KİK Kararı: 2014/UH.I-1369

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/020
Gündem No : 91
Karar Tarihi : 12.03.2014
Karar No : 2014/UH.I-1369
BAŞVURU SAHİBİ:
Yumuş Turizm İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti., HUZUR MAH. CEVİZLİDERE CAD. NO:135/C DİKMEN/ ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Türkiye Elektrik İletim A.Ş Genel Müdürlüğü (Gölbaşı Sosyal Tesisleri İşletme Müdürlüğü), P.K. 125 06830 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/188984 İhale Kayıt Numaralı "Personel Taşıma (İtis) - Araç Kiralama Hizmet Alımı İhalesi Sat-2013/011" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Elektrik İletim A.Ş Gölbaşı Sosyal Tesisleri İşletme Müdürlüğü tarafından 20.01.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Personel Taşıma (İTİS) - Araç Kiralama Hizmet Alımı İhalesi Sat-2013/011” ihalesine ilişkin olarak Yumuş Turizm İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin 31.01.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.02.2014tarihli yazısı ile üzerine, başvuru sahibince 17.02.2014tarih ve 5989sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.02.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/774sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1 ) İhalenin "Personel Taşıma -İTİS" kısmında yaklaşık maliyetin 867.543,10 TL olduğu, yaklaşık maliyet içinde %20 kâr olduğu varsayıldığında kâr hariç yaklaşık maliyetin 722.952,58 TL olduğu, "Personel Taşıma -İTİS" kısmında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen isteklilerin teklif fiyatlarının kâr hariç yaklaşık maliyetten düşük olduğu, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu,

2 ) "Araç kiralama K-1" ve "Araç kiralama"nın iki ayrı kısım olarak ihaleye çıkıldığı, ancak "Araç kiralama K-1" ve "Araç kiralama" kısımları için tek yaklaşık maliyet belirlendiği, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 16'ncı maddesi uyarınca her kısım için ayrı ayrı yaklaşık maliyet belirlenmesi gerektiği ve idare işleminin anılan Tebliğ'e aykırı olduğu, belirtilen iki kısmın yaklaşık maliyetinin ayrı ayrı belirlenerek açıklanması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

1. kısım Personel Taşıma – İTİS ihalesi yaklaşık maliyetinin 867.543,10 TL olduğu, ihaleye 5 isteklinin katıldığı ve tamamının teklifinin geçerli kabul edildiği, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen ZC İnşaat Güvenlik Tur. Gıda Temz. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 656.626,00 TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Çağrı Tur Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 711.660,00 TL fiyat teklif ettiği, ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “ _78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir._

…
_78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir_`` …” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ _79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir._

_Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecekt_`` ir.” açıklaması yer almaktadır.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet işi olduğu ve personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti amacıyla Kurum tarafından belirlenmiş bir sınır değerin bulunmadığı anlaşılmakla beraber, istikrar kazanmış Kurul kararları gereğince kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerekmektedir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin yukarıda aktarılan 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında, hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutarın sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirleneceği, bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak %20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı ekleneceği belirtilmektedir. Yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranına ilişkin olarak ayrıca bir belirlemenin yapılmadığı görülen başvuruya konu ihalede, yaklaşık maliyetin %20 oranında kâr içerdiğinin kabul edilmesi gerekmektedir.

Yaklaşık maliyetin Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu Ankara servis aracı fiyat tarifesi esas alınarak 867.543,10 TL olarak belirlendiği, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesi gereğince idarece yaklaşık maliyet hesabında %20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı ekleneceği hüküm altına alındığından, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranına ilişkin olarak ayrıca bir belirlemenin yapılmadığı görülen bahse konu ihalede anılan Yönetmelik hükmü uyarınca, yapılan hesaplamada kârsız yaklaşık maliyetin 722.952,58TL olduğu anlaşılmıştır.

İnceleme konusu ihalede 656.626,00 TL fiyat teklif eden ZC İnşaat Güvenlik Tur. Gıda Temz. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve 711.660,00 TL fiyat teklif eden Çağrı Tur Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif fiyatının kâr hariç yaklaşık maliyettin altında olduğu anlaşılmış olup, anılan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadan ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığından başvuru sahibinin birinci iddiası yerinde görülmüştür.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin ikinci iddiası yaklaşık maliyete ilişkin olup, yaklaşık maliyetin 20.01.2014 tarihinde isteklilere açıklandığı “İsteklilerce teklif edilen fiyatlar” tutanağından anlaşılmaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinin birinci fıkrasında “Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında “16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikâyet başvurusunun ön koşulu, idareye usulüne uygun bir şikâyet başvurusu yapılmasıdır. Başvuru sahibinin ikinci iddiasında şikâyete konu ettiği yaklaşık maliyetin 20.01.2014 tarihinde isteklilere açıklandığı, dolayısıyla anılan mevzuat hükmünce söz konusu iddia ile ilgili olarak şikâyete yol açan durumun farkına varılması gereken tarihin 20.01.2014 olduğu, başvuru sahibinin 4734 sayılı Kanun ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in yukarıda aktarılan hükümleri uyarınca şikâyete yol açan durumun farkına varılması gerektiği 20.01.2014 tarihini izleyen on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 31.01.2014 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu ve bu başvuruya idarece verilen cevap üzerine Kuruma itirazen şikâyet başvurusunun yapıldığı tespit edildiğinden, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince ikinci iddiaya ilişkin başvurunun süre yönünden reddi

gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 1. kısmında teklif fiyatı kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olan ZC İnşaat Güvenlik Tur. Gıda Temz. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Çağrı Tur Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi