KİK Kararı: 2014/UH.I-1034

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/015
Gündem No : 58
Karar Tarihi : 19.02.2014
Karar No : 2014/UH.I-1034
BAŞVURU SAHİBİ:
Trenkwalder Ebru Med.Ve Tem.İnş.Tur.Gıda Pey.Taş.A.Ş., BİRLİK MAH. 441. CAD. 444. SOK. NO : 12/9 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Taşköprü Belediye Başkanlığı Zabıta Amirliği, Harmancık Mahallesi M.Gazi Cad. 2 37400 KASTAMONU

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/162879 İhale Kayıt Numaralı "İlçemiz Kent Temizliği, Park Ve Bahçelerin Temizliği Ve Çeşitli Alanlarda Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Taşköprü Belediye Başkanlığı Zabıta Amirliğitarafından 06.12.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “İlçemiz Kent Temizliği, Park ve Bahçelerin Temizliği ve Çeşitli Alanlarda Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Trenkwalder Ebru Med. ve Tem.İnş.Tur. Gıda Pey.Taş. A.Ş.nin 14.01.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.01.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.01.2014tarih ve 3053sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.01.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/474sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,ihale üzerinde bırakılan Yamanlar Tem. Özel Sağ. Hizm. Post. Dağ. İnş. Tur. Oto. Kir. Teks. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olmadığı, yapılan açıklamaların gerçeği yansıtmadığı, verilen teklif ile bu işin yapılmasının mümkün olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde

“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.) İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde

“79.1.(Değişik: 9/2/2011 -27841 RG/ 4. md.) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

…

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde isteklilerin nasıl aşırı düşük teklif açıklamasında bulanacakları, açıklamada bulunurken sunulması gereken bilgi ve belgelerin neler olması gerektiğine ilişkin usul ve esaslar, tevsik edici belgelerin taşıması gereken kriterler belirlenmiştir.

Bahse konu ihale 01.02.2014-31.12.2014 tarihleri arasında Taşköprü Belediyesi sınırları içerisinde Teknik Şartname’de belirtilen hizmetlerin yürütülmesine ilişkin olarak personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işidir. 06.12.2013 tarihinde yapılan ihalede 5 adet ihale dokümanı satın alınmış/indirilmiş, ihaleye 3 istekli tarafından teklif verilmiştir. İhalede karsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunan 2 istekli idarenin 16.12.2013 tarihli yazısı ile 4734 sayılı Kanun’un 38’nci maddesi uyarınca “aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak ihale dokümanında belirtilen giyim malzemelerine” ilişkin olarak teklifine açıklama getirilmesi istenilmiş, 02.01.2014 tarihli ihale komisyonu kararı ile Almira Ltd. Şti. & Arıtem Ltd. Şti. İş Ortaklığının yaptığı aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak teklifi değerlendirme dışı bırakılmış, ihale aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Yamanlar Tem. Özel Sağ. Hizm. Post. Dağ. İnş. Tur. Oto. Kir. Teks. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakılmış, ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak Trenkwalder Ebru Med. ve Tem. İnş. Tur. Gıda Pey. Taş. A.Ş. belirlenmiştir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

42 adet Vasıfsız Personele, brüt asgari ücret

2 adet elektrik teknisyenine brüt asgari ücretin %10 fazlası

2 adet sıhhi tesisatçıya brüt asgari ücretin %10 fazlası

9 adet Şoföre brüt asgari ücretin %10 fazlası

5 adet büro personeline brüt asgari ücretin %10 fazlası

4 adet marangoza brüt asgari ücretin %10 fazlası

1 adet bekçiye brüt asgari ücretin %10 fazlası

1 adet kasap brüt asgari ücretin %10 fazlası

1adet büro sorumlusuna brüt asgari ücretin %70 fazlası

25.3.1.2. İhale konusu iş de 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi gereği resmi, dini bayram ve yılbaşı nedeniyle genel tatil olarak nitelendirilen günlerde yapılacak çalışmalar için öngörülen mesai durumu aşağıdaki gibi olup söz konusu mesailerin altında veya üstünde bir çalışma yapılabilir. (Belirtilen mesai durumlarının altında çalışma yapılması durumunda eksik çalışmalar hakkediş raporundan kesilecek) Resmi-dini bayramlar ile yılbaşı nedeniyle çalışması öngörülen her bir personelin bir günlük mesaisinin hesaplanmasında brüt asgari ücretten doğan yevmiye dikkate alınmıştır.

Vasıfsız işçi personeller için; 42 personel x 13.5 gün genel tatil günü = 567 yevmiye

Büro Sorumlusu ; 1 personel x 13.5 gün genel tatil günü = 13.5 yevmiye

Şoför personeller için; 9 personel x 13.5 gün genel tatil günü = 121.5 yevmiye

Elektrik Teknisyeni için; 2 personel x 13.5 gün genel tatil günü = 27 yevmiye

Sıhhi Tesisat Ustası için; 2 personel x 13.5 gün genel tatil günü = 27 yevmiye

Büro Elemanı; 5 personel x 13.5 gün genel tatil günü = 67.5 yevmiye

Marangoz; 4 personel x 13.5 gün genel tatil günü = 54 yevmiye

Bekçi; 1 personel x 13.5 gün genel tatil günü = 13.5 yevmiye

Kasap; 1 personel x 13.5 gün genel tatil günü = 13.5 yevmiye

TOPLAM : 904.5 yevmiye

25.3.1.3. Fazla Mesai Giderleri

İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak fazla mesai süreleri aşağıda çıkarılmıştır;

Fazla Mesai

Vasıfsız işçi personeller için; 42 personel x 80 saat = 3360 saat

Büro Sorumlusu; 1 personel x 80 saat = 80 saat

Şoför personeller için; 9 personel x 80 saat = 720 saat

Elektrik Teknisyeni için; 2 personel x 80 saat = 160 saat

Sıhhi Tesisat Ustası için; 2 personel x 80 saat = 160 saat

Büro Elemanı; 5 personel x 80 saat = 400 saat

Marangoz; 4 personel x 80 saat = 320 saat

Bekçi; 1 personel x 80 saat = 80 saat

Kasap; 1 personel x 80 saat = 80 saat

TOPLAM : 5360 saat

Personele verilecek olan fazla mesai yevmiyeleri yukarıdaki saatlerle sabit kalmayıp çalıştığı her saat için fazla mesai yevmiyesi verilecektir.

25.3.2. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.3. Malzeme giderleri:

-Yazlık İş Elbisesi (1 Adet x 42) = 42 adet

- Kışlık İş Elbisesi (1 Adet x 42) =42 adet

-Yağmurluk (2 Adet x 42) = 84 adet

-Çizme ( 1 Adet x 42) = 42 adet

-Yazlık Şapka (1 Adet x 42) = 42 adet

-Kışlık Şapka (1 Adet x 42) = 42 adet

-Eldiven (44 Adet x 42) = 1848 adet

25.3.4. Diğer giderler:

ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri,

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. %2” düzenlemesi yer almaktadır.

Bahse konu ihalede birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki gibi düzenlenmiştir.

İhale kayıt numarası :2013/162879

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 3

Miktarı

Teklif Edilen 4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

Vasıfsız işçi (brüt asgari ücret )

işçi x ay

42

11

2

Elektrik teknisyeni (brüt asgari ücretin %10 fazlası)

işçi x ay

2

11

3

Sıhhi tesisatçı ( brüt asgari ücretin %10 fazlası)

işçi x ay

2

11

4

Büro elemanı (brüt asgari ücretin %10 fazlası)

işçi x ay

5

11

5

Şoför (brüt asgari ücretin %10 fazlası)

işçi x ay

9

11

6

Marangoz (brüt asgari ücretin %10 fazlası)

işçi x ay

4

11

7

Bekçi (brüt asgari ücretin %10 fazlası)

işçi x ay

1

11

8

Kasap (brüt asgari ücretin %10 fazlası )

işçi x ay

1

11

9

Büro sorumlusu(brüt asgari ücretin %70 fazlası )

işçi x ay

1

11

10

Vasıfsız personel ulusal bayram, resmi tatil çalışma günü

işçi x gün

42

13,5

11

Elektrik teknisyeni ulusal bayram, resmi tatil çalışma günü

işçi x gün

2

13,5

12

Sıhhi tesisatçı ulusal bayram, resmi tatil çalışma günü

işçi x gün

2

13,5

13

Büro elemanı ulusal bayram, resmi tatil çalışma günü

işçi x gün

5

13,5

14

Şoför ulusal bayram, resmi tatil çalışma günü

işçi x gün

9

13,5

15

Marangoz ulusal bayram, resmi tatil çalışma günü

işçi x gün

4

13,5

16

Bekçi ulusal bayram, resmi tatil çalışma günü

işçi x gün

1

13,5

17

Kasap ulusal bayram, resmi tatil çalışma günü

işçi x gün

1

13,5

18

Büro sorumlusu ulusal bayram, resmi tatil çalışma günü

işçi x gün

1

13,5

19

Vasıfsız personel fazla mesai yevmiyesi

işçi x saat

42

80

20

Elektrik teknisyeni fazla mesai yevmiyesi

işçi x saat

2

80

21

Sıhhi tesisatçı fazla mesai yevmiyesi

işçi x saat

2

80

22

Büro elemanı fazla mesai yevmiyesi

işçi x saat

5

80

23

Şoför fazla mesai yevmiyesi

işçi x saat

9

80

24

Marangoz fazla mesai yevmiyesi

işçi x saat

4

80

25

Bekçi fazla mesai yevmiyesi

işçi x saat

1

80

26

Kasap fazla mesai yevmiyesi

işçi x saat

1

80

27

Büro sorumlusu fazla mesai yevmiyesi

işçi x saat

1

80

28

Yazlık iş elbisesi

işçi x takım

42

1

29

Kışlık iş elbisesi

işçi x takım

42

1

30

Yağmurluk

işçi x takım

42

2

31

Çizme

işçi x takım

42

1

32

Yazlık şapka

işçi x takım

42

1

33

Kışlık şapka

işçi x takım

42

1

34

Eldiven

işçi x takım

42

44

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Anılan mevzuat hükümleri ve ihale dokümanında yer alan bilgiler doğrultusunda bahse konu ihalede KİK İşçilik Hesaplama Modülüne teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti (işçilik ücreti, ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışması+ fazla çalışma +söz konusu kalemlerin %3 sözleşme giderleri ve genel giderler dahil) 1.082.719,35 TL’dir.

İhale üzerinde bırakılan Yamanlar Tem. Özel Sağ. Hizm. Post. Dağ. İnş. Tur. Oto. Kir. Teks. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesinde;

Anılan isteklinin teklif fiyatının 1.082.740,77 TL olduğu, bahse konu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında birim fiyat teklif cetvelinde yer alan işçilik maliyeti için toplam 1.082.719,35 TL bedel öngörüldüğü ve bu hususun KİK İşçilik Modülü çıktıları ile tevsik edildiği, İdari Şartname’de ve birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılarak belirtilen giyim malzemeleri için toplam 15,52 TL, bu tutara %3 sözleşme ve genel giderleri dahil edildiğinde toplam 15,99 TL bedel öngörüldüğü, giyim bedelinin tevsiki için Dinamik Ege Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından istekli adına düzenlenen proforma faturanın sunulduğu, proforma faturada satışlar üzerinden açıklama yapıldığı ve ilgili meslek mensubu tarafından Tebliğ’de belirtilen beyana yer verilerek imzalanarak kaşelendiği, proforma fatura ekinde Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı, proforma faturayı düzenleyen kişiye ilişkin imza sirküleri, vekaletname ile meslek mensubuna ilişkin Oda Faaliyet Belgesinin sunulduğu, teklifin geri kalanının firma karı olarak öngörüldüğü,

Anılan isteklinin giyim bedelinin tevsiki için sunduğu proforma faturanın incelenmesinde proforma faturanın,

S.N

Cinsi

Kişi

Mik.

Top.

Miktar

Birim Fiyat

Tutar

1

Yazlık iş elbisesi

42

1

42

Adet

0,009

0,38 TL

2

Kışlık iş elbisesi

42

1

42

Adet

0,009

0,38 TL

3

Yağmurluk

42

2

84

Adet

0,009

0,76 TL

4

Çizme

42

1

42

Adet

0,009

0,38 TL

5

Yazlık şapka

42

1

42

Adet

0,008

0,34 TL

6

Kışlık şapka

42

1

42

Adet

0,008

0,34 TL

7

Eldiven

42

44

1848

Adet

0,007

12,94 TL

GENEL TOPLAM

15,52 TL

şeklinde düzenlendiği, her bir giyim eşyası için açılan satırda yer alan miktar ve birim fiyatın çarpımı sonucunda bulunan 0,378 TL, 0,756 TL, 0,336 TL ve 12,936 TL şeklindeki tutarların 0,38 TL, 0,76 TL, 0,34 TL ve 12,94 TL biçiminde yuvarlanarak yazıldığı, ayrıca proforma faturanın genel toplamı 15,498 TL olduğu halde, bunun da 15,52 TL olarak belirtildiği görülmüştür.

Bir kuruşun altındaki birim fiyatlar ile, örneğin kuruşun onda biri, yüzde biri, binde biri veya bunların değişik versiyonlarından oluşan değerler kullanılarak işlem yapıldığında, somut örnek olan proforma faturada olduğu şekilde kuruş hanesinin (virgülden sonraki kısmın) üç veya daha fazla rakamlı olması biçiminde bir sonuç ortaya çıkmaktadır. Bu durumda kuruş hanesindeki rakamların aşağı veya yukarı yuvarlanarak iki haneli kuruşa dönüştürülmesi gündeme gelmektedir. Yarım kuruşun altındaki değer yok kabul edilerek aşağıya yuvarlama yapıldığında ve birim fiyatın bir kuruşun altında (somut proforma faturada olduğu şekilde kuruşun onda yedisi, onda sekizi ve onda dokuzu gibi) olduğu da dikkate alındığında, ortaya çıkan tutar ile dokümanda belirtilen sayıda (miktarda) giyim eşyasının istekli tarafından karşılanamaması sonucu doğmakta, dolayısıyla da aşağıya yuvarlama yapılmaması gerekmektedir. Bu sebeple aşağı yuvarlama yapılmayacağına göre, yukarıya yuvarlama yapılmasının da kabul edilmemesi gereği doğmakta, aksi takdirde yuvarlama yapma konusunda eşit durumda bulunanlar arasında ayrım yapılması söz konusu olmaktadır.

Bu itibarla, proforma faturada tek bir genel toplamın olacağı da göz önünde tutulduğunda yatay ve dikey sonuçların aşağı veya yukarı yuvarlanma yapılmadan olduğu şekilde yazılması gerekli bulunmaktadır.

5083 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında Kanun’un 2’nci maddesinde “ Türk Lirası değerler Yeni Türk Lirasına dönüştürülürken, birmilyon Türk Lirası (1.000.000 TL) eşittir bir Yeni Türk Lirası (l YTL) değişim oranı esas alınır.

Türk Lirası değerlerin Yeni Türk Lirasına dönüşüm işlemlerinin ve Yeni Türk Lirası cinsinden yapılan işlemlerin sonuçlarında ve ödeme aşamalarında yarım Yeni Kuruş ve üzerindeki değerler bir Yeni Kuruşa tamamlanır; yarım Yeni Kuruşun altındaki değerler dikkate alınmaz.

İlgili kanunları gereğince uygulanacak adlî ve idarî para cezalarının hesaplanmasında ve ödenmesinde, bir Yeni Türk Lirası’nın (1 YTL) altında kalan tutarlar dikkate alınmaz.” hükmü yer almaktadır.

Bu Kanun hükmü ile yapılan tespitler birlikte değerlendirildiğinde, ödeme aşamasında proforma faturadaki toplam tutarların dikkate alınacağı, dolayısıyla proforma fatura içeriğinde her bir giyim malzemesi için teklif edilen birim fiyatların bir kuruşun altında olmasının, proforma faturanın mevzuata aykırılığı sonucunu doğurmayacağı, bununla birlikte uyuşmazlıkta irdelenen proforma faturada her bir giyim eşyası için öngörülen tutar toplamları ile genel toplamın kuruş hanesi iki haneli olarak yazılmasına karşılık, yapılan hesaplama sonucunda proforma fatura içeriğinde yer alan kalemlerin toplamı ile genel toplamın kuruş hanesinin üç rakamlı olduğunun tespit edildiği, sözü geçen tutarların ondalık kısmında bir kuruşun altında bedelin yer almasının, dolayısıyla işlem sonuçlarında ve ödeme aşamalarında geçerli olmayan bir tutar üzerinden proforma fatura düzenlenmesinin 5083 sayılı Kanun’a aykırı olduğu, bu itibarla giyim giderine ilişkin belgelendirmenin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Yamanlar Tem. Özel Sağ. Hizm. Post. Dağ. İnş. Tur. Oto. Kir. Teks. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiası kapsamında Kurulca, Yamanlar Tem. Özel Sağ. Hizm. Post. Dağ. İnş. Tur. Oto. Kir. Teks. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının “ proforma faturada her bir giyim eşyası için öngörülen tutar toplamları ile genel toplamın kuruş hanesi iki haneli olarak yazılmasına karşılık, yapılan hesaplama sonucunda proforma fatura içeriğinde yer alan kalemlerin toplamı ile genel toplamın kuruş hanesinin üç rakamlı olduğunun tespit edildiği, sözü geçen tutarların ondalık kısmında bir kuruşun altında bedelin yer almasının, dolayısıyla işlem sonuçlarında ve ödeme aşamalarında geçerli olmayan bir tutar üzerinden proforma fatura düzenlenmesinin 5083 sayılı Kanun’a aykırı olduğu, bu itibarla giyim giderine ilişkin belgelendirmenin mevzuata uygun olmadığı ” gerekçesine dayanılarak uygun bulunmadığı, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin **“ Düzeltici işlem belirlenmesine” **karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiası kapsamında Kurulca verilen karar gerekçesine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının “ mevzuata uygun olmadığı ” şeklinde gerekçe ile kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede;

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifinin ekonomik açıdan ev avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurulca “ proforma faturada her bir giyim eşyası için öngörülen tutar toplamları ile genel toplamın kuruş hanesi iki haneli olarak yazılmasına karşılık, yapılan hesaplama sonucunda proforma fatura içeriğinde yer alan kalemlerin toplamı ile genel toplamın kuruş hanesinin üç rakamlı olduğunun tespit edildiği, sözü geçen tutarların ondalık kısmında bir kuruşun altında bedelin yer almasının, dolayısıyla işlem sonuçlarında ve ödeme aşamalarında geçerli olmayan bir tutar üzerinden proforma fatura düzenlenmesinin 5083 sayılı Kanun’a aykırı olduğu, bu itibarla giyim giderine ilişkin belgelendirmenin mevzuata uygun olmadığı ” gerekçesine dayanarak yerinde bulunmayan Yamanlar Tem. Özel Sağ. Hizm. Post. Dağ. İnş. Tur. Oto. Kir. Teks. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu bilgi ve belgelerin yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında incelenmesi sonucunda;

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerinin her birine ayrı ayrı olmak üzere 0,007 TL ile 0,009 TL arasında değişen birim fiyatlar üzerinden toplamda 15,52 TL fiyat öngören Dinamik Ege Gıda İnş. Oto. Temz. ve Temz. Malz. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından istekli adına tanzim edilen 11.12.2013 tarihli proforma faturanın sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma faturada, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe üzerinden de değerlendirme dışı bırakılması gerektiğive bu gerekçenin de Kurul kararı gerekçeleri içinde yer alması gerektiği,

Ayrıca, aynı isteklitarafındanaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerinin her birine ayrı ayrı olmak üzere 0,007 TL ile 0,009 TL arasında değişen birim fiyatların 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyetinin Para Birimi Hakkında Kanunda belirtilen tedavüldeki para birimleri arasında yer almadığı, tedavülden çıkarılmış para birimine denk gelecek birim fiyatların önerilmesinin belge düzenlenmesinde sahteciliğe ışık tuttuğu da değerlendirildiğinden,

5083 sayılı Türkiye Cumhuriyetinin Para Birimi Hakkında Kanunda belirtilen tedavüldeki para birimleri arasında sayılmayan birim fiyat teklif edilmesinin belge düzenlemesinde sahteciliğe ışık tuttuğu hususlarınasebep olan Dinamik Ege Gıda İnş. Oto. Temz. ve Temz. Malz. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. ile anılan şirketin SMMM’si olan Nihat SEZER’in bu yöndekikusurlarının incelenerek gereğinin yapılması hususlarında İzmir Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerektiği,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında Kurulca verilen karar gerekçesine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda; ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksitakdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyim giderine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri maliyet satış tutanağındaönerilen teklif fiyatların maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen; aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifinin ekonomik açıdan ev avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurulca “ proforma faturada her bir giyim eşyası için öngörülen tutar toplamları ile genel toplamın kuruş hanesi iki haneli olarak yazılmasına karşılık, yapılan hesaplama sonucunda proforma fatura içeriğinde yer alan kalemlerin toplamı ile genel toplamın kuruş hanesinin üç rakamlı olduğunun tespit edildiği, sözü geçen tutarların ondalık kısmında bir kuruşun altında bedelin yer almasının, dolayısıyla işlem sonuçlarında ve ödeme aşamalarında geçerli olmayan bir tutar üzerinden proforma fatura düzenlenmesinin 5083 sayılı Kanun’a aykırı olduğu, bu itibarla giyim giderine ilişkin belgelendirmenin mevzuata uygun olmadığı ” gerekçesine dayanarak yerinde bulunmayan Yamanlar Tem. Özel Sağ. Hizm. Post. Dağ. İnş. Tur. Oto. Kir. Teks. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şirketinin teklifinin bu gerekçeler üzerinden de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve bu gerekçelerin de Kurul kararı gerekçeleri içinde yer alması gerektiği,

Ayrıca, aynı isteklitarafındanaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerinin her birine ayrı ayrı olmak üzere 0,007 TL ile 0,009 TL arasında değişen birim fiyatların 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyetinin Para Birimi Hakkında Kanunda belirtilen tedavüldeki para birimleri arasında yer almadığı, tedavülden çıkarılmış para birimine denk gelecek birim fiyatların önerilmesinin belge düzenlenmesinde sahteciliğe ışık tuttuğu da değerlendirildiğinden,

5083 sayılı Türkiye Cumhuriyetinin Para Birimi Hakkında Kanunda belirtilen tedavüldeki para birimleri arasında sayılmayan birim fiyat teklif edilmesinin belge düzenlemesinde sahteciliğe ışık tuttuğu hususlarınasebep olan Dinamik Ege Gıda İnş. Oto. Temz. ve Temz. Malz. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. ile anılan şirketin SMMM’si olan Nihat SEZER’in bu yöndekikusurlarının incelenerek gereğinin yapılması hususlarında İzmir Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerektiği,

Yönündeki düşüncem ile, belirtilen iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan karar gerekçelerine katılıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

FARKLI GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesinin (a) fıkrasında; Kamu İhale Kurumunun, bu Kanunda belirtilen esas, usul ve işlemlerin doğru olarak uygulanması konusunda görevli ve yetkili olduğu, (b) fıkrasının 9. bendinden sonraki 2. alt bendinde de; Kurumun Kurul kararıyla bu Kanunun ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkili olduğu, Kurul ve Kurumun yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanacağı, standart ihale dokümanları, tip sözleşmeler, yönetmelik ve tebliğlerin Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan yetki çerçevesinde yürürlüğe konulan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.18 maddesinde; “İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.” hükmü bulunmaktadır.

İnceleme konusu ihalede, ihale üzerinde Yamanlar Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında, ihale konusu işte çalışacak 67 personele verilecek 7 çeşit 2142 parça giyim giderini belgelendirmek üzere sunduğu proforma faturada, birim fiyat olarak her biri için 0,007 TL ile 0,009 TL arasında olmak üzere toplam 15,52 TL öngörülmüştür.

Adı geçen istekli tarafından proforma faturada öngörülen tutarlar kuruşun altında olduğundan yasal olarak geçerliliği bulunmamaktadır. Mevzuat gereği yarım kuruşun altı aşağı doğru yuvarlanması gerektiğinden adı geçen isteklilerin giyim için herhangi bir bedel öngörmediği değerlendirilmiştir. Kaldı ki toplamda öngörülen tutar ödenebilecek bir meblağ olmakla birlikte birim fiyat anlamında bir kuruşun altında bir bedelin ödenmesi mümkün değildir. Bu nedenle adı geçen isteklinin teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunduğu açıklamaları, Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmayan Yamanlar Ltd. Şti.nin teklifinin belirtilen gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul çoğunluğunun karar gerekçesine katılmıyoruz.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi