KİK Kararı: 2014/UH.I-2430

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/042
Gündem No : 4
Karar Tarihi : 25.06.2014
Karar No : 2014/UH.I-2430
BAŞVURU SAHİBİ:
Evrensel Hazır Gıda Özel Sağlık Spor İşl. San. ve Tic. A.Ş., İÇERENKÖY MAH. ERTAÇ SOKAK NO: 6/1 ÖZEL İŞYERİ 1-2-3-4-5-6-7-8 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Galatasaray Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı, Çıragan Cad. No: 36 34357 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/38818 İhale Kayıt Numaralı "Galatasaray Üniversitesi Yemek" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Galatasaray Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığıtarafından 05.05.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Galatasaray Üniversitesi Yemek” ihalesine ilişkin olarak Evrensel Hazır Gıda Özel Sağlık Spor İşl. San. ve Tic. A.Ş.nin 21.05.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.05.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.06.2014tarih ve 17848sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.06.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1848sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,ihalede tekliflerinin aşırı düşük olduğunun tespit edildiği, tekliflerinin açıklanan yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olmadığı yönünde itirazda bulunduğu, idarenin yaklaşık maliyette yer alan kar oranı hakkında bilgi vermeksizin şikayet başvurularını reddettiği, aşırı düşük sorgulama yazısında açıklama istenilen kalemlerden yemek malzeme açıklanması için örnek menülerin malzeme bedellerini oluşturacak gramaj reçetelerine yer verilmediği, bu hususun teknik şartnamede de yer almadığı, bu durumda aşırı düşük teklif açıklaması yapılmasının mümkün olmadığıiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

…

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü yer almaktadır.

Personel çalıştırmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak, aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin Kurum tarafından belirlenmiş bir kriter bulunmamakla beraber Kamu İhale Kurulu’nun hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyetin altında kalan teklifleri aşırı düşük kabul ederek teklif bileşenlerine ilişkin olarak belgeye dayalı yazılı açıklama istenilmesi gerektiği yönündeki emsal kararları dikkate alındığında teklifleri kârsız yaklaşık maliyetin üzerinde olan Karanfil Yem. Eml. Tem. İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük sorgulamasına tabi tutulmasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Ancak ihale dokümanı incelendiğinde, Teknik Şartname’nin kahvaltı ve diğer öğünlerde yer alan yemeklerin toplam gramajları ile bazı malzemelerin gramajlarına yer verilmekle birlikte, yemeklerin tüm malzeme ve gramajlarının belirtilmediği ve örnek menüye yer verilmediği, bu haliyle ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ ihalede tekliflerinin aşırı düşük olduğunun tespit edildiği, tekliflerinin açıklanan yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olmadığı yönünde itirazda bulunduğu, idarenin yaklaşık maliyette yer alan kar oranı hakkında bilgi vermeksizin şikayet başvurularını reddettiği, aşırı düşük sorgulama yazısında açıklama istenilen kalemlerden yemek malzeme açıklanması için örnek menülerin malzeme bedellerini oluşturacak gramaj reçetelerine yer verilmediği, bu hususun teknik şartnamede de yer almadığı, bu durumda aşırı düşük teklif açıklaması yapılmasının mümkün olmadığı ” şeklinde belirtilen iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, Teknik Şartname’nin kahvaltı ve diğer öğünlerde yer alan yemeklerin toplam gramajları ile bazı malzemelerin gramajlarına yer verilmekle birlikte, yemeklerin tüm malzeme ve gramajlarının belirtilmediği ve örnek menüye yer verilmediği, bu haliyle ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından 4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince “** İhalenin iptaline” **karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Galatasaray Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür Ve Spor Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “ Galatasaray Üniversitesi Yemek Hizmeti Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasadan teklif alınmak suretiyle toplam 2.648.525,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede bahse konu ihalede 10 adet ihale dokümanı satın alındığı, 05.05.2014 tarihinde yapılan ihaleye 5 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, 5 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

İstanbul Limited Şirketi

1.962.500,00

Evrensel Anonim Şirketi

2.437.500,00

Karanfil Limited Şirketi

2.473.500,00

Temaş Gıda Anonim Şirketi

2.650.000,00

Doğuşzade Gıda Ltd.Şti.

2.706.250,00

Şeklinde verildiği, idarece, İstanbul Limited Şirketi, Evrensel Anonim Şirketive Karanfil Limited Şirketi’den aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, sunulan açıklamaların uygun bulunmayarak ihalenin Temaş Gıda Anonim Şirketi’nin üzerinde bırakılarak sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin ihalede aşırı düşük teklif açıklaması istenilerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedellerinin ikisi haricinde diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi