KİK Kararı: 2014/UH.I-1945

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/029
Gündem No : 15
Karar Tarihi : 30.04.2014
Karar No : 2014/UH.I-1945
BAŞVURU SAHİBİ:
Mehmet Yaşar Seçik, SANAYİ MAH. 682.SOKAK NO:5 DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Devlet Su İşleri Diyarbakır 10. Bölge Müdürlüğü Makina İmalat Ve Donatım Şube Müdürlüğü, Seyrantepe Sanayi Mah. Elazığ Bulvarı 147 21120 DİYARBAKIR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/141129 İhale Kayıt Numaralı "Dsi 10 Bölge Müdürlüğü 2014 Yılı Personel Taşıma Servis Hizmetleri Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

DSİ Diyarbakır 10. Bölge Müdürlüğü Makina İmalat ve Donatım Şube Müdürlüğü tarafından 12.11.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “DSİ 10. Bölge Müdürlüğü 2014 Yılı Personel Taşıma Servis Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Mehmet Yaşar Seçik’in 20.03.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.03.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.04.2014tarih ve 11920sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.04.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1394sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1 ) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kiralanan araçların maliyetini tevsiken kira kontratları ve bu kira kontratlarına ait proforma faturaların sunulduğu, idarece söz konusu açıklamanın kabul edilmediği, Kamu İhale Kurulu’nun 27.01.2014 tarihli ve 2014/UH.I-554 sayılı kararı doğrultusunda kira sözleşmelerine meslek mensubu tarafından kaşe ve mühür vurulmasının gereği olarak proforma fatura eklendiği ve söz konusu proforma faturaların meslek mensubu tarafından kaşe ve mühürlenmesi vasıtasıyla bu gerekliliğin yerine getirildiği, ancak idarece kira kontratları ve proforma faturaların ayrı ayrı kabul edilerek değerlendirildiği, öte yandan kiralama konusu araçların bakım/onarım, akaryakıt gideri, personel gideri, lastik gideri vb. giderlerinin kiralayan tarafından karşılanacağı, araçların kiralama yoluyla karşılanacağından hareketle de amortisman giderlerinin hesaplanmadığı, diğer taraftan söz konusu işi daha önce yaptıklarını gösterir faturalar sundukları ve bu faturaların Kamu İhale Kurulu kararları gereği geçerli bir aşırı düşük teklif açıklaması olarak kabul edilmesi gerektiği,

2 ) Kamu İhale Kurulu’nun 27.01.2014 tarihli ve 2014/UH.I-554 sayılı kararı ile 1’inci ve 2’nci kısımlar için aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılması yönünde düzeltici işlem belirlenmesi kararının alındığı, ancak aynı durumda olmasına karşın 3’üncü kısım için aşırı düşük teklif sorgulamasına yönelik bir karar alınmadığı, idarenin bu karar karşısında 1’inci ve 2’nci kısımlar için aşırı düşük teklif sorgulamasında bulunurken 3’üncü kısım için aşırı düşük teklif sorgulamasında bulunmadığı, bu sebeple söz konusu ihalenin 3’üncü kısmının aşırı düşük teklif sunan istekli üzerinde bırakıldığı, bu durumun ise eşit muamele ve rekabet ilkelerine aykırı olduğu, öte yandan söz konusu iddialarının 2’nci kısma ait olması sebebiyle fazla yatırılan başvuru bedelinin iadesine karar verilmesi gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede ihale konusu işe ait İdari Şartname’de işin adının “DSİ 10. Bölge Müdürlüğü 2014 Yılı Personel Taşıma Servis Hizmetleri Alımı” olarak belirtildiği, ihale konusu işin kısmi teklife açık olup üç kısımdan oluştuğu tespit edilmiştir.

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderlerinin tümü teklif fiyata dahil olacağı yönünde bir düzenleme yapılmıştır.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, 2’nci kısım için yaklaşık maliyetin 346.763,01 TL olarak belirlenmesine karar verildiği, ihale onay belgesi eki yaklaşık maliyet hesap cetvelinde de bu tutara yer verilmekle birlikte yüklenici için öngörülen kâr oranının veya tutarına ilişkin bu cetvelde bir belirleme yapılmadığı tespit edilmiştir.

13.11.2013 tarihinde yapılan ihalenin 2’nci kısmına 11 isteklinin katıldığı, başvuru sahibi Mehmet Yaşar Seçik’in 228.500,00 TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Ortaçlar Turz. İnş. Nak. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 234.155,00 TL, Yi-Bal Taş. Tem. İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 241.765,00 TL, Mehmet Aslan’ın 242.775,00 TL, Gıyasettin Börü 244.790,00 TL, Renas Teks. İnş. Mar. Pet. Ürün. Day. Tük. Mal. Taş. Tic. Ve San. Ltd. Şti.nin 249.700,00 TL, Kervan Turz. İnş. Nak. Tem. Oto. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 249.920,00 TL, Namık Danış-Dicleli Oto. İnş. Mob. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 265.750,00 TL, Emir Nak. İnş. Gıda Özel Eğit. Tem. İth. İhr. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 299.350,00 TL ve Demireller Taş. Tur. İnş. Taş. Pet. Ürün. Tem. Ürün. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 305.215,00 TL teklif ettiği, 13.11.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Mehmet Yaşar Seçik üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen söz konusu karar üzerine Emir Nak. İnş. Gıda Özel Eğit. Tem. İth. İhr. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından 27.12.2013 tarih ve 41295 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.12.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bahse konu şikayet üzerine Kamu İhale Kurulu tarafından “13.11.2013 tarihinde yapılan ihalenin 2’nci kısmına 11 isteklinin katıldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli Mehmet Yaşar Seçik’in 228.500,00 TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Ortaçlar Turz. İnş. Nak. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 234.155,00 TL, Yi-Bal Taş. Tem. İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 241.765,00 TL, Mehmet Aslan’ın 242.775,00 TL, Gıyasettin Börü 244.790,00 TL, Renas Teks. İnş. Mar. Pet. Ürün. Day. Tük. Mal. Taş. Tic. Ve San. Ltd. Şti.nin 249.700,00 TL, Kervan Turz. İnş. Nak. Tem. Oto. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 249.920,00 TL, Namık Danış-Dicleli Oto. İnş. Mob. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 265.750,00 TL, başvuru sahibi istekli Emir Nak. İnş. Gıda Özel Eğit. Tem. İth. İhr. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 299.350,00 TL ve Demireller Taş. Tur. İnş. Taş. Pet. Ürün. Tem. Ürün. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 305.215,00 TL teklif ettiği görülmüştür.

Yukarıda yapılan değerlendirme çerçevesinde ihalenin 2’nci kısmının kârsız yaklaşık maliyeti 288.969.18 TL olarak hesaplanmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ve diğer geçerli teklif sahipleri Yi-Bal Taş. Tem. İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti., Mehmet Aslan, Gıyasettin Börü, Renas Teks. İnş. Mar. Pet. Ürün. Day. Tük. Mal. Taş. Tic. ve San. Ltd. Şti., Kervan Turz. İnş. Nak. Tem. Oto. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve Namık Danış-Dicleli Oto. İnş. Mob. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin teklif fiyatları sırasıyla 228.500,00 TL, 234.155,00 TL, 241.765,00 TL, 242.775,00 TL, 244.790,00 TL, 249.700,00 TL, 249.920,00 TL ve 265.750,00 TL olup, bu haliyle kârsız yaklaşık maliyetin altında kaldığı görülmektedir. Bu itibarla, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasında yukarıda yer alan mevzuat hüküm ve düzenlemelerine uyarlık bulunmadığı anlaşılmış olup söz konusu isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir.” ifadelerine yer verilen 27.01.2014 tarihli ve 2014/UH.I-554 sayılı düzeltici işlem belirlenmesi yönünde kararın alındığı tespit edilmiştir.

Kamu İhale Kurulu’nun 27.01.2014 tarihli ve 2014/UH.I-554 sayılı kararında tekliflerinin aşırı düşük teklif olduğu belirtilen isteklilere 27.02.2014 tarihinde aşırı düşük teklif açıklama talep yazısının yazıldığı, söz konusu yazı ile aşırı düşük teklif sahibi olan isteklilerden işletme giderleri (akaryakıt giderleri, bakım onarım, lastik vb. giderler), personel giderleri, amortisman giderleri, zorunlu giderler, %3 sözleşme giderleri ve yapılacak tüm giderler ile ilgili olarak aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmalarının talep edildiği görülmüştür. Söz konusu isteklilerden Mehmet Aslan ile Kervan Turz. İnş. Nak. Tem. Oto. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin süresi içesinde aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, öte yandan Mehmet Yaşar Seçik, Ortaçlar Turz. İnş. Nak. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti., Yi-Bal Taş. Tem. İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti., Gıyasettin Börü, Renas Teks. İnş. Mar. Pet. Ürün. Day. Tük. Mal. Taş. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve Namık Danış-Dicleli Oto. İnş. Mob. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin de sundukları aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmayarak tekliflerinin reddedildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi istekli Mehmet Yaşar Seçik aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında teklifin ayrıntılı dökümünün gösterildiği ayrıntılı üst yazı, maliyet analizi, servis hizmetine ilişkin faturalar, oto kiralama sözleşmeleri ve proforma faturalar ile söz konusu proforma faturalara ilişkin Ek-O.5 maliyet/satış tutarı tespit tutanakları sunmuştur.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almakta olup, anılan maddenin gerekçesinde de konuya ilişkin olarak;“..işin gerektiği şekilde yapılmasına imkan verecek sorumlu bir teklif hazırlanıp hazırlanmadığını tespit etmek üzere, ihale komisyonunun yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine, bu teklif sahiplerinden tekliflerinin bileşenleri ile ilgili olarak açıklama istemesine ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapmasına imkan tanınmıştır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır. ” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde ise “ …79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

…

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

…

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir…” açıklamalarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibi isteklinin maliyet analiz tablosunda teklif fiyatını 228.500,00 TL olarak gösterdiği, bu tutarın 201.600,00 TL’sinin araç kiralama maliyeti, 6.855,00 TL’sinin sözleşme gideri ve 20.045,00 TL’sinin öngörülen kâr tutarından oluştuğu, anılan isteklinin ihale konusu işin ifası sürecinde kullanacağı araçların toplam maliyeti olarak öngördüğü 201.600,00 TL tutarındaki bedeli açıklamak maksadıyla;

21S0694 plakalı Mercedes marka araç için Mehmet Diyadin Kılıç ile imzalanan ve aracın bakım, onarım, akaryakıt, yağ, yağlama, yedek parça ve diğer masrafları ile tüm vergi, sigorta, kasko vb. giderlerin kira verene ait olduğunu belirten oto kiralama sözleşmesi ile anılan firma tarafından satışlar üzerinden düzenlenmiş proforma fatura ve eki Ek-O.5 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve araca ilişkin ruhsat,

21S0517 plakalı Isuzu marka araç için Mehmet Alphan ile imzalanan ve aracın bakım, onarım, akaryakıt, yağ, yağlama, yedek parça ve diğer masrafları ile tüm vergi, sigorta, kasko vb. giderlerin kira verene ait olduğunu belirten oto kiralama sözleşmesi ile anılan firma tarafından satışlar üzerinden düzenlenmiş proforma fatura ve eki Ek-O.5 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı,

21S0215 plakalı Isuzu marka araç için Yılpa Hay. Kon. Taş. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ile imzalanan ve aracın bakım, onarım, akaryakıt, yağ, yağlama, yedek parça ve diğer masrafları ile tüm vergi, sigorta, kasko vb. giderlerin kira verene ait olduğunu belirten oto kiralama sözleşmesi ile anılan firma tarafından satışlar üzerinden düzenlenmiş proforma fatura ve eki Ek-O.5 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve araca ilişkin ruhsat,

21S0775 plakalı Isuzu marka araç için Mustafa Akay ile imzalanan ve aracın bakım, onarım, akaryakıt, yağ, yağlama, yedek parça ve diğer masrafları ile tüm vergi, sigorta, kasko vb. giderlerin kira verene ait olduğunu belirten oto kiralama sözleşmesi ile anılan firma tarafından satışlar üzerinden düzenlenmiş proforma fatura ve eki Ek-O.5 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve araca ilişkin ruhsat,

21S0448 plakalı Isuzu marka araç için İsa Balkan ile imzalanan ve aracın bakım, onarım, akaryakıt, yağ, yağlama, yedek parça ve diğer masrafları ile tüm vergi, sigorta, kasko vb. giderlerin kira verene ait olduğunu belirten oto kiralama sözleşmesi ile anılan firma tarafından satışlar üzerinden düzenlenmiş proforma fatura ve eki Ek-O.5 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve araca ilişkin ruhsat,

21S0619 plakalı Mercedes marka araç için Mehmet Diyadin Kılıç ile imzalanan ve aracın bakım, onarım, akaryakıt, yağ, yağlama, yedek parça ve diğer masrafları ile tüm vergi, sigorta, kasko vb. giderlerin kira verene ait olduğunu belirten oto kiralama sözleşmesi ile anılan firma tarafından satışlar üzerinden düzenlenmiş proforma fatura ve eki Ek-O.5 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve araca ilişkin ruhsat sunduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde aşırı düşük teklif sahibi olan isteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38’inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamalarına dayanak teşkil edecek belgeler sayılmış, fakat kira sözleşmesi söz konusu belgeler içerisinde belirtilmemiştir. Diğer taraftan ihale konusu iş kapsamında kullanılacak araçların giderini tevsiken sunulan söz konusu kira sözleşmelerinde anılan Tebliğ’in 79.4.2.4’üncü ve 79.4.2.5’inci maddesi gereği proforma fatura veya fiyat teklifinde yer alması gereken meslek mensubuna ilişkin beyanların bulunmadığı görülmüştür. Bu kapsamda başvuru sahibi istekli tarafından araç giderine ilişkin sunulan oto kiralama sözleşmelerinin anılan Tebliğ’in 79’uncu maddesi gereği geçerli bir aşırı düşük teklif açıklaması olarak kabul edilemeyeceği anlaşılmıştır. Diğer taraftan başvuru sahibi tarafından ihale konusu iş kapsamında kullanılacak araçların giderini tevsiken sunulan proforma faturalarda, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.4’üncü maddesi gereği yer alması gereken meslek mensubuna ilişkin beyanların hatalı şekilde yazıldığı görülmüştür. Öte yandan söz konusu gideri açıklamak amacıyla detayları yukarıda belirtilen proforma faturaların ise sadece araç kiralama bedelini içerdiği fakat bu bedel içeriğinin ne kadarının bakım, onarım, akaryakıt, sigorta, kasko gibi giderlerden oluştuğunu göstermediği tespit edilmiştir. İstikrar kazanmış Kurul kararları araç kiralama işlemlerine ilişkin proforma faturalarda kiralanan araca ilişkin aracın kiralanması bedeli yanında kira konusu araca ait bakım, onarım, akaryakıt, sigorta, kasko gibi bedellerin de ayrı ayrı belirtilmesi gerektiği yönünde olduğundan ve proforma faturalarda yer alan beyanların da yukarıda yer verilen gerekçe ile mevzuata uygun olmadığından başvuru sahibinin söz konusu aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmamıştır.

Ayrıca başvuru sahibi istekli tarafından ihale konusu işi bir önceki yıl (2013) ihaleyi gerçekleştiren idareye ifa ettikleri bu kapsamda söz konusu işi daha önce yaptıklarını gösterir faturalar ve bu faturaların geçici vergi beyannamelerini sundukları ifade edilmiştir. Bu çerçevede sunulan faturaların geçerli bir aşırı düşük teklif açıklaması olarak kabul edilmesi gerektiği iddiasına ilişkin olarak ise;

Başvuru sahibi tarafından 2013 yılının muhtelif aylarında DSİ Diyarbakır 10. Bölge Müdürlüğü’ne ifa edilen personel servis hizmetleri kapsamında düzenlenmiş faturaların sunulduğu, söz konusu faturalarda personel servis hizmetlerinin ne kadar tutar karşılığı gerçekleştirildiği bilgisinin bulunduğu tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.12’nci maddesinde “… İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.” açıklaması yer almakta olup, anılan açıklamadan isteklilerin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmaları ve satılan malın idarelerce kabul edilmesi halinde ilgili mala ilişkin düzenlenen faturaların aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunabileceği anlaşılmaktadır. Somut olayda ise başvuru sahibi istekli tarafından DSİ Diyarbakır 10. Bölge Müdürlüğü’ne konusu hizmet olan bir ifada bulunulduğu, dolayısıyla söz konusu faturaların aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında geçerli bir açıklama olarak kabul edilemeyeceğinden hareketle başvuru sahibi isteklinin sunduğu faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun bir aşırı düşük teklif açıklaması olmadığı yönündeki idare kararının sonuç itibariyle yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “… Kurum itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler …” hükmü,

İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “…(10) İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez. ” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinde “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır.

Söz konusu hükümler birlikte değerlediğinde; idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği, idareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususların dikkate alınmayacağı anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak, anılan itirazen şikayet niteliğindeki iddia ile ilgili olarak başvuru sahibinin idareye bir şikâyet başvurusunun bulunmadığı görüldüğünden başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendinde uyarınca şekil yönünden reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi