KİK Kararı: 2014/UH.I-148

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/003
Gündem No : 6
Karar Tarihi : 09.01.2014
Karar No : 2014/UH.I-148
BAŞVURU SAHİBİ:
Tsunami Nakliyat Elektronik Bilgi İşlem Hizmetleri Gıda İnşaat Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi, ULUKAVAK MAH. ÇATALHAVUZ CAD. ÇATALHAVUZ 1. SOK. NO:7/7 ÇORUM

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sağlık, Kültür Ve Spor Daire Başkanlığı Yükseköğretim Kurumları Hitit Üniversitesi, Üçtutlar Mah. Çevre Yolu Bulv. No.10 19100 ÇORUM

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/169645 İhale Kayıt Numaralı "Hafif Ticari Araç Kiralama Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Hitit Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 04.12.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Hafif Ticari Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Tsunami Nakliyat Elektronik Bilgi İşlem Hizmetleri Gıda İnşaat Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin 11.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.12.2013tarih ve 40487sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4827sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasında yaklaşık maliyetin %120 üzerindeki ve %40’ının altındaki tekliflerin dikkate alınmaksızın geçerli tekliflerin aritmetik ortalamasının ve standart sapmasının hesaplanacağından hareketle ihalenin eşik değerinin (57.720,00/1,40= 41.228,57 TL) altında kalan firmaların ihale dışı bırakılması gerektiği ve ihale komisyonunun verdiği kararın bu çerçevede olmadığı iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde işin adının “Hafif Ticari Araç Kiralama Hizmet Alımı” olarak ifade edildiği,

Yine aynı Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde “ 47.1 Aracın kullanım şekli a) Araç sürücüsüz olarak kiralanacaktır. b) Kiralanan aracın idare tarafından kullanılması koşuluyla aracın yakıt masrafı İdare tarafından karşılanacaktır. c) Araç şehir içi ve şehir dışı her türlü faaliyetlerinde kullanılacaktır…47.1.8. Araçlar 7 gün 24 saat kurumumuz hizmetinde kullanılacaktır.” düzenlemesine,

Teknik Şartname’nin “İşin Miktarı ve Süresi” başlıklı 2’nci maddesinde “ Bu teknik şartname 2014 (1 yıl süreyle) yılında aşağıda cinsi ve miktarı yazılı araç tedarikini kapsamaktadır.

Kiralanacak Aracın Cinsi

Miktarı

Hafif Ticari Araç (Kombi)

1

Hafif Ticari Araç (Kombi Van)

1

Hafif Ticari Araç (Kamyonet-Panel Van)

1

düzenlemesine,

“Kiralanacak Araçlarda Aranacak Teknik Özellikleri” başlıklı 3’üncü maddesinde

• Hafif Ticari Araç (Kombi)

• 2012 ve üzeri modelde, en fazla 50.000 km.’de

• Silindir hacmi azami 1600 cc.

• Silindir sayısı 4

• Maksimum güç asgari 105 Hp

• Asgari 5 ileri manuel vites

• Yolcu kapasitesi 4+1 kişi

• İstiap haddi asgari 700 kg.

• Yukarı açılan camlı arka yük kapısı

• Sağ ve sol sürgülü kapı

• Ön ve arka frenler disk

• ABS-EBD fren sistemi

• Hidrolik direksiyon

• Sürücü hava yastığı

• Yolcu hava yastığı

• Yükseklik ayarlı ve ön gergili ön emniyet kemeri

• 3 noktadan bağlantılı arka emniyet kemeri

• İmmobilizer

• Yol bilgisayarı

• Otomatik klima

• Elektrikli ve ısıtmalı yan aynalar

• Uzaktan kumanda merkezi kilit

• Park sensörü

• Navigasyon

• Küresel Yer Belirleme Sistemi (GPS)

• K1 Yetki Belgesine sahip

• Hafif Ticari Araç (Kombi Van)

• 2012 ve üzeri model ve en fazla 50.000 km.’de

• Silindir hacmi 1.900 - 2.200 cc. aralığında

• Maksimum güç 110 - 140 HP aralığında

• Toplam Uzunluk 4,70 - 5,00 metre aralığında

• Genişlik 1,90 - 2,00 metre aralığında

• İstiap Haddi 1000 - 1200 kg.

• Yükleme hacmi 5,9 - 7,00 m 3

• ABS + EBD fren sistemi

• Sürücü hava yastığı

• Yol bilgisayarı

• Sağ tarafta sürgülü camlı kapı

• Katlanabilen ve sökülebilen arka yolcu koltukları

• 5+1 yolcu kapasiteli

• Klima (Manuel veya dijital)

• Elektrikli ön camlar

• Kauçuk veya vinil taban kaplaması

• Yukarı veya yana açılabilen arka kapı

• Navigasyon

• Küresel Yer Belirleme Sistemi (GPS)

• K1 Yetki Belgesi

• Hafif Ticari Araç (Kamyonet-Panel Van)

• “Araç kapalı kasa olacaktır.

• 2012 ve üzeri modelde en fazla 50.000 km.’de

• Silindir Hacmi 2.000 - 2.300 cc. aralığında

• Maksimum güç 120 HP üzeri

• Toplam Uzunluk 6,30 - 6,50 metre aralığında

• İstiap Haddi 1.400 kg üzeri

• Yükleme Hacmi 14 - 17 m 3 aralığında

• ABS + EBD fren sistemi

• Sürücü hava yastığı

• Yol bilgisayarı

• Sağ yanda sürgülü kapı

• Yukarı veya yana açılabilen arka kapı

• Elektrikli ön camlar

• Klima

• Navigasyon

• Küresel Yer Belirleme Sistemi (GPS)

• K1 Yetki Belgesi

• B sınıfı sürücü belgesine sahip kişilerce kullanılabilir.” düzenlemesine,

“Kasko, Sigorta, Vergiler, Araç Muayenesi, Egzoz Muayenesi” başlıklı 4’üncü maddesinde “ 4.1 Araçların çalışma süresi boyunca zorunlu mali sorumluluk sigortası, tam kasko sigortası, Motorlu Taşıtlar Vergisi, araç muayene ve egzoz muayene ücretlerinin yanı sıra burada sayılmayıp halen yürürlükte olanlar ile bundan yürürlüğe girecek benzeri yasal sorumluluklar Yükleniciye aittir.

4.2 Herhangi bir kaza veya çalınma sonucu araçta meydana gelen hasar/tazmin bedelinin tamamı kasko kapsamında firma yükümlülüğündedir. Araçla ilgili herhangi bir olay neticesinde poliçe teminatlarının üzerinde tazminat oluşması durumunda İdaremizin herhangi bir sorumluluğu yoktur. Firma sahibi olduğu araçlarla ilgili olarak 3. Şahıslara karşı oluşacak tazminat bedellerini karşılamakla yükümlüdür.

4.3 Kasko sigortası kapsamında bir riskin (kaza, çalınma vb.) oluşması durumunda Yüklenici Firma bilgilendirilecek, kaza/çalınma ile ilgili belge ve dokümanlar İdaremiz tarafından Yükleniciye bildirilecek ve gereken her türlü işlem Yüklenici Firma takibi altında yürütülecektir.

4.4 Aracın hasar sonrası çalıştırılamaz duruma gelmesi halinde tamir yerine ulaştırılmasına ilişkin her türlü masraf firma tarafından karşılanır.

4.5 İlgili döneme ait motorlu taşıtlar vergisi, firma tarafından ödenerek, ödeme makbuzunun sureti, yasal son ödeme tarihinden itibaren, 3 (üç) iş günü içinde İdaremize iletilecektir.

4.6 Araçlar egzoz muayenesi yapılmış olarak teslim alınacaktır. Kullanım süresi boyunca gerek araç muayenesi, gerek egzoz muayenesi firma tarafından yaptırılacaktır.” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Arıza Bakım Onarım” başlıklı 5’inci maddesinde ise “ 5.1 Araçların çalışma süresince, herhangi bir nedenle oluşabilecek her türlü arıza, periyodik bakımı ve bakım maliyeti (yedek parça ve işçilik) Yüklenici Firmaya aittir.

5.2 Araçların her türlü bakımı aracın bakım kataloğuna uygun olarak yaptırılacak, bakımlarda orijinal yedek parça kullanılacaktır.

5.3 Arızaların kullanıcı hatalarından kaynaklanması konusunda Yüklenici Firma ve İdaremiz arasında ihtilafa düşülmesi halinde bilirkişi kuruluşlarca verilecek rapor doğrultusunda işlem yapılacaktır.

5.4 Araçların çalışma süresi içerisinde arıza veya kaza yapması durumunda Yükleniciye bildirim tarihinden itibaren onarımı en fazla 2 (iki) iş gününde yaptırılarak araç geri teslim edilecektir. Bu süreyi aşan onarımlarda firma bu aracın yerine muadili bir araç verecektir. Muadil araç kullanıma sunulduğu tarihte iş bu teknik şartnamede belirtilen özelliklere sahip olacaktır.

5.5 Araçla ilgili kaza, bakım, onarım, sigorta vergi gibi her türlü işlemde İdaremizin muhatabı Yüklenici Firma olacaktır.

5.6 Her bir araç için 4 adet kışlık lastik firma tarafından tedarik edilecektir.” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde, “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu ;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ (1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dâhil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

…

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” hükmü ,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde,“78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. …” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir. …” açıklaması yer almaktadır.

İnceleme konusu ihalede yaklaşık maliyetin üç firmadan alınan birim fiyatların ortalaması esas alınarak toplam 57.720,00 TL olarak belirlendiği, ancak yaklaşık maliyet hesap cetveli içerisinde yüklenici kârının tutarının ve oranının belirtilmediği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan açıklamaları uyarınca, başvuru konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği, dolayısıyla kârsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulması ve teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden önemli teklif bileşenleri belirtilmek suretiyle bu bileşenlerle ilgili açıklama istenmesi gerektiği açıklamalarına yer verildiği, diğer taraftan istikrar kazanmış Kamu İhale Kurulu kararları ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinin son fıkrasında yer alan hüküm gereğince, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde de kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği ve kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının uygun olmayacağı anlaşılmıştır.

Bu kapsamda 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi uyarınca teklifleri aşırı düşük bulunan isteklilerin tekliflerinin reddedilmesinden önce, isteklilerden bu tekliflerin önemli bileşenlerine ilişkin belirli bir süre içinde aşırı düşük teklif açıklamalarını belgelere dayalı olarak sunmalarının ihale komisyonunca istenilmesi, daha sonra belgelere dayalı olarak sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususlarında değerlendirmesinin yapılması ve aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmayan veya aşırı düşük teklif açıklaması yeterli görülmeyen isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır.

İdarece hazırlanan yaklaşık maliyet tablosunda ihale konusu iş için öngörülen kâr oranı belli olmadığından Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesi uyarınca en fazla %20 oranında kâr öngörülebileceği, %20 kâr oranı düşülmüş yaklaşık maliyet tutarının 48.100,00 TL olarak hesaplandığı ve ihale üzerinde bırakılan Turgay Yılmaz’a ait 32.400,00 TL’lik ve ikinci avantajlı teklif sahibi istekli olan Çorum Şahin Oto. San. Tic. Ltd. Şti.ye ait 43.980,00 TL’lik teklifin kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu anlaşıldığından, söz konusu isteklilere ait tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulması gerektiği halde, idarece anılan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmeksizin ihalenin sonuçlandırılmasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan başvuru sahibinin şikâyet dilekçesinde yer verdiği yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasında yaklaşık maliyetin %120 üzerindeki ve %40’ının altındaki tekliflerin dikkate alınmaksızın geçerli tekliflerin aritmetik ortalamasının ve standart sapmasının hesaplanacağından hareketle ihalenin eşik değerinin (57.720,00/1,40= 41.228,57 TL) altında kalan firmaların ihale dışı bırakılması gerektiği ve ihale komisyonunun verdiği kararın bu çerçevede olmadığı yönündeki iddiasının ise, anılan düzenlemenin iddiada da ifade edildiği üzere yapım işleri ihalelerinde geçerli olduğu, ayrıca hizmet alımı ihalelerinde personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren isteklilerin teklifine ilişkin ancak aşırı düşük teklif açıklaması istenilebileceği, verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususlarında değerlendirme yapılmak suretiyle ve aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmayan veya aşırı düşük teklif açıklaması yeterli görülmeyen isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerektiği hükme bağlanmış olup, dolayısıyla teklif fiyatı yaklaşık maliyetin %40’ının altında kalan isteklilerin tekliflerinin doğrudan değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Turgay Yılmaz ve Çorum Şahin Oto. San. Tic. Ltd. Şti.den teklifte önemli görülen bileşenlerin tespit edilmesi suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi