyemeyeceği, bu belirlemenin idarenin hukuki ve cezai sorumluluğunu gerektirdiği, idarece şikâyet üzerine alınan kararın yasal dayanaktan yoksun olduğu,

Ayrıca idarece verilen cevapta İdari Şartname’nin anılan maddesinin değiştirilmesi için süresi içinde itiraz yapmadıklarını veya düzeltme talep etmediklerinin belirtildiği, ancak İdari Şartname’nin anılan maddesinde sadece sigorta şirketlerinin ihaleye teklif vereceğine ilişkin açık bir düzenleme yapılmış olması halinde taraflarınca dokümana itirazda bulunabilecekleri, oysa Şartname’de sadece “istekliler”den ve “Hazine Müsteşarlığı ruhsat”ından bahsedildiği, şirketlerinin de Müsteşarlık tarafından düzenlenen ve TOBB’a gönderilen belgeye sahip olduğu için dokümana itiraz etmedikleri ve ihaleye teklif verdikleri iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının“Belediyemiz Hizmetlerinde Kullanılan 11 Kalem (1205 Adet) Araç ve İş Makinasının 1 Yıllık Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigortalarının Yaptırılması” şeklinde belirlendiği,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.3. İhaleye 5684 Sayılı Sigortacılık Kanununa göre Türkiye?de faaliyette bulunan ve T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığından onaylı ruhsatı olan istekliler ihaleye teklif vereceklerdir. Buna ilişkin belgeyi teklif ekinde idareye sunacaklardır.” düzenlemesine yer verildiği,

Teknik Şartname’nin “Kapsam” başlıklı 6’ncı maddesinde “ Belediyemiz hizmetlerinde kullanılmakta olan araç ve iş makinalarının 1 yıllık Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigortası Yaptırılması işini kapsamaktadır.” düzenlemesinin,

Teknik Şartname’nin “Yapılacak işler ve Uyulacak Esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde

“ 7.1. Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigortası yapılacak araç sayısı 1205 dir.

7.2. Araçların grup ve plaka sıralamasına göre poliçeleri hazırlanacaktır.

7.3. Poliçeler 1 asıl olmak 3 suret olarak hazırlanacaktır.

7.4. Sözleşme süresi içerisinde söz konusu araçlardan kayıttan düşme, hurdaya ayırma veya satış gibi durumlarda, hak edilen prim gün esasına göre belirlenir, kalan süre kadar prim idareye teslim edilir.

7.5. İhaleye 5684 Sayılı Sigortacılık Kanununa göre Türkiye’de faaliyette bulunan ve T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığından onaylı ruhsatı olan istekliler ihaleye teklif vereceklerdir. Buna ilişkin belgeyi teklif ekinde idareye sunacaklardır.” düzenlemesinin yer aldığı görülmektedir.

İdarece gönderilen işlem dosyasının incelenmesinden başvuruya konu ihaleye 2 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucu Glc Sigorta Aracılık Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü maddesinde istenilen 5684 sayılı sigortacılık kanununa göre Türkiye’de faaliyette bulunan ve T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığından onaylı ruhsatı olmadığı, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinden alınan sigorta acentesi belgesi sunduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin tek geçerli teklif sahibi Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi Glc Sigorta Aracılık Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyası incelendiğinde Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından düzenlenmiş belge sunduğu, belgede “5684 sayılı Sigortacılık Kanunu uyarınca, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği nezdinde tutulmakta olan Levhaya T081226-M32N numarası ile kayıtlı Sigorta Acentesi olarak faaliyet göstermektedir.” ifadesinin yer aldığı görülmüştür.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun ilk maddesinde, sigorta şirketlerinin ve acentelerin Kanun kapsamında olduğu düzenlenmiş, ikinci maddesinde sigorta şirketi, “Türkiye’de kurulmuş sigorta şirketi ile yurt dışında kurulmuş sigorta şirketinin Türkiye’deki teşkilâtını ” şeklinde; acente ise, “Ticarî mümessil, ticarî vekil, satış memuru veya müstahdem gibi tâbi bir sıfatı olmaksızın bir sözleşmeye dayanarak muayyen bir yer veya bölge içinde daimî bir surette sigorta şirketlerinin nam ve hesabına sigorta sözleşmeleri”ne aracılık etmeyi veya bunları sigorta şirketleri adına yapmayı meslek edinen, sözleşmenin akdinden önce hazırlık çalışmalarını yürüten ve sözleşmenin uygulanması ile tazminatın ödenmesinde yardımcı olan kişiyi ifade eder ” şeklinde tanımlanmıştır.

Anılan Kanun’un “Ruhsat” başlıklı 5’inci maddesinde de sigorta şirketlerinin faaliyete geçebilmek için faaliyet göstermek istedikleri her bir sigorta branşında Hazine Müsteşarlığından ruhsat almak zorunda olduğu,

“Sigorta Acenteleri” başlıklı 23’üncü maddesinde ise sigorta acenteliği yapacakların Müsteşarlıktan bu nitelikleri taşıdıklarını gösteren bir belge alarak Levhaya kayıt olmak için Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine başvuracağı, Müsteşarlığın belge alınmasına ilişkin işlemlerin incelemeye ve onaya hazır hale getirilmesi için Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine görev verebileceği,

Anılan Kanun’un Geçici 7’nci maddesinde sigorta acentelerinin bu Kanunun yayımından itibaren bir yıl içinde Müsteşarlıktan uygunluk belgesi almak ve Levhaya kayıt olmak zorunda olduğu, bu zorunluluğu yerine getirmeyenler sigorta acenteliği faaliyetinde bulunamayacağı,

22.04.2014 tarih ve 28890 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Sigorta Acenteleri Yönetmeliği’nin “Uygunluk Belgesi ve Levhaya kayıt” başlıklı 10’uncu maddesinde Levhaya kayıt olunmadan acentelik faaliyetinde bulunulamayacağı, sigorta acenteliği yapacak gerçek veya tüzel kişilerin Levhaya kayıt öncesinde Müsteşarlıktan uygunluk belgesi almaları gerektiği hüküm altına alınmıştır.

İhaleye ilişkin ilanın 27.03.2014 günü yayımlandığı, ilanın “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 4.3.2’nci maddesinde “ İhaleye 5684 Sayılı Sigortacılık Kanununa göre Türkiye’de faaliyette bulunan ve T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığından onaylı ruhsatı olan istekliler ihaleye teklif vereceklerdir. Buna ilişkin belgeyi teklif ekinde idareye sunacaklardır.” düzenlemesinin yer aldığı, aynı hususa ilişkin düzenlemeye yukarıda yer alan İdari Şartname’nin 7.5’nci maddesinde de yer verildiği görülmüştür.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nda sigorta şirketlerinin faaliyete geçebilmek için faaliyet göstermek istedikleri her bir sigorta branşında Hazine Müsteşarlığından ruhsat almak zorunda olduğu, sigorta acentelerinin ise faaliyette bulunabilmek için Müsteşarlıktan uygunluk belgesi almak ve Levhaya kayıt olmak zorunda olduğu anlaşılmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibinin 28.04.2014 tarihinde ihale dokümanını satın aldığı ve 16.05.2014 tarihinde idareye anılan maddede yer alan düzenleme ile sigorta şirketlerinin ihaleye girmesine olanak sağlandığı, sigorta acentelerinin ihaleye katılımının haksız olarak engellendiği iddiasıyla şikâyet başvurusunda bulunduğu, başvuru sahibinin İdari Şartname’nin anılan maddesine yönelik olarak ihale ilan tarihi olan 27.03.2014 tarihinden itibaren 10 gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunmadığı, dolayısıyla süresi içinde şikâyet konusu edilmeyen ve istekliler açısından kesinleşen ihale ilanının 4.3.2’nci maddesi ve İdari Şartname’nin 7.5’nci maddesinde yer alan düzenleme çerçevesinde ihaleye 5684 Sayılı Sigortacılık Kanununa göre Türkiye’de faaliyette bulunan ve T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığından onaylı ruhsatı olan isteklilerin teklif verebileceği ve buna ilişkin belgeyi teklif ekinde idareye sunacakları açıkça düzenlenmiş olup, başvuru sahibi acentenin teklifi ekinde Hazine Müsteşarlığından onaylı ruhsatı sunmadığı görüldüğünden idarece başvuru sahibi isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi