KİK Kararı: 2014/UH.I-1817

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/026
Gündem No : 31
Karar Tarihi : 16.04.2014
Karar No : 2014/UH.I-1817
BAŞVURU SAHİBİ:
İpekyolu Org. Taah. Ve Yem. Ür. San. Ve Tic. Ltd. Şti. - Gel-Gör Yemek Tem. İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. iş Ortaklığı, HAFİZİYE MAH. ESKİ CEZAEVİ SOK. ÇOBANOĞLU APT. NO: 54 KAT: 5 D: 18/A VAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ağrı Devlet Hastanesi Başhekimliği, Fırat Mahallesi A Melik Özmen Caddesi 04100 AĞRI

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/293 İhale Kayıt Numaralı "Malzeme Dahil Yemek Pişirme Dağıtımı Ve Sonrası Hizmet Alımı (12 Ay)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ağrı Devlet Hastanesi Başhekimliğitarafından 05.02.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Malzeme Dahil Yemek Pişirme Dağıtımı ve Sonrası Hizmet Alımı (12 Ay)” ihalesine ilişkin olarak İpekyolu Org. Taah. ve Yem. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Gel-Gör Yemek Tem. İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 10.03.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.03.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.03.2014tarih ve 10041sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.03.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1214sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname’nin 46’ncı maddesinde yüklenici tarafından yılda dört defa HbsAg ve AntiHbs muayenelerinin yapılacağı; anılan Şartname’nin 82’nci maddesinde aşçı başına asgari ücretin %50, aşçılara %30, diyetisyenlere %10 fazlasının ödeneceği, diğer çalıştırılacak sorumlu, gıda mühendisi/diyetisyen, teknisyene ise yüklenicinin kendi anlaşacağı ücret üzerinden ödeme yapacağı; aynı Şartname’nin 83’ncü maddesinde ise personelin yol ihtiyacının 26 iş günü üzerinden yol parası üzerinden veya servis kullanılarak ya da bilet verilerek karşılanacağı açıklamasının yer aldığı söz konusu hususların net olmadığı ve idarece bu hususlara ilişkin bir açıklama getirilmesi gerektiği,

2 ) İhale üzerinde bırakılan isteklinin yemek taşınmasında kullanacağı araç için motorlu taşıtlar vergisi, trafik sigortası ve amortisman giderleri gibi maliyet unsurlarını hesaplamadığı, diğer taraftan anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Tebliği’nin 79’uncu maddesi gereği pek muhtemel görünmediği, çünkü işçilik giderlerinin ve gıda mühendisine ödenecek ücretin sözleşme tutarı üzerinden yansıtılmadığı, Teknik Şartname’de belirtilen özelliklere uygun kıyafet sunulmadığı, sözleşme karar pulu bedeli, teminat komisyonu masraflarının dikkate alınmadığı, sunulan proforma faturaların usulüne uygun olmadığı, malzeme listesinin amortisman giderlerinin belirtilmediği, mutfak ve yemekhane temizliğinde kullanılacak temizlik ve sarf malzemelerinin açıklanmadığı, soğuk hava deposu ve bakım ücretinin hesaplanmadığı, yangın söndürme tüpünün bakım ve dolumu ile ilgili bir açıklama yapılmadığı, böcek ve haşerelere karşı yapılacak ilaçlama giderinin uygun bir şekilde açıklanamadığı, aylık yemek listesinde yer alan yemeklerin Teknik Şartname belirtilen yemek listesi ile uyumsuz olduğu ayrıca ara öğünde kullanılacak yemeklerin gramajlarının belirtilmediği diğer taraftan bone, kolluk, maske, tek kullanımlık bardak, kolonyalı mendil gibi sarf malzemelerinin mevcut giderlerde gösterilmediği bu kapsamda ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş açıklamaların Kamu İhale Tebliği’ne uygun olup olmadığının incelenerek karar verilmesi gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin İŞİN YÜRÜTÜLEBİLMESİ İÇİN GEREKLİ PERSONEL kısmında çalıştırılacak personelin branşı ve özellikleri,

S. NO

ÇALITIRILACAK PERSONELİN BRANŞI

PERSONELİN ÖZELLİKLERİ

ÇALIŞTIRILACAK PERSONELİN SAYISI

1

ŞİRKET MÜDÜRÜ(SORUMLUSU)

Konusunda en az 1 yıl deneyimli, en az yüksekokul mezunu

1

2.

GIDA MÜHENDİSİ veya DİYETİSYEN

Diyetisyen:Beslenme ve diyetetik eğitim-öğretim programını (en az 4(dört) yıllık) tamamlayarak beslenme ve diyetetik lisans diploması alanlar. Gıda Mühendisi:Gıda mühendisliği eğitim-öğretim programını ( en az 4 yıl) tamamlayarak gıda mühendisi lisans diploması alanlar.

1

5.

AŞÇIBAŞI

Turizm ve Otelcilik Yüksek Okulu, Anadolu Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi mutfak bölümü, Anadolu Aşçılık Meslek Lisesi mezunu veya T. C. Milli Eğitim Bakanlığınca verilmiş Aşçılık Meslek Lisesi Diploması veya Ustalık Belgesi olanlar

1

6.

AŞÇIBAŞI YARDIMCISI

Turizm ve Otelcilik Yüksek Okulu, Anadolu Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi mutfak bölümü, Anadolu Aşçılık Meslek Lisesi mezunu veya T. C. Milli Eğitim Bakanlığınca verilmiş Aşçılık Meslek Lisesi Diploması veya Ustalık Belgesi olanlar

1

7.

AŞÇI

Turizm ve Otelcilik Yüksek Okulu, Anadolu Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi mutfak bölümü, Anadolu Aşçılık Meslek Lisesi mezunu veya T. C. Milli Eğitim Bakanlığınca verilmiş Aşçılık Meslek Lisesi Diploması veya Ustalık Belgesi ve/veya Kalfalık Belgesi ile bonservisleri olanlar (2 aşçı pasta ve tatlı ustası olacak)

3

8.

KASAP

Konusunda en az 1 yıl deneyimli, en az ortaokul mezunu ve bonservisi olanlar

2

9.

AŞÇI YARDIMCISI

Konusunda en az 1 yıl deneyimli, en az ortaokul mezunu olanlar

2

10.

BULAŞIKÇI

Konusunda en az 1 yıl deneyimli, en az lise mezunu olanlar

3

11.

MEYDANCI(HAZIRLIK PERSONELİ)

Konusunda en az 1 yıl deneyimli, en az ilköğretim mezunu olanlar

5

12.

ŞEF GARSON

Anadolu Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi mezunu olanlar veya konusunda 2 yıl deneyimli lise mezunu olanlar (2Yemekhane, 2 Klinik, 1 Gece)

2

13.

GARSON

Anadolu Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi mezunu veya lise mezunu olanlar (Klinik garson sayısı 45, Yemekhane garson sayısı 10, Öğretim Üyeleri Yemekhanesi garson sayısı 5, Mama mutfağı 1, Joker
2 )

4

14.

TEMİZLİK GÖREVLİSİ

Konusunda en az 1 yıl deneyimli, en az ortaokul mezunu olanlar

2

şeklinde, anılan Şartname’nin 46’ncı maddesinde “Yüklenici tarafından yapılacak olan muayeneler aşağıdaki gibidir.

TETKİK

SIKLIĞI

HbsAg, anti HBs

Yılda 4 kez (3 ayda bir)

aynı Şartname’nin 82’nci maddesinde ise “Firma adına çalışan personellerden aşçı başına asgari ücretin %50 fazlası, aşçılara %30 fazlası, diyetçilere %10 fazlası ödenecektir. Diğer çalıştırılacak sorumlu, gıda mühendisi/diyetisyen, teknisyen firmanın kendi anlaşacağı ücretlerde ödeme yapılır.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibinin iddiasının incelenmesi neticesinde söz konusu Şartname açıklamalarının net olmadığı ve açıklanmasının gerektiğinin iddia konusu edildiği anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden adayların, istekli olabileceklerin ve isteklilerin Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği belirtilmiştir.

Anılan Kanunun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinde; “ Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir

… …

İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir...” hükmü yer almaktadır.

Yapılan incelemede;08.01.2014 tarihinde ihale dokümanını satın alan başvuru sahibinin 05.02.2014 Çarşamba günü gerçekleştirilen ihalede dokümana ilişkin olarak şikayet başvurusunda bulunabileceği son tarihin, ihalenin üç iş günü öncesi olan 30.01.2014 tarihi Perşembe günü mesai bitimi olduğu, ilgilinin 10.03.2014 tarihli dilekçeyle idareye şikayet başvurusunda bulunduğu tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’da düzenlenmiş şikâyet başvuru süreleri zorunlu süreler olup, hak düşürücü nitelik taşımaktadır. Yapılan incelemede, başvuru sahibinin, ihale dokümanına yönelik olduğu görülen iddialarının süresi içerisinde şikâyete konu edilmediği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendinde; Kuruma veya idareye yapılan başvurularda, başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması halinde başvurunun reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğinin “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “… c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

hakkında başvuruda bulunabilir.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi isteklinin söz konusu ihalede teklif verdiği dolayısıyla istekli sıfatını haiz olduğu ve bu sebeple yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmü gereği başvuru ehliyetinin de bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının ehliyet ve süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede ihale konusu işin 12 ay süreli malzeme dahil yemek pişirme dağıtımı ve sonrası hizmet alımı olduğu anlaşılmıştır. İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde söz konusu hizmet alım işinde yemek ve kahvaltı ve diğer tüm kalemlerin malzeme maliyeti, çalıştırılacak personelin her türlü maliyeti, demirbaş malzemenin kullanım bedeli ve diğer giderlerin (elektrik, su, doğalgaz gideri lpg tüp kullanım gideri, ilaçlama gideri, temizlik ve sarf malzeme gideri yemek taşıma ve araç yakıt gideri personel portör ve sağlık gideri vb.) teklif fiyata dahil edileceği belirtilmektedir.

Söz konusu işin yaklaşık maliyetinin 3.073.500,00 TL olarak belirlendiği, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranına ilişkin herhangi bir oranının belirtilmediği, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde işin niteliği dikkate alınarak eklenebilecek yüklenici kârının azami % 20 olarak belirlendiği dikkate alındığında, başvuru konusu ihalede kârsız yaklaşık maliyet 2.561.250,00 TL olarak hesaplanmıştır.

Başvuru konusu ihalede idare tarafından 2.561.250,00 TL’nin altında teklif fiyatı sunan Arpaş Gıda San. Tic. Paz. İth. İhr. Ltd. Şti., Zeynel Yem. Orm. Tarım Petrol Plas. San. ve Tic. Ltd. Şti., Özçelik Paz. Gıda Güv. Tem. Yem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Esensoy Gıda İnş. Nak. ve Tem. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. olmak üzere 4 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği anlaşılmıştır. Anılan isteklilerden sadece Arpaş Gıda San. Tic. Paz. İth. İhr. Ltd. Şti.nin açıklama sunduğu ve söz konusu açıklamasının idarece uygun kabul edilerek ihalenin anılan istekli üzerinde bırakılmasına karar verildiği tespit edilmiştir. Diğer üç isteklinin ise açıklama sunmadığı gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu ihalede idarece aşırı düşük teklif sorgulaması talep yazısında, yazı ekinde yer alan 31 günlük normal yemek ve 15 günlük diyet yemek listesi esas alınarak yemek maliyetinin açıklanması, yine yazı ekinde yer alan temizlik malzemeleri listesi esas alınarak temizlik sarf malzeme giderinin açıklanması, yazı ekinde belirtilen kıyafetlerin esas alınarak giyim giderinin açıklanması, ilaçlama maliyetinin açıklanmasının aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında istenildiği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almakta olup, anılan maddenin gerekçesinde de konuya ilişkin olarak;“..işin gerektiği şekilde yapılmasına imkan verecek sorumlu bir teklif hazırlanıp hazırlanmadığını tespit etmek üzere, ihale komisyonunun yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine, bu teklif sahiplerinden tekliflerinin bileşenleri ile ilgili olarak açıklama istemesine ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapmasına imkan tanınmıştır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır. ” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde ise “ …

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

…

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

…

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

…

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir…” açıklamalarına yer verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde incelendiğinde;

Anılan istekli tarafından 54 kalemden oluşan temizlik sarf malzeme gideri için 198.131,00 TL öngörüldüğü, söz konusu giderleri tevsik için sunulan belgenin başlığında “Proforma Faturadır” ibaresinin yer aldığı, her ne kadar söz konusu belgenin yetkili meslek mensubu tarafından kaşe ve imza edildiği görülse de anılan belgede Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.4’üncü maddesinde belirtilen ibarelerin yer almadığı tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında giyim giderini tevsik amacıyla sunulan ve üzerinde “Proforma Faturadır” ibaresinin yer aldığı belgede yetkili meslek mensubunun iletişim bilgileri ile kaşe ve imzasının yer almadığı, ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.4’üncü maddesinde belirtilen ibarelerin de söz belge üzerinde bulunmadığı tespit edilmiştir.

Öte yandan ihale üzerinde bırakılan isteklinin ihale konusu iş olan yemek hazırlanması işinde kullanılacak olan mantı, margarin, un, yoğurt, reçel, peynir, yağ, tavuk, salam, sosis, domates, havuç, bamya, arpa şehriye, burgu makarna, ayçiçek yağı, domates salçası gibi malzemelerin maliyetini açıklamak amacıyla alış faturası, tosun etinin maliyetini göstermek için müstahsil makbuzu sunduğu, ilaçlama giderini tevsiken ise yine alış faturası sunduğu görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde aşırı düşük teklif sahibi olan isteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38’inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamalarına dayanak teşkil edecek belgeler sayılmış, fakat alış faturası ile müstahsil makbuzuna söz konusu belgeler içerisinde yer verilmemiştir. Ayrıca anılan Tebliğ’in 79.4.2.16’ncı maddesinde aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulmasının geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyeceği belirtilmiştir.

Teknik Şartname İaşe Tabelasında tavuk şiş yemeğinin ayçiçek yağı (50 gr.), çarliston biber (5 gr.), tavuk eti (175 gr.), tuz (2 gr.) ve kır.toz biber (0,4 gr.) malzemelerinden oluştuğu görülmektedir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında söz konusu yemeğe ilişkin açıklamasının ayçiçek yağı (50 gr.), galeta unu (30 gr.), kara biber (4 gr.), tavuk eti (150 gr.), tuz (2 gr.), un (0,4 gr.) ve yumurta (0,35 adet) malzemelerinden oluştuğu tespit edilmiştir. Yapılan açıklamadan görüleceği üzere anılan isteklinin tavuk şiş yemeği için iaşe tabelasında belirtilen malzemelerin bir kısmını kullanmadığı (çarliston biber) kullanmış olduğu malzemelerden de tavuk etini olması gereken miktarın (175 gr.) altında kullandığı (150 gr.) görüldüğünden söz konusu isteklinin yemek giderini uygun açıklamadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan aşırı düşük teklif sorgulama yazısında teklifi aşırı düşük teklif olarak değerlendirilen isteklilerden yemek taşınmasında kullanılacak araç için motorlu taşıtlar vergisi, trafik sigortası ve amortisman giderleri, sözleşme karar pulu bedeli, teminat komisyonu masrafları, soğuk hava deposu bakım gideri, yangın söndürme tüpünün bakım maliyetin ile bone, kolluk, maske, tek kullanımlık bardak, kolonyalı mendil gibi sarf malzemeleri giderlerine ilişkin olarak herhangi bir açıklamanın istenilmediği görüldüğünden söz konusu giderlere ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulmasının gerekli olmadığı anlaşılmıştır.Bunun yanında idare tarafından aşırı düşük teklif sahibi olan isteklilerden yemek hizmetinin ifası sürecinde istihdamı öngörülen personelin kullanacağı kıyafetlerin maliyetinin açıklanmasının istenildiği görülmektedir. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından da söz konusu gidere ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının usulüne uygun olarak yapılmadığı tespitine yukarıda yer verilmekle birlikte söz konusu tespitin anılan gider açısından ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının geçersizliği sonucunu doğurmayacağı anlaşılmaktadır. Zira, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.24’üncü maddesi gereği yemek hizmeti alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında aşırı düşük teklif sahibi olan isteklilerden çalıştırılacak personelin giyim giderine ilişkin belge istenilmeyeceği belirtildiğinden bahse konu gider için aşırı düşük teklif açıklamasında belge sunulmasının gerekli olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen açıklamalar kapsamında ihale üzerinde bırakılan isteklinin temizlik sarf malzemeleri giderlerini, yemek yapımında kullanılacak malzemelerin maliyetlerini ve ilaçlama maliyetini açıklamak amacıyla sunduğu belgelerdeki mevzuata aykırılıklar nedeniyle, söz konusu açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesi gereği geçerli bir aşırı düşük teklif açıklaması olarak kabul edilemeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli Arpaş Gıda San. Tic. Paz. İth. İhr. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen 2 nci iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, ihale üzerinde bırakılan istekli Arpaş Gıda San. Tic. Paz. İth. İhr. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “** Düzeltici işlem belirlenmesine” **karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin ikinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Ağrı Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından gerçekleştirilen “ Malzeme Dahil Yemek Pişirme Dağıtımı ve Sonrası Hizmet Alımı (12 Ay)” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa rayiçleri, diğer idarelerce ihale edilen fiyat ve Ağrı Sanayi ve Ticaret Odası başkanlığı verileri esas alınarak toplam 3.073.500,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 24 adet ihale dokümanı satın alındığı, 05.02.2014tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 11 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “ İdareye Karşı Daha Önce Yüklendiği İşlerin İfası Sürecinde İş ve Meslek Ahlakına Aykırı Davranışlarda Bulunduğu Tespit Edildiği ” gerekçesiyle ve bir isteklinin teklifinin de “ Banka Referans Mektubu Uygun Olmadığı ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan 9 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Özçelik Paz. Gıda Güv. Tem. Yem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.767.900,00

Esensoy Gıda İnş. Nak. ve Tem. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.

2.285.850,00

Arpaş Gıda San. Tic. Paz. İth. İhr. Ltd. Şti.

2.459.680,00

Zeynel Yem. Orm. Tarım Petrol Plas. San. ve Tic. Ltd. Şti.

2.504.100,00

İpekyolu Org. Taah. ve Yem. Ürt. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Gel-Gör Yem. Tem. İnş. Nak. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi

2.596.650,00

Ferhat Hazır Yem. Güv. İnş. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

2.737.560,00

Royal Gıda Yem. Hiz. İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.

2.991.000,00

Erencan Kardeşler Tem. İnş. Turz. Nak. Kuy. Gıda Pet. Teks. Ltd. Şti.

3.196.150,00

Temsa İnş. Tem. Sağ. Hiz. Gıda Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.

3.346.700,00

Şeklinde verildiği, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranına ilişkin herhangi bir oranının belirtilmediği, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “ Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde işin niteliği dikkate alınarak eklenebilecek yüklenici kârının azami % 20 olarak belirlendiği dikkate alındığında, başvuru konusu ihalede kârsız yaklaşık maliyetin 2.561.250,00 TL olarak hesaplandığı, başvuru konusu ihalede idare tarafından 2.561.250,00 TL’nin altında teklif fiyatı sunan Arpaş Gıda San. Tic. Paz. İth. İhr. Ltd. Şti., Zeynel Yem. Orm. Tarım Petrol Plas. San. ve Tic. Ltd. Şti., Özçelik Paz. Gıda Güv. Tem. Yem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Esensoy Gıda İnş. Nak. ve Tem. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. olmak üzere 4 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, anılan isteklilerden sadece Arpaş Gıda San. Tic. Paz. İth. İhr. Ltd. Şti., Zeynel Yem. Orm. Tarım Petrol Plas. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin açıklama sunduğu ve söz konusu açıklamasının idarece uygun kabul edilerek ihalenin anılan istekli üzerinde bırakılmasına karar verildiği, diğer üç isteklinin ise açıklama sunmadığı gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedellerinin ikisi haricinde diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin ikinci iddiası kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi