KİK Kararı: 2014/UH.I-1379

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/020
Gündem No : 106
Karar Tarihi : 12.03.2014
Karar No : 2014/UH.I-1379
BAŞVURU SAHİBİ:
Çelikler Tem. İnş. Teks. Gıda Taah. San. Tic. Ltd. Şti., GIDA TOPTANCILAR SİTESİ G BLIO NO:5 DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kocaeli Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, Eskı Istanbul Yolu 10. Km Prof.Dr.Bakı Komsuoglu Bulvarı KOCAELİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/73902 İhale Kayıt Numaralı "Yemek Hizmeti (Malzeme Dahil) Alımı Ve Dağıtımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kocaeli Üniversitesi Rektörlüğü Döner Sermaye İşletme Müdürlüğütarafından 26.07.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Yemek Hizmeti (Malzeme Dahil) Alımı ve Dağıtımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Çelikler Tem. İnş. Teks. Gıda Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin 31.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.01.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.01.2014tarih ve 2868sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.01.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/448sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, söz konusu ihalede karsız yaklaşık maliyetin 4.159.897,00 TL olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan istekli Özol Yem. Tem. Güv. San. Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Eren Tabldot Tic. A. Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı çünkü;

- İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu kiralama sözleşmesinin geçerli olarak kabul edilemeyeceği ve anılan sözleşmedeki miktarlar üzerinden amortisman gideri ayrılamayacağı,

- Anılan istekliler tarafından istihdam edilecek personel için hastaneye geliş-gidişi için 1 geliş ve 1 gidiş olmak üzere günlük 2 otobüs bileti verileceğinin belirtildiği fakat en uzak mesafeden hastaneye asgari 2 otobüs değiştirerek varılabileceğinden anılan açıklamaların 26 gün üzerinden 2 geliş ve 2 gidiş olmak üzere günlük 4 otobüs bileti üzerinde yapılması gerektiği,

- Haşere ve vektörlerin ilaçlanması ile ilgili olarak sunulan belgelerin üzerindeki beyandan satışlar üzerinde maliyet hesaplandığının anlaşıldığı, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.4’üncü maddesi gereği sadece mal/mamul için proforma fatura düzenlenebileceği, herhangi bir hizmet için proforma fatura ve Ek-O.5 düzenlenemeyeceği belirtildiğinden sunulan tevsik edici belgeler mevzuata aykırı olduğu, öte yandan Kamu İhale Genel Tebliği açıklamaları gereği ilaçlama işinin Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesine sahip kişi veya firmalarca yapılması gerekirken idarece anılan kişilerin için belge düzenleyen kişilerin Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesi aranmadan değerlendirme yapıldığı, diğer taraftan Teknik Şartname’de isteklilerin besin zehirlenmelerine karşı ortaya çıkabilecek durumlar ile mutfakta yemek pişirilmesi esnasında meydana gelebilecek yangın gibi olası zararların karşılanması amacıyla teklif fiyatına eşdeğer limitte sigorta poliçesi yaptırmasının gerektiği fakat Özol Yem. Tem. Güv. San. Tic. Ltd. Şti. ile Eren Tabldot Tic. A. Ş. tarafından söz konusu giderler için fiyat teklifi sunulduğu, fiyat teklifinin satışlar üzerinde açıklandığı, fakat Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.4’üncü maddesi gereği sadece mal/mamul için proforma fatura düzenlenebileceği belirtildiğinden sunulan tevsik edici belgeler mevzuata aykırı olduğu,

- Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan isteklinin amortisman bedeli ayırmadan alış bedelleri üzerinde açıklama yaptığı, bu kapsamda Eren Tabldot Tic. A.Ş.nin proforma fatura ve demirbaş malzemeleri miktar ve giderinin incelenmesi gerektiği, diğer taraftan ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan isteklinin proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet satış tespit tutarı tutanaklarının ilgili meslek mensubundan istenip istenmediği, istenmedi ise ilgili belgelerin talep edilerek mevzuata uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğinin incelenmesi gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İnceleme konusu ihalenin malzeme dahil yemek hizmeti alımı ve dağıtımı işi olduğu görülmüştür. İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde ise “25.1. ULAŞIM, SİGORTA VERGİ, RESİM VE HARÇ GİDERLERİ İSTEKLİLERCE TEKLİF EDİLECEK FİYATA DAHİLDİR.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Yönetici, Proje Müdürü 1 KİŞİ. Hastanede en az 1 yıl deneyimli. Gıda Mühendisi veya Diyetisyen

Brüt Asgari Ücretin %100 Fazlası

Aşçıbaşı 1 KİŞİ. En az 10 yıllık aşçılık ve 2 yıllık hastane mutfağı tecrübesi olan ve bunu bonservis ile ispatlayabilen

Brüt Asgari Ücretin %100 Fazlası

Aşçı 5 KİŞİ. En az 5 yıllık tecrübesi olanve bunu bonservisi ile ispatlayabilen.

Brüt Asgari Ücretin %50 Fazlası

Diyet Aşçısı 1 KİŞİ. En az 1 yıllık Tecrübesi olan ve bunu bonservisi ile ispatlayabilen.

Brüt Asgari Ücretin %50 Fazlası

Kasap Aşçısı 1 KİŞİ. En az 5 yıllık tecrübesi olan ve bunu bonservisi ile ispatlayabilen.

Brüt Asgari Ücretin %50 Fazlası

Aşçı Yardımcısı 5 KİŞİ. En az 3' ü bay olmalı 1 (bir) yıllık tecrübesi olmalı ve bunu Kalfalık Belgesi ile ispatlayabilen.

Brüt Asgari Ücretin %25 Fazlası

Depocu 1 KİŞİ. En az 1 yıllık tecrübesi olan.Gıda Teknikeri

Brüt Asgari Ücretin %25 Fazlası

Hasta Yemek Dağıtıcısı (Bayan) 13 KİŞİ. En az İlköğretim Mezunu

Brüt Asgari Ücret

Hasta Yemek Dağıtıcısı (Bay) 13 KİŞİ. En az İlköğretim Mezunu

Brüt Asgari Ücret

Mutfak Bulaşık ve Temizlik Elemanı 7 KİŞİ. En az İlköğretim Mezunu

Brüt Asgari Ücret

Garson Bayan 4 KİŞİ. En az Lise Mezunu

Brüt Asgari Ücret

Garson Bay 2 KİŞİ. En az Lise Mezunu

Brüt Asgari Ücret

Temizlik ve Hijyen Kontrol Sorumlusu 1 KİŞİ. Gıda teknikeri veya en az 2 yıllık beslenme ile ilgili önlisans mezunu

Brüt Asgari Ücretin %25 Fazlası

Mama Aşçısı 1 Gıda Teknikeri

Brüt Asgari Ücretin %25 Fazlası

TOPLAM 57 KİŞİ

B.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 47. maddesi ve 15.10.2006 tarih ve 26320 sayılı Resmi Gazete ile yürürlüğe giren Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ hükümlerine göre yılbaşı ile resmi ve dini bayram günlerinde tatil yapmayarak çalışırlarsa işçilere ayrıca çalışılan her gün için 1 (bir) günlük ücret ödenecektir. Brüt asgari ücretin fazlası olarak maaş tanımlaması yapılan personeller bu günlerde çalıştıklarında bu kişilere kendi maaşlarına oranla çalışılan her gün için 1 (bir) günlük ücret ödenecektir. Resmi ve dini bayramlarda tatil yapmayarak çalışan personellerin ücretleri ilk maaş bordrosuna yansıtılarak ödenecektir. Tatillerde çalışan personel ücretleri bordroda gösterilecektir. Buna göre 2013 yılında resmi ve dini bayram tatillerinin toplamı 14,5 gündür (Ulusal Bayram Ve Genel Tatil Günleri Hakkında Kanuna göre 28 Ekim yarım gün+iki dini bayramın arifesi yarımşar gün bayramdır). Bu günlerde çalıştırılacak işçi sayıları:

İşçi sayısı Çalışılacak gün sayısı Toplam

Yönetici, Proje Müd.1 7 7

Aşçıbaşı 1 7,5 7,5

Aşçı 5 7 35

Diyet Aşçı 1 7 7

Kasap Aşçısı 1 7 7

Aşçı Yardımcısı 5 7 35

Mama Aşçısı 1 7 7

Yemek Dağıtıcısı (Bayan) 13 7 91

Yemek Dağıtıcısı (Bay) 14 7 98

Mutfak Bulaşık ve Tem. Elm. 7 7 49

Garson Bayan 4 7 28

Garson Bay 2 7 14

Depocu 1 7 7

Temizlik ve Mutfak Hij.Sor. 1 7 7

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

%1” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhale konusu işe ait Sözleşme Tasarısı’nın “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’nci maddesinde ise “21.1. İş ve işyerlerinin korunması ile işin ve/veya işyerlerinin sigortalattırılmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir.

21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri:

21.2.1. YÜKLENİCİ TARAFINDAN MALİ MESULİYET SİGORTASI YAPTIRILACAKTIR” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru konusu ihalede yaklaşık maliyetin %3 kar marjı öngörülmek suretiyle 4.284.693,91 TL olarak belirlendiği, 4.159.897,00 TL olarak hesaplanan karsız yaklaşık maliyetin altında kalan dokuz istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği tespit edilmiştir.

Birinci aşırı düşük teklif sorgulamasında teklifi aşırı düşük teklif kapsamında değerlendirilen isteklilerden tüm yemek grupları için, işçilik maliyeti, malzeme maliyeti, portör maliyeti, demirbaş maliyeti, elektrik, doğalgaz ve su maliyetleri, mali mesuliyet sigortası maliyetine ilişkin açıklamaların 13.08.2013 tarihine kadar sunulmasının talep edildiği görülmüştür.

Söz konusu aşırı düşük teklif açıklama talebi üzerine Evrensel Hazır Gıda Özel Sağ. Spor İşlet. San.ve Tic. A.Ş. tarafından 28.08.2013 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasına yönelik olarak itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, anılan şikayet başvurusunda “aşırı düşük sorgulaması kapsamında yemek çeşitleri maliyetinin yemek üretim reçeteleri esas alınarak açıklanmasının talep edildiği fakat yemek üretim reçetelerinin eksik olduğu, bu durumunda aşırı düşük teklif açıklamasını etkilediği dolayısıyla aşırı düşük teklif sorgulamasının sağlıklı olarak yapılabilmesini engellediği” hususlarına yer verilerek Kurum nezdinde itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu bunun üzerine Kamu İhale Kurulu tarafından alınan 09.10.2013 tarihli ve 2013/UH.I-3927 sayılı karar ile, “…Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirtilen işlemin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu anlaşıldığından, idarece Teknik Şartname’nin Ek-9’uncu kısmında yer alan yemek üretim reçeteleri esas alınmak suretiyle anılan Şartname’nin Ek–2, Ek-3 ve Ek-4’üncü kısmında yer verilen yemek listelerindeki yemek çeşitlerinden bir örnek menü oluşturularak teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle ilgili açıklama istenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” denilmek suretiyle düzeltici işlem tesis edilmesine karar verildiği tespit edilmiştir.

Anılan Karar üzerine idare tarafından 07.11.2013 tarihinde aşırı düşük teklif sahibi olan isteklilerden ikinci defa aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, aşırı düşük teklif sorgulama talep yazısında teklifte önemli olarak tespit edilen bileşenler (1’inci aşırı düşük teklif sorgulamasında yer verilen giderler) ile örnek menü listesine de yer verildiği tespit edilmiştir. Söz konusu aşırı düşük teklif sorgulamasına Fesleğen Tem. Bil. Yem Gıda Org. Tur. San. Tic. Ltd. Şti., Karanfil Yem. Em. Tem. İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti. Baytekin İnş. Tem. Gıda Yem. Üretim Nak. Güv. ve Bilg. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti., Evrensel Hazır Gıda Özel Sağ. Spor İşlet. San.ve Tic. A. Ş. ve Beyaz Saray İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin cevap vermediği, ayrıca anılan isteklilerin teklif geçerlilik sürelerinin uzatılmasına ilişkin olarak herhangi bir dilekçe sunmadıkları; Uslu Yem. Tem. Nak. İnş. ve Otom. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük sorgulamasına cevap verdiği fakat teklif geçerlilik süresinin uzatılmasına ilişkin bir dilekçe sunmadığı; Vurallar Tem. Tekstil Gıda ve Day. Tük. San. Tic. Ltd. Şti.nin ise teklif geçerlilik süresinin uzatılmasına cevap vermediği tespit edilmiştir. Söz konusu gerekçelerden dolayı anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür. Adı geçen istekliler dışında Aydeniz Yem. Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti., Özol Yem. Tem. Güv. San. Tic. Ltd. Şti. ile Eren Tabldot Tic. A. Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu fakat Aydeniz Yem. Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunmayarak teklifinin reddedildiği, diğer iki isteklinin ise aşırı düşük teklif açıklamasının uygun kabul edildiği, sonuç olarak Özol Yem. Tem. Güv. San. Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenerek ihalenin üzerinde bırakılmasına, Eren Tabldot Tic. A. Ş.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almakta olup, anılan maddenin gerekçesinde de konuya ilişkin olarak;“..işin gerektiği şekilde yapılmasına imkan verecek sorumlu bir teklif hazırlanıp hazırlanmadığını tespit etmek üzere, ihale komisyonunun yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine, bu teklif sahiplerinden tekliflerinin bileşenleri ile ilgili olarak açıklama istemesine ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapmasına imkan tanınmıştır.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır. ” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “…76.4. Sözleşme taslağının (21.1.) maddesinde iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasına ilişkin yükümlülüğün yükleniciye ait olduğu belirtilmesine rağmen, idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” maddesinde sigorta giderine yer verilmediği ve/veya sözleşme taslağının (21.2.) maddesinde sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmediği hallerde, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği ve sigorta giderinin de teklif fiyata dahil giderler arasında yer almadığı kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir…”,

“Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde ise “ …79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

Altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

…

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamalarına yer verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde incelendiğinde;

- Anılan istekli tarafından 58 kalemden oluşan demirbaş malzeme gideri için 84.000,00 TL öngörüldüğü, söz konusu bedelin amortisman gideri dahil kira sözleşmesi ile açıklandığı, kira sözleşmesinin Doruk Top. Yem. ve Org. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. ile yapıldığı ve toplam tutarının da 84.000,00 TL olduğu, kira sözleşmesi ekinde demirbaş listesine de yer verildiği, ekte yer alan demirbaş listesinin Teknik Şartname’de yer verilen demirbaş listesi ile cins ve sayı bakımından uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde aşırı düşük teklif sahibi olan isteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38’inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamalarına dayanak teşkil edecek belgeler sayılmış, fakat kira sözleşmesi söz konusu belgeler içerisinde belirtilmemiştir. Diğer taraftan demirbaş malzeme giderini tevsiken sunulan söz konusu kira sözleşmesinde proforma fatura veya fiyat teklifinde yer alması gereken meslek mensubuna ilişkin beyanların bulunmadığı görülmüştür. Bu kapsamda ihale üzerinde bırakılan isteklinin demirbaş malzeme giderine ilişkin sunduğu kira sözleşmesinin anılan Tebliğ’in 79’uncu maddesi gereği geçerli bir aşırı düşük teklif açıklaması olarak kabul edilemeyeceği anlaşılmıştır.

- Yol bedeline ilişkin Teknik Şartname’de “Çalışan personelin hastaneye geliş gidiş servis hizmetleri ve sağlık sorunlarını firma çözümleyecektir. Bu konuda idare hiçbir sorumluluk almayacaktır.” düzenlemesine yer verildiği, bunun dışında anılan Şartname’de yol giderine ilişkin farklı bir düzenlemenin bulunmadığı görülmüştür. Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ihale konusu iş kapsamında istihdam edilecek personelin hastaneye geliş ve gidişleri için Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı internet sayfasından yer alan bilet tarifelerini esas aldığı, şehir içi bilet fiyatının 1,75 TL olarak alınarak günlük bilet giderinin 3,50 (21,75) TL olarak hesaplandığı, açıklama kapsamında aylık çalışılacak gün sayısı 26 gün, yıllık çalışma gün sayısı 312 (2612) gün, istihdam edilecek personel sayısı 57 kişi olup ulaşım bedelinin 573123,50 TL=62.244,00 TL olarak hesaplandığı, ayrıca anılan isteklinin ihale konusu işin ifası sürecindeki 14,5 günlük resmi ve dini bayram tatillerinde çalışacak işçiler için gidiş geliş 800 bilet öngörmek suretiyle 800*1,75=1.400,00 TL hesaplandığı, söz konusu hesaplamalardan hareketle elde edilen 63.644,00 TL tutarındaki personel ulaşım giderinin teklif fiyata dahil ettiği görülmüştür.

- Aşırı düşük teklif açıklamasında idarece isteklilerden ilaçlama giderine ilişkin bir açıklama talep edilmediği sabit olduğundan söz konusu kaleme ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulmasının gerekli olmadığı anlaşılmıştır.

- Sözleşme Tasarısı’nın 21’nci maddesinde sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmediği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 76.4’üncü maddesinde yer alan açıklama gereği söz konusu durumda iş ve işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği ve sigorta giderinin de teklif fiyata dahil giderler arasında yer almadığı kabul edilerek tekliflerin değerlendirileceği, bu kapsamda ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sigorta bedeline ilişkin bir açıklamada bulunmasının söz konusu olmadığı anlaşılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde incelendiğinde;

- Yol bedeline ilişkin Teknik Şartname’de “Çalışan personelin hastaneye geliş gidiş servis hizmetleri ve sağlık sorunlarını firma çözümleyecektir. Bu konuda idare hiçbir sorumluluk almayacaktır.” düzenlemesine yer verildiği, bunun dışında anılan Şartname’de yol giderine ilişkin farklı bir düzenlemenin bulunmadığı görülmüştür. Bu çerçevede, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihale konusu iş kapsamında istihdam edilecek personelin hastaneye geliş ve gidişleri Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı internet sayfasından yer alan bilet tarifelerini esas aldığı, şehir içi bilet fiyatının 1,75 TL olarak alınarak günlük bilet giderinin 3,50 (21,75) TL olarak hesaplandığı, açıklama kapsamında aylık çalışılacak gün sayısı 26 gün, yıllık çalışma gün sayısı 312 (2612) gün, istihdam edilecek personel sayısı 57 kişi olup ulaşım bedelinin 573123,50 TL=62.244,00 TL olarak hesaplandığı, fakat ihale dokümanında işin ifası sürecinde resmi ve genel tatil günlerinde çalışacak personel sayısı belirtilmesine rağmen anılan isteklinin 2014 yılı içerisinde yer alan resmi ve genel tatil günlerinde çalışacak personelin ulaşım giderine ilişkin her hangi bir açıklamada bulunmadığı tespit edildiğinden anılan isteklinin yol bedeline dair yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmamıştır.

- Aşırı düşük teklif açıklamasında idarece isteklilerden ilaçlama giderine ilişkin bir açıklama talep edilmediği sabit olduğundan söz konusu kaleme ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulmasının gerekli olmadığı anlaşılmıştır.

- Sözleşme Tasarısı’nın 21’nci maddesinde sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmediği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 76.4’üncü maddesinde yer alan açıklama gereği söz konusu durumda iş ve işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği ve sigorta giderinin de teklif fiyata dahil giderler arasında yer almadığı kabul edilerek tekliflerin değerlendirileceği, bu kapsamda ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sigorta bedeline ilişkin bir açıklamada bulunmasının söz konusu olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan başvuru sahibi tarafından iddia edilen, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan isteklinin amortisman bedeli ayırmadan alış bedelleri üzerinde açıklama yaptığı, bu kapsamda Eren Tabldot Tic. A. Ş.nin proforma fatura ve demirbaş malzemeleri miktar ve giderinin incelenmesi gerektiği; diğer taraftan ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan isteklinin proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet satış tespit tutarı tutanaklarının ilgili meslek mensubundan talep edilerek yeniden incelenmesi amacına yönelik olan ve bu haliyle herhangi bir somut iddia niteliği taşımayan hususlara ilişkin olarak;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.

Şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı veya unvanı ve adresi ile varsa bildirime esas elektronik posta adresi ve faks numarası.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

d) İtirazen şikâyet başvurularında ayrıca idareye yapılan şikâyetin tarihi ve varsa şikâyete ilişkin idare kararının bildirim tarihi…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinde “…(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde, şikâyet ve itirazen şikâyet başvuru dilekçelerinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde de aynı hükme yer verilmiştir. Diğer taraftan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında, anılan Yönetmelik hükmü gereğince, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerektiği yönünde bir açıklama yapılmıştır.

Yukarıda yer alan mevzuat düzenlemeleri çerçevesinde, başvurusu kapsamında şikâyete konu işlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğunun belirtilmediği,başvuru sahibince ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu bir takım belgelerin Kurumca tekrar incelenmesine yönelik talepte bulunulduğu, somut bir mevzuata aykırılık iddiasında bulunulmadığı anlaşıldığından, söz konusu iddia açısından başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden reddedilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı anlaşılan ihale üzerinde bırakılan istekli Özol Yem. Tem. Güv. San. Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Eren Tabldot Tic. A.Ş.nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca, aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı anlaşılan ihale üzerinde bırakılan istekli Özol Yem. Tem. Güv. San. Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Eren Tabldot Tic. A.Ş.’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “** Düzeltici işlem belirlenmesine ” **karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Kocaeli Üniversitesi Rektörlüğü Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Yemek Hizmeti (Malzeme Dahil) Alımı ve Dağıtımı ” işinin açık ihale usulüile ihaleye çıkarıldığı, yaklaşık maliyetin piyasa rayiçleri, ihaleyi gerçekleştiren kurum tarafından belirlenen fiyatlar ve KİK işçilik modülü esas alınarak toplam 4.284.693,91 TL olarakhesaplandığı,

Bahse konu ihalede 25 adet ihale dokümanı satın alındığı, 26.07.2013tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 16 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece ihaleye ilişkin tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “ Birim Fiyat Teklifi Usulüne Uygun Olmadığı ” gerekçesiyle, bir isteklinin teklifinin “ İş Deneyim Belgesi Eksik Olduğu ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan 14 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Evrensel Hazır Gıda Özel Sağ. Spor İşlet. San.ve Tic. A. Ş.

2.926.000,00

Beyaz Saray İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.

2.976.630,00

Fesleğen Tem. Bil. Yem Gıda Org. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.

3.418.700,00

Karanfil Yem. Em. Tem. İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.

3.570.500,00

Aydeniz Yem. Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti.

3.676.790,00

Uslu Yem. Tem. Nak. İnş. ve Otom. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.

3.694.000,00

Baytekin İnş. Tem. Gıda Yem. Üretim Nak. Güv. ve Bilg. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.

3.700.300,00

Özol Yem. Tem. Güv. San. Tic. Ltd. Şti.

3.853.450,00

Eren Tabldot Tic. A. Ş.

3.982.200,00

Çelikler Tem. İnş. Teks. Gıda Taah. San. Tic. Ltd. Şti.

4.160.750,00

Vurallar Tem. Tekstil Gıda ve Day. Tük. San. Tic. Ltd. Şti.

4.168.300,00

Apaydın Gıda Ürün. San. Tic. Ltd. Şti.

4.186.500,00

SFK Tem. Hiz. Bil. Tur. Yem. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.

4.249.600,00

Bengi Tem. İnş. Gıda Bil. İşl. Sos. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.

4.339.900,00

Şeklinde verildiği, 06.09.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilen Fesleğen Tem. Bil. Yem Gıda Org. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı fakat 28.08.2013 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasına yönelik olarak itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, anılan şikayet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulu tarafından alınan 09.10.2013 tarih ve 2013/UH.I-3927 sayılı kararı ile düzeltici işlem tesis edilmesine karar verildiği; bunun üzerine 07.11.2013 tarihinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı ve 16.12.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilen Özol Yem. Tem. Güv. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedellerinin biri haricinde diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiaları kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi