KİK Kararı: 2014/UH.I-1510

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/023
Gündem No : 22
Karar Tarihi : 25.03.2014
Karar No : 2014/UH.I-1510
BAŞVURU SAHİBİ:
Şahinoğulları Nakliyat Hafriyat İnşaat Otomotiv Taahhüt Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi, YEŞİLOBA MAH. ÖĞRETMENLER BULVARI REAL KAVŞAĞI GÜNEYİ NO:6 ADANA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Mersin Büyükşehir Belediyesi, Siteler Mahallesi Otogar Karsisi Makine Ikmal Sahasi İçi MERSİN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/165978 İhale Kayıt Numaralı "Düzenli Çöp Depolama Alanı İşletme Hizmeti" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Mersin Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı tarafından 19.12.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Düzenli Çöp Depolama Alanı İşletme HizmetiAlımı” ihalesine ilişkin olarak Şahinoğulları Nak. Haf. İnş. Oto. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 28.01.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.02.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.02.2014tarih ve 6972sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.02.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/889sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, söz konusu ihalede tekliflerinin aşırı düşük olarak belirtildiği ve aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmalarının talep edildiği, fakat yaptıkları aşırı düşük teklif açıklamasının gaz bacası gideri için düzenlenen tevsik edici belgede hasır çelik ibaresi geçmediği gerekçesiyle söz konusu açıklamanın kabul edilmediği, halbuki söz konusu belgenin tutarının gaz bacasının tamamını kapsadığı, ayrıca anılan belgeyi düzenleyen firmanın hasır çelik için ek bir bedel talep etmediği gibi hasır çeliğin maliyetinin önemli bir kalem teşkil etmediği, amortisman giderine ilişkin açıklamanın uygun bulunmamasının yerinde olmadığı, çünkü muhasebe yıl sonu işlemlerinde araçların yıllık amortisman giderlerinin düştüğü, doğal olarak ihale tarihinde düşülmüş amortisman değeri üzerinden açıklama yapıldığı, akaryakıt sarfiyatı için yapılan açıklamanın kabul edilmemesinin uygun olmadığı, zira ihale dokümanında belirtilen günlük 900 ton civarında çöpün serilmesi işinin %65 performans ve günlük 8 saat çalışma ile gerçekleştirilebileceği, ayrıca akaryakıtın %32 iskonto ile tedarik edilmesinin maliyet avantajı sağlayacağı iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İnceleme konusu ihalenin düzenli çöp depolama alanı işletme hizmeti olduğu, bahse konu ihalede dört adet teklif verildiği, başvuru sahibi istekli Şahinoğulları Nak. Haf. İnş. Oto. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeyerek teklifinin reddedildiği, diğer isteklilerden, Aksal İnş. Taah. Tur. Nak. Deniz. Maden. Akr. Ürn. Otom. Teks. Tar. Hay. Orm. Demirçelik Elektronik Özel Eğt. Özel Sağ. Hiz. Tem. Gıda İm. Paz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin kendi malı olarak gösterdiği çöp kompaktörü ile dozerlerin ihale dokümanında belirtilen model kriterini sağlamadığı gerekçesiyle, Seçkin Tem. İnş. Mad. Sey. Ker. Otom. Kır. Med. Zir. Özel Eğt. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise makine teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ile kapasite raporu sunmadığı için değerlendirme dışı bırakıldığı tespit edilmiştir.

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3.1. Hizmetin ifasında, Teknik Şartnamede belirtilen sayı ve nitelikteki görevli personeller ücretleri (asgari ücrete göre kıyaslama yapılan ücreti ve yüklenicinin ödemesi gereken diğer yasal yükümlülükler dahil olmak üzere), teknik şartnamede cinsi ve sayısı belirtilen araçların amortisman, akaryakıt, vergi, sigorta ve bakım giderleri yükleniciye ait olup teklif fiyata dahil edilecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. Teknik şartnamede belirtilen sayı ve nitelikte personel çalıştırılacaktır. Personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %2 (iki) olarak tespit edilmiştir.” düzenlemesi; Teknik Şartname’nin “Katı Atık Düzenli Depolama Sahasının İşletilmesi İle İlgili Gerekli İş Makinaları Ve Araçlar” başlıklı 4’üncü maddesinde ise “Yüklenici; çöp serme, sıkıştırma, toprak ile örtme, gaz bacası ve ekipmanlarını yerleştirme ve sahanın bakımı işi için aşağıda belirtilen iş makinelerini ve araçları depolama alanında bulundurmak zorundadır.

Çizelge 5. Katı Atık Düzenli Depolama Alanında Çalıştırılacak Araçlar ve Özellikleri

Araç Türü

Asgari Kapasite Özellik

Adedi

1. Çöp Kompaktörü

En az 30t çalışma ağırlığında, 2006 model ve üzeri olacaktır. . Araç takip sistemi bulunacak (çalışma süresini, duraklama süresini, hareket ettiği mesafeyi, vb. içerecek özelliklerde olmalı) ve idarece takibi için gerekli altyapı hazır olacaktır.

1

1. Dozer

Çöp düzenleme ve tasnifi, örtü toprağı serilmesinde kullanılmak amacıyla motor gücü en az 300Hp, bıçak genişliği en az 4m, çalışma ağırlığı en az 40-45t, 2008 model ve üzeri olacaktır. Araç takip sistemi bulunacak (çalışma süresini, duraklama süresini, hareket ettiği mesafeyi, vb. içerecek özelliklerde olmalı) ve idarece takibi için gerekli altyapı hazır olacaktır.

2

1. Ekskavatör

Saha içerisinde ve malzeme ocağında (örtü toprağı) ara ve nihai toprak örtü ve toprak kazısında ve çöp düzenlemesi -yerleştirilmesinde kullanılmak amacıyla, motor gücü en az 150Hp, kepçe kapasitesi en az 1,5m³, çalışma ağırlığı en az 30-35t, 2008 model ve üzeri olacaktır.Araç takip sistemi bulunacak (çalışma süresini, duraklama süresini, hareket ettiği mesafeyi, vb. içerecek özelliklerde olmalı) ve idarece takibi için gerekli altyapı hazır olacaktır.

1

1. Kamyon

Depolama sahası ara örtü ve nihai toprak örtü malzemesi toprak taşımasında kullanılmak üzere motor gücü asgari 100Hp, asgari 14t yük taşıma kapasiteli, 2008 model ve üzeri olacaktır.Araç takip sistemi bulunacak (çalışma süresini, duraklama süresini, hareket ettiği mesafeyi, vb. içerecek özelliklerde olmalı) ve idarece takibi için gerekli altyapı hazır olacaktır.

1

1. Vidanjör

En az 30t atık su sandıklı, 2008 model ve üzeri olacaktır.Tüm araçlarda Araç takip sistemi bulunacak (çalışma süresini, duraklama süresini, hareket ettiği mesafeyi, vb. içerecek özelliklerde olmalı) ve idarece takibi için gerekli altyapı hazır olacaktır.

2

1. Arazöz

En az 7m 3 su sandıklı, 2008 model ve üzeri olacaktır. (Ön ve arkadan basınçlı su püskürtme aparatlı).

1

1. Lowbet

Paletli iş makinelerini (Kompaktör, Operatör ve Ekskavatör) Düzenli Depolama Alanı içerisinde taşıma kapasitesinde olacak.

1

1. Servis Aracı

En fazla 5 yaşında (2008 model ve üzeri) klimalı olacaktır.

1

1. Binek Araç

En fazla 1 yaşında (2012 model ve üzeri) ve klimalı olacaktır.

1

A. Yüklenici, Çizelge 5’te belirtilen iş makineleri ve araçların kendilerine ait olduğuna dair belgeleri (kiralanmış ise yapılmış olan kira sözleşmesi) ihalede sunacakları dosyada bulundurmak zorundadır.

B. Yüklenici yukarda belirtilen tüm iş makineleri, tırlar ve kamyonları idare tarafından belirlenecek işin akışına göre çalıştırmak zorundadır.

C. Yüklenici, araçların periyodik bakımlarını ve küçük arızalarını depolama alanındaki çalışmaları aksatmayacak şekilde sahada yaptıracaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru konusu ihalede 1.519.650,00 TL teklif sunan başvuru sahibi isteklinin teklifi aşırı düşük teklif olarak kabul edilerek aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu tespit edilmiştir. 20.12.2013 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısında anılan istekliden personel gideri, gaz bacası yapım gideri, hizmetin ifasında kullanılacak araç ve iş makinesi ile bunların akaryakıt, vergi, sigorta ve bakım giderini açıklaması talep edilmiştir.

Başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında teklifin ayrıntılı dökümünün gösterildiği ayrıntılı üst yazı ile her bir gider kaleminin maliyet açıklamasını gösteren hesaplama cetvelleri, KİK işçilik hesaplama modülü, akaryakıt giderleri için Emirşah Pet. Tem. İnş. Nak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.nden alınan fiyat teklifi, gaz bacası giderini tevsiken Sarıgül Laser CNC Plazma Sac İşl. San. Tic. Ltd. Şti.nden alınan fiyat teklifi, bir kişilik yemek bedeli için Gurme Yem. Erdoğan Selbasan’dan alınan proforma fatura, iş makinelerinin periyodik bakım giderleri için Berkay Makine İş Makineleri Tamir Bakım Özel Servisi’nden alınan proforma fatura, ekskavatör, paletli dozer, üçgen paletli dozer, çöp kompaktörü iş makinelerinin yakıt tüketim gideri için Berkay Makine İş Makineleri Tamir Bakım Özel Servisi’nden alınan fiyat teklifi, damperli kamyon, vidanjör (2 adet), arazöz iş makinelerinin yakıt tüketim gideri için Güzel İş Tic. Tamir Atölyesi’nden alınan proforma fatura, damperli kamyon, vidanjör (2 adet), arazöz iş makinelerinin trafik sigortası ve kasko gideri için İş Sigorta Aracılık Hiz. Ltd. Şti.nden alınan proforma fatura, periyodik bakım gideri için ise Güzel İş Tic. Tamir Atölyesi’nden alınan fiyat teklifi, servis aracı ve binek otomobil için Dimaks Tur. İnş. Enr. Akar. Nak. Taş. Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti.nden alınan proforma fatura, giyim gideri için Altek Yapı Market San. Tic. Ltd. Şti.nden alınan proforma fatura sunmuştur.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesi uyarınca teklifleri aşırı düşük bulunan isteklilerin teklifleri reddedilmeden önce, isteklilerden bu tekliflerin önemli bileşenlerine ilişkin belirli bir süre içinde aşırı düşük teklif açıklamalarını belgelere dayalı olarak sunmalarının ihale komisyonunca istenilmesi, daha sonra belgelere dayalı olarak sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının verilen hizmet yönteminin ekonomik olması, ihale konusu işte seçilen teknik çözümler ile işin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar ve teklif edilen işin özgünlüğü hususlarında değerlendirmesinin yapılması ve aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmayan veya aşırı düşük teklif açıklaması yeterli görülmeyen isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ 79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

…

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

…

79.4.2.18. İtirazenşikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

…

79.4.2.21. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler, sadece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olduğundan, bu sözleşme giderleri ve genel giderler idarece hazırlanan teklif mektubu eki cetvelde ayrı bir birim fiyat kalemi olarak öngörülmeyecektir. İhale sonuçlandırıldıktan sonra ihale üzerinde kalan isteklinin ödeyeceği ihale kararı damga vergisi, sözleşme damga vergisi ile diğer sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanacaktır.

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir… ” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibinin iddiaları doğrultusunda idarenin başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasını uygun bulmama gerekçeleri kapsamında yapılan incelemede aşağıda belirtilen hususlar tespit edilmiştir.

Akaryakıt maliyetine ilişkin olarak başvuru sahibi tarafından akaryakıt tüketim ve fiyat çizelgesi başlıklı bir belge sunulduğu, bu belgede bir saatlik akaryakıt gideri için bir formül öngörüldüğü ve bu formüle göre her bir aracın akaryakıt sarfiyatının maliyet tablosu içeisinde gösterildiği anlaşılmıştır. Ancak söz konusu belgedeki formülasyonun herhangi bir hukuksal düzenlemeye veya yayımlanmış birim fiyata yada analize dayandırıldığına ilişkin hiçbir bilgi ya da belgeye yer verilmemiştir. Bu nedenle söz konusu hesaplamanın tek başına dikkate alınması mümkün olmayıp Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi uyarınca belgelendirilerek açıklanması gerekmektedir. Bu çerçevede akaryakıt giderini tevsiken başvuru sahibi isteklinin Emirşah Pet. Tem. İnş. Nak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından satışlar üzerinden düzenlenmiş proforma faturayı sunduğu, proforma faturada yer alan bilgilerden proforma faturayı düzenleyen firmanın bahse konu akaryakıtın litresini 2,52 TL karşılığında vermeyi taahhüt ettiği anlaşılmıştır. Öte yandan başvuru sahibi isteklinin araçların akaryakıt sarfiyat hesabı maliyet tablosu oluşturduğu, anılan maliyet hesabı tablosunda çöp kompaktörü, dozer, ekskavatör, kamyon, vidanjör, arazöz, servis aracı, binek aracın akaryakıt tüketim miktarı ve toplam akaryakıt tüketim bedeli gösterilmiştir. Söz konusu maliyet tablosunda yer verilen ekskavatör, dozer, çöp kompaktörü iş makinelerinin saatlik yakıt tüketim miktarının Berkay Makine İş Makineleri Tamir Bakım Özel Servisi’nden alınan proforma fatura ile, damperli kamyon, vidanjör, arazöz iş makinelerinin saatlik yakıt tüketim giderinin ise Güzel İş Tic. Tamir Atölyesi’nden alınan proforma fatura ile açıklandığı tespit edilmiştir. Bahse konu maliyet tablosunda işin ifası sürecinde toplam akaryakıt sarfiyatının 222.614,94 litre olacağından hareketle toplam akaryakıt maliyetinin 577.819,33 TL (2,52 TL × 222.614,94 litre) olarak hesaplandığı görülmüştür. Fakat iş makinelerinin saatlik akaryakıt sarfiyat miktarının proforma fatura ile açıklanamayacağı, söz konusu sarfiyatın iş makinelerinin yetkili servis ve bayilerinden alınacak akaryakıt tüketim miktarını tevsik eden belge veya söz konusu iş makinelerini üreten firmanın yayınladığı kataloglarda belirtilen sarfiyat tüketim miktarı ile açıklanabileceğinden söz konusu açıklamanın uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi isteklinin gaz bacasının yapım gideri için Sarıgül Laser CNC Plazma Sac İşl. San. Tic. Ltd. Şti.nden alınan proforma faturayı sunduğu, söz konusu proforma faturanın satışlar üzerinden düzenlendiği ve proforma faturada yer alan ibarelerin mevzuatta belirtilen ifadeleri taşıdığı görülmüştür. Söz konusu gaz bacası Teknik Şartname’nin 2’nci maddesi 18’inci bendinde “Gaz toplama kuyuları, 0,8–1m çapında hasır çelik çerçeve içerisine yerleştirilmiş delikli yüksek yoğunluklu polietilen boru ve çerçeve ile boru arasında kalan alanda 16/32 mm dane dağılımlı, kimyasal içeriğindeki kireç oranı %10’un altında olacak şekilde ve permeabilitesi (geçirgenliği) k=1x10 -3 m/s’nin altında olmayacak çakıl malzemesi kullanılarak teçhiz edilecektir. Gaz Bacası detayı Çizelge 1’deki özellikleri içerecektir.

Yüklenici aşağıda belirtilen özellikteki baca yapısını kurmakla, bakımını yapmakla ve meydana gelecek hasarı onarmakla yükümlüdür. Gaz bacası sistemi idarenin onayladığı malzemelerle yapılacaktır. Yüklenici gaz toplama sistemini Mersin Büyükşehir Belediyesi Katı Atık Düzenli Depolama Alanı ÇED raporunda taahhüt edilen ve uygulama planında belirtilen detaylara göre gerçekleştirmek zorundadır. İdare gerek görürse gaz verimini arttırmak amacıyla sistem değişikliği yaptırtabilir.” ifadesiyle tanımlanmıştır. Başvuru sahibi isteklinin sunduğu proforma faturada ise gaz bacasının özellikleri “Dış çap 0,8 - 1 m, iç çap 150 mm, dolgu malzemesi kireçsiz taş veya çakıl, basınç dayanıklılığı 10 bar'a kadar, gözenek yüzeyi: boru yüzeyi % 10, deponi gazı toplama kapasitesi 2 m3/m boru, mesafeler azami baca derinliği: 20 m (daha derin bacalar için: birkaç kattan ayrı ayrı gaz çekimi) perforasyonsuz boru uzunluğu: min. 3 m (üstten), baca dibi, depolama gövdesinin en az 2 m üstünde olmalıdır, eğim:0, diğer hususlar: basınç, sıcaklık ve gaz konsantrasyonu her bacada ölçülebilmelidir, bağlantılar: tüm bağlantılar kaynakla yapılacaktır.” olarak belirtilmiştir. Teknik Şartname’de belirtilen baca özellikleri ile anılan isteklinin sunduğu bacanın özellikleri karşılaştırıldığında, başvuru sahibi isteklinin sunduğu bacanın hasır çelik çerçeve içerisine yerleştirilmediği tespit anlaşılmıştır. Bu itibarla söz konusu açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.5’inci maddesi gereği uygun olmadığı anlaşıldığından idarece teklifin reddedilmesi yerinde görülmüştür.

Öte yandan başvuru sahibinin kendi malı olan iş makinelerine ilişkin amortisman gideri olarak 164.789,55 TL öngördüğü ve söz konusu tutara %3 sözleşme ve genel giderleri eklemek suretiyle 169.733,24 TL olarak teklifine dahil ettiği görülmüştür. Anılan isteklinin amortisman hesaplama maliyet tablosu incelendiğinde çöp kompaktörü, dozer, ekskavatör, kamyon, vidanjör, arazöz iş makinelerinin değerlerini sırasıyla 54.331,91 TL, 379.368,35 TL, 177.061,31 TL, 68.770,04 TL, 74.643,59 TL, 70.327,22 TL, 91.085,06 TL olarak aldığı, fakat anılan iş makineleri içerisinde yer alan çöp kompaktörünün defter değerinin 23.000,00 €, dozer defter 165.000,00 €, ekskavatörün defter değerinin 196.000,00 TL, kamyon defter değerinin 81.500,00 TL, vidanjör defter değerinin 82.500,00 TL, 78.00,00 TL ve arazöz defter değerinin 98.500,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Başvuru sahibi isteklinin yapmış olduğu amortisman gideri hesaplamalarında kendi malı olan iş makinelerinin bedelini olması gereken değerin altında esas almak suretiyle amortisman giderini yanlış hesapladığı ve bu gerekçeyle de idarece söz konusu aşırı düşük açıklamasının uygun bulunmadığı tespit edilmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş bir tüzel kişilik olduğu anlaşılan başvuru sahibi istekli Şahinoğulları Nak. Haf. İnş. Oto. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında amortisman giderine ilişkin yaptığı açıklamalarına teklif dosyası kapsamında sunduğu noter onaylı demirbaş eşya defterinde kayıtlı olan iş makinelerini esas aldığı anlaşılmıştır. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Türkçe tutma ve Türk Parası kullanma zorunluluğu” başlıklı 215’inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde “Kayıt ve belgelerde Türk para birimi kullanılır. Belgeler, Türk parası karşılığı gösterilmek şartıyla, yabancı para birimine göre de düzenlenebilir. Şu kadar ki yurt dışındaki müşteriler adına düzenlenen belgelerde Türk parası karşılığı gösterilme şartı aranmaz.” hükmü yer almaktadır. Anılan Kanun hükmü gereği başvuru sahibi istekli tarafından demirbaş eşya defterinde yer alan çöp (katı atık) kompaktörü ile dozerin Türk Parası (TL) üzerinden kaydedilmesi gerekirken € (Avro) üzerinden kaydedildiği, ayrıca ilgili belgede € (Avro) üzerinden kaydedilen bahse konu iş makinelerinin Türk parası (TL) karşılığının yer almadığı, bu durumun da söz konusu iş makinelerinin usulüne uygun olarak defter kaydının yapılmaması sonucuna yol açtığı, bu sebeple idarece anılan isteklinin amortisman giderine ilişkin yaptığı açıklamaların uygun görülmemesinin netice itibariyle yerinde olduğu, öte yandan TL üzerinden demirbaş eşya defterine kaydedilen iş makinelerinin değerinin demirbaş eşya defterinde yer alan bedellerinin altında alınmak suretiyle amortisman gideri hesaplanmasının da uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmadığı görüldüğünden anılan isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi