KİK Kararı: 2014/UH.I-129

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/002
Gündem No : 32
Karar Tarihi : 06.01.2014
Karar No : 2014/UH.I-129
BAŞVURU SAHİBİ:
Niftem Temizlik Ve Malzemeleri Gıda Turizm İnşaat Ve Özel Sağlık Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti. - Nilay Özel Güvenlik Temizlik Hizmetleri Gıda Tabldot San. Tic. Ltd. Şti., BAHRİYE ÜÇOK BULVARI NO:28 KAT:1 DAİRE:3 İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma Ve Uygulama Merkez Müdürlüğü, Araştırma Hastanesi Üniversite Kampusü 25240 ERZURUM

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/135412 İhale Kayıt Numaralı "Hastane İdaresi İçin 1 Kalem Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkez Müdürlüğütarafından 31.10.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Hastane İdaresi İçin 1 Kalem Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Niftem Temizlik ve Malzemeleri Gıda Turizm İnşaat ve Özel Sağlık Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti. - Nilay Özel Güvenlik Temizlik Hizmetleri Gıda Tabldot San. Tic. Ltd. Şti.nin 29.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.11.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.12.2013tarih ve 39144sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4609sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması hususunda kesinleşen ihale kararında herhangi bir hususun yer almadığı, bu nedenle anılan kararın usule uygun olmadığı,

2. İhalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu,

3. Teklif ettikleri bedelin idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin altında olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük ve maliyetleri karşılamayan bir teklif olduğu, bu nedenle kendi tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olması gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

…

İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. İki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.” hükmü,

4734 sayılı Kanun’un “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” bildirilmesi başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir…” hükmü,

4734 sayılı Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde ise “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır…” hükmü yer almaktadır.

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükümlerinden ihale komisyonu kararlarının gerekçeli olarak alınması varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin de belirlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Ayrıca, aday veya isteklilerin ise ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla Kanun’da belirtilen sürelerde idareye şikâyet başvurusunda bulunabilmesi de mümkündür.

Buna göre başvuru sahibince süresinde idareye şikâyet başvurusunda bulunularak kendi teklifleri ile ilgili olarak idareden açıklama istenmiş, idarece de söz konusu başvuruya “Başvuru sahibinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmamış olup geçerli bir tekliftir. Ancak sunulan teklif verilen geçerli teklifler arasında yüksek fiyatlıdır…” şeklinde cevap verilmiştir. İdarenin cevabından başvuru sahibinin teklifinin geçerli bir teklif olduğu, ancak söz konusu teklifin diğer teklife göre yüksek bir teklif olduğu bildirilerek ihale komisyonu kararında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmediği anlaşılmaktadır. Buna göre teklif bedeli de idarece belirlenen yaklaşık maliyetin altında olan geçerli teklifin ihale komisyonu kararı ile ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif olarak belirlemesi gerekmektedir. Ancak ekonomik açıdan birinci avantajlı isteklinin herhangi bir sebeple sözleşmeyi imzalamaması halinde 4734 sayılı Kanun’un “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44’üncü maddesinde yer alan “İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43 üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir.

Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir…” şeklindeki hüküm gereğince ihale yetkilisinin uygun görmesi halinde ekonomik açıdan ikinci avantajlı istekli ile sözleşmenin imzalanabilmesi mümkündür. Bu nedenle başvuru sahibinin teklifinin ekonomik açıdan ikinci avantajlı istekli olarak belirlenmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmuştur.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu iş “Hastane İdaresi İçin 1 Kalem Hizmet Alımı” şeklinde tanımlanmıştır.

Hizmetin tanımı ise Teknik Şartname’de “Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkez Müdürlüğü, Araştırma Hastanesi envanterinde bulunan, ve ekte belirtilen tıbbi cihazların, onarımları, periyodik bakım-onarımlarını, yedek parça ve ömürlü parça teminini, ulusal ve uluslar arası düzeyde belirlenmiş referans değerlere uygun olarak çalışıp çalışmadığının takibini cihaz takip işlemleri hizmetlerinin yapılması işidir.” şeklinde tanımlanmıştır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderlerinin tümü isteklilerce teklif edilen fiyata dahil olacaktır.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

31.10.2013 tarihinde yapılan ihaleye 2 istekli tarafından teklif verildiği, ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı istekli olan KRC Grup Teknik ve Biyomedikal Çözümler San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin teklifi ile ilgili olarak da idareye yapılan şikâyet üzerine idarece alınan karardan anılan teklifin değerlendirme dışı bırakılmayıp geçerli bir teklif olduğu, ancak sunulan teklifin verilen geçerli teklifler arasında yüksek fiyatlı olduğu, bu nedenle ihale komisyonu kararında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmediği anlaşılmıştır. Başvuru sahibi tarafından ise idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan alınan ihale kararının mevzuata uygun olmadığını iddia edilmektedir.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

İhale komisyonlarının Kanun’un anılan maddesine göre ihaleye teklif veren isteklilerin teklif bedellerini diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit ederek bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ayrıca, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olacağı anlaşılmaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

(2) Ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabilir.

(3) İhale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır.

(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur.

(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.

(6) Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, bu kapsamda yaklaşık maliyet de aynı danışmanlık hizmet sunucusuna hesaplatılabilir.” şeklinde, “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” şeklinde ve “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde ise “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. (Ek 16/7/2011-27996 R.G./1. md.) Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, Türkiye İstatistik Kurumu aylık ÜFE Genel Endeksi (2003=100 Üretici Fiyatları Endeksi G satırındaki endeks) üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” şeklinde düzenlemeler yapılmıştır.

Mevzuatın yukarıda yer alan düzenlemeleri çerçevesinde idarelerce, yaklaşık maliyetin KDV hariç ve ihale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanacağı, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyetin teklif fiyatları ile birlikte açıklanacağı, ayrıca idarece hesaplanan yaklaşık maliyete işin niteliği dikkate alınarak %20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârının ekleneceği belirtilmektedir.

İdarece iki firmadan fiyat teklifi alınmak suretiyle belirlenen ve ihale saatinde açıklanan yaklaşık maliyette yüklenici kârına ilişkin bir belirleme yapılmamıştır. Buna göre mevzuatın yukarıda yer alan düzenlemesi gereğince üst sınır olan %20’lik oranın yüklenici kârı olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.

78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.

78.4. Çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetlerde, çöp toplama ve naklinde kullanılacak makine ve ekipmanlar ile çöp toplama araçlarının ve akaryakıtın idare tarafından karşılanması durumunda bu alımların ve ayrıca malzemenin idare tarafından karşılandığı yemek hizmeti (malzemesiz yemek hizmeti) alımlarının personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak ihale edilmesi gerekmektedir.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

…

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

İhale konusu işin Tebliğ’in yukarıda aktarılan 78.3’üncü maddesindeki açıklamalar gereği personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olduğu anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında “kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği” yönünde sorgulama kriteri getirilmiş, buna karşın personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespitine yönelik bir düzenleme yapılmamıştır.

Buna göre, idarelerce belirlenen yaklaşık maliyette yüklenici kârına ilişkin bir belirleme yapılmaması durumunda yaklaşık maliyetin % 20 oranında kâr içerdiği kabulünden hareketle ve personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin istikrar kazanmış Kurul kararları da dikkate alındığında, başvuruya konu ihalenin kârsız yaklaşık maliyetinin 6.866.666,67 TL olduğu tespit edilmiş olup kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren istekli olmasına rağmen idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihale kararının alındığı anlaşıldığından idarece ihale üzerinde bırakılan istekliye teklifte önemli bileşenler de belirlenmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmuştur.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin 29.11.2013 tarihinde idareye yapmış olduğu şikâyet başvurusunda bu iddia ile ilgili olarak herhangi bir şikâyet inin bulunmadığı anlaşılmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru yolları” başlıklı 4’üncü maddesinde ihalelere yönelik başvuru yolları, şikâyet ve itirazen şikâyet olarak ikiye ayrılmıştır.

Anılan Yönetmelik’in başvuru süreleri başlıklı 6’ncı maddesinde de “İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyet e konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyet ler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikâyet süresi; şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü yer almaktadır. Anılan hüküm, idareye ve Kuruma Yapılacak şikâyet lerin sürelerini düzenlemiştir.

Diğer taraftan, anılan Yönetmelik’in 8’inci maddesinde başvurunun şekil unsurları düzenlendiğinden şikâyet çinin şekil unsurlarına uygun bir başvuruda bulunması gerekmektedir. Başvurunun şekil unsurları yönünden incelemenin nasıl yapılacağı 16’ncı maddede düzenlenmiş, şekil unsurlarına uymayan başvuruların reddedilmesi gerektiği de 17’nci maddede düzenlenmiştir.

Buna göre, başvuru sahibinin bu iddiası ile ilgili olarak idareye şikâyet başvurusunda bulunmadan doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından başvurunun reddi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece ihale üzerinde bırakılan istekliye önemli bileşenler belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Kurul Başkanı

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

İncelenen ihalede,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinin 1’inci maddesinde yer alan “Tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması hususunda kesinleşen ihale kararında herhangi bir hususun yer almadığı, bu nedenle anılan kararın usule uygun olmadığı” şeklindeki iddiası hakkında yapılan inceleme neticesinde, teklif bedeli idarece belirlenen yaklaşık maliyetin altında olan geçerli teklifin ihale komisyon kararı ile ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif olarak belirlenmesi gerektiği ve bu hususta idarece tesis edilen işlemin mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle, başvuru sahibinin bu konudaki iddiasının yerinde olduğu, itirazen şikayet dilekçesinin 2’nci maddesinde yer alan “İhalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu” şeklindeki iddiası hakkında yapılan inceleme neticesinde ise, başvuruya konu ihalede kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren istekli olmasına rağmen idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihale kararının alındığı, ancak idarece ihale üzerinde bırakılan istekliye teklifte önemli bileşenler de belirlenmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği gerekçeleriyle Kurul çoğunluğunca, “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararında, başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak, ihale yetkilisinin ihale komisyonu kararını onaylama veya ihaleyi iptal etme yetkisinin bulunduğu, ihale komisyonu kararını düzelterek onaylama şeklinde bir yetkisinin bulunmadığı, öte yandan ihale üzerinde bırakılan isteklinin yasaklı olması veya kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamaya gelmemesi halinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ile sözleşmeyi imzalama yetkisinin, uygun görülmesi kaydıyla ihale yetkilisine ait olduğu, dolayısıyla, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ihale komisyonu kararı ile belirlenmediği durumlarda, bu istekli ile sözleşme imzalanabilmesine ilişkin anılan Kanun’un 44’üncü maddesine göre ihale yetkilisine tanınan münhasır yetkinin ihale yetkilisince kullanılmasının mümkün olamayacağıifade edilmektedir.

Başvuruya konu ihalenin “ Hastane İdaresi İçin 1 Kalem Hizmet Alımı (Hastane Envanterinde Bulunan Tıbbi Cihazların, Onarımları, Periyodik Bakım-Onarımlarını, Yedek Parça ve Ömürlü Parça Teminini, Ulusal ve Uluslararası Düzeyde Belirlenmiş Referans Değerlere Uygun Olarak Çalışıp Çalışmadığının Takibi, Cihaz Takip İşlemleri Hizmetlerinin Yapılması)” ihalesi olup, işin kapsamında ihaleyi yapan hastanede kullanılmakta olan 1628 adet tıbbi cihazın üç yıllık yedek parça dahil bakım onarım işi olduğu ve ihalenin birim fiyat teklif almak suretiyle yapıldığı anlaşılmıştır. Ancak idarece düzenlenen birim fiyat cetvelinde, “ 1 Kalem Hizmet Alımı İşi” olarak tek bir iş kalemine yer verildiği ve tekliflerin tek kalem fiyat üzerinden alındığı görülmüştür.

İncelenen ihalede, işin 1628 adet tıbbi cihazın yedek parça dahil bakım onarım işi olduğu ve, ihale işlem dosyasında söz konusu cihaz veya sistemlerin listesinin yer aldığı göz önüne alındığında, söz konusu cihazların her birinin birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemi olarak yer alması, bunların birimlendirilerek sayısal cetvellerinin oluşturulması gerektiği, bu haliyle, her ne kadar ihalenin birim fiyat teklif almak suretiyle yapıldığı belirtilmiş olsa da, işin birim fiyat teklif alma usulüne uygun yapılmadığı değerlendirilmektedir. Söz konusu ihalenin mevcut haliyle gerçekleştirilmesi halinde, işin yürütülmesi aşamasında, cihazlar ve sistemlerin her biri için farklı sıklıkta bakım onarım ve yedek parça değişimi ihtiyacının doğabileceği dikkate alındığında, bu işlere ilişkin hakediş ödemelerinin sağlıklı yapılmasının mümkün olmayacağı, her birinin kabul, hakkediş, garanti, parça değişimi, iş artışı veya iş eksilişi gibi hususlarda ve yapılacak kontrollük hizmetlerinde aksaklıkların doğacağı anlaşılmaktadır. Bu nedenle söz konusu ihalede, 1628 adet tıbbi cihazın yedek parça dahil bakım onarım işine ilişkin alınan teklif fiyatlarının tek iş kalemi üzerinden alınmasının birim fiyat teklif alma usulüne uygun olmadığı ve işin bu haliyle sağlıklı yürütülmesinin mümkün olamayacağı gerekçeleriyle iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ancak, Kamu İhale Kurulunun Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönergenin 8’inci maddesinin 2’inci fıkrası gereğince, karar nisabının oluşturulması gerektiğinden, Kurul çoğunluğunca, idarece ihale üzerinde bırakılan istekliye teklifte önemli bileşenler de belirlenmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği gerekçesiyle verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” kararına katılıyorum.

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelenen ihalede,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinin 1’inci maddesinde yer alan “Tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması hususunda kesinleşen ihale kararında herhangi bir hususun yer almadığı, bu nedenle anılan kararın usule uygun olmadığı” şeklindeki iddiası hakkında yapılan inceleme neticesinde, teklif bedeli idarece belirlenen yaklaşık maliyetin altında olan geçerli teklifin ihale komisyon kararı ile ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif olarak belirlenmesi gerektiği ve bu hususta idarece tesis edilen işlemin mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle, başvuru sahibinin bu konudaki iddiasının yerinde olduğu, itirazen şikayet dilekçesinin 2’nci maddesinde yer alan “İhalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu” şeklindeki iddiası hakkında yapılan inceleme neticesinde ise, başvuruya konu ihalede kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren istekli olmasına rağmen idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihale kararının alındığı, ancak idarece ihale üzerinde bırakılan istekliye teklifte önemli bileşenler de belirlenmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği gerekçeleriyle Kurul çoğunluğunca, “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararında, başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak, ihale yetkilisinin ihale komisyonu kararını onaylama veya ihaleyi iptal etme yetkisinin bulunduğu, ihale komisyonu kararını düzelterek onaylama şeklinde bir yetkisinin bulunmadığı, öte yandan ihale üzerinde bırakılan isteklinin yasaklı olması veya kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamaya gelmemesi halinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ile sözleşmeyi imzalama yetkisinin, uygun görülmesi kaydıyla ihale yetkilisine ait olduğu, dolayısıyla, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ihale komisyonu kararı ile belirlenmediği durumlarda, bu istekli ile sözleşme imzalanabilmesine ilişkin anılan Kanun’un 44’üncü maddesine göre ihale yetkilisine tanınan münhasır yetkinin ihale yetkilisince kullanılmasının mümkün olamayacağıifade edilmektedir.

Başvuruya konu “ Hastane İdaresi İçin 1 Kalem Hizmet Alımı (Hastane Envanterinde Bulunan Tıbbi Cihazların, Onarımları, Periyodik Bakım-Onarımlarını, Yedek Parça ve Ömürlü Parça Teminini, Ulusal ve Uluslararası Düzeyde Belirlenmiş Referans Değerlere Uygun Olarak Çalışıp Çalışmadığının Takibi, Cihaz Takip İşlemleri Hizmetlerinin Yapılması)” ihalesinde, yaklaşık maliyetin 8.240.000,00 TL olarak belirlendiği, söz konusu ihaleye, 2 isteklinin katıldığı, ihalenin 4.920.000,00 TL teklif eden en düşük teklif sahibi KRC Grup Teknik ve Biyomedikal Çözümler San. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi isteklinin teklif fiyatının 7.900.000,00 TL olduğu ve kar hariç yaklaşık maliyetin üzerinde bir teklif olduğu, söz konusu ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi belirlenmeden sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “ İhalenin karara bağlanması ve onaylanması ” başlıklı 40’ıncı maddesinin son fıkrasında, ihale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce ihale üzerinde bırakılan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit ettirileceği, aynı Kanun’un 44’üncü maddesinde ise, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ile sözleşme imzalanamaması durumunda, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin teklifinin uygun görülmesi kaydıyla sözleşmeye davet edilebileceği, bunun uygun görülmemesi veya ikinci avantajlı teklif sahibinin de sözleşmeyi imzalamaması durumunda ise ihalenin iptal edileceği, ayrıca anılan Kanunun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler çerçevesinde, kaynakların verimli kullanılmasının idarenin sorumluluğunda olduğu hüküm altına alınmıştır.

Bu itibarla, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında yapılan ihalelerde, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif belirlenmesinin idarenin takdirinde olduğu değerlendirilmektedir. Somut olayda, ihalenin niteliği, isteklilerin teklif bedelleri ve başvuru sahibinin teklif ettiği tutar dikkate alındığında, idarece ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi belirlenmeden sonuçlandırılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı, anılan Kanunun 5’inci maddesinde yer alan ilkelerin zedelenmediği, dolayısıyla idarenin takdir hakkını hukuka aykırı kullanmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, anılan Kurul kararında, başvuru sahibinin “ İhalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu” şeklindeki2’nci iddiasına ilişkin olarak,idarece ihale üzerinde bırakılan istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği ifade edilmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun54’üncü maddesinde ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde, idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurularının, ihale süreci içerisindeki idari işlem veya eylemlerle hakkı muhtel olan aday, istekli ve istekli olabileceklerle sınırlı biçimde öngörülmekte olup, idareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için aday, istekli ve istekli olabileceklerin, hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerektiği hüküm altına alınmıştır

İncelenen ihalede, ihale komisyonunca ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin belirlenmediği göz önüne alındığında, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik iddiası gereğince, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılsa dahi, ihalenin başvuru sahibi istekli üzerinde bırakılma ihtimalinin bulunmadığı, bu durumda itirazen şikayet başvurusuna konu ihalede, başvuru sahibinin idarenin hukuka aykırı işlem ve eylemlerinden kaynaklanan bir hak kaybı ya da zarar uğrama durumunun söz konusu olmadığı ve bu itibarla, başvuru sahibinin bu iddiası hakkında başvuru ehliyetini haiz olmadığı ve 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, söz konusu iddiası bakımından başvurunun ehliyet yönünden reddinin gerektiği değerlendirilmektedir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, itirazen şikayet dilekçesinin 1’inci maddesine konu edilen hususlarda, idarece gerçekleştirilen işlemlerin yerinde olduğu, başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinin 2’nci maddesinde yer alan iddiası hakkında ise, başvuru ehliyetini haiz olmadığı kanaatiyle “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiğinden, bu iddialara ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyoruz.

Mahmut GÜRSES

BAŞKAN

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi