KİK Kararı: 2013/UY.III-4454

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/075
Gündem No : 53
Karar Tarihi : 27.11.2013
Karar No : 2013/UY.III-4454
BAŞVURU SAHİBİ:
Çakı İnşaat Turz. San. Ve Tic. Ltd. Şti., AHMET ÇELEBİ MAH. HÜDAİ MAHMUT SOK. NO:18/2 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü(Tcdd) 1. Bölge Emlak Ve İnşaat Müdürlüğü, Tcdd 1. Bölge Müdürlügü Emlak Ve İnşaat Müdürlügü 34716 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/82860 İhale Kayıt Numaralı "Pendik İstasyonunun Hızlı Tren Garına Dönüştürülmesi Ve Ambar Binasının Restorasyonunun Yapılması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü 1.Bölge Emlak ve İnşaat Müdürlüğü tarafından 13.08.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Pendik İstasyonunun Hızlı Tren Garına Dönüştürülmesi ve Ambar Binasının Restorasyonunun Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Çakı İnşaat Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 02.10.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.10.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.10.2013tarih ve 32097sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.10.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3696sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdarenin şikâyet başvurusuna verdiği cevap yazısında ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 165-708 poz numaralı iş kalemine ilişkin verilen teklifin, mezkur pozun rayicinden düşük olduğunun ve söz konusu farkın genel toplamdaki kârdan karşılanabileceğinin belirtildiği, ancak Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45'inci maddesine göre her iş kaleminin kendi içinde değerlendirilmesi gerektiği, ayrıca anılan pozun analizinde malzeme ve montaj bedellerinin gösterilmediği,

2. Aşırı düşük sorgulaması kapsamında açıklama istenilen 53 adet iş kalemine ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından birim işçilik tutarlarının ve miktarlarının asgari işçilik tutarlarını karşılayamayacağı, analiz fiyatlarının doğru olamayacağından söz konusu pozlara ait işçilik tutarlarının ve miktarlarının Tebliğ'in 45'inci maddesi çerçevesinde incelenmesi gerektiği,

3. Aşırı düşük sorgulaması kapsamında açıklama istenilen ve özel poz olarak belirlenen bir kısım iş kalemine ilişkin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizlerin ve proforma faturaların da incelenmesi gerektiği, zira söz konusu pozlara ilişkin analizlerde her ne kadar kamu kuruluşlarınca belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılması mecburi olmasa da malzeme, işçilik ve nakliye bedellerinin ayrı ayrı gösterilmesinin zorunlu olduğu, bu manada ilgili pozların daha detaylı olarak incelenmesi gerektiği,

4. Nakliye (Her türlü yükleme, boşaltma, figüre, istif, moloz nakli v.s dahil) iş kalemi için Yeditepe firmasının 108.948,55 TL fiyat teklif ettiği, ancak idareye firmalarınca yapılan itirazda nakliye iş kalemiyle ilgili olarak diğer bütün iş kalemlerinin nakliye fiyatlarının analizlerinin (yükleme-boşaItma+nakil) ayrı bir şekilde gösterilip nakliye iş kaleminin bu analizlere dayanarak açıklanması gerektiği ve bunun incelenmesi gerektiği şeklindeki taleplerinin idarece, sadece Yeditepe firmasının nakliye fiyatını vererek cevaplandırmasının açıklayıcı bir ifade olmadığı gibi cevap niteliğini de taşımadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “…Kurum itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler…” hükmü ,

İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmelik’in“Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “…(10) İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında ise “...İdareye yapılan şikayet başvurusundan farklı bir konu ile Kuruma yapılan başvurularda şikayet süresinin henüz dolmadığı hallerde, itirazen şikayet konusuna ilişkin idarenin cevabının alınmamış olması nedeniyle bu başvurular da ilgili idareye gönderilir. İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması bulunmaktadır.

Söz konusu hükümler birlikte değerlendiğinde; idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği, idareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususların dikkate alınmayacağı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin idareye verdiği 02.10.2013 tarihli şikâyet dilekçesinde 165-708 poz numaralı iş kalemine ilişkin bir şikâyet başvurusunda bulunulmadığı, idare tarafından şikâyete verilen 10.10.2013 tarihli cevap yazısında, başvuru sahibinin anılan iş kalemine ilişkin teklif etmiş olduğu tutarla ilgili bir açıklama yapıldığı ve başvuru sahibince idare tarafından yapılan bu açıklamanın, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifiyle ilgili olduğu değerlendirilerek Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un yukarıda aktarılan 56’ncı maddesinde yer alan hüküm gereği itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususların dikkate alınmayacağı, bu nedenle başvuru sahibinin 1’inci iddiasına yönelik olarak başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden reddi gerekmektedir.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde işin adının “ Pendik İstasyonunun Hızlı Tren Garına Dönüştürülmesi ve Ambar Binasının Restorasyonunun Yapılması ” olarak belirlendiği, adı geçen Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde ihaleye birim fiyat teklif verileceğinin belirtildiği görülmüştür.

11.09.2013 tarihli ihale komisyonu kararından, 16 isteklinin ihaleye katıldığı, teklif mektubu ile geçici teminat mektubu usulüne uygun olmadığı ilk oturumda tespit edilen 5 istekliye ait tekliflerin değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli teklifler üzerinden yapılan hesaplama neticesinde sınır değerin 1.721.009,35 TL olarak tespit edildiği, bu tutarın altında teklif veren iki istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, Proyap İnş. Turizm Gıda ve Day. Tük. Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ait teklifin açıklama sunulmaması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, açıklamaları uygun bulunan Yeditepe Mimarlık Yapı Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.5 İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

…

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

…

Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir. ” açıklamaları yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından şikâyet dilekçesinde, ihale uhdesinde bırakılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamalarında 53 adet iş kalemine ilişkin işçilik tutarlarını ve miktarlarını mevzuata uygun olarak hesaplamadığı iddiasına yer verilmiştir.

İdare tarafından oluşturulan sıralı iş kalemleri / grupları listesi dikkate alınarak yapılan incelemede 56 adet iş kaleminin yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturduğu, başvuru sahibinin dilekçesinde belirttiği 53 adet iş kaleminden 41 tanesinin yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümüne girdiği ve sorgulamaya tabi tutulduğu anlaşılmıştır. Şikâyete konu iş kalemlerine ilişkin poz numaralarının “ 18.138/C7, 21.210, 21.235, 21.271, 25.043/4C, 26.211/MK, 3720, 27.525/2, 27.583/MK, 280-2104, 280-2105, 3013, 3016, 3109, 3720, 791-424, 791-425, 791-426, 791-427, 833-307, 833-500, MSB.707, MSB.922/A, V.0237, V.0338, V0342, V.0710, V.1305/A, V.1731/3, V.1991, V.1997, V.2007, V.2017, V.2040/A, V.2041/B, V.2105, V.2105/A, Y.21.051/C01, Y.21.051/C03, Y.23.244/L, Y.28.645/A02 ” şeklinde olduğu görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde “21.271, 280-2104, 280-2105, 791-424, 791-427, 833-500, MSB.922/A, V.0237 ve V. 2007” poz numaralı iş kalemlerine ilişkin teklif etmiş olduğu fiyatların, aktarılan birim fiyatları yayınlayan kurumların müteahhit ve genel giderler hariç belirlemiş olduğu fiyatlarının üzerinde olduğu tespit edilmiştir.

Sorgulama kapsamında yer alan “18.138/C7, 3109, V.0710, V.1305/A, V.2017, V.2040/A, V.2041/B, Y.23.244/L ve Y.28.645/A02” poz numaralı iş kalemlerine ilişkin ihale uhdesinde bırakılan istekli tarafından işçilik girdi miktar ve fiyatlarının da belirtildiği analizler düzenlendiği, söz konusu analizlerde öngörülen işçilik ücretlerinin 2013 yılı ikinci altı aylık dönemine ilişkin olarak belirlenen saatlik asgari ücretin (4,54 TL) altında olmadığı, işçilik miktarlarının ise ilgili birim fiyatı yayınlayan kamu kurumunun belirlediği miktarlar ile aynı olduğu tespit edilmiştir.

Şikâyete konu edilen diğer iş kalemlerine ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde tespit edilen aykırılıklar aşağıda yer almaktadır.

- 3013 poz numaralı “ Ahşap karkas sökülmesi (çatı-beden duvarı-döşeme ve tavan karkası için) ” başlıklı iş kalemine kâr hariç 40,00 TL (1 m3 için) teklif edildiği, söz konusu iş kalemi için Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 2013 yılında yayınlanan kâr hariç birim fiyatın 219,63 TL olduğu, 3016 poz numaralı “ 2,5-3 cm kalınlıkta asgari 16 cm genişliğinde 1.sınıf çam kerestesi ile alaturka döşeme yapılması ” başlıklı iş kalemine kâr hariç 56,00 TL (1 m2 için) teklif edildiği, söz konusu iş kalemi için Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 2013 yılında yayınlanan kâr hariç birim fiyatın 77,46 TL olduğu, 3720 poz numaralı “ Ahşap kaplama üzerine 3 kat poliüretan cila yapılması ” başlıklı iş kalemine kâr hariç 6,20 TL (1 m3 için) teklif edildiği, söz konusu iş kalemi için Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 2013 yılında yayınlanan kâr hariç birim fiyatın 12,47 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından düzenlenen analizlerde analiz girdi ve miktarlarının belirtilmediği, teklif edilen bedelleri tevsik etmek üzere proforma faturalar sunulduğu görülmüş olup mezkur iş kalemlerinin nitelikleri itibariyle analiz düzenlenmesi gereken nitelikte iş kalemleri olduğu, bu sebeple düzenlenen analizlerde işçilik miktarına ve fiyatlarına yer verilmemesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesine aykırılık teşkil ettiği anlaşılmıştır.

- 21.235 poz numaralı “ Ahşap saçak altı ve alın kaplaması yapılması ” başlıklı iş kalemi için kâr hariç 25,00 TL, 21.210 poz numaralı “ Rendesiz ve çatı örtüsünün altı tahta kaplamalı ahşap oturma çatı yapılması ” başlıklı iş kalemi için kâr hariç 8,50 TL, 25.043/4C poz numaralı “ Yeni sıva yüzeylere 1,250 kg macun çekilerek iki kat ipekmat su bazlı plastik boya yapılması ” başlıklı iş kalemi için kâr hariç 7,50 TL, 27.583/MK poz numaralı “ 2.5 cm kalınlığında 400 kg çimento dozlu şap yapılması ” başlıklı iş kalemi için kâr hariç 7,40 TL, 27.525/2 poz numaralı “ Saten alçı ve perlitli alçı sıva harçlarının karışımı ile 5 mm kalınlıkta düzeltme sıvası yapılması (Kaba sıva, brüt beton yüzeyler, perlitli sıva alçısı ve benzeri yerlerde) ” başlıklı iş kalemi için kâr hariç 9,80 TL, 26.211/MK poz numaralı “ 4 cm kalınlıkta mucartalı andezit plaklarla döşeme kaplaması yapılması (30 cm x serbest boy) ” başlıklı iş kalemi için kâr hariç 30,00 TL, Y.21.051/C01 poz numaralı “ Çelik borudan tam güvenlikli cephe iş iskelesi yapılması (0,00-51,50m arası) ” başlıklı iş kalemi için kâr hariç 1,40 TL, Y.21.051/C03 poz numaralı “ Çelik borudan tavanlar için tam güvenlikli iş iskelesi yapılması (0,00-21,50m arası) ” başlıklı iş kalemi için kâr hariç 1,40TLteklif edildiği, söz konusu iş kalemleri için teklif edilen tutarların Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan birim fiyatlardan düşük olduğu, düzenlenen analizlerde analiz girdi ve miktarlarının belirtilmediği, teklif edilen bedelleri tevsik etmek üzere proforma faturalar sunulduğu görülmüş olup mezkur iş kalemlerinin nitelikleri itibariyle inşaat pozları olduğu ve bu pozlara ilişkin analiz düzenlenmesi gerektiği, ihale uhdesinde bırakılan istekli tarafından düzenlenen analizlerde işçilik miktarına ve fiyatlarına yer verilmemesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesine aykırılık teşkil ettiği anlaşılmıştır.

- MSB.707 poz numaralı “ Lambri yapılması ” başlıklı iş kalemine ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından kâr hariç 120,00 TL teklif edildiği, bu tutarın Milli Savunma Bakanlığı’nın 2013 yılına yönelik olarak yapı işleri için yayınladığı birim fiyattan düşük olduğu, istekli tarafından düzenlenen analizlerde analiz girdi ve miktarlarının belirtilmediği, teklif edilen bedelleri tevsik etmek üzere proforma fatura sunulduğu görülmüş olup mezkur iş kalemlerinin nitelikleri itibariyle inşaat pozları olduğu ve bu pozlara ilişkin analiz düzenlenmesi gerektiği, ihale uhdesinde bırakılan istekli tarafından düzenlenen analizlerde işçilik miktarına ve fiyatlarına yer verilmemesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesine aykırılık teşkil ettiği anlaşılmıştır.

- 791-425 poz numaralı “ 1KV yer altı kabloları ile kolon ve besleme hattı tesisi (N2XH, 0,6/1kV) ” başlıklı iş kalemi, 791-426 “ 1KV yer altı kabloları ile kolon ve besleme hattı tesisi (N2XH, 0,6/1kV) ” başlıklı iş kalemi ile 833-307 poz numaralı “ 5 çevrimli, 48 bölgeli akıllı analog adresli yangın alarm santralı 635 adres kapasiteli, 48 yangın bölgesi göstergeli ” başlıklı iş kalemine ilişkin açıklama sunan istekli tarafından teklif edilen tutarların Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan birim fiyatlardan düşük olduğu, düzenlenen analizlerde analiz girdi ve miktarlarının belirtilmediği, teklif edilen bedelleri tevsik etmek üzere proforma fatura sunulduğu görülmüş olup mezkur iş kalemlerinin nitelikleri itibarıyla tesisat pozları olduğu ve bu pozlara ilişkin fiyat teklifi veya proforma fatura sunulması durumunda analiz düzenlenmesinin zorunlu olmadığı, ancak sunulan fiyat teklifi veya proforma faturada malzeme ve işçilik maliyetlerinin ayrı ayrı gösterilmesi gerektiği, ihale uhdesinde bırakılan istekli tarafından mezkur iş kalemleri için sunulan analizlerde ve proforma faturalarda işçilik miktarına ve fiyatlarına yer verilmemesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine aykırılık teşkil ettiği anlaşılmıştır.

- V.2105 poz numaralı “ Ahşap üzerine bot vernikle cila yapılması ”, V.2105/A poz numaralı “ Ahşap üzerine iki kat pinoteks sürülmesi ”, V.0338 poz numaralı “ Ahşap döşeme ve tavan kirişlemesiyle ahşap karkas sürülmesi ”, V.0342 poz numaralı “ Ahşap çatı sökülmesi ”, V.1991 poz numaralı “ Tavan veya duvarda bağdadi çakılması ”, V.1997 poz numaralı “ Birinci kalite çıralı çamdan köşeli ve yuvarlak kesi i sütun, yastık ve taşıyıcı kiriş yapılması ”, V.1731/3 poz numaralı “ Ahşap yüzeylere nefes alabilen su bazlı ahşap koruyucu sürülmesi ” başlıklı iş kalemlerine ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen bedellerin Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan eski eser birim fiyatlarının altında olduğu, istekli tarafından düzenlenen analizlerde analiz girdi ve miktarlarının belirtilmediği, teklif edilen bedelleri tevsik etmek üzere proforma fatura sunulduğu görülmüş olup mezkur iş kalemlerinin nitelikleri itibarıyla inşaat pozları olduğu ve bu pozlara ilişkin analiz düzenlenmesi gerektiği, ihale uhdesinde bırakılan istekli tarafından düzenlenen analizlerde işçilik miktarına ve fiyatlarına yer verilmemesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesine aykırılık teşkil ettiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde “ TCDD Özel, TCDD Özel 1, TCDD Özel 2, TCDD Özel 3, TCDD Özel 5, TCDD Özel 6, TCDD Özel 7, TCDD Özel 8, TCDD Özel 11, TCDD Özel 12, TCDD Özel 13, TCDD Özel 15, TCDD Özel 16, TCDD Özel 24, TCDD Özel 38, TCDD Özel 39 ve TCDD Özel 42 ” poz numaralı iş kalemlerine ilişkin ihale uhdesinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu açıklamalarında malzeme, işçilik ve nakliye bedellerini ayrı ayrı göstermediği hususunu iddia etmektedir.

Yapılan inceleme neticesinde iddia konusu edilen iş kalemlerinden “ TCDD Özel, TCDD Özel 1, TCDD Özel 2, TCDD Özel 8 ve TCDD Özel 11 ” poz numaralı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan kısmında yer aldığı, anılan poz numaralı iş kalemleri dışında yer alan ve şikâyete konu edilen iş kalemlerinin yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümü dışında yer aldığı, bu nedenle söz konusu iş kalemlerinin sorgulamaya tabi tutulmayacağı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasında belirtmiş olduğu özel poz niteliğindeki iş kalemlerinden sadece aşırı düşük teklif sorgulamasına konu edilen “ TCDD Özel, TCDD Özel 1, TCDD Özel 2, TCDD Özel 8 ve TCDD Özel 11 ” poz numaralı iş kalemlerine yönelik açıklamaların incelenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

TCDD Özel 8 poz numaralı “ Tarihi görünümlü klasik desenli yer karosu ” başlıklı iş kalemine ilişkin olarak analiz düzenlendiği, malzeme ve işçilik bedellerinin ayrı ayrı gösterildiği, teklif edilen işçilik ücretlerinin 2013 yılı ikinci altı aylık dönemine ilişkin olarak belirlenen saatlik asgari ücretin (4,54 TL) altında olmadığı anlaşılmıştır.

“TCDD Özel, TCDD Özel 1, TCDD Özel 2 ve TCDD Özel 11” poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak analiz düzenlendiği ancak analizlerde işçilik ve malzeme bedellerinin ayrı ayrı gösterilmediği, analizlerde yer alan bedelleri tevsik etmek üzere 4 adet proforma fatura sunulduğu, söz konusu faturalarda nakliye ve montaj dâhil ifadesine yer verildiği, fakat nakliye ve montaj için ne kadar bedel öngörüldüğünün açıkça gösterilmediği görülmüş olup şikâyete konu edilen pozlara ilişkin ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesine uygun olmadığı, netice itibarıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

4 ) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde, itirazen şikâyet dilekçelerinde başvurunun konusunun, sebeplerinin ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği, aynı maddenin onuncu fıkrasında da, başvurunun şekil kurallarına uygun olmaması halinde başvurunun reddine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinde başvurularda aranacak şekil unsurları düzenlenmiş, Yönetmelik’in 8’inci maddesinin (ç) bendinde de, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi yinelenmiş, başvuru dilekçelerinde başvurunun konusunun, sebeplerinin ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmış, aynı Yönetmelik’in 16’ncı maddesinin üçüncü fıkrasında ise, birinci fıkrada yer alan bilgi ve belgeleri içermeyen ve henüz başvuru süresi dolmamış olan itirazen şikâyet başvurularıyla ilgili olarak başvuru süresinin sonuna kadar söz konusu eksikliklerin başvuru sahibi tarafından giderilebileceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin son fıkrasında “Yönetmeliğin 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8’inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 15’inci maddesinde “ Nakliye fiyatı içerisinde her türlü yükleme, boşaltma, istif, figüre, moloz nakli yapılması fiyata dahil edilmiştir. Hiçbir nama ve hesap altında nakliye bedeli ödenmeyecektir. ” düzenlemesinin yer aldığı, idare tarafından hazırlanan iş kalemlerine ilişin tariflerde “ Nakliye - Her türlü yükleme, boşaltma, figüre, istif, moloz v.s nakli dahil” başlıklı iş kalemine ilişkin olarak detaylı bir tarif yapılmadığı görülmüştür.

İdare tarafından yaklaşık maliyetin tespiti aşamasında “Nakliye” başlıklı iş kalemine ilişkin olarak 111.460,75 TL bedel öngörüldüğü, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından söz konusu kaleme 108.948,55 TL teklif verildiği, anılan kalemin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sorgulamaya tabi tutulmadığı görülmüştür.

Mevcut doküman düzenlemelerinden “Nakliye” başlıklı iş kaleminin inşaat sahası içerisinde yapılacak olan yükleme, boşaltma, figüre ve oluşabilecek inşaat atıklarının nakline ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından şikâyet dilekçesinde yer verilen iddianın, ihale kapsamında belirlenen iş kalemleri içerisinde yer alan nakliyeye ilişkin giderlerin her bir iş kalemi açısından ayrı ayrı gösterilmesi gerektiği yönünde olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddia ettiği husus ile “Nakliye” başlıklı iş kaleminin içeriğinin farklı nitelikte olduğu, bu nedenle başvuru sahibi tarafından somut bir aykırılık iddiasında bulunulmadığı sonucuna varılmıştır.

Kamu İhale Kurulunun istikrar kazanmış kararlarında da belirtildiği üzere, başvuru sahibi tarafından mevzuata aykırılık iddialarının konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği, başvuruda bulunulan hususların somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerektiği, başvuru sahibinin iddiasında ise idare işleminin hangi unsurları bakımından ve hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğunun belirtilmediği ve somut bir mevzuata aykırılık iddiasında bulunulmadığı, dolayısıyla başvuru dilekçesinin İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin (ç) bendine aykırılık teşkil ettiği anlaşıldığından başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına yönelik olarak 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddedilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, başvuru sahibinin 2’nci ve 3’üncü iddiası kapsamında tespit edilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Yeditepe Mimarlık Yapı Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ait teklifin sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmaması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları hakkında Kurul çoğunluğunca, ihale üzerinde bırakılan Yeditepe Mimarlık Yapı Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları kapsamında yapılan incelemeye göre;

4734 sayılı Kanun’un 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15 nci maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceğihükmü yer almaktadır.

Anılan Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin dilekçesinin ve içeriğinin; 4734 sayılı Yasa ve anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu anlaşıldığından ve daha detaylı verilere itiraz etmesine zaten normal koşullarda olanak bulunmadığından (başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamaya yönelik sunulan bilgi ve belgelerin içeriği ayrıntılı olarak bilinemeyeceğinden) ,itirazen şikâyet başvurusunda belirtilen iddiasınailişkin esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Diğer yandan, itirazen şikayet başvurularının, başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından incelenmekte olduğu, iddialar ile sınırlı olarak inceleme hususu teklif mektubu ile verilen ve bütünü itibariyle ihale dosyasını oluşturan yeterlik kriterlerinden biri veya birkaçına itiraz olması halinde sadece bu itiraz konuları açısından sınırlı ve eşit muamele yönünden diğer istekliler nezdinde de Kanunun belirtilen amir hükmü uyarınca inceleme yapıldığı, sınır değerin altındaki aşırı düşük teklif açıklamaya yönelik iddialara ilişkin itiraz olması halinde, imalat sürecine ilişkin girdilerden oluşan iş kalemleri niteliği itibariyle hesap cetvelinde Tebliğ açıklaması yönünden bir bütünlük arzettiğinden, sorgulamaya konu edilen bu işlemin bir parçasına yapılacak nokta itirazın, hukuki anlamda tespiti mümkün olmamakla beraber bir poz veya kalemin iddia konusu olarak ele alınması bu açıdan sağlıklı bir inceleme ve değerlendirme yöntemi olmayacaktır.

Kurumda aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik iddialar, iş kalemi bazında sınırlı olarak değil de, açıklamanın Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen temel ilkelerden eşit muamele, güvenirlik ve kamuoyu denetimini ilkelerinin bir arada ön planda çalıştırılmasının temini açısından sorgulamaya konu iş kalemlerinin bir bütünlük içinde incelenerek karar verilmesi gerektiği, şayet itirazen şikayete konu iddiaların tamamına yönelik inceleme yapılmadığında, örneğin, isteklinin aşırı düşük açıklamalarında belirttiği sadece özel pozlara ilişkin iş kalemleri bazında inceleme yapılarak teklifin bu açıdan uygun kabulü durumunda, mevzuat uyarınca aşırı düşük açıklanması gereken diğer iş kalemlerinin de incelenmemiş olacağı, mevzuat anlamında eksik inceleme olarak tanımlanabilecek bu durumun da, aşırı düşük açıklama sunan veya aşırı düşük açıklamanın zor olduğu mantığı ile açıklama sunmayan istekliler nezdinde 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen temel ilkelerden “ eşitlik ” ilkesinin büyük ölçüde zedelenmesine sebep olacağı ve ihale mantığı açısından “ kamu düzeninin ” bu açıdan bozulmasına neden olunacağı durumun oluşturulmasına sebep olunacağı düşünülmektedir. Bu yönde yapılan incelemeye dayanak tesis edilen işlemlerin, her zaman idari açıdan sağlıklı bir denetimden yoksun bir şekilde bünyesinde büyük oranda “ eşitsizlik ” içereceği ve içerik yönünden bir idari işlem denetimi olan itirazen şikâyet incelemesindeki kamu hukukuna tabi olarak tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetiminin tam olarak gerçekleşmemesine sebep olacağından, konunun bu yönde ele alınarak çözüme kavuşturulmasıhukuki bir yaklaşım olamayacağı gibi, kamu düzeni ve sağlığı açısından da son derece kifayetsiz ve sakıncalı bir durum meydana gelmesine sebep olunacağı değerlendirilmiştir.

Bu bağlamda, başvurunun aşırı düşük açıklamasının uygun bulunmamasına ilişkin olduğu dikkate alındığında, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında yaptığı açıklamanın, açıklama yapılması istenilen bütün iş kalemlerine yapılan açıklamalar dikkate alınarak incelenmesi gerekmektedir.

Bu bağlamda yapılan inceleme uyarınca,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 60’ncı maddesinde, birim fiyat ile teklif alınan işlerde ihale komisyonunun verilen tekliflerden teklif fiyatı aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit edeceği ve bu teklifleri reddetmeden önce belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizler ile bunlara ilişkin girdi maliyetleriyle ilgili bilgi ve belgeleri yazılı olarak isteyeceği, isteklilerin de açıklamalarını yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen işin özgünlüğü hususlarında belgelendireceği düzenlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “ Aşırı düşük teklif değerlendirmesi ” başlıklı 45’inci maddesinde ise aşırı düşük teklif açıklamasının ve yapılan açıklamanın nasıl değerlendirileceği ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.

İdare tarafından teklif tutarı sınır değerin altında olan Yeditepe Mimarlık Yapı Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan 57 adet iş kalemine ilişkin 26.08.2013 tarihli yazı ile açıklama istendiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin şikâyet dilekçesinde, ihale uhdesinde bırakılan istekli tarafından 165-708 poz numaralı iş kalemine ilişkin verilen teklifin, mezkur pozun rayicinden düşük olduğu ve söz konusu farkın genel toplamdaki kârdan karşılanmasının mevzuata aykırı olduğu iddiasına yer verilmiştir.

İdarece yaklaşık maliyetin tespiti aşamasında 165-708 poz numaralı “ Panel radyatör (Tip 22) 600 (m) ” iş kalemine ilişkin birim fiyatın tespitinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan inşaat ve tesisat analiz ve birim fiyatının esas alındığı ve söz konusu iş kalemi için montaj dahil birim fiyatın 151,00 TL alınarak hesaplama yapıldığı görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından 02.09.2013 tarihli dilekçe ile idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi neticesinde, 165-708 poz numaralı “ Panel radyatör (Tip 22) 600 (m) ” iş kalemine ilişkin 140,00 birim fiyat teklif edildiği, söz konusu tutarın birim fiyat teklif cetvelinde yer alan fiyat ile aynı olduğu görülmüştür. Anılan poz için teklif edilen tutarın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan kâr hariç birim fiyatın (151,00/1,25=120,80) üzerinde olduğu anlaşılmış olup, 165-708 poz numaralı iş kalemine ilişkin sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları kapsamında Kurulun “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki kararına katılmakla beraber, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvuru dilekçesi ve içeriğinin, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmadığı ve dilekçe ve içeriğinin, 4734 sayılı Yasa ve anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olduğundan ve aşırı düşük teklif açıklaması Kurulca uygun bulunmayan başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının, 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen temel ilkelerden eşit muamele, güvenirlik ve kamuoyu denetimini ilkelerinin bir arada ön planda çalıştırılmasının temini açısından bütünlük içinde incelenerek karar verilmesi gerektiğinden başvuru sahibinin 165-708 poz numaralı iş kalemine ilişkin iddiasına ilişkin yapılan değerlendirmelerin de Kurul kararı gerekçeleri arasında yer alması gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul çoğunluğunca verilen “Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılıyoruz.

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi