KİK Kararı: 2014/UH.I-101

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/002
Gündem No : 46
Karar Tarihi : 06.01.2014
Karar No : 2014/UH.I-101
BAŞVURU SAHİBİ:
Harput İaşe İnş. Turz. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. - Divanlı İnş. Oto. San. Ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, SANCAKTAR MAH. ŞUTİM HAL PAZARI MÜD. KARŞISI NO : 200 ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Harran Üniversitesi Rektörlüğü (Araştırma Ve Uygulama Hastanesi), Diyarbakır Yolu Üzeri Yenişehir Kampüsü 63100 ŞANLIURFA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/122611 İhale Kayıt Numaralı "5 Kalem Malzeme Dahil Yemek Pişirme Dağıtım Ve Sonrası Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Harran Üniversitesi Rektörlüğü Araştırma ve Uygulama Hastanesi Başhekimliği tarafından 24.10.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “5 Kalem Malzeme Dahil Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Harput İaşe İnş. Turz. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. - Divanlı İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 26.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.11.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.12.2013tarih ve 38435sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4471sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, söz konusu ihalede karsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunan isteklilerin bulunduğu, idarece söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede ihale konusu işe ait İdari Şartname’de işin adının “5 KALEM MALZEME DAHİL YEMEK PİŞİRME DAĞITIM VE SONRASI HİZMET ALIMI ” olarak belirtildiği görülmüştür.

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderlerinin teklif fiyata dahil edileceği ve söz konusu kalemlerde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması dahilinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içereceği, yemek yapımında kullanılacak her türlü malzeme, hizmet, ulaşım ve çalıştırılacak her türlü işçilerin iş kanununa göre ödenecek tüm hak ve alacakları, yemek, yol, giyecek yardımı, makine ekipman amortismanı ile malzeme giderlerinin teklif fiyata dahil ve yüklenici firmaya ait olduğu yönünde bir düzenleme yapılmıştır.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde piyasa rayiçleri esas alınarak yaklaşık maliyetin 3.685.950,00 TL olarak belirlenmesine karar verildiği, ihale onay belgesi eki yaklaşık maliyet hesap cetvelinde de bu tutara yer verilmekle birlikte yüklenici için öngörülen kâr oranına veya tutarına ilişkin bu cetvelde bir belirleme yapılmadığı tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede, 24.10.2013 tarihinde yapılan ihaleye 4 isteklinin katıldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli Uludağ Hiz. Org. San. Tic. Ltd. Şti.nin 2.651.000,00 TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Gel-Gör Yem. Tem. İnş. Nak. Tic. Ltd. Şti. ile Akgökçe Gıda Nak. Taş İnş. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin 2.750.750,00 TL, diğer geçerli teklif sahibi Cesur Yem. Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti.nin 2.849.100,00 TL ve başvuru sahibi Harput İaşe İnş. Turz. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Divanlı İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 3.071.650,00 teklif ettiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

..

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmüyer almaktadır.

Yukarıda anılan mevzuat hükümleri ve Kamu İhale Kurulu’nun istikrar kazanmış kararları çerçevesinde personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde kural olarak kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif fiyatı sunan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir. Bu çerçevede, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde işin niteliği dikkate alınarak eklenebilecek yüklenici kârının azami % 20 olarak belirlendiği dikkate alındığında, başvuru konusu ihalede kârsız yaklaşık maliyet 3.071.625,00 TL olarak hesaplanmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ile diğer geçerli teklif sahibi isteklinin teklifleri sırasıyla 2.651.000,00 TL, 2.750.750,00 TL ve 2.849.100,00 TL olup, bu haliyle kârsız yaklaşık maliyet olan 3.071.625,00 TL’nin altındadır. Bu itibarla, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasında yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine uyarlık bulunmadığı anlaşılmış olup söz konusu isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli Uludağ Hiz. Org. San. Tic. Ltd. Şti.nin, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Gel-Gör Yem. Tem. İnş. Nak. Tic. Ltd. Şti. ile Akgökçe Gıda Nak. Taş İnş. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin ve diğer geçerli teklif sahibi Cesur Yem. Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti.nden idarece örnek menü gönderilerek teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilmek suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “söz konusu ihalede karsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunan isteklilerin bulunduğu, idarece söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu ” şeklinde yer alan iddiasına ilişkin olarak Kurul çoğunluğunca, ihale üzerinde bırakılan istekli Uludağ Hiz. Org. San. Tic. Ltd. Şti.nin, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Gel-Gör Yem. Tem. İnş. Nak. Tic. Ltd. Şti. ile Akgökçe Gıda Nak. Taş İnş. ve Tic. Ltd. Şti Ortak Girişiminin ve diğer geçerli teklif sahibi Cesur Yem. Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti.nden idarece örnek menü gönderilerek teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilmek suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarında “** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Harran Üniversitesi Rektörlüğü Araştırma ve Uygulama Hastanesi tarafından gerçekleştirilen “ 5 Kalem Malzeme Dahil Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa rayiçleri esas alınarak toplam 3.685.950,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (13) adet ihale dokümanı satın alındığı, 24.10.2013tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 4 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece şikayete konu ihaleye yönelik tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, 4 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Uludağ Hiz. Org. San. Tic. Ltd. Şti.

2.651.000,00

Gel-Gör Yem. Tem. İnş. Nak. Tic. Ltd. Şti. ile Akgökçe Gıda Nak. Taş İnş. ve Tic. Ltd. Şti Ortak Girişimi

2.750.750,00

Cesur Yem. Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti.

2.849.100,00

Harput İaşe İnş. Turz. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Divanlı İnş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

3.071.650,00

Şeklinde verildiği, idarece “ söz konusu ihalede aşırı düşük teklif olmadığı ” gerekçesine dayanılarak geçerli teklifler nezdinde 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden en düşük fiyat esasına göre ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması istemeden ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihaleye verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olduğuna ilişkin “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi