KİK Kararı: 2014/UH.I-2433

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/042
Gündem No : 6
Karar Tarihi : 25.06.2014
Karar No : 2014/UH.I-2433
BAŞVURU SAHİBİ:
Can Eroğlu Bilgi Sistemleri İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, SÜMER MAH. KAR SOKAK NO: 14/4 ESKİŞEHİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Trabzon Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği, Numune Kampüsü İnönü Mahallesi Maraş Caddesi 61200 TRABZON

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/15332 İhale Kayıt Numaralı "Genel Sekreterliğimize Bağlı Sağlık Tesislerinin Hastane Bilgi Yönetim Sistemi Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Trabzon İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğitarafından 20.03.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Genel Sekreterliğimize Bağlı Sağlık Tesislerinin Hastane Bilgi Yönetim Sistemi Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Can Eroğlu Bilgi Sistemleri İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 12.05.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.05.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.05.2014tarih ve 17251sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.05.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1797sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale ilanının 4.1.1.3 ve İdari Şartname’nin 7.1.h maddesinde yer alan “1- İstekliler, Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürlük Kayıt ve Tescil Bilgi Sistemine kaydını yaptırmış, gizlilik sözleşmesi imzalamış olan firmaların yer aldığı Bakanlık internet sitesinde ilan edilen liste içerisinde bulunacak ve belgesini ihale dosyasında sunacaktır.

2- Yüklenici Firma’nın Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan, program lisans tescilinde kullanılacak olan BİL-KOD numarasını almış olmaları gerekmektedir. Teklif dosyasında bu belge sunulmak zorundadır.

3- PACS sistemi görüntü işleme içerikli olacaktır. Bu özelliğinden dolayı PACS sistemi Tıbbi Cihaz Yönetmelikleri kapsamında değerlendirilecek olup, Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 2010/11 sayılı genelgesine istinaden Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Ulusal Bilgi Bankası (TİTUBB) kaydı aranacaktır. İstekliler teklifleri ile birlikte TİTUBB kaydına ait belgeyi sunacaktır.” şeklindeki düzenlemelerle yeterlik kriteri olarak istenilen her üç belgenin her ürün (istemci/sunucu ve web tabanlı) için ayrı ayrı verilmesi gerekirken ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından istemci-sunucu ile çalıştırılan HBYS ve PACS yazılımlarının yazılım kodu, Bil-Kod ve TİTUBB kayıtlarının teklifi ile birlikte sunulmasına rağmen bir yıl içerisinde web tabanlı mimaride çalıştırılacak yazılımı bulunmaması sebebiyle bu yazılıma ait yazılım kodu, Bil-Kod ve TİTUBB kayıtlarının teklifi ile birlikte sunulmadığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de Teknik Şartname’nin 17.42.1.2’inci maddesinde yer alan düzenlemeye göre web tabanlı mimaride çalışan HBYS ve bunun altında çalışan PACS yazılımını web mimaride verdiği için tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2. Demonstrasyon işleminin ihale komisyonu dışında kalan kişilerin de katılımıyla oluşturulan Demo komisyonu tarafından yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, ihale komisyonu dışında başka adlar altında komisyon kurulamayacağı, demo komisyonu adı altında komisyon oluşturulmasının ihale komisyonunda yeterince işin uzmanı kişinin olmadığı anlamına geldiği, ayrıca ihale komisyonu kararında belirlenen iki kişinin işin uzmanı olmadığı ve bu nedenle ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

3. İdari Şartname’nin 47.1’inci maddesinde “İhale sürecinde, değerlendirme dışı bırakılmayan ve en düşük fiyat veren istekli firmadan başlamak üzere istekliler DEMO için çağrılacaktır. DEMO da yeterlilik alan ilk firmadan sonra demo süreci bitirilecek ve daha sonraki tarihlerde demo yapacak firmalara konuyla ilgili bilgilendirme yapılacaktır. DEMO’nun tarihi, ayrı bir yazı ile bildirilecektir.” şeklinde düzenlemeler olduğu, ancak yeterliliği belli olmadan düşük fiyat veren firmanın demoya çağrıldığı ve akabinde bu firmaya aşırı düşük teklif sorgulamasının yapıldığı, ayrıca yeterlik alan ilk firmadan sonra demo süreci bitirilecek şartına rağmen ikinci firmanın demoya çağrıldığı, idarece tesis edilen işlemlerin ihale dokümanına ve Kamu İhale Kanunu’na aykırı olduğu ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

4. İdarenin yaklaşık maliyetin %20 oranında kâr içerdiğini kabul edip kâr hariç yaklaşık maliyeti hesapladığı ve bu değeri göz önüne alarak ihale üzerinde bırakılan istekliden aşırı düşük teklif sorgulaması istediği, ancak Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığınca yayımlanan genelgede personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında kâr oranının %5’i geçmeyecek şekilde uygulanması gerektiğine dair düzenlemelerin bulunduğu, bu durumda yaklaşık maliyetten %5 firma kârı ve %3 genel giderlerden oluşan toplam %8’lik kâr oranı çıkarıldığında kârsız yaklaşık maliyetin bulunabileceği ve bu kârsız yaklaşık maliyet göz önüne alındığında ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında yapmış olduğu açıklamanın geçersiz olacağı ve ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci teklif sahibine de aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekeceği,

5. 07.03.2014 tarihinde yayınlanan zeyilname ile Teknik Şartname’nin 2.1.21 ile 10.1.3’üncü maddesinin değiştirildiği, alım konusu mal aynı iken 4734 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesindeki hükme aykırı olarak değiştirildiği ve yapılan zeyilname ile Teknik Şartname’nin 10.1.3’üncü maddesinde yapılan değişiklik ile istemci-sunucu olarak teklif verenlere şartnamenin EK-1’inde yazılı yazılımların muaf tutulmak suretiyle, web tabanlı teklif veren firmalara göre avantajlı konuma getirilmek suretiyle ihaleye teklif veren veya verecek firmalara eşitlik ilkesine aykırı hareket edildiği gerekçeleriyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

6. Teknik Şartname’nin 2.1.23’üncü maddesinde “Yüklenici, idareye bağlı 13 hastanede HBYS’nin kurulum ve devreye alınmasına dair bir iş planı oluşturarak idarenin onayına sunacaktır. İş planı en fazla 90 (doksan) takvim gününü kapsayacaktır. İdarenin onayı ile iş planı devreye alınacak ve iş planına göre en son hastanedeki kurulumların tamamlanması ve HBYS’nin devreye alınması ile hizmet süresi başlamış olacaktır. Sürmene Devlet Hastanesi’nde hizmet başlama tarihi 01.01.2015 olacağından işin başlaması ve 90 günlük süreçten hariç tutulmuştur. Sürmene Devlet Hastanesi için iş planı yüklenici tarafından ayrıca sunulacaktır. Sürmene Devlet Hastanesi için iş planı 20 (yirmi) takvim gününü geçemeyecektir.” şeklinde düzenlemelerin yer aldığı ancak sözleşme tasarısının 9.1’inci maddesinde işin başlama tarihi 01.07.2014 işin bitiş tarihi 31.12.2016 belirtilmiş olup Teknik Şartname’deki düzenlemelerle aykırı olduğu ve personelin hangi tarihten itibaren çalıştırılacağının net olmadığı,

7. Teknik Şartname’nin 2.1.23’üncü maddesindeki hükmün uygulanması sonucu işe başlama tarihi istemci-sunucu tabanlı HBYS yazılımı teklif edenler için 01.07.2014 ve Sürmene Devlet Hastanesi’nde 01.01.2015 olacağı ve ikinci yazılımın en geç bir yıl içinde kurulacağı zorunlu olduğundan 12 hastane için işe başlama tarihinin 01.07.2015, Sürmene Devlet Hastanesi için 01.01.2016 olacağı bu durumda 4 ayrı işe başlama tarihi olacağı iddia edilmekte olup en son hastanedeki kurulumların tamamlatılması sonucu hizmetin başlayacağı göz önüne alındığında işe başlama tarihi 01.01.2016 tarihli olup Kurumların bu işle ilgili yapacakları ödeme evraklarının Sayıştay denetimi sonucu ortaya çıkacağı,

8. İhale dokümanının isteklileri tereddüde düşürecek nitelikte hazırlandığı ve bu nedenle ihalenin iptal edilmesi gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu iş “Genel Sekreterliğimize Bağlı Sağlık Tesislerinin Hastane Bilgi Yönetim Sistemi Hizmeti Alımı” şeklinde tanımlanmıştır.

İdari Şartname’nin 7.1.h’inci maddesinde “1- İstekliler, Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürlük Kayıt ve Tescil Bilgi Sistemine kaydını yaptırmış, gizlilik sözleşmesi imzalamış olan firmaların yer aldığı Bakanlık internet sitesinde ilan edilen liste içerisinde bulunacak ve belgesini ihale dosyasında sunacaktır.

2- Yüklenici Firma’nın Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan, program lisans tescilinde kullanılacak olan BİL-KOD numarasını almış olmaları gerekmektedir. Teklif dosyasında bu belge sunulmak zorundadır.

3- PACS sistemi görüntü işleme içerikli olacaktır. Bu özelliğinden dolayı PACS sistemi Tıbbi Cihaz Yönetmelikleri kapsamında değerlendirilecek olup, Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 2010/11 sayılı genelgesine istinaden Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Ulusal Bilgi Bankası (TİTUBB) kaydı aranacaktır. İstekliler teklifleri ile birlikte TİTUBB kaydına ait belgeyi sunacaktır.” şeklinde düzenlemeler yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 2.1.21’inci maddesinde yer alan “Temin edilecek HBYS web tabanlı olarak çalışacaktır. Ayrıca istekli idarenin ihtiyaçları doğrultusunda, HBYS modüllerinin mobil uygulama olarak uyarlanması taleplerine cevap vermek durumundadır. ” şeklindeki düzenleme 07.03.2014 tarihinde yayınlanan zeyilname ile “Temin edilecek HBYS istemci-sunucu veya web tabanlı yapıda çalışacaktır. İstekli bu durumu teklifinde belirtecektir.” şeklinde, Teknik Şartname’nin 10.1.1’inci maddesinde yer alan “Uygulama yazılımı web tabanlı mimariye sahip olmalıdır.” şeklindeki düzenleme 07.03.2014 tarihinde yayınlanan zeyilname ile “Uygulama yazılımı istemci-sunucu veya web tabanlı mimariye sahip olmalıdır.” şeklinde ve Teknik Şartname’nin “Yazılım Altyapısı” başlıklı 10’uncu maddesinde yer alan “…10.1.4.1. HBYS, işe başlama tarihinden itibaren 1(bir) yıl içerisinde işletim sisteminden bağımsız olarak Microsoft Internet Explorer, Mozilla Firefox, Google Chrome, Safari web tarayıcılarının son sürümlerinde sorunsuz çalışabilir olacaktır.” şeklindeki düzenleme de 07.03.2014 tarihli zeyilname ile “…10.1.4.1. HBYS, işe başlama tarihinden itibaren en geç 1(bir) yıl içerisinde tüm modülleri ile web tabanlı mimaride, işletim sisteminden bağımsız olarak Microsoft Internet Explorer, Mozilla Firefox, Google Chrome, Safari web tarayıcılarının son sürümlerinde sorunsuz çalışabilir olacaktır.” şeklinde değiştirilmiştir.

İhale dokümanının yukarıda aktarılan düzenlemeleri ile isteklilerin tekliflerini temin edilecek HBYS için istemci-sunucu veya web tabanlı yapıda çalışacak şekilde sunmalarını, istemci-sunucu şeklinde sunulacak tekliflerin de işe başlama tarihinden itibaren en geç 1 (bir) yıl içerisinde tüm modülleri ile web tabanlı mimaride olması gerektiği şartının getirildiği, buna göre de İdari Şartname’nin 7.1.h maddesi uyarınca isteklilerin Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürlük Kayıt ve Tescil Bilgi Sistemine kaydını yaptırmış, gizlilik sözleşmesi imzalamış olan firmaların yer aldığı Bakanlık internet sitesinde ilan edilen liste içerisinde bulunması, Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan, program lisans tescilinde kullanılacak olan Bil-Kod numarasını almış olması, PACS siteminin Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Ulusal Bilgi Bankası (TİTUBB) kaydının bulunması ve bu hususlara ilişkin belgeleri teklifleriyle birlikte sunmaları gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi, İdari Şartname’nin 7.1.h maddesi ile yeterlik kriteri olarak istenilen her üç belgenin her ürün (istemci/sunucu ve web tabanlı) için ayrı ayrı verilmesi gerekirken ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından istemci-sunucu ile çalıştırılan HBYS ve PACS yazılımlarının yazılım kodu, Bil-Kod ve TİTUBB kayıtlarının teklifi ile birlikte sunulduğu ancak bir yıl içerisinde web tabanlı mimaride çalıştırılacak yazılımı bulunmaması sebebiyle bu yazılıma ait yazılım kodu, Bil-Kod ve TİTUBB kayıtlarını teklifi ile birlikte sunmadığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de web tabanlı mimaride çalışan HBYS ve bunun altında çalışan PACS yazılımını web mimaride verdiği için tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini iddia etmektedir.

İhale dokümanında yapılan ve yukarıya aktarılan düzenlemelerden isteklilerin tekliflerini temin edilecek HBYS için istemci-sunucu veya web tabanlı yapıda çalışacak şekilde sunmalarını, istemci-sunucu şeklinde sunulacak tekliflerin de işe başlama tarihinden itibaren en geç 1 (bir) yıl içerisinde tüm modülleri ile web tabanlı mimaride olması gerektiği anlaşıldığından ve başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin istemci-sunucu programı şeklindeki teklifi ile ilgili olarak ihale dokümanı ile istenilen belgeleri sunduğu ancak işe başlama tarihinden itibaren en geç bir yıl içerisinde ikinci yazılım programı olan web tabanlı programla ilgili herhangi bir belgenin sunulmadığı yönündeki iddiasının bu haliyle sözleşmenin uygulanması aşaması ile ilgili olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle ihale dokümanındaki mevcut düzenlemelere göre ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından istemci-sunucu şeklinde teklif edilen sistemin sözleşmenin uygulanması aşamasında en geç bir yıl içerisinde web tabanlı olarak dönüştürülmesi gerektiğinden buna ilişkin sunulması gereken belgelerin de dönüşüm aşamasında idarece aranması gerekmektedir. Sözleşmenin uygulanması aşamasında yüklenicinin idarece istenen belgeleri sunmaması veya sunulan belgelerin istenilen şartları taşımaması durumunun Sözleşme Tasarısı’nın “Kontrol Teşkilatı, görev ve yetkileri” başlıklı 18’inci maddesi ile yine Sözleşme Tasarısı’nın “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’inci maddesine istinaden gerek kontrol teşkilatı, gerekse muayene ve kabul komisyonu tarafından tespit edilebileceği, bu duruma ilişkin olarak idarenin yüklenicinin sorumluluklarını ihale dokümanına uygun olarak yerine getirme talebinde bulunması gerektiği, aksi takdirde sözleşme hükümlerine göre ceza uygulaması sözleşmenin feshi, kesin teminatın gelir kaydedilmesi ve yüklenicinin yasaklanması gibi hukuki sonuçların doğacağı açıktır. Bu nedenle sözleşmenin uygulanmasına yönelik işlemlerle ilgili olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklifi ile birlikte herhangi bir belgenin sunulmasına gerek olmadığı, dolayısıyla tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında da bu hususa ilişkin herhangi bir belgenin aranmaması gerektiği, sözleşmenin uygulanması aşaması ile ilgili olarak ise istenilen belgelerin uygunluğunun tespitinin idarenin sorumluluğunda olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan istekli ile ilgili iddiası yerinde bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de Teknik Şartname’nin 17.42.1.2’inci maddesinde yer alan düzenlemeye göre web tabanlı mimaride çalışan HBYS ve bunun altında çalışan PACS yazılımını web tabanlı mimaride verdiği için tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki iddiası ile ilgili olarak ise; Teknik Şartname’nin 17.42.1.2’nci maddesinde “Teklif edilecek PACS sistemi, görüntülerin hastane dışından görüntülenmesine olanak sağlayacak web tabanlı görüntüleme sistemine sahip olacaktır. Ancak kurum içi terminallerde web tabanlı görüntüleyici değil, istemci görüntüleyiciler kullanılacaktır. Bu görüntüleyiciler tek başına çalışabilir olmalı, herhangi web tarayıcı, framework, virtual machine gibi dış yazılımlara ihtiyaç duymamalıdır. Web dağıtım sistemi sadece kurum dışından görüntü inceleme amaçlı kullanılacaktır.” şeklinde düzenleme yapılmıştır. Teknik Şartname’nin 17.42.1.2’inci maddesindeki düzenleme, Teknik Şartname’nin 10.1.1’inci maddesinde yer alan “Uygulama yazılımı web tabanlı mimariye sahip olmalıdır.” şeklindeki düzenlemenin 07.03.2014 tarihinde yayınlanan zeyilname ile “Uygulama yazılımı istemci-sunucu veya web tabanlı mimariye sahip olmalıdır.” şeklinde değiştirildiği hususu dikkate alındığında isteklilerin uygulama yazılımını istemci-sunucu veya web tabanlı mimariye uygun olarak teklif vermelerine imkan tanıdığı, ayrıca İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 47.1’inci maddesinde yer alan “47.1. İhalede demonstrasyon yapılacak olup, demonstrasyon şartları aşağıda belirtilmiştir…” şeklindeki düzenleme ile birlikte değerlendirildiğinde ve idarece yapılan demonstrasyon sonrasında düzenlenen tutanakta yer alan “ İlgili ihalenin Teknik Şartnamesi üzerinden yapılan sorgulamalara firmanın temsilcilerinin verdiği cevaplar yeterli ve açıklayıcı olarak değerlendirilmiştir. Sisoft Sağlık Bilgi Sistemleri Ltd. Şti. yapılan demonstrasyonda Teknik Şartname uyarınca yeterli bulunmuştur.” şeklindeki ifade ile de idarece ekonomik açıdan en avantajlı ikinci istekli tarafından teklif edilen sistemin de Teknik Şartname’ye uygun olduğu tespiti yapıldığından, ayrıca sözleşmenin uygulanması aşamasında muayene ve kabul komisyonu tarafından Teknik Şartname’ye uygun olmadığı hususunda yapılabilecek tespitler üzerine sözleşme hükümlerinin uygulanması gerektiği hususu da açık olup bu nedenle başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci istekli ile ilgili iddiası yerinde bulunmamıştır.

1. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale Komisyonu” başlıklı 6’ncı maddesinde “İhale yetkilisi, biri başkan olmak üzere, ikisinin ihale konusu işin uzmanı olması şartıyla, ilgili idare personelinden en az dört kişinin ve muhasebe veya malî işlerden sorumlu bir personelin katılımıyla kurulacak en az beş ve tek sayıda kişiden oluşan ihale komisyonunu, yedek üyeler de dahil olmak üzere görevlendirir.

İhaleyi yapan idarede yeterli sayı veya nitelikte personel bulunmaması halinde, bu Kanun kapsamındaki idarelerden komisyona üye alınabilir.

Gerekli incelemeyi yapmalarını sağlamak amacıyla ihale işlem dosyasının birer örneği, ilân veya daveti izleyen üç gün içinde ihale komisyonu üyelerine verilir.

İhale komisyonu eksiksiz olarak toplanır. Komisyon kararları çoğunlukla alınır. Kararlarda çekimser kalınamaz. Komisyon başkanı ve üyeleri oy ve kararlarından sorumludur. Karşı oy kullanan komisyon üyeleri, gerekçesini komisyon kararına yazmak ve imzalamak zorundadır.

İhale komisyonunca alınan kararlar ve düzenlenen tutanaklar, komisyon başkan ve üyelerinin adları, soyadları ve görev unvanları belirtilerek imzalanır.” şeklinde hüküm yer almaktadır.

Mevzuatın yukarıda yer alan hükmünden ihale komisyonunun biri başkan, ikisi ihale konusu işin uzmanı olması şartıyla, ilgili idare personelinden en az dört kişinin ve muhasebe veya malî işlerden sorumlu bir personelin katılımıyla en az beş ve tek sayıda kişiden yedekleri ile birlikte oluşturulması gerektiği anlaşılmaktadır. Buna göre idarece iki adet ihale konusu işin uzmanı olmak üzere toplam yedi kişi ile ihale komisyonu oluşturulmuştur.

Başvuru sahibinin iddiası ise demonstrasyon işleminin İhale Komisyonu dışında kalan kişilerin de katılımıyla oluşturulan demo komisyonu tarafından yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, ihale komisyonu dışında başka adlar altında komisyon kurulamayacağı, demo komisyonu adı altında komisyon oluşturulmasının ihale komisyonunda yeterince işin uzmanı kişinin olmadığı anlamına geldiği, ayrıca ihale komisyonu kararında belirlenen iki kişinin işin uzmanı olmadığı ve bu nedenle ihalenin iptal edilmesi gerektiği yönündedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci istekliye yapılan demonstrasyon sonrası düzenlenen tutanakların, ihale komisyon üyelerinin tamamı tarafından imzalandığı, ayrıca söz konusu tutanakta yer alan tespitin yine ihale komisyonu kararında da yer aldığı tespit edildiğinden, başvuru sahibinin idarece ihale komisyonu dışında başka adlar altında komisyon oluşturulduğu yönündeki iddiası yerinde bulunmamıştır.

Diğer taraftan; başvuru sahibinin ihale komisyonu kararında belirlenen iki kişinin işin uzmanı olmadığı yönündeki iddiası ile ilgili olarak ise, başvuru sahibinin idareye yaptığı şikayet üzerine idarece alınan “…ihale komisyonunun 7 (yedi) üyeden oluşturulduğu bu üyelerden 2 (iki)sinin işin uzmanı olarak görevlendirildiği tespit edilmiştir. İşin uzmanı olarak görevlendirilen İdari Hizmetler Başkanı Selim Seyis gerek şu anda yürüttüğü görev gerekse bundan önceki kurumlardaki görevleri ve çalışmaları dikkate alındığında HBYS açısından yeterli bilgi ve birikime sahiptir. İşin uzmanı olarak görevlendirilen diğer ihale komisyon üyesi Uzman Ali Kemal Salkı ise Genel Sekreterliğin ve bağlı sağlık tesislerinin HBYS işlemlerinin yürütülmesini takip etmektedir. İşin uzmanı olarak görevlendirilen bu iki personelin HBYS konusunda yeterli bilgi ve birikime sahip oldukları tespit edilmiş olup, başvuru sahibinin iddialarının hiçbir somut dayanağının bulunmadığı ve soyut ve mesnetsiz olduğu anlaşılmış ve uygun bulunmamıştır.” şeklinde karardan, işin uzmanı olarak görevlendirilen Selim Seyis’in İdari Hizmet Başkanı olduğu, işin uzmanı olarak görevlendirilen diğer ihale komisyon üyesi Uzman Ali Kemal Salkı ise Genel Sekreterliğin ve bağlı sağlık tesislerinin HBYS işlemlerinin yürütülmesini takip ettiği anlaşılmıştır. Anılan kişilerin bulundukları görevler göz önünde bulundurulduğunda HBYS konusunda bilgi sahibi oldukları sonucuna varıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası da yerinde bulunmamıştır.

1. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 47.1’inci maddesinde “ 47.1. İhalede demonstrasyon yapılacak olup, demonstrasyon şartları aşağıda belirtilmiştir: 1. İhale sürecinde, değerlendirme dışı bırakılmayan ve en düşük fiyat veren istekli firmadan başlamak üzere istekliler Demo için çağrılacaktır. Demoda yeterlilik alan ilk firmadan sonra demo süreci bitirilecek ve daha sonraki tarihlerde demo yapacak firmalara konuyla ilgili bilgilendirme yapılacaktır. Demonun tarihi, ayrı bir yazı ile bildirilecektir…” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Söz konusu Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. …” hükmü,

Anılan Kanun’un “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44’üncü maddesinde “İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43 üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir.

Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir. Ancak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalanabilmesi için, 42 nci maddede belirtilen on günlük sürenin bitimini izleyen üç gün içinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye 42 nci maddede belirtilen şekilde tebligat yapılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de sözleşmeyi imzalamaması durumunda ise, bu teklif sahibinin de geçici teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.” hükmü yer almaktadır.

Mevzuatın yukarıda aktarılan hükümlerinden; ihale komisyonunun teklif zarflarını alınış sırasına göre inceleyeceği, uygun olan zarfları isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açacağı ve isteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığını kontrol edeceği, bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı olarak değerlendirilmesine geçeceği, bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığını inceleneceği, ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği ve bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ayrıca geçerli teklifler arasından ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibini belirleyeceği ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşmeyi imzalamaya gelmediğinde veya üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmediğinde ihale yetkilisinin onayı ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibini sözleşme imzalamaya davet edebileceği anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin 47.1’inci maddesinde yer alan “DEMO’da yeterlilik alan ilk firmadan sonra demo süreci bitirilecek ve daha sonraki tarihlerde demo yapacak firmalara konuyla ilgili bilgilendirme yapılacaktır.” şeklindeki ifadeden anlaşılması gerekenin, 4734 sayılı Kanun’un yukarıda yer alan maddelerindeki hükümlere göre ihale komisyonu tarafından geçerli teklifler arasından ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci isteklilerin belirlenmesi gerektiği şartı da dikkate alındığında demonstrasyon işleminin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi için de yapılması gerektiği anlaşılmaktadır. Aksi takdirde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin demonstrasyona tabi tutulmadan yeterliğinin tespit edilemeyeceği, ihale komisyonun da geçerli teklifler arasından ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibini belirlemesinin mümkün olamayacağı, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalanamaması halinde demonstrasyona tabi tutulmayan ve yeterliği tespit edilmeyen ikinci teklif sahibi ile sözleşme imzalanmasının mümkün olamayacağı anlaşıldığından idarece tesis edilen işlemlerin mevzuata uygun olduğu ve bu nedenle başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, mevzuata göre yeterlik değerlendirilmesi sonucunda geçerli olan teklifler için ihale komisyonunca gerek görülmesi durumunda aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği, ihale dokümanında yapılan düzenleme ile demonstrasyonun da bir yeterlik kriteri olarak belirlendiği ve idarece önce demonstrasyon işlemleri gerçekleştirilerek yeterlik kriterlerini sağlayan isteklilerin tespit edildiği, buna göre geçerli teklifler arasından da idarece sadece ihale üzerinde bırakılan istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı anlaşılmış olup idarece tesis edilen işlemlerin bu haliyle mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

1. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde, “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

(2) Ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabilir.

(3) İhale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır.

(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur.

(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.

(6) Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, bu kapsamda yaklaşık maliyet de aynı danışmanlık hizmet sunucusuna hesaplatılabilir.” şeklinde,

“Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” şeklinde ve

“Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde ise “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. (Ek 16/7/2011-27996 R.G./1. md.) Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, Türkiye İstatistik Kurumu aylık ÜFE Genel Endeksi (2003=100 Üretici Fiyatları Endeksi G satırındaki endeks) üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” şeklinde hükümler yer almaktadır.

Mevzuatın yukarıda yer alan düzenlemeleri çerçevesinde idarelerce hesaplanan yaklaşık maliyette işin niteliği dikkate alınarak %20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârının ekleneceği belirtilmektedir. İdarece hesaplanan yaklaşık maliyette yüklenici kârına ilişkin bir belirleme yapılmamıştır. Buna göre mevzuatın yukarıda yer alan düzenlemesi gereğince üst sınır olan %20’lik oranın yüklenici kârı olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.

78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir...” hükmü,

Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde; İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır…

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” hükmü bulunmaktadır.

İhale konusu işin Tebliğ’in yukarıda aktarılan 78.3’üncü maddesindeki açıklamalar gereği personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olduğu anlaşılmakla birlikte ihale konusu işin gereği olarak çalıştırılacak personele ilişkin ihale dokümanında düzenlemeler yapılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında “kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği” yönünde sorgulama kriteri getirilmiş, buna karşın personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespitine yönelik bir düzenleme yapılmamıştır.

İdarelerce belirlenen yaklaşık maliyette yüklenici kârına ilişkin bir belirleme yapılmaması durumunda yaklaşık maliyetin %20 oranında kâr içerdiği kabulünden hareketle ve personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin istikrar kazanmış Kurul kararları da dikkate alındığında, kârsız yaklaşık maliyetin 4.329.110,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle idarece kârsız yaklaşık maliyetin doğru olarak belirlendiği ve aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında idarece tesis edilen işlemlerin mevzuata uygun olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

1. Başvuru sahibinin 5, 6, 7 ve 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinde “Teklif mektubu ve geçici teminat da dahil olmak üzere ihaleye katılabilme şartı olarak istenilen bütün belgeler bir zarfa konulur. Zarfın üzerine isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu ve ihaleyi yapan idarenin açık adresi yazılır. Zarfın yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanır ve mühürlenir.

Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur. Mal alımı ihalelerinde, ihale dokümanında alternatif teklif verilebileceğine dair hüküm bulunması halinde, alternatif tekliflerde aynı şekilde hazırlanarak sunulur. …” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

b) Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

hakkında başvuruda bulunabilir.

(2) Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerde oluşturulan şartları netleştirilmiş teknik şartname, birinci fıkranın (c) bendi kapsamında idari işlem veya eylem sayılır.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikayet başvurusunda bulunabilecekler” başlıklı 3’üncü maddesinde ise “ … İlan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvuruları, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilmekte ise de bu tarihten önce ön yeterlik/ yeterlik başvurusunda bulunulması veya teklif verilmesi halinde, Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca “Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, zorunludur.” hükmü uyarınca, ihaleye teklif veren isteklilerin teklif mektuplarında, ihale dokümanı içeriğini tamamen okuyup kabul ettiklerine dair beyanda bulunmaları ve tekliflerini buna göre vermiş olmaları nedeniyle, bu aşamadan sonra ihale ilanı veya ihale dokümanının içeriğine yönelik şikayet başvurusunda bulunulamaz.” açıklaması yer almaktadır.

Mevzuatın yukarıda yer alan hükümleri gereğince ihaleye teklif veren isteklilerin teklif mektuplarında, ihale dokümanının içeriğini tamamen okuyup kabul ettiklerine dair beyanda bulunmaları ve tekliflerini buna göre vermiş olmaları nedeniyle, bu aşamadan sonra ihale ilanı veya ihale dokümanının içeriğine yönelik şikâyet başvurusunda bulunamayacakları, ihale dokümanının kesinleşmiş olması sebebiyle tekliflerini buna göre vermeleri gerektiği anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte idareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün olduğu, ayrıca ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetlerin söz konusu süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin ihale dokümanı içeriğini tamamen okuyup kabul ettiklerine dair beyanda bulunduğu ve teklifini buna göre vermiş olması nedeniyle, bu aşamadan sonra ihale dokümanının içeriğine yönelik şikâyet başvurusunda bulunamayacağı, kaldı ki, başvuru sahibinin ihale dokümanını 19.03.2014 tarihinde aldığı, ihale tarihinin ise 20.03.2014 olduğu dikkate alındığında başvuru sahibinin süre yönünden de ihale dokümanına yönelik şikayette bulunamayacağı anlaşılmakta olup bu haliyle başvuru sahibinin bu konudaki iddiaları ehliyet ve süre yönünden reddedilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi