KİK Kararı: 2014/UH.I-1736

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/025
Gündem No : 66
Karar Tarihi : 09.04.2014
Karar No : 2014/UH.I-1736
BAŞVURU SAHİBİ:
Atak Turizm Sanayi ve Tic. Ltd. Şti., AYDINTEPE MAH. DOKTOR SADIK AHMET CAD. NO: 57 KAT: 3 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sancaktepe Belediye Başkanlığı, Meclis Mah. Atatürk Cad. No: 111 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/195321 İhale Kayıt Numaralı "Otobüs Kiralama Hizmet Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sancaktepe Belediye Başkanlığıtarafından 04.02.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Otobüs Kiralama Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Atak Turizm Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin 26.02.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.03.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.03.2014tarih ve 8440sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.03.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1035sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1 ) İhale konusu hizmet kapsamında kiralanacak araçlar arasında bulunan 45+1 kişilik otobüse ait yakıt tüketimi bilgisinin tevsik edilmesi mümkün olmadığından, anılan iş kalemine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.4.2.3 ve 79.4.2.5'inci maddelerine uygun şekilde fiyat teklifi sunarak açıklama yaptıkları, idarenin gerek görmesi halinde fiyat teklifine dayanak teşkil eden Ek-O.6 maliyet/satış tutarı tespit tutanağını ilgili meslek mensubundan talep edebileceği ve mevzuata uygun olan aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilerek ihalenin uhdelerinde bırakılması gerektiği,

2 ) İhale üzerinde bırakılan Asgün Turizm Teks. İnş. ve Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarında, 45+1 kişilik otobüsün yakıt tüketimine ilişkin olarak varsayımlara dayalı olarak hesaplama yapıldığı, isteklinin açıklamalarının söz konusu gerekçeyle uygun görülmemesi gerektiği, öte yandan 03.12.2013 tarihinde ihalesi yapılan otobüs kiralama hizmeti alımı ihalesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi vermelerine rağmen ihalenin gerekçesiz şekilde iptal edildiği, daha sonra aynı nitelikteki hizmet alımına ilişkin olarak pazarlık yöntemi ile ihaleye çıkıldığı, şirketlerinin söz konusu ihaleye davet edilmediği ve ihalenin Asgün Turizm Teks. İnş. ve Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuruya konu ihalede de tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin bir kez daha Asgün Turizm Teks. İnş. ve Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, idarece tesis edilen söz konusu işlemlerin 4734 sayılı Kanun'un temel ilkelerine aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

…

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

Altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İstekliler tekliflerine vergi ( KDV Hariç), Resim, Harç ve benzeri giderleri ile teknik şartnamede belirtilen giderler teklif fiyata dahil edeceklerdir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesine,

Teknik Şartname’nin “Hizmet kapsamında çalıştırılacak araçlar ve nitelikleri” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. 2 adet en az 45+1 kişi kapasiteli otobüs ile 2 adet en az 27+1 kişi kapasiteli otobüs, şoförleri ile birlikte 7 gün 24 saat Belediyemiz hizmetinde olacaktır. Bu iki araç Belediye Makine İkmal garajında park edecektir. Bu araçların şoförlük hizmetleri ile bakım onarım ve her türlü sigorta giderleri yükleniciye, yakıt giderleri ise İdareye aittir.

…

2.2. (2.1.)’deki araçlardan ayrı olarak 45+1 kişi kapasiteli otobüsler ile 27+1 kişi kapasiteli otobüsler, şoförleri ile birlikte, istenildiğinde km bazında veya günlük veyahut da saatlik olarak çalıştırılacaktır. Bu araçların şoförlük hizmetleri ile bakım onarım yakıt ve her türlü sigorta giderleri yükleniciye aittir.(Maksimum 10 Adet)” düzenlemesine yer verilmiştir.

Öte yandan, İdari Şartname’nin ekinde yer alana tabloda ihale konusu hizmetin miktarı ve türünün aşağıdaki şekilde düzenlendiği görülmüştür.

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

45+1 Kişilik Yolcu Otobüsü 1 Km Ücreti (Şehir Dışı Görev)

Km

150.000

2

45+1 Kişilik Yolcu Otobüsü 1 Günlük Ücreti (Şehir İçi Görev)

Gün

700

3

45+1 Kişilik Yolcu Otobüsü 1 Saat Ücreti (Şehir İçi Görev)

Saat

6.000

4

27+1 Kişilik Yolcu Otobüsü 1 Km Ücreti (Şehir Dışı Görev)

Km

25.000

5

27+1 Kişilik Yolcu Otobüsü 1 Saat Ücreti (Şehir İçi Görev)

Saat

3.500

6

27+1 Kişilik Yolcu Otobüsü 1 Günlük Ücreti (Şehir İçi Görev)

Gün

300

7

45+1 Kişilik Yolcu Otobüsü 1 Aylık Ücreti (Yakıt İdareden)

Ay

20

8

27+1 Kişilik Yolcu Otobüsü 1 Aylık Ücreti (Yakıt İdareden)

Ay

20

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, idarece Tuncay Nakliyat İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Atak Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Asgün Turizm Tekstil İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ne gönderilen 07.02.2014 ve 10.02.2014 tarihli yazılarla, 45+1 ve 27+1 kişi kapasiteli araçların kiralama bedeli, yakıt, şoför, bakım-onarım, yedek parça ile trafik ve kasko sigortası maliyetlerine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, Tuncay Nakliyat İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı gerekçesiyle, Atak Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin ise sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesine uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan Asgün Turizm Tekstil İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

18.02.2014 tarihli ihale komisyonu kararında, başvuru sahibi Atak Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesine uygun olmadığı şeklinde genel bir tespite yer verildiği görülmüş olup, şikâyet başvurusuna idarece verilen cevap incelendiğinde, adı geçen isteklinin açıklamalarının uygun bulunmamasına gerekçe olarak, açıklama kapsamında sunulan fiyat tekliflerinde iş kalemlerini oluşturan maliyet bileşenlerinin ayrı ayrı gösterilmediği ve söz konusu bileşenlere ilişkin tevsik edici belgelere yer verilmediği hususlarının gösterildiği anlaşılmıştır. Bu çerçevede, inceleme konusu ihalede ortaya çıkan somut uyuşmazlığın, sunulan fiyat tekliflerinde iş kalemlerini oluşturan bileşenlere ait maliyetlerin ayrı ayrı gösterilmesi ve tevsik edilmesi gerekip gerekmediğinden kaynaklandığı tespit edilmiş ve itirazen şikâyet başvurusu söz konusu uyuşmazlık konusuyla sınırlı olarak incelenmiştir.

Bu yönde yapılan inceleme neticesinde, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, Setur Turizm İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş olan, 45+1 ve 27+1 kişi kapasiteli yolcu otobüslerinin bakım-onarım, yedek parça, trafik ve kasko sigortası maliyetleri ile kiralama bedeli ve şoför ücreti dâhil şekilde (ay üzerinden teklif alınan otobüslerin yakıtı idare tarafından karşılanacağından yakıt bedeli hariç şekilde) 1 aylık kiralama fiyatlarını gösteren bir adet fiyat teklifi ile söz konusu otobüslerin yakıt, bakım-onarım, yedek parça, trafik ve kasko sigortası maliyetleri ile kiralama bedeli ve şoför ücreti dahil olacak şekilde 1 günlük ve 1 kilometrelik kiralama fiyatlarını gösteren iki adet fiyat teklifinin sunulduğu görülmüştür.

İlk olarak, idarenin şikâyete verdiği cevapta yer alan değerlendirmenin aksine, istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan fiyat tekliflerinde yer alan maliyet bileşenlerine ait birim fiyatların ayrıca belgelendirilmesine gerek bulunmamaktadır. Bu nedenle, başvuru sahibinin açıklamalarının söz konusu gerekçeyle uygun bulunmamasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, ihale konusu hizmet kapsamında yer alan 8 adet iş kaleminin; işçilik (şoför), kiralama bedeli, yakıt, bakım-onarım, yedek parça, trafik ve kasko sigortası gibi birçok maliyet bileşenini içerdiği anlaşılmaktadır. Buna karşın, başvuru sahibi tarafından sunulan fiyat tekliflerinde, teklife konu iş kalemleri açısından tüm maliyet bileşenlerini içerecek şekilde teklif alındığı, bu durumun ihale konusu işin tamamı açısından götürü bir bedel üzerinden ve teklife konu maliyet bileşenleri ayrı ayrı gösterilmeksizin açıklama yapılmasına yol açtığı, oysa aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinde yer alan farklı maliyet bileşenlerinin ve bu bileşenlere ait fiyatların ayrı ayrı belirtilmesinin gerektiği, ayrıca başvuru sahibinin iddiasının aksine 45+1 kişi kapasiteli otobüsün yakıt sarfiyat bilgisinin Kamu İhale Genel Tebliği’nde öngörüldüğü şekilde belgelere dayalı olarak açıklanmasının önünde bir engel bulunmadığı anlaşıldığından, idare tarafından başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının söz konusu aykırılık nedeniyle kabul edilmemesinin mevzuata uygun olduğu neticesine varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler…” hükmü yer almaktadır.

Söz konusu hükme göre, Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için aday, istekli veya istekli olabilecek sıfatını haiz olunmasının yanı sıra, idarenin hukuka aykırı bir işlem veya eyleminden dolayı bir hak kaybına veya zarara uğranılması veya zarara uğranılmasının muhtemel olması gerekmektedir.

Yapılan incelemede, başvuru sahibi isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüş olup, birinci iddianın incelenmesi sonucunda, idarece tesis edilen işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu çerçevede, inceleme konusu ihalede başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınma olasılığı ortadan kalkmış olduğundan, gerek tekliflerin değerlendirilmesine gerekse aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine yönelik işlemler açısından başvuru sahibinin herhangi bir hak kaybının veya zararının veya zarara uğrama ihtimalinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle, ikinci iddiaya ilişkin başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince ehliyet yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte, ihale üzerinde bırakılan Asgün Turizm Tekstil İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik olarak, başvuru sahibinin birinci iddiası kapsamında itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünde inceleme yapılması gerekeceğinden, bu yönde yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, Huzur Turizm Seyahat İnş. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş olan 11.02.2014 tarihli fiyat teklifi ile teklife dayanak teşkil eden Ek-O.6 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu ve söz konusu fiyat teklifinde kiralama bedeli, akaryakıt, bakım-onarım, yedek parça, trafik ve kasko sigortası ile diğer giderlere yönelik maliyetlerin ayrı ayrı belirtilerek belgelere dayalı şekilde tevsik edilmiş olduğu görülmüştür. Bu nedenle, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılığın bulunmadığı neticesine varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinde “Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından ise aynı ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz.” hükmü yer almakta olup, başvuru sahibinin somut ihale dışında kalan ve daha önce iptal edilen bir ihale ile pazarlık usulüyle yapılan diğer bir ihale hakkındaki iddialarının ise Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden reddedilmesi gerektiği tespit edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi