KİK Kararı: 2014/UH.I-1894

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/027
Gündem No : 31
Karar Tarihi : 18.04.2014
Karar No : 2014/UH.I-1894
BAŞVURU SAHİBİ:
Bengi Grup Özel Güvenlik Hizmetleri A.Ş., SEYİTNİZAM MAH. DEMİRCİLER SİTESİ GALAXY-1 İŞ MERKEZİ 6. YOL KAT: 8 D: 122-132 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İETT İşletmeleri Genel Müdürlüğü, Şahkulu Mah. Erkan-I Harp Sok. No: 2 Tünel 34420 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/9298 İhale Kayıt Numaralı "Özel Güvenlik" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Elektrik Tramvay ve Tünel İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından 26.02.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Özel Güvenlik” ihalesine ilişkin olarak Bengi Grup Özel Güvenlik Hizmetleri A.Ş.nin 20.03.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.03.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.03.2014tarih ve 10801sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.03.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1292sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında atış eğitimi giderine ilişkin belgelerinde eksiklik olduğu, bu gider kalemine ilişkin kısımda sadece mermi giderleri ve eğitim kurumundan alınmış proforma fatura ile yapılan açıklamanın yeterli olmayacağı, özel güvenlik ve kamu ihale mevzuatı gereğince eğitim kurumunun poligon ile olan anlaşmasının da sunulması gerektiği, kendilerinin eğitim kurumu olmalarına rağmen özel poligondan aldıkları fiyat teklifini sundukları, mermi fiyatının aynı olduğu göz önüne alındığında aradaki fiyat farkının poligon fiyatı ile atış eğitimi esnasında bulunması gereken personel giderinden kaynaklandığı, söz konusu istekli tarafından ayrıca giyim giderine ilişkin sunulan aşırı düşük teklif açıklamasındaki proforma faturada virgülden sonra üç haneli olarak teklif verildiği, bu şekilde teklif verilmesinin kamu ihale mevzuatına ve Kurul kararlarına aykırı olduğu, bu hususlar ile ilgili vergi dairesinden teyit alınması gerektiği,

2. Şikâyet başvuru dilekçesinin ekinde “dizi pusulası” olmadığı gerekçesiyle dilekçelerinin dikkate alınmamasının uygun olmadığıiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartnamenin 2.1.(a) maddesinde, ihale konusu işin adı “ Özel Güvenlik ” olarak belirtilmiştir.

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

- Yüklenici tarafından proje müdürü olarak çalıştırılacak 1 adet personele brüt asgari ücretin en az % 165 fazlası,

- Yüklenici tarafından güvenlik amiri olarak çalıştırılacak 3 adet personele brüt asgari ücretin en az % 140 fazlası,

- Yüklenici tarafından güvenlik şefi olarak çalıştırılacak 19 adet personele brüt asgari ücretin en az % 130 fazlası,

- Yüklenici tarafından güvenlik görevlisi olarak çalıştırılacak 457 adet personele brüt asgari ücretin en az % 120 fazlası,

ücret ödenecek olup asgari ücrete ait giderler teklif fiyata dahil edilecektir.

- Yüklenici Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde Proje Müdürünü 13,5 gün süreyle, çalıştıracak olup, bu giderler teklif fiyata dahil edilecektir.

- Yüklenici Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde 3 det Güvenlik Amirini toplam 40,5 gün süreyle, çalıştıracak olup, bu giderler teklif fiyata dahil edilecektir.

- Yüklenici Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde 19 adet güvenlik şefini toplam 256,5 gün süreyle, çalıştıracak olup, bu giderler teklif fiyata dahil edilecektir.

- Yüklenici Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde 340 adet güvenlik görevlisini toplam 4.590 gün süreyle, çalıştıracak olup, bu giderler teklif fiyata dahil edilecektir.

-Yüklenici ihale süresince toplam 22.500 saat fazla mesai yaptıracak olup, bu gider teklif fiyata dahil edilecektir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

İdare tarafından yemek yapılan veya taşıma usulü ile yemek verilen tüm birimlerde görev yapan 222 adet güvenlik personeline yemek bedeli ödenmeyecektir. Çalıştıkları günlerde yemeklerini iaşeden yiyeceklerdir. 1 adet Özel Güvenlik Müdürü, 3 adet Güvenlik Amiri, 19 adet Güvenlik Şefi ve 235 adet Özel Güvenlik personeline aylık 26 gün üzerinden kişi başı bir günlük brüt 6,50 TL yemek bedeli nakdi olarak ödenecek ve ücret bordrosunda gösterilecektir. Bu giderler, teklif fiyata dahil edilecektir.

-Yol giderleri için herhangi bir gider öngörülmemiştir.

-Teknik şartnamede özellikleri belirtilen giyim giderleri ayni olup, teklif fiyata dahil edilecektir.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Diğer giderler:

-Yüklenici, bu işte çalışacak 480 adet personele özel güvenlik mali mesuliyet sigortası yaptıracak olup, bununla ilgili giderleri teklif fiyatına dahil edecektir.

-Yüklenici bu işte çalışacak 480 adet personele ait atış eğitimi giderlerini teklif fiyatına dahil edecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

%2” düzenlemesine yer verilerek isteklilerin tekliflerine dâhil etmeleri gereken maliyet bileşenleri belirlenmiştir.

Söz konusu ihaleye ilişkin Sözleşme Tasarısı’nın 9.1 inci maddesinde; “ İşe başlama tarihi 01.04.2014; işi bitirme tarihi 31.12.2014” düzenlemesinin yer aldığı,

Birim fiyat teklif cetvelinin ise,

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 3

Miktarı

Teklif Edilen 4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

Proje Müdürü

Ay

1

9

2

Güvenlik Amiri

Ay

3

9

3

Güvenlik Şefi

Ay

19

9

4

Güvenlik Personeli (Yemekli)

Ay

235

9

5

Güvenlik Personeli (Yemeksiz)

Ay

222

9

I. Ara Toplam (K.D.V Hariç) 5

Sıra No

İş Kaleminin Adı Ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen 4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Proje Müdürü (Resmi Tatil Toplam Gün)

Gün

13,5

2

Güvenlik Amiri (Resmi Tatil Toplam Gün)

Gün

40,5

3

Güvenlik Şefi (Resmi Tatil Toplam Gün)

Gün

256,5

4

Güvenlik Personeli-Yemekli (Resmi Tatil Toplam Gün)

Gün

3.172,5

5

Güvenlik Personeli-Yemeksiz (Resmi Tatil Toplam Gün)

Gün

1.417,5

6

Güvenlik Personeli (Fazla Çalışma)

Saat

22.500

7

Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası

Adet

480

8

Atış Eğitimi

Adet

480

II. ARA TOPLAM (K.D.V. Hariç) 7

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

şeklinde oluşturulduğu görülmüştür.

Teknik Şartname’nin 7.1’inci maddesinde “Yüklenici, yıllık eğitim programı içinde Oryantasyon, İş Sağlığı ve İş Güvenliği, Yangın ve İlkyardım, Atış Eğitimi, Halkla İlişkiler ve İletişim konularında gerekli eğitimleri vermekle buna ait tüm belge ve dokümanları güvenlik müdürlüğüne ibraz etmekle yükümlüdür.” düzenlemesi,

7.6’ncı maddesinde “Yüklenici tüm silahlı güvenlik personeline yıl içinde bir defaya mahsus atış yaptırmakla yükümlüdür. Atışlar her personel için en az 25 mermi ile yaptırılmalıdır.” düzenlemesi,

“Kıyafet” başlıklı 13.1’inci maddesinde “13.1.1 Yüklenici tarafından özel güvenlik görevlilerinin her birine, bu maddede belirtilen adet ve özelliklerde yazlık ve kışlık kıyafet verilecektir. Verilecek giyim eşyası, Kanunda ve Yönetmelikte belirtilen genel şartlar ile İçişleri Bakanlığı ve Valilikçe belirtilen ve il özel güvenlik komisyonu kararı ile belirlenmiş niteliklere uygun olacaktır. Yazlık ve kışlık kıyafet uygulama tarihi Valilik tarafından memurlar için genelge ile belirlenen tarihlerle aynı olacaktır. Verilecek olan kıyafetler firma tarafından işe başlamadan önce kuruma (yazlık ve kışlık elbise)şartnameye uygun numune getirerek onaya sunacaktır. Güvenlik müdürlüğü tarafından onaylanan elbiseler mevsimine göre personele dağıtılacaktır.

13.1.2 Yazlık Kıyafet:

13.1.2.1 2 adet kumaş pantolon,

13.1.2.2 3 adet kısa kol güvenlik gömleği,

13.1.2.3 1 adet güvenlik montu,

13.1.2.4 1 adet güvenlik şapkası,

13.1.2.5 1 çift ortopedik yazlık deri ayakkabı.

13.1.3 Kışlık Kıyafet:

13.1.3.1 2 adet pantolon,

13.1.3.2 3 adet uzun kollu kışlık güvenlik gömleği,

13.1.3.3 1 adet güvenlik kazağı,

13.1.3.4 2 adet kravat,

13.1.3.5 1 adet güvenlik şapkası,

13.1.3.6 1 adet güvenlik kabanı,

13.1.3.7 1 adet yağmurluk,

13.1.3.8 1 çift ortopedik deri bot.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin yukarıda anılan 25’inci maddesinde belirtilen teklif fiyata dâhil giderler esas alınarak yapılan hesaplamada giyim hariç olmak üzere teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti tutarının 14.277.528,09 TL’ye karşılık geldiği belirlenmiştir.

İhaleye altı isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirmeler sonucunda kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren üç istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, sunulan açıklamalar kapsamında ihale komisyonunca incelenen bilgi ve belgeler uygun bulunarak Pars Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, başvuru sahibi Bengi Grup Özel Güvenlik Hizmetleri A.Ş.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Bahse konu ihalede idare tarafından isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısı incelendiğinde işçilik giderleri, ulusal bayram ve genel tatil günleri giderleri, özel mali sorumluluk sigortası gideri ile atış eğitimi giderine ilişkin açıklamada bulunulmasının istenildiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ 79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir…

… 79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

1. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,
2. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.….

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.…

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.”

79.4.2.17. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.”... açıklaması bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli Pars Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından sunulan açıklama incelendiğinde teklif bileşenlerine ilişkin bir açıklama tablosunun sunulduğu, isteklinin asgari işçilik maliyeti için 14.277.528,09 TL, giyim gideri için (%3 sözleşme giderleri ve genel giderler dâhil) 108,77 TL, sigorta gideri için 37,08 TL, atış eğitim gideri için 14.090,40 TL ve 12,40 TL firma kârı öngörüldüğü görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin, hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 79.4.2.3’üncü maddesinde teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin fiyatlarını açıklama yöntemleri belirtilmiş, 79.4.2.4’üncü maddesinde, tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumu, 79.4.2.5’inci maddesinde de teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan ve birim fiyatları gösteren fiyat teklifi sunularak açıklama yapılması durumu düzenlenmiş olup, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.15’inci maddesine göre maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının idareye sunulması zorunlu olmamakla birlikte, meslek mensubu tarafından fiyat teklifine ilişkin olarak Ek-O.6 nolu standart forma (Fiyat Teklifi Sunulması Suretiyle Açıklama) uygun, proforma faturaya ilişkin olarak da Ek-O.5 nolu standart forma (Tedarikçiden Alınan Proforma Faturayla Açıklama) uygun maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının düzenlenmesi gerektiği ifade edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından atış eğitim giderinin (fişek ücreti ve poligon hizmeti [poligon ücreti, poligon sorumlusu, atış amiri, poligon görevlisi, uzman eğitici, gözetmen, sağlık personeli, ambulans vb tüm giderler dâhil]) tevsik amacıyla ise Pera Özel Güvenlik Koruma ve Eğt. Kur. Ltd. Şti.nden alınmış olan 13.680,00 TL bedelli satışa dayalı fiyat teklifi ile ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu görülmüştür. Tebliğ açıklamalarından anlaşılacağı üzere aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde, teklifi oluşturan bileşenlerin mevzuata uygun olarak belgelendirilmesi şartı aranmakta olup bu kapsamda Tebliğ’in 79.4.2.3’üncü maddesinde açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler olarak sayılan belgelerden açıklama yöntemine göre uygun olanın sunulması yeterlidir. Dolayısıyla istekli tarafından atış eğitim giderine dayanak olarak anılan maddede sayılan belgelerden fiyat teklifinin sunulmasının yeterli olduğu dikkate alındığında bu belgeler dışında ayrıca fiyat teklifini veren eğitim kurumunun poligon ile olan anlaşmasının sunulmasına gerek bulunmadığı sonucuna varılmış olup iddia bu yönüyle uygun bulunmamıştır.

Proforma fatura kapsamında virgülden sonra üç ondalık basamak olacak şekilde birim satış tutarlarına ve toplam tutarlara yer verilip verilemeyeceği hususunda ise 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında Kanun’un “Türk Lirası ile Yeni Türk Lirası arasında değişim oranı ve Yeni Kuruşa tamamlama” başlıklı ikinci maddesinin dikkate alınması gerekmektedir.

Anılan maddede “Türk Lirası değerler Yeni Türk Lirasına dönüştürülürken, birmilyon Türk Lirası (1.000.000 TL) eşittir bir Yeni Türk Lirası (l YTL) değişim oranı esas alınır.

Türk Lirası değerlerin Yeni Türk Lirasına dönüşüm işlemlerinin ve Yeni Türk Lirası cinsinden yapılan işlemlerin sonuçlarında ve ödeme aşamalarında yarım Yeni Kuruş ve üzerindeki değerler bir Yeni Kuruşa tamamlanır; yarım Yeni Kuruşun altındaki değerler dikkate alınmaz. İlgili kanunları gereğince uygulanacak adlî ve idarî para cezalarının hesaplanmasında ve ödenmesinde, bir Yeni Türk Lirası’nın (1 YTL) altında kalan tutarlar dikkate alınmaz.” hükmü bulunmaktadır.

Söz konusu Kanun hükmünden, Yeni Türk Lirası (1.1.2009 tarihinden itibaren Türk Lirası) cinsinden yapılan işlemlerin sonuçlarında ve ödeme aşamalarında yarım Yeni Kuruşun (1.1.2009 tarihinden itibaren Kuruş) altındaki değerlerin dikkate alınmayacağı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda yarım Kuruşun altındaki değerlerin, hiçbir koşulda dikkate alınmayacağı değil, yalnızca işlemlerin sonuçlarında ve ödeme aşamalarında dikkate alınmayacağı sonucuna ulaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen hususlar çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından giyim giderini tevsik amacıyla Teknik Şartname’de belirtilen miktarlar esas alınarak 105,60 TL bedelli Deniz Sosyal Hizmetlerden alınmış bir proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, proforma faturada genel toplamın virgülden sonra iki ondalık basamak olacak şekilde gösterildiği, bu nedenle ödeme aşamasında sorun teşkil edecek bir durum bulunmadığı, proforma faturada giyim birim fiyatları olarak 0,010 TL (0,01 TL - 1 kuruş) bedel öngörüldüğü, başvuru sahibinin iddia ettiği gibi proforma faturadaki birim fiyatın virgülden sonra üç ondalık basamaklı olarak değerlendirilemeyeceği, kaldı ki proforma faturada genel toplamın virgülden sonra iki ondalık basamak olacak şekilde gösterildiği durumlarda proforma faturadaki giyim birim fiyatının virgülden sonra üç veya daha fazla ondalık basamak olacak şekilde belirlenmesinin dahi yukarıda aktarılan Kanun hükmüne aykırı bir durum oluşturmadığı dikkate alındığında giyime ilişkin iddia bu yönüyle uygun bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin birinci iddiası kapsamında, somut gerekçelere dayanan herhangi bir hukuka aykırılık iddiasında bulunulmaksızın ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından giyim ve atış giderine ilişkin açıklama kapsamında sunulan belgeler ile ilgili vergi dairesinden teyit alınması gerektiğinin öne sürüldüğü görülmekte olup, söz konusu hususa şikâyet başvurusuna ilişkin dilekçesinde yer vermediği tespit edilmiştir. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan “İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez.” hükmü uyarınca iddianın bu yönü ile 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

1. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdarenin şikâyet başvurusuna verdiği cevabın incelenmesinden şikâyet başvuru dilekçesinin ekinde “dizi pusulası” olmadığı tespiti ile birlikte iddiaların esasına ilişkin değerlendirilmelere yer verilmek suretiyle şikâyet başvurusunun uygun bulunmadığı anlaşılmaktadır. Şikâyet dilekçeleri ve eklerine ilişkin dizi pusulaları yalnızca olası ihtilafların önlenmesi amacını taşımakta olup, idare tarafından işin esasına girilerek şikâyet başvurusunun reddedildiği ve başvuru sahibi tarafından da itirazen şikâyet başvuru hakkının kullanıldığı anlaşıldığından bu durum esasa etkili bir aykırılık olarak nitelendirilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen birinci iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, esas inceleme raporunun sadece (A) bölümüne ilişkin değerlendirme yapılarak “** İtirazen şikayet başvurusunun reddine” **karar verilmiştir.

İtirazen şikayet başvurularının, başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından incelenmekte olduğu, iddialar ile sınırlı olarak inceleme hususu teklif mektubu ile verilen ve bütünü itibariyle ihale dosyasını oluşturan yeterlik kriterlerinden biri veya birkaçına itiraz olması halinde sadece bu itiraz konuları açısından sınırlı ve eşit muamele yönünden diğer istekliler nezdinde de Kanunun belirtilen amir hükmü uyarınca inceleme yapıldığı, sınır değerin altındaki aşırı düşük teklif açıklamaya yönelik iddialara ilişkin itiraz olması halinde, imalat sürecine ilişkin girdilerden oluşan iş kalemleri niteliği itibariyle hesap cetvelinde Tebliğ açıklaması yönünden bir bütünlük arzettiğinden, sorgulamaya konu edilen bu işlemin bir parçasına yapılacak nokta itirazın, hukuki anlamda tespiti mümkün olmamakla beraber bir poz veya kalemin iddia konusu olarak ele alınması bu açıdan sağlıklı bir inceleme ve değerlendirme yöntemi olmayacaktır.

Kurumda iddialar hakkında yapılan inceleme sonucunda, iddialar hakkında sınırlı olarak değil de, iddianın bir bütün olarak ve Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen temel ilkelerden eşit muamele, güvenirlik ve kamuoyu denetimini ilkelerinin bir arada ön planda çalıştırılmasının temini açısından bir bütünlük içinde incelenerek karar verilmesi gerektiği, şayet itirazen şikayete konu iddiaların tamamına yönelik inceleme yapılmadığında, örneğin, isteklinin iş deneyim belgesi üzerinde inceleme yapılarak teklifin bu açıdan uygun kabulü durumunda, mevzuat uyarınca diğer isteklilerin iş deneyimlerinin doküman uygunluğunun da incelenmemiş olacağı, mevzuat anlamında eksik inceleme olarak tanımlanabilecek bu durumun da, diğer istekliler nezdinde 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen temel ilkelerden “ eşitlik ” ilkesinin büyük ölçüde zedelenmesine sebep olacağı ve ihale mantığı açısından “ kamu düzeninin ” bu açıdan bozulmasına neden olunacağı durumun oluşturulmasına sebep olunacağı düşünülmektedir. Bu yönde yapılan incelemeye dayanak tesis edilen işlemlerin, her zaman idari açıdan sağlıklı bir denetimden yoksun bir şekilde bünyesinde büyük oranda “ eşitsizlik ” içereceği ve içerik yönünden bir idari işlem denetimi olan itirazen şikâyet incelemesindeki kamu hukukuna tabi olarak tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetiminin tam olarak gerçekleşmemesine sebep olacağından, konunun bu yönde ele alınarak çözüme kavuşturulmasıhukuki bir yaklaşım olamayacağı gibi, kamu düzeni ve sağlığı açısından da son derece kifayetsiz ve sakıncalı bir durum meydana gelmesine sebep olunacağı değerlendirilmiştir.

Bu bağlamda, başvurusahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği birinci****iddiası hakkında İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının “ mevzuata uygun olmadığı ” şeklinde gerekçe ile kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede;

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Pars Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu bilgi ve belgelerin yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında incelenmesi sonucunda;

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerinin her birine ayrı ayrı olmak üzere 0,01 TL olarak önerilen birim fiyatlar üzerinden toplamda 114,05 TL fiyat öngören Neslihan DENİZ tarafından istekli adına tanzim edilen 25.02.2014 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata bu açıdan uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Diğer yandan, aynı istekli tarafından aşırı düşük açıklaması kapsamında özel güvenlik mali sorumluluk sigortasının tevsikine yönelik olarak Euro Sigorta tarafından istekli adına tanzim edilen kişi başına sakatlık ve ölüm halinde 60.000,00 TL sigorta bedeli öngören 0,10 TL tutarlı sigorta teklifinin sunulduğu, ön görülen sigorta maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının bu açıdan da mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Başvuru sahibinin birinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesinde belirtilen eşit muamele yönünden incelenmesi sonucuna göre de;

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun kabul edilerek teklifi ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Bengi Grup Özel Güvenlik Hizmetleri A. Ş.tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerinin her birine ayrı ayrı olmak üzere 0,01 TL olarak önerilen birim fiyatlar üzerinden toplamda 96,00 TL fiyat öngören Gürsev Teks. Turz. Paz. Nak. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından istekli adına tanzim edilen 28.02.2014 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata bu açıdan uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifi geçerli teklif olarak belirlenen Global Koruma ve Güv. Hizm. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında giyim bedelinin tevsikine yönelik sunduğu bilgi ve belgeler üzerinde yukarıda aktarılan incelemeye paralel yönde idarece inceleme yapılarak tekrar karar verilmesi gerektiği,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin birinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda; ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksitakdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyim giderine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri maliyet satış tutanağındaönerilen teklif fiyatların maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen;

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Pars Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin teklifinin bu gerekçeler üzerinden de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Diğer yandan, Pars Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük açıklaması kapsamında özel güvenlik mali sorumluluk sigortasının tevsikine yönelik olarak Euro Sigorta tarafından istekli adına tanzim edilen kişi başına sakatlık ve ölüm halinde 60.000,00 TL sigorta bedeli öngören 0,10 TL tutarlı sigorta teklifinin sunulduğu, ön görülen sigorta maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının bu açıdan da mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Başvuru sahibinin birinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesinde belirtilen eşit muamele yönünden incelenmesi sonucuna göre de;

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun kabul edilerek teklifi ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Bengi Grup Özel Güvenlik Hizmetleri A. Ş.’nin teklifinin de belirtilen gerekçeler üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Ayıca, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifi geçerli teklif olarak belirlenen Global Koruma ve Güv. Hizm. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında giyim bedelinin tevsikine yönelik sunduğu bilgi ve belgeler üzerinde yukarıda aktarılan incelemeye paralel yönde idarece inceleme yapılarak tekrar karar verilmesi gerektiği,

Yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları kapsamında yapılan incelemeye göre;

Başvuruya konu ihale özel güvenlik hizmeti alımı işi olup, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde t eklif fiyata dahil giderler ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiş, bu düzenlemeye uygun birim fiyat teklif cetveli hazırlanmış, teknik şartnamede ise işin kapsamı, nasıl gerçekleştirileceği, personele verilecek eğitim ve giyim malzemeleri belirtilmiştir.

İhalede 19 ihale dokümanı satın alındığı, bunlardan 6’sının ihaleye teklif verdiği, İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde belirtilen teklif fiyata dâhil giderler esas alınarak giyim hariç olmak üzere teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti tutarı 14.277.528,09 TL olarak hesaplandığı, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren üç istekliden aşırı düşük teklif açıklamasının istendiği, sunulan açıklamalar uygun bulunarak Pars Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, başvuru sahibi Bengi Grup Özel Güvenlik Hizmetleri A.Ş.nin ise ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Bahse konu ihalede, idare tarafından isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısı incelendiğinde işçilik giderleri (yemek, yol, ve giyim dahil), ulusal bayram ve genel tatil günleri giderleri, özel mali sorumluluk sigortası gideri ile atış eğitimi giderine ilişkin açıklamada bulunulmasının istenilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde aşırı düşük teklif açıklamasının nasıl yapılacağı ve yapılan açıklamanın nasıl değerlendirileceği ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli Pars Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından sunulan açıklama incelendiğinde teklif bileşenlerine ilişkin bir açıklama tablosunun sunulduğu, isteklinin asgari işçilik maliyeti için 14.277.528,09 TL, giyim gideri için (%3 sözleşme giderleri dâhil) 108,77 TL, sigorta gideri için 37,08 TL, atış eğitim gideri için 14.090,40 TL ve 12,40 TL firma kârı öngörüldüğü görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin, hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 79.4.2.3’üncü maddesinde teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin fiyatlarını açıklama yöntemleri belirtilmiş, 79.4.2.4’üncü maddesinde, tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumu, 79.4.2.5’inci maddesinde de teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan ve birim fiyatları gösteren fiyat teklifi sunularak açıklama yapılması durumu düzenlenmiş olup, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.15’inci maddesine göre maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının idareye sunulması zorunlu olmamakla birlikte, meslek mensubu tarafından fiyat teklifine ilişkin olarak Ek-O.6 nolu standart forma (Fiyat Teklifi Sunulması Suretiyle Açıklama) uygun, proforma faturaya ilişkin olarak da Ek-O.5 nolu standart forma (Tedarikçiden Alınan Proforma Faturayla Açıklama) uygun maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının düzenlenmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Yukarıda yer verilen hususlar çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından giyim giderini tevsik amacıyla Teknik Şartname’de belirtilen miktarlar esas alınarak 105,60 TL bedelli Deniz Sosyal Hizmetlerden alınmış bir proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, proforma faturada “ Birim satış tutarının mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının %80 altında olmadığını beyan ederim.” beyanına yer verildiği, söz konusu beyanın Tebliğ’in yukarıda aktarılan 79.4.2.4’üncü maddesindeki meslek mensubu beyanlarına uygun olmadığı, bu haliyle giyim giderine ilişkin açıklamanın şekli açıdan Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer verilen kriterlere uygun olmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen tespit nedeniyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin giyim giderine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından söz konusu isteklinin teklifinin reddi gerektiği değerlendirilmiştir.

Diğer yandan; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesinin (a) fıkrasında; Kamu İhale Kurumunun, bu Kanunda belirtilen esas, usul ve işlemlerin doğru olarak uygulanması konusunda görevli ve yetkili olduğu, (b) fıkrasının 9. bendinden sonraki 2. alt bendinde de; Kurumun Kurul kararıyla bu Kanunun ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkili olduğu, Kurul ve Kurumun yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanacağı, standart ihale dokümanları, tip sözleşmeler, yönetmelik ve tebliğlerin Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan yetki çerçevesinde yürürlüğe konulan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.18 maddesinde; “İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.” hükmü bulunmaktadır.

İnceleme konusu ihalede,

İhale üzerinde bırakılan Pars Koruma ve Güvenlik Hiz. Ltd. Şti. ile başvuru sahibi Bengi Grup Özel Güvenlik Hiz. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında giyim gideri bedelini belgelendirmek üzere sunduğu proforma faturada, ihale konusu işte çalıştırılacak personele verilecek giyim malzemeleri için öngörülen birim fiyatlar liranın altında kuruş ile ifade edilen (0,01 TL) tutarda olduğundan ve proforma faturalardaki bilgilerde mevzuata aykırılık görülmeyerek açıklamaları bu yönüyle kabul edildiğinden, sunulan proforma faturaların ve proforma faturaların dayanağı maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının gönderilmek suretiyle, söz konusu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin yapılacak incelemelerde değerlendirilmek üzere, proforma faturaları düzenleyen firmaların bağlı olduğu Vergi Dairesine bildirimde bulunulması anılan Tebliğ gereğidir.

Açıklanan nedenlerle; aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunduğu açıklamaları, Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmayan İhale üzerinde bırakılan Pars Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.nin teklifinin belirtilen gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması, ayrıca yukarıda belirtilen bildirimin yapılması gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunun “itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki kararına katılmıyorum.

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesinin (a) fıkrasında; Kamu İhale Kurumunun, bu Kanunda belirtilen esas, usul ve işlemlerin doğru olarak uygulanması konusunda görevli ve yetkili olduğu, (b) fıkrasının 9. bendinden sonraki 2. alt bendinde de; Kurumun Kurul kararıyla bu Kanunun ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkili olduğu, Kurul ve Kurumun yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanacağı, standart ihale dokümanları, tip sözleşmeler, yönetmelik ve tebliğlerin Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan yetki çerçevesinde yürürlüğe konulan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.18 maddesinde; “İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.” hükmü bulunmaktadır.

İnceleme konusu ihalede,

İhale üzerinde bırakılan Pars Koruma ve Güvenlik Hiz. Ltd. Şti. ile başvuru sahibi Bengi Grup Özel Güvenlik Hiz. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında giyim gideri bedelini belgelendirmek üzere sunduğu proforma faturada, ihale konusu işte çalıştırılacak personele verilecek giyim malzemeleri için öngörülen birim fiyatlar liranın altında kuruş ile ifade edilen (0,01 TL) tutarda olduğundan ve proforma faturalardaki bilgilerde mevzuata aykırılık görülmeyerek açıklamaları bu yönüyle kabul edildiğinden, sunulan proforma faturaların ve proforma faturaların dayanağı maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının gönderilmek suretiyle, söz konusu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin yapılacak incelemelerde değerlendirilmek üzere, proforma faturaları düzenleyen firmaların bağlı olduğu Vergi Dairesine bildirimde bulunulması,

Anılan Tebliğ gereği olduğundan, bu hususun da anılan Kurul kararı gerekçeleri arasında yer alması gerektiği yönündeki düşüncemizle karara katılıyoruz.

Kazım ÖZKAN

II. Başkan